Schijf van Vijf; allemaal voor uw eigen bestwil

Door Donald Esser.

Er is goed nieuws. Of eigenlijk: er is nieuw nieuws. De Schijf van Vijf is vernieuwd. April 2026. Hij ziet er nog hetzelfde uit, maar hij denkt anders. Voortaan moet u plantaardiger eten. Duurzamer. Veiliger. En vooral: beter voor uzelf. Minder vlees, minder kaas, meer bonen, noten en dingen die vroeger gewoon vogelvoer waren.

Dat zegt het Voedingscentrum. Niet omdat u slecht eet, maar omdat u te druk bent om er zelf over na te denken. Dat doen zij nu voor u. Het is niet langer een advies, het is een rekenmodel. Bij elk hapje rekent iemand mee: broeikasgas, water, grond, verspilling. Uw stukje kaas is geen stukje kaas meer, het is een CO₂‑besluit. Maar maakt u zich geen zorgen: het is allemaal voor uw eigen bestwil.

Er is nu ook keuzevrijheid. U kunt kiezen uit vegetarisch, veganistisch en ‘andere voorkeuren’. Dat klinkt ruim, tot u denkt: maar ik wil gewoon af en toe een Crispy McDonald’s maaltijd. Dat mag. In theorie. De Schijf van Vijf is een soort IKEA-handleiding, maar dan voor eten. Zo moet het. Niet anders. Niet zelf knoeien. Drie stuks fruit, twee scheppen zuivel, een handje noten en vooral niet improviseren. Een croissant is geen ontbijt, het is een misstap. Een frikandel is geen snack, het is een opvoedkundig probleem.

Wat mij opvalt is het toontje. Dat vingertje. Alsof eten niet voelt, ruikt of smaakt, maar vooral gecorrigeerd moet worden. Als variatie zo belangrijk is, waarom voelt elke richtlijn dan als een schoolrapport? Met rode cirkels en het woord ‘onvoldoende’. Het probleem is niet broccoli. Het probleem is het idee dat eten opvoeding nodig heeft. Alsof iemand die elke dag langs McDonald’s loopt, wordt gered door een pastelgekleurde infographic. Alsof voedselkeuzes vooral een kennisprobleem zijn, en niet iets met tijd, geld, stress of gewoon zin hebben in patat.

De Schijf van Vijf presenteert zich als neutraal. Wetenschappelijk. Onafhankelijk. Maar elke schijf snijdt. Er zijn overlegtafels, afspraken, beleid. En beleid is nooit smaakloos. Richtlijnen moeten voor iedereen gelden, dus worden mensen gemiddelden: het gemiddelde lichaam, de gemiddelde dag, de gemiddelde hap. Alles wat afwijkt – cultuur, smaak, intuïtie, af en toe losgaan – verdwijnt tussen de vakjes. Wat ontbreekt, is mildheid. De erkenning dat eten meer is dan brandstof: plezier, troost, herinnering. Dat je vijf dagen salades kunt eten en in het weekend patat, shoarma of pizza, zonder dat er een sirene afgaat.

Misschien moeten we stoppen met schijven en beginnen met tafels. Waarop alles mag staan. En waar niemand met een meetlint naast je bord staat. Eet gevarieerd. Prima. Maar laat mij zelf bepalen wat dat betekent.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

Regio – Afgelopen zondag 12 april stond in het teken van de jaarlijkse lenterit, waarop plezier, saamhorigheid en betrokkenheid op een bijzondere manier samenkomen. De organiserende Lionsclubs Mijdrecht-Wilnis en Uithoorn kijken dankbaar terug op een geslaagde dag en spreken hun waardering uit voor alle deelnemers en sponsoren die dit mogelijk hebben gemaakt.

Op het parkeerterrein van Bowling Mijdrecht verzamelden zich in de ochtend tientallen enthousiaste deelnemers met een indrukwekkende variatie aan voertuigen: van klassieke oldtimers tot moderne sportauto’s en alles daartussenin. Voor autoliefhebbers en nieuws-gierige toeschouwers was het volop genieten; er werd bewonderd, gefotografeerd en hier en daar zelfs even gedroomd vanaf de bestuurdersstoel.

Niet veel later klonk het startsein en gingen de equipes op pad voor de 22e editie van deze geliefde puzzelrit. Met behulp van bolletje-pijl aanwijzingen voerde de route hen langs schilderachtige en vaak onbekende wegen richting Boskoop en Leimuiden, om uiteindelijk te eindigen in Uithoorn. Onderweg zorgden verrassende vragen en een behendigheidsproef voor de nodige uitdaging en vrolijke momenten.

Dit jaar ging de opbrengst naar twee bijzondere initiatieven: Dierenambulance De Ronde Venen/Amstelland, die zich dag en nacht inzet voor dieren in nood, en stichting PlusBus De Ronde Venen, die minder mobiele inwoners helpt om actief en verbonden te blijven. Tijdens een gezellige afsluiting na de finish werden beide organisaties verrast met mooie donaties van respectievelijk 3.350 en 3.600 euro, bedragen die een tastbaar verschil maken in het dagelijks werk van deze betrokken vrijwilligers.

Wie ook eens op een laagdrempelige en plezierige manier wil bijdragen aan een goed doel, kan contact opnemen via secretaris@lionsclubuithoorn.nl.

Op de foto: Van klassieke oldtimers tot moderne sportauto’s.  Foto: Martin van Wiltenburg.

Het bericht Lenterit Lionsclubs levert 6.950 euro op verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

Regio – Ook dit jaar hebben de Lionsclubs Mijdrecht-Uithoorn-Wilnis en Abcoude-Baambrugge samen met inwoners uit de regio een prachtig resultaat neergezet met de inzamelactie van Douwe Egberts-waardepunten. Dankzij de grote betrokkenheid en gulheid van velen zijn er maar liefst 677.667 punten ingezameld. Dit leverde 1.196 pakken koffie op voor Voedselbank De Ronde Venen. Met deze opbrengst is de op één na hoogste score gerealiseerd in de veertien jaar dat deze actie wordt georganiseerd, een resultaat om trots op te zijn.

Juist in een tijd, waarin koffie door stijgende prijzen voor steeds meer mensen onbereikbaar wordt, maakt dit een tastbaar verschil. Voor gezinnen die afhankelijk zijn van de Voedselbank betekent dit simpelweg: wél kunnen genieten van een warm kopje koffie. De ingezamelde koffie is inmiddels overhandigd aan de Voedselbank.

Naast DE-punten is er dit jaar opnieuw oud en vreemd geld ingezameld. Met een opbrengst van 27 kilo kan mede dankzij de bijdrage van Stichting Wilde Ganzen een bedrag worden gerealiseerd, waarmee maar liefst 81 staar-operaties mogelijk zijn via het Lionsprogramma Sight First. Hiermee krijgen mensen in ontwikkelingslanden niet alleen hun zicht terug, maar ook hun zelfstandigheid en toekomstperspectief.

Op de foto: V.l.n.r. Ger Schinning en Willem van den Bruinhorst (Voedselbank De Ronde Venen), Rob van Rooijen (Lionsclub Abcoude-Baambrugge), Dick Stoeltie en Piet van Overbruggen (Lionsclub Mijdrecht-Uithoorn-Wilnis). Foto: Martin van Wiltenburg (Lekker Communicatie).

Het bericht Bijna 1.200 pakken koffie voor de Voedselbank verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.