De Ronde Venen – De egels ontwaken zo langzamerhand weer uit hun winterslaap. Schattige beestjes met een hoge aaibaarheidsfactor. Niet dat men ze echt kan aaien met hun stekels, maar veel mensen vinden ze schattig. Toch is de mens een van de grootste gevaren voor de egel. De laatste jaren is daar een nieuw risico bijgekomen: de robotgrasmaaier.
Door Peter Pos.
Ellen Ruijs en Harry Oudshoorn zijn echte dierenvrienden. Zij verzorgen al jarenlang met veel liefde de schapen op de dijk bij Molenland in Mijdrecht. Daarnaast hebben zij een groot hart voor egels. Op de Westerlandweg beschikken zij over een stal, waar inmiddels tientallen egels worden opgevangen. Drie jaar geleden hoorden zij een oproep van Stichting Zorg voor Egels uit Alphen aan den Rijn om tijdelijk herstellende egels op te vangen. Omdat zij geen paarden meer hebben, maar wel lege stallen, namen zij contact op. Hun aanbod werd enthousiast ontvangen. “Een stal is een veilige plek en ideaal voor egels die moeten herstellen”, vertelt Ellen. Zo begon het egelvirus en verzorgen zij nu naast de schapen nu ook tientallen egels in Mijdrecht.
Egelhotel in Mijdrecht
Het eerste jaar vingen zij meerdere egels op. “De zorg viel best mee: elke dag vers water en de bakjes met kattenbrokjes vullen. Maar het werden er al snel meer en de stal werd toch wat te klein”, vertelt Ellen. Er werd een tweede stal beschikbaar gemaakt, er kwamen egelhuisjes die door vrijwilligers waren gemaakt en zo kreeg vrijwel elke egel een eigen plek. De opvang groeide uit tot een waar egelhotel, waar de dieren een slaapplek hebben en voldoende eten en drinken krijgen. Egels reserveren natuurlijk niet zelf een egelhuisje. Hoe komen zij dan bij de familie Ruijs terecht? “Het gaat om dieren die verzwakt, onderkoeld of gewond zijn”, legt Ellen uit. “Ook jonge egeltjes zonder moeder hebben soms hulp nodig.” Dierenvrienden schakelen de egelstichting in, waarna de dieren – indien nodig – in Mijdrecht worden opgevangen.
Niet mee naar huis nemen
Mensen wordt afgeraden om zelf egels mee naar huis te nemen. Egels zijn in Nederland volledig beschermd. Gezonde egels mogen niet worden meegenomen, gedood of verstoord. Alleen wanneer een egel ziek of verzwakt oogt, is actie nodig. “Observeer het dier en zet er eventueel een doos overheen. Pak het niet op en raak het niet aan”, benadrukt Ellen. “Neem contact op met de dierenambulance als het nodig is.”
Onnatuurlijke dood
De egel wordt door veel mensen gezien als een schattig dier en niemand zal bewust een egel kwaad willen doen. Toch is de mens onbedoeld een belangrijke oorzaak van sterfte onder egels. Naar schatting is zo’n 40 procent van de sterfte hieraan te wijten. Denk aan verkeerongevallen, verwondingen door tuingereedschap, het verbranden van takkenbossen waarin egels overwinteren, verstoring van nesten met jongen, verdrinking in tuinvijvers met steile oevers, beten van huisdieren en vergiftiging.
De killer: robotmaaimachine
“Als we meer oog hebben voor deze oorzaken, komt dat de egelstand zeker ten goede”, zegt Ellen. Vaak zijn mensen zich er niet van bewust dat hun gedrag schadelijk kan zijn voor egels. Zo is een lijmplank, bedoeld om muizen en ratten te vangen, ook vaak een langzaam en heel pijnlijk einde voor een egel als hij daarin terecht komt. Gebruik van lijmplanken is dan ook wettelijk verboden in Nederland. “Een ander goed voorbeeld is de robotgrasmaaier. Mensen zetten die vaak ’s nachts aan. Egels zijn nachtdieren en gaan juist dan op pad. Als er dan een robotmaaier rijdt, lopen zij een groot risico om geraakt te worden. Vooral jonge egels overleven dat vaak niet, maar ook volwassen dieren kunnen ernstig gewond raken. Andere nachtdieren in tuinen hebben hier overigens ook last van”, aldus Ellen.
Oproep aan inwoners
In het Belgische Wallonië mogen daarom robotgrasmaaiers ’s nachts niet meer gebruikt worden en ook in Duitse steden wordt de wetgeving aangepast. In Nederland bestaat dergelijke regelgeving niet. Organisaties zetten daarom vooral in op bewustwording. Een verbod kan effectief zijn, maar het begint bij mensen zelf. Daarom een oproep aan inwoners van De Ronde Venen: zet robotgrasmaaiers bij voorkeur overdag aan.
Best gezellig
Tot slot doet Ellen een beroep op de inwoners van De Ronde Venen. “Egels kunnen best een beetje hulp gebruiken. Vermijd het gebruik van pesticiden, want die doden de insecten waar egels van leven. Hoe goed bedoeld ook: geef egels geen melk, pindakaas of brood. Heb je een vijver in de tuin, zorg dan dat egels er ook weer uit kunnen klimmen, bijvoorbeeld met een plankje met wat gaas. Met een paar simpele aanpassingen in de tuin maak je een veilige plek voor egels. Je hoeft niet bang te zijn dat ze van je planten eten, die lusten ze namelijk niet. En eerlijk: een beetje rommelige tuin waar een egel af en toe op visite komt is eigenlijk best gezellig!”
Meer informatie is te vinden via Stichting Zorg voor Egels (zorgvooregels@gmail.com) of neem lokaal gerust contact op met Ellen Ruijs in Mijdrecht, 06-17426335.
Ellen Ruijs zet zich met Harry Oudshoorn in voor het dierenwelzijn in De Ronde Venen. Foto: Wilco de Vries.
Het bericht Van winterslaap naar vijfsterrenverblijf verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.