Beveiligers op Schiphol gaan vandaag toch niet staken. De vakbonden FNV en CNV hebben afspraken gemaakt met Schiphol en de beveiligingsbedrijven over betere arbeidsomstandigheden op de luchthaven. Reizigers hoeven daarom vandaag geen rekening te houden met langere wachttijden, zegt Schiphol.
Het gaat onder meer om afspraken over de pauzetijden en plaspauzes. "Beveiligers konden niet volledig van hun pauze genieten", zegt bestuurder Serda Karabulut van FNV. "Afgelopen tijd zijn de looptijden van de werkplek naar de pauzeplek veranderd, ten nadele van de beveiligers." Er is afgesproken dat de pauzetijden meer in overeenstemming zijn met de looptijden.
Ook kregen beveiligers te weinig rust na opeenvolgende werkdagen, vindt de vakbond. "We hebben afgesproken dat beveiligers 48 uur rust krijgen als ze vijf of meer dagen achter elkaar werken", zegt Karabulut. "Het gebeurde ook te vaak dat verlofdagen niet werden goedgekeurd." Daar komt verandering in, stelt de vakbond.
De bonden hebben ook afspraken gemaakt over vrouwelijke beveiligers. Een tekort aan vrouwelijk personeel leidt ertoe dat zij vaak lang achter elkaar reizigers moeten fouilleren. Mannen mogen namelijk geen vrouwen fouilleren. "In de nieuwe afspraken is geregeld dat vrouwen maximaal een uur achter elkaar mogen fouilleren", zegt Karabulut.
Reizigers in de wacht
Sinds mei is de beveiliging op Schiphol anders geregeld. Eerder waren er vijf bedrijven die de beveiliging regelden, nu zijn dat er nog drie. Het leidde tot problemen met onder meer het rooster, pauzes, verlof en de bezetting, stelt de vakbond.
Afgelopen maand legden beveiligers daarom al meerdere keren kort hun werk neer. De wachttijden voor reizigers liepen daardoor op.
De afspraken tussen de vakbonden, Schiphol en de beveiligingsbedrijven moeten uiterlijk volgend jaar in de meivakantie allemaal geregeld zijn.
Door een grote storing is het treinverkeer in grote delen van Nederland ontregeld. Volgens spoorbeheerder ProRail gaat het vermoedelijk om sabotage.
"Op meerdere plekken op het spoor zijn materialen aangetroffen die daar bewust zijn neergelegd", zegt een woordvoerder. "Er lijkt sprake van sabotage." De spoorbeheerder spreekt van een unieke situatie.
Er zijn volgens de woordvoerder buizen aan het spoor vastgemaakt, maar verdere details wil ze niet geven. Of de sabotage verband houdt met Prinsjesdag, vandaag in Den Haag, is onduidelijk.
De storing begon volgens ProRail om 05.30 uur. Op zeker twintig verschillende plekken zijn storingen in het beveiligingssysteem. Daardoor kan niet worden gecontroleerd of er een trein over het spoor rijdt of niet. Veilig reizen is dan onmogelijk en seinen springen op rood.
Ook wegverkeer getroffen
Volgens spoorbeheerder ProRail zijn voornamelijk de trajecten tussen Utrecht en het noorden en het oosten uitgevallen, maar heeft de storing "een landelijke uitstraling".
"Als op zo veel plekken geen treinverkeer mogelijk is, dan heeft dat ook effect op andere plekken", legt een woordvoerder uit. Op sommige trajecten kan wel stapvoets worden gereden.
Ook het wegverkeer kan last hebben van de spoorstoring. Als het veiligheidssysteem al of niet terecht aangeeft dat er een trein aankomt, zullen spoorbomen sluiten. Dat kan betekenen dat overwegen geblokkeerd blijven.
Daders onbekend
Het is nog niet bekend wanneer de storing zal zijn verholpen. "We weten op welke baanvakken de storingen zijn, maar niet de exacte locatie. We moeten dus het hele traject langslopen om het op te sporen en te verhelpen."
Volgens ProRail ligt de prioriteit bij het verhelpen van de storing, maar zal ook worden geprobeerd bewijsmateriaal zo min mogelijk te verstoren. Op de vraag wie er achter de sabotageactie kan zitten, heeft de woordvoerder geen antwoord. "Daar is het nu nog te vroeg voor. En het is ook niet aan ProRail, maar aan de politie."
NS meldt dat het op de perrons relatief rustig is. "Blijkbaar hebben veel mensen de berichtgeving meegekregen." Op Utrecht Centraal rijden veel treinen nog wel volgens de dienstregeling naar grote steden als Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. Reizigers die gestrand zijn op weg naar het noorden of oosten laten het gelaten over zich heenkomen.
Het advies voor reizigers is om voor vertrek de reisplanner te raadplegen voor actuele reisinformatie. ProRail meldt dat waar een spoor is vrijgemaakt de dienstregeling zal worden hervat. Wanneer dat zal zijn, is niet duidelijk. Op Utrecht CS wordt gemeld dat het treinverkeer nog tot zeker 12.00 uur last kan hebben van de storing.
Prinsjesdag in het water
Het is niet de eerste keer dat een sabotageactie tijdens een groot evenement chaos veroorzaakt op het spoor: op de dag van de NAVO-top vorig jaar in Den Haag viel de verbinding tussen Schiphol en Amsterdam uit door een brand in een kabelgoot. Ondanks een getuigenoproep is daar nooit iemand voor opgepakt.
Door de storing viel voor reizigers in Apeldoorn een reis naar Prinsjesdag al vroeg in het water, meldt Omroep Gelderland. "We keken op het grote bord en ik dacht: oh oh", zegt Oranje-fan Linda.
Met uren vertraging aankomen, was geen optie: "Dan heb je geen plek meer: alle hekken worden om 10.00 uur gesloten en dan sta je vijfderangs en zie je niets." Ze gaat nu met haar zus Prinsjesdag thuis op tv volgen.
De Raad van State heeft geen grote bezwaren tegen de plannen van het kabinet over Schiphol. Er moet wel nog het een en ander aangepast worden, met het oog op omwonenden en het milieu, blijkt uit hun advies. Hoewel de minister en Schiphol zelf blij zijn, hebben omwonenden en de Milieufederatie nog hun bedenkingen.
Al jarenlang is er gesteggel over het aantal vluchten op Schiphol. Schiphol moest krimpen vanwege geluidsoverlast voor omwonenden, maar er was discussie over hoeveel vluchten precies. Toenmalig minister van Infrastructuur en Waterstaat besloot uiteindelijk dat er nog 478.000 vluchten van en naar Schiphol zouden mogen vertrekken.
Nu is het aan huidig minister Karremans om de regels over het maximale geluid, de veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stoffen rondom de luchthaven te verbeteren.
Omwonenden vinden het aantal vluchten nog altijd te hoog. "We vinden dat nog steeds onze gezondheid niet wordt meegenomen in de besluitvorming", zegt Stefan Molenaar namens de bewoners.
Geen fundamentele bezwaren
De Raad van State heeft geen fundamentele bezwaren tegen het voorstel. Daarmee lijkt het kabinet weer een stap dichterbij te komen in het vormen van wettelijke regels over het aantal vliegbewegingen en in het verminderen van de geluidshinder voor omwonenden, het zogeheten luchthavenverkeersbesluit (LVB).
Tegelijkertijd is de RvS ook kritisch: de duidelijkheid voor omwonenden is namelijk nog altijd onvoldoende. Zo luidt het advies om duidelijk uit te leggen welke maatregelen getroffen kunnen worden als de geluidsnormen worden overschreden. En als de luchthaven wil doorgroeien naar 500.000 vluchten, wat met deze regels mogelijk is, moet volgens de RvS eerst de bescherming van omwonenden op orde zijn.
Bovendien vindt de RvS de onderbouwing van de milieubelangen nog niet voldoende. Het kabinet stelde voor deze regels een milieueffectenrapport op, maar de keuzes die het kabinet daarin maakt zijn volgens de RvS nog te onduidelijk.
'Niets liever dan duidelijkheid'
Toch is minister Karremans blij met het advies. "Gegeven alle kritiek die het LVB heeft gekregen, is dit advies van de Raad van State absoluut een opsteker", zegt hij. Ook zegt hij de opmerkingen van de RvS mee te nemen in de uiteindelijke regels.
Ook Schiphol zelf staat positief tegenover het advies. "Die 478.000 vluchten zijn genoeg om Schiphol als internationaal knooppunt in Europa in stand te houden", zegt bestuursvoorzitter van Schiphol Pieter van Oord. "Elke industrie wil niets liever dan duidelijkheid van de overheid. Dan kunnen we namelijk verder investeren."
Net zoals Schiphol, zijn ook luchtvaartmaatschappijen blij met de duidelijkheid die er nu is ontstaan."Die aandachtspunten lijken alleen maar nuttig om tot een weloverwogen besluit te komen, dat recht doet aan de omwonenden, Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen", schrijft Brancheorganisatie Barin.
Werk aan de winkel
Toch zijn het de omwonenden die op basis van het advies zien dat er nog veel werk aan de winkel is voor de minister. "Toen ik het las moest ik eerst een beetje lachen, want er staat echt nog fundamentele kritiek in waar de minister nog niets mee heeft gedaan", zegt Molenaar.
Hij uitte een half jaar geleden namens de omwonenden al kritiek op de plannen van het kabinet, die volgens hem veel lijken op de kritiek die in het advies van de RvS staat. "Wij zien als omwonenden en bewoners dat dit niet zomaar opgelost is. We vinden namelijk dat onze gezondheid bijvoorbeeld nog niet wordt meegenomen in het beleid", zegt hij.
Molenaar hoopt dat de minister aan de slag gaat met het advies, met name met het oog op de bewoners.
Ook de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland neemt het op voor de omwonenden in hun reactie. Wat de organisatie betreft moet de minister terug naar de tekentafel. "Ik hoop dat minister en ministerie niet horende doof en ziende blind blijven voor deze adviezen. De onderbouwing is als een kaartenhuis dat instort. Het ontwerp-LvB beschermt omwonenden onvoldoende tegen vliegtuiglawaai. Dat is nu klip en klaar", zegt Sijas Akkerman, directeur van de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland.
De RvS adviseert het kabinet om rekening te houden met de opmerkingen voordat een besluit wordt genomen. Minister Karremans wil de nieuwe regels op 1 november laten ingaan.
Vakbond FNV eist 5,5 procent meer loon. Dat is dan inclusief automatische prijscompensatie, oftewel compensatie voor de inflatie. Daarnaast wil de vakbond 80 euro extra per maand. Hier zet de grootste vakbond van Nederland op in komend jaar bij nieuwe cao-onderhandelingen.
Traditiegetrouw komt de grootste vakbond van Nederland vandaag, de dag voor Prinsjesdag, met een nieuwe looneis. Vrijdag werd al bekend dat vakbond CNV inzet op 3 tot 5,5 procent loonsverhoging en daarnaast een hogere reiskostenvergoeding.
Schoonmakers staken
Naast de looneis maakt FNV vandaag bekend dat schoonmakers deze week gaan staken op onder andere Schiphol en stations. Daarmee protesteren ze tegen een cao die vakbond CNV en werkgeversorganisatie Schoonmakend Nederland hebben afgesloten.
De voorgestelde verhoging van 3,1 procent per januari 2027 en 3 procent per januari 2028 is voor vakbond FNV Schoonmaak niet voldoende en komt te laat. "Doordat de lonen niet zo veel stijgen als de inflatie gaan onze schoonmakers erop achteruit in koopkracht", zegt Caroline Lamberts, bestuurder FNV Schoonmaak.
Bovendien is de vakbond ontevreden over het feit dat in de nieuwe cao schoonmakers die sinds vrij recent (tot 6 jaar) in dienst zijn, minder geld krijgen uitgekeerd bij ziekte.
Opnieuw meer dan inflatie
De hogere looneis van 5,5 procent waar FNV vandaag mee komt, is volgens hen ook nodig door de inflatie. "We zien dat de inflatie stijgt en nog steeds bovengemiddeld hoog is, de arbeidsproductiviteit stijgt, de winsten van bedrijven zijn hoog en de arbeidsmarkt is nog steeds krap", zegt Jacqie van Stigt, cao-coördinator bij de FNV.
De looneis ligt ook dit jaar weer flink boven de prijspeilstijgingen. Door de oorlog in Iran loopt de inflatie in Nederland op tot boven de 3 procent.
80 euro
Vakbond FNV wil dus ook dat iedereen er 80 euro per maand bij krijgt. "Hiermee gaan de laagste inkomens er relatief meer op vooruit dan de hoogste", aldus Van Stigt.
Naast de looneis zet vakbond FNV dit jaar in op "zeggenschap van werknemers over AI en betere handhaving van cao-afspraken".
Volgens FNV zorgt de verdere ontwikkeling van AI op de werkvloer vooral voor een verhoging van de werkdruk en wordt het als excuus aangegrepen om te reorganiseren.
Het invoeren van nieuwe technologie moet daarom in goede banen worden geleid, waarbij "mens voor machine" gaat. In specifieke gevallen wil de vakbond dat via scholing geïnvesteerd wordt in de "AI-geletterdheid' van werknemers".
Geplande bezuinigingen van tafel
De vraag om meer loon komt bovenop deeis dat het kabinet geplande bezuinigingen op sociale zekerheid helemaal van tafel haalt.
Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd van tafel is. Ook het verlagen van het maximum dagloon waarop de hoogte van de WIA-uitkering wordt gebaseerd gaat niet door. De geplande bezuiniging op de WW wordt uitgesteld tot 2029.
Vandaag reden in het hele land bijna geen bussen, treinen en trams. Ook veel veerboten voeren niet. Het openbaar vervoer werd grotendeels stilgelegd vanwege de 24-uursstaking. Die was georganiseerd door vakbonden CNV en FNV vanwege de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid.
Uit gelekte Prinsjesdagstukken bleek vorige week dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. Toch gingen de acties vandaag door, omdat de vakbonden vinden dat het kabinet niet genoeg voor hen doet. Volgens de FNV legden een paar duizend medewerkers hun werk neer.
Op de wegen was het woensdagmiddag drukker dan gebruikelijk, liet de ANWB weten. Rond 17.30 uur stond er ongeveer 630 kilometer file. Vooral rond Arnhem en Utrecht was het druk.
De drukte werd volgens de ANWB deels veroorzaakt door de ov-staking, maar ook door de regen en de afsluiting van de Hardenbergerbrug in de A28 bij Nijkerk. De ochtendspits was vandaag niet veel drukker dan gemiddeld.
Verbazing en creatieve oplossingen
Hier en daar hadden reizigers niet op de staking gerekend. Zo vertelde een reiziger in Zwolle dat hij niet wist van de staking en zo'n twee uur op de bus had gewacht.
Een man op een trekker bij een veerpont in de buurt van IJmuiden kwam voor een verrassing te staan. "Gaat 'ie helemaal niet vandaag? Is er een landelijke staking? Ook voor de pont?", zei hij tegen de regionale omroep NH. "Dat meen je niet, dan kan ik beter omkeren. Ik ga in ieder geval niet zwemmen."
Er waren ook creatieve oplossingen. Zo regelde basisschool De Zeeheld in Amsterdam een rondvaartboot om kinderen en leerkrachten het IJ te laten oversteken. Anders "hadden kinderen op ons zitten wachten", zei een docent.
Daarnaast waren deelauto's in trek. Autobedrijf SnappCar liet weten dat het aantal boekingen flink was opgelopen. "Het gaat om duizenden extra ritten", zei een woordvoerder.
Buschauffeurs bepaalden zelf
Buschauffeurs bepaalden vandaag veelal zelf of ze meededen aan de staking. Daardoor verschilde het per vervoerder en regio flink hoeveel bussen de weg op gingen.
"Ik vind m'n werk heel erg leuk", zei een buschauffeur die vandaag wel reed. "Daarnaast heb ik een spierziekte, dus ik weet niet of ik over twintig jaar nog kan rijden."
Tussen Amsterdam Centraal en Schiphol reden wel vier treinen per uur. Sporadisch reden er ook bussen, maar het overgrote deel van de reizigers moest met de auto komen.
Veel mensen pakten een taxi naar het vliegveld. Daardoor stonden er lange files rondom de luchthaven. Volgens een woordvoerder van Schiphol waren er geen mensen te laat voor hun vluchten, maar was het wel "een uitdaging voor reizigers en medewerkers".
Den Haag
In Den Haag werd binnen de coalitie met ergenis gereageerd op de staking. Minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) noemde het het goed recht van de vakbeweging om te staken. Maar vandaag vond hij het volstrekt onnodig om het werk neer te leggen. In de Prinsjesdagstukken zit een handreiking aan de bonden, aldus Vijlbrief.
Sommigen politici van de coalitie en oppositie gingen in gesprek met het stakende ov-personeel. "We willen er samen uitkomen", zei D66-fractievoorzitter Paternotte, die benadrukte dat hij hoopte dat de vakbonden weer aan tafel gaan met het kabinet. Pro-leider Klaver zei dat hij de stakende chauffeurs en andere ov-medewerkers "heel goed" snapt en dat de staking "hard nodig" is.
Een woordvoerder van de FNV noemt de staking "geslaagd", met name omdat "veel mensen zich ervan bewust zijn geworden waarom er gestaakt wordt". Op vragen over hoe nu verder laat de woordvoerder weten dat er later vanavond een antwoord komt van FNV-voorzitter Hans Spekman.
In het Verenigd Koninkrijk is het vliegverkeer vanochtend vroeg na een grote storing weer opgestart. Maar door de opgelopen achterstanden zijn de problemen voor reizigers van en naar het VK en Ierland nog niet voorbij. Naar verwachting gaat het nog dagen duren voor het vliegverkeer weer volledig is hervat.
Gisteren en vannacht werden door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding op luchthavens volgens de BBC ruim 2000 vluchten geschrapt. Het gaat om 1750 vluchten gisteren en bijna 300 vluchten vandaag.
Door de urenlange storing strandden tienduizenden passagiers op luchthavens. Het zwaarst getroffen werden volgens FlightRadar24 de Londense luchthavens Heathrow en Gatwick en de vliegvelden in Manchester en Birmingham.
'Geen cyberaanval'
Omdat er weinig vliegtuigen konden opstijgen, was het door de beperkte ruimte op de luchthavens niet mogelijk inkomende vluchten te laten landen. Daardoor konden vanuit buitenlandse luchthavens ook geen vluchten meer vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ook Schiphol had daar last van. Daar werden gisteren 58 vluchten naar het Verenigd Koninkrijk geannuleerd.
De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) heeft excuses aangeboden en stelt een onderzoek in naar de oorzaak van de storing. Directeur Rolfe van de NATS heeft een cyberaanval uitgesloten als oorzaak van de storing. Ook heeft NATS al laten weten dat het niet gaat om dezelfde oorzaak als bij een eerdere storing in augustus 2023.
Niet de eerste keer
Het is niet de eerste keer dat het vliegverkeer in het VK wordt lamgelegd. Zo was er in augustus 2023, op de drukste dag van het jaar, dus een grote storing en ook in juli vorig jaar kwam het vliegverkeer stil te liggen door een storing in het radarsysteem.
De Britse minister van Transport heeft NATS-directeur Rolfe op het matje geroepen om tekst en uitleg te geven over deze nieuwe grote verstoring van het luchtverkeer. Intussen zagen luchtvaartmaatschappijen aan zijn stoelpoten. Onder meer Ryanair en Wizz Air willen dat hij aftreedt. Minister van Buitenlandse Zaken Miliband noemde de stroomstoring onaanvaardbaar.
Een woordvoerder van de Britse premier laat weten dat de transportminister vertrouwen heeft in Rolfe en hem een week de tijd heeft gegeven om uit te zoeken waardoor de grote storing is ontstaan.
Door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding zijn op luchthavens in het Verenigd Koninkrijk en Ierland ruim 1000 vluchten geschrapt. Ook passagiers op Schiphol hebben last van de storing.
Een woordvoerder van Schiphol heeft aan persbureau ANP laten weten dat sinds het begin van de storing vanmiddag 58 vluchten tussen de luchthaven en het Verenigd Koninkrijk zijn geannuleerd. Andere vluchten hebben vertragingen opgelopen.
Luchtvaartmaatschappij KLM kan door het probleem momenteel niet van en naar Engeland vliegen. Hoeveel vluchten van de maatschappij zijn geschrapt, is niet duidelijk.
'Oplossing gevonden'
De storing zit in een systeem dat vluchtplannen en andere operationele informatie verwerkt, waarmee de luchtverkeersleiding het vliegverkeer veilig kan regelen. De storing heeft vooral invloed op het regelen van vertrekkende vluchten. Maar omdat vliegtuigen niet kunnen opstijgen, is er op de luchthavens beperkt ruimte en hebben ook aankomende vluchten er last van.
De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) meldt vanavond op de eigen website dat er een oplossing is gevonden voor het probleem en dat het systeem weer normaal werkt, maar dat het herstel "langer heeft geduurd dan gehoopt". De vertragingen en annuleringen zijn vanwege de opgelopen achterstanden niet meteen voorbij.
Zwaarst getroffen
Britse media schrijven dat EasyJet vandaag 200 vluchten heeft geschrapt. British Airways haalde 100 vluchten uit het schema. De BBC meldt op basis van gegevens van FlightRadar dat Londen Heathrow, Londen Gatwick en de vliegvelden van Manchester en Birmingham het zwaarst zijn getroffen.
Morgen ligt een groot deel van het openbaar vervoer in Nederland stil vanwege een 24-uursstaking. De staking werd eind juli door vakbond FNV aangekondigd vanwege de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Onder anderen medewerkers van de NS en het stads- en streekvervoer staken.
De staking maakt deel uit van meerdere acties in aanloop naar Prinsjesdag. Vrijdag legden havenmedewerkers al het werk neer. De komende dagen voeren ook werknemers in onder andere de afvalverwerking, schoonmaak, metaalindustrie en bouw actie.
Uit uitgelekte Prinsjesdagstukken bleek vorige week dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. De vakbonden lieten al weten dat de voorgenomen acties doorgaan. Ze vinden dat het kabinet onvoldoende beweegt en eisen dat de complete bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan.
Niet alleen staken voor ov-medewerkers
FNV zegt actie te voeren voor alle medewerkers in het openbaar vervoer. "Door het zware werk dat werknemers in het openbaar vervoer verrichten, hebben zij een bovengemiddelde kans om in de WIA terecht te komen", aldus Edwin Kuipers, bestuurder FNV streekvervoer.
"Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat er hulp is wanneer het tegenzit. Maar we komen ook in actie voor iedereen die ooit afhankelijk kan worden van ons sociale vangnet. Voor onze reizigers. Voor onze partners, kinderen, familie en vrienden.
Het verschilt per vervoerder in hoeverre wordt gestaakt. De NS laat weten dat de hele dag geen treinen rijden. Alleen de Airport Sprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp rijdt vier keer per uur.
Sommige streekvervoerders kiezen ervoor om geen enkele metro, tram of bus te laten rijden. Andere vervoerders melden dat er minder bussen of trams zullen rijden en het afhankelijk is van de beschikbaarheid van chauffeurs en bestuurders.
De ANWB denkt dat het mee zal vallen met extra verkeer op de weg omdat de staking tijdig is aangekondigd. Toch kunnen slecht weer of wegwerkzaamheden alsnog voor extra problemen zorgen, liet een woordvoerder eerder aan persbureau ANP weten.
Rondvaartboot voor leraren en leerlingen
De staking leidt tot creatieve oplossingen. De Amsterdamse basisschool De Zeeheld heeft een rondvaartboot geregeld. "Wij zitten in Amsterdam-West, maar veel leraren wonen in Amsterdam-Noord en komen normaal gesproken met de pont naar school. Een ouder heeft een bedrijf in rondvaartboten en die wil ons graag uit de brand helpen."
De zeven docenten die in Amsterdam-Noord wonen worden nu met de rondvaartboot opgehaald, net als vier leerlingen die niet gebracht kunnen worden. De overige plekken zijn voor docenten op andere scholen in de buurt, laat directeur Nadine Duymaer van Twist weten.
Verschillende ziekenhuizen wijzen patiënten op hun website op de landelijke ov-staking. Onder andere het Jeroen Bosch Ziekenhuis schrijft dat de geplande zorg gewoon doorgaat.
Het Amsterdamse OLVG laat weten dat leidinggevenden hebben geïnventariseerd of en hoe collega's naar het ziekenhuis kunnen komen. Op een carpoolforum kunnen collega's een rit aanbieden. Ook wordt waar mogelijk thuisgewerkt.
Als we Nederland een veilige en leefbare delta willen houden, moet het geld dat naar de wateraanpak gaat op termijn minstens verdubbelen. Dat stelt Deltacommissaris Co Verdaas, een belangrijke onafhankelijke wateradviseur van het kabinet.
Nu gaat zo'n 1 procent van het bruto binnenlands product naar de wateraanpak toe, momenteel ruim 11 miljard euro. Omdat de klimaatuitdagingen urgenter en complexer zijn geworden moet dat minstens 2 procent worden.
Verdaas presenteert vandaag zijn bevindingen aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. In deze 'herijking' van het Deltaprogramma schetst hij welk waterbeleid houdbaar is, wat er beter kan en waar dringend aanpassingen nodig zijn. Daarbij kijkt hij naar de middellange termijn, tot 2050, maar ook naar de lange termijn, tot het jaar 2100 en verder.
De Deltacommissaris roept de overheid op om keuzes te maken in hoe we het land inrichten en ons water gebruiken, vasthouden en afvoeren. Ook benadrukt hij dat er structurele investeringen nodig zijn om Nederland veilig en leefbaar te houden. Dat is sowieso nodig, maar klimaatverandering maakt die toch al ingewikkelde opgave een stuk ingewikkelder. Met een gortdroge zomer vol waterproblemen achter ons, is zijn oproep erg actueel.
Enorm kostenplaatje
De kosten van dit alles komen met name bij de waterschappen terecht. Met Prinsjesdag wordt ieder jaar gepresenteerd hoe de financiën er precies voor staan. De afgelopen jaren zijn er steevast tekorten te zien, die bovendien steeds verder oplopen. Ook dit jaar valt dat te verwachten. Volgende week wordt op Prinsjesdag duidelijk hoeveel.
De kosten van de benodigde ingrepen zijn in ieder geval gigantisch. Om een voorbeeld te noemen: het toekomstbestendig maken van het gemaal bij IJmuiden kost al snel zo'n 2 miljard euro. Daarmee heb je pas één van de vele wateruitdagingen in Nederland opgelost. Goed nieuws voor de vier miljoen mensen en bijvoorbeeld Schiphol die beschermd worden door dit gemaal, maar de uitdagingen elders in het land blijven talrijk.
Uit het rapport komt niet alleen een beeld naar voren van hoge kosten die gemaakt moeten worden, maar vooral ook de steeds groter wordende uitdagingen. De zogenoemde deltascenario's, waarin de mogelijke toekomst van Nederland wordt geschetst, laten een duidelijke toename zien van extreme weersomstandigheden, met drogere zomers, nattere winters, intensere buien en verdere zeespiegelstijging.
Stilvallen oceaanstroming
Het rapport beschrijft een groeiende stapeling van opgaven. Veel regio's hebben te maken met een combinatie van zoetwatertekort, verzilting, wateroverlast en waterveiligheidsvraagstukken.
"De impact is nu al zichtbaar en neemt toe", klinkt het. "Soms plotseling, zoals de hevige wateroverlast in Limburg in 2021. Soms sluipend, zoals de impact van drogere zomers en toenemende verzilting, met opbrengstverliezen in de landbouw en schade aan funderingen, keringen en natuur tot gevolg."
De boodschap lijkt vooral te zijn dat er grenzen zitten aan de technische maakbaarheid van een land dat historisch gezien het water naar zijn hand weet te zetten. "Technische maatregelen blijven nodig, maar zijn op zichzelf onvoldoende om alle gevolgen van droogte, verzilting en wateroverlast te voorkomen, zeker op de langere termijn en bij toenemende extremen."
De overheid moet dus transparant zijn over wat nog kan, en wat niet meer. "Niet alles kan en niet alles kan overal en altijd", vat het document Verdaas' visie samen. Aansluitend bij het Planbureau voor de Leefomgeving stelt het Deltaprogramma met deze herijking dat op de lange termijn niet alle effecten en risico's beheerst kunnen worden. Daarom moet de samenleving voorbereid zijn op overlast en schade, en weerbaar worden gemaakt.
Verdaas roept overheden op om verder te kijken dan 2050. Zijn herijking spreekt van "het volgende hoofdstuk in onze watertraditie". Dat gaat onder meer over water langer vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren, of over het meer ruimte geven aan rivieren. Uitstel van aanpassingen, waarschuwt het rapport, vergroot voor toekomstige generaties de kans op tekorten, grotere schade en minder ruimte om daar nog iets tegen te doen.
Bij een 39-jarige vrouw uit Amstelveen is het westnijlvirus vastgesteld, meldt stadsomroep AT5. De GGD bevestigt dat er een besmetting is gemeld "in de regio Amsterdam".
De vrouw heeft het virus in Nederland opgelopen en kreeg daarna hersenvliesontsteking, schrijft de omroep. Dat komt bij ongeveer 1 op de 100 mensen met het virus voor.
Het is de vierde keer dit jaar dat het westnijlvirus is vastgesteld bij een Nederlander. Vorige week werd bekend dat een man van 78 uit Utrecht vorige maand is overleden aan de gevolgen van het virus. Een vrouw in de regio Drenthe overleed ook in augustus aan de gevolgen van het virus.
Muggen
Het westnijlvirus komt voor bij vogels. De gewone huissteekmug kan besmet raken als hij zich voedt met het bloed van een besmette vogel. De mug kan het virus vervolgens overdragen op andere vogels, zoogdieren en mensen. Mensen kunnen ziek worden van het virus, maar het niet verder verspreiden. Volgens het RIVM heeft ongeveer 80 procent van de mensen die besmet raken geen klachten.
De kans om in Nederland westnijlkoorts op te lopen is volgens het RIVM nog steeds heel klein. Het RIVM komt waarschijnlijk later deze week met een update over het aantal besmettingen in Nederland.
De kans op hevige regenbuien en onweer neemt toe naarmate de aarde verder opwarmt. Om dat goed in de gaten te houden, lanceerde de Europese organisatie EUMETSAT vanavond opnieuw een belangrijke weersatelliet.
De satelliet is de tweede van deze generatie, de eerste werd gelanceerd in december 2022. Hij hangt straks op 36.000 kilometer hoogte boven de evenaar. Daar draait hij met de aarde mee en houdt hij onder meer wolken, noodweer, waterdamp, stof en rook boven Europa en Afrika in de gaten.
Ogen van Europa
Het is een flinke jongen, zegt onderzoeker Jos de Laat van het KNMI. "Hij heeft het formaat van een kleine bestelbus." De nieuwe satelliet kan elke 2,5 minuut opnames naar de aarde sturen, waardoor de berekeningen van het weer nog accurater worden.
"Het zijn de ogen op Europa." De resolutie van de beelden is beter en de satelliet is een belangrijke back-up voor als de andere kapotgaat.
Ook onweer wordt sneller gesignaleerd. Zo gaat informatie over bliksem nu eerder naar meteorologen. "Daarmee kunnen we mensen eerder waarschuwen dat er gevaarlijk weer op komst is", zegt De Laat.
Bliksemflitsen
"Onweer begint in de wolk", legt Michiel Severin van weerdienst Infoplaza uit. "99 procent van de ontladingen zijn vooral in de wolken." Onweer werd eerder vooral gesignaleerd met metingen op de grond. Met deze generatie satellieten kan het KNMI het onweer dus al zien aankomen in de wolk.
De satelliet die eind 2022 is gelanceerd legde bijvoorbeeld deze bliksemflitsen vast tijdens de zware onweersbuien op 27 juni (2026). De lichtpuntjes zijn de bliksemontladingen.
Infoplaza levert deze weerdata aan allerlei bedrijven, bijvoorbeeld het Circuit Zandvoort en de Efteling. "Ook hier is het dus belangrijk dat we eerder kunnen waarschuwen", zegt Severin.
Met de attractie Gondoletta in de Efteling zijn bezoekers zeker 20 minuten op het water. "We moeten dus 30 minuten van tevoren waarschuwen als het gaat onweren", zegt Severin. "Want dan kan de Efteling ervoor zorgen dat er niemand op het water zit als het noodweer begint."
Op Schiphol is informatie over het weer belangrijk om files in de lucht te voorkomen, zegt meteoroloog Christian Wentink van het KNMI. Hij houdt het weer specifiek voor de luchthaven in de gaten. "Schiphol wil de landingsbanen zo optimaal mogelijk gebruiken."
De ruimte in
Op termijn kunnen deze satellieten ook klimaatmodellen verbeteren, doordat ze veel meer informatie opslaan. "Maar we moeten wel zo'n 20 jaar wachten tot de reeks lang genoeg is en we daar conclusies uit kunnen trekken", zegt De Laat van het KNMI.
De lancering van de satelliet vond plaats in Frans-Guyana, aan de noordkust van Zuid-Amerika. Wel duurt het nog even voordat de satelliet echt werkt. "De planning is dat over een half jaar gegevens beschikbaar komen", zegt De Laat van het KNMI.
Een van de satellieten uit de vorige generatie blijft voorlopig beschikbaar als extra vangnet voor als andere satellieten niet werken.
"Op een gegeven moment is zo'n satelliet gewoon klaar." Dan wordt de satelliet hoger geplaatst naar de zogenoemde graveyard orbit, zegt De Laat. Satellieten in die kerkhofbaan hebben hun taak volbracht.
Claimorganisatie EUclaim is failliet. De organisatie, die namens reizigers claims voor vertragingen indient bij luchtvaartmaatschappen, vroeg eerder al uitstel van betaling aan. De rechtbank in Arnhem verklaarde het bedrijf gisteren failliet, zo blijkt uit rechtbankstukken. EUclaim bevestigt het faillissement aan de NOS.
De door de rechtbank aangestelde curator laat weten dat het bedrijf in de financiële problemen is geraakt sinds luchtvaartmaatschappijen zelf actiever reizigers zijn gaan wijzen op hun recht op compensatie bij vertragingen en geannuleerde vluchten. "Daardoor is een behoorlijk deel van de markt voor EUclaim weggevallen, waardoor het bedrijf zelf in de problemen is gekomen."
De curator zegt dat zijn werk zich in eerste instantie richt op een doorstart van EUclaim. "Iedereen blijft aan het werk. En ook klanten van EUclaim blijven hun betalingen van uitgekeerde claims ontvangen." Inmiddels zouden zich acht partijen bij de curator hebben gemeld om EUclaim over te nemen.
Kofferchaos en winteruitval
Het in Arnhem gevestigde EUclaim werd in 2007 opgericht om luchtvaartpassagiers te helpen met hun rechten bij vertragingen, omboekingen of geannuleerde vluchten. EUclaim zegt hiervoor dagelijks ruim 13 miljoen vlucht- en weergegevens te analyseren. Reizigers betalen alleen een vergoeding als een claim wordt toegewezen.
De afgelopen jaren kwam EUclaim in het nieuws met claims bij de chaos met koffers in 2022 op Schiphol en bij de uitval door het winterweer van begin dit jaar.
De NS biedt vanaf vandaag goedkopere treinkaartjes aan voor mensen die nét buiten de spits rijden. De spoorwegvervoerder wil mensen aanmoedigen om een rustigere trein net iets eerder of later te nemen, zodat meer reizigers een zitplaats hebben.
Het gaat om een verruiming van de al langer bestaande PrijsTijd Deals. Met die kaartjes konden mensen al in de daluren (bijvoorbeeld tussen 09.00 en 16.00 uur) met korting reizen, maar dat wordt nu verruimd tot de randen van de spits. De tickets moeten wel uiterlijk een dag van tevoren worden gekocht.
'Hyperspits'
Met de drukste maand van het jaar in aantocht, wil de NS zich met de kortingsregeling voorbereiden op overvolle treinen. Die drukte zit voornamelijk op de dinsdag- en donderdagochtend. Op die dagen heeft de NS te maken met een zogenoemde 'hyperspits': een extreme piek in een uur tijd. Als reizigers iets eerder of later vertrekken, wordt die drukte wat beter verspreid, is het idee.
De vervoerder vergelijkt de drukte met piekbelasting bij stroomnetbeheerders. "Maar als een klein percentage reizigers een minder druk alternatief kiest, hoeven reizigers veel minder vaak te staan in de trein", zegt Tijmen Voet, directeur dienstregeling bij de NS.
Iedereen een zitplek
Als voorbeeld noemt de NS op zijn website de sprinter vanuit Den Haag Mariahoeve in de richting van Leiden Centraal van 07.46 uur. Als 6 procent van de reizigers op dat traject zou kiezen voor de trein van een kwartiertje eerder, kan in beide treinen iedereen zitten.
Iets soortgelijks geldt voor de intercity van Zwolle naar Amersfoort van 08.49 uur. Als 8 procent van de reizigers in die trein een half uur later vertrekt, heeft iedereen in beide treinen volgens de NS een zitplek. De vervoerder beseft dat niet iedereen die keuze heeft, maar hoopt dat de lagere prijzen mensen er wel toe kunnen bewegen.
Gemiddeld 30 procent korting
Met de bestaande PrijsTijd Deals kan de korting in de daluren al oplopen tot 60 procent, zegt de NS. Maar in de randen van de hyperspits zal de korting op de treinkaartjes gemiddeld zo'n 30 procent bedragen. De kaartjes zijn tot dertig dagen van tevoren te boeken. Hoe eerder de reiziger boekt, hoe hoger de korting. De korting geldt niet op treinreizen naar Schiphol of op trajecten waar werkzaamheden zijn.
De NS onderzocht of reizigers voor een rustigere trein zouden kiezen in ruil voor korting. Een op de vijf reizigers was daartoe bereid. De meeste mensen zouden zelfs een halfuur wachten om iets goedkoper te reizen. "Dat scheelt een hoop. Dan hoeven wij minder lange treinen in te zetten voor piekdrukte, terwijl ze buiten de spits grotendeels leeg rondrijden", zegt Voet.
Onderzoek naar Nederlandse drugscriminelen in Colombia heeft de politie naar een hele reeks andere misdrijven geleid, waaronder geplande ontvoeringen en het afpersen van prostitutieklanten in Nederland. Vandaag begon een aantal rechtszaken hierover.
De politie heeft in totaal 55 verdachten in het vizier, van wie er nu 35 zijn aangehouden. Onder hen is een groepje mannen dat ontvoeringen in het criminele milieu zou hebben beraamd, schetste de officier van justitie vandaag in de rechtbank in Zwolle.
Een van de ontvoeringsplannen had te maken met de diefstal van een partij cocaïne in 2024, blijkt uit onderschepte chatberichten. Daardoor ontstond een schuld van ruim zeven ton. Aan de voordeur van de vermeende dieven werd een dreigbrief gehangen dat er betaald moest worden.
Om die boodschap kracht bij te zetten, zou een groepje van vier mannen ook een ontvoering hebben voorbereid. Doelwit was de vriendin van een van de veronderstelde dieven.
Opdracht uit Colombia
De opdracht hiervoor kwam volgens justitie uit Colombia. Daar pakte de politie in februari twee Nederlandse mannen op, na ruim een jaar onderzoek.
De mannen zouden cruciale schakels vormen tussen Colombiaanse drugskartels en afnemers van cocaïne in Nederland. Zij brachten vraag en aanbod bij elkaar en regelden de logistiek, denkt het Openbaar Ministerie. Het zou gaan om grote transporten van honderden kilo's per keer. Mogelijk gaven zij dus ook opdracht voor geweld.
Samenwerking
Nederlandse opsporingsdiensten willen ook dit soort spilfiguren in Colombia graag achter de tralies hebben. De overheid heeft de afgelopen jaren dan ook flink geïnvesteerd in de samenwerking met Colombia. Volgens het Openbaar Ministerie leidt dat inmiddels ook tot resultaat.
De afgelopen tijd zijn er verschillende Nederlanders in het Zuid-Amerikaanse land gearresteerd. Deze verdachten wonen soms al jarenlang in Colombia. Het vermoeden is dat ze dankzij hun uitgebreide netwerk een bemiddelende rol hebben in de cocaïnehandel.
Dit type criminelen maakt volgens de politie geen onderdeel uit van een strak geleide organisatie, maar werkt ad hoc samen met anderen. Zo ontstaan "fluïde netwerken" waarin niet iedereen elkaar kent.
Sneeuwbaleffect
Reden voor de politie om alle criminele contacten van de twee in februari gearresteerde Nederlanders in kaart te brengen. Naar deze verdachten en hún kennissenkring is ook weer verder onderzoek gedaan.
Deze werkwijze zorgde voor een sneeuwbaleffect. Inmiddels lopen er al twaalf vervolgonderzoeken die te maken hebben met drugshandel, witwassen, geweld en afpersing.
Zo zijn recent nog twee andere Nederlanders in Colombia opgepakt. Een van hen had bij zijn arrestatie 10 kilo coke en een vuurwapen op tafel liggen. Verder stuitte de politie onder andere op drugssmokkel via Schiphol en een huis vol cocaïne in Spanje.
Prostitutie
Het meest opmerkelijke vervolgonderzoek kwam vandaag ook aan de orde in de Zwolse rechtbank. Twee mannen worden verdacht van het afpersen van zo'n duizend klanten van prostituees.
De verdachten stuurden berichten naar bezoekers van prostitutiewebsite Kinky, waarin ze dreigden met grof geweld als er niet werd betaald. Een van hen zei dat hij zo "7000 tot 8000 euro per dag maakte", al deed hij dat in de rechtbank af als grootspraak.
Opvallend genoeg kwam de andere verdachte eerder in de publiciteit omdat hij kinderen hielp die op school werden gepest. Ook was hij actief als pedojager. De medeverdachte bleek een contactpersoon van een van de Nederlanders in Colombia.
Hij zou ook betrokken zijn geweest bij de ontvoeringsplannen. Naast het conflict over de zeven ton speelde er nog een andere ruzie waarbij iemand gegijzeld had moeten worden. De voorgenomen ontvoeringen gingen uiteindelijk niet door, al is niet bekend waarom.
De verschillende rechtszaken worden pas later inhoudelijk behandeld. Wanneer de hoofdverdachten uit Colombia terecht staan, blijft voorlopig afwachten. Zij moeten nog worden uitgeleverd. Die procedure kan meer dan een jaar duren.
Beveiligers op Schiphol staken morgen verspreid over de dag drie keer een kwartier. En woensdag wordt dat vijf keer een kwartier. Dat zeggen de vakbonden FNV en CNV.
De beveiliging op Schiphol is sinds mei anders geregeld. Eerder waren daarvoor vijf bedrijven ingehuurd, nu zijn dat er nog maar drie. Volgens de bonden zijn er sindsdien problemen met de roosters, pauzes, verlof en de bezetting. Ze eisen verbetering en omdat daar naar hun mening nog te weinig van komt, roepen ze op tot een staking.
Die kunnen de komende dagen leiden tot langere rijen op Schiphol. "Het betekent bijvoorbeeld concreet dat passagiers langer zullen moeten wachten bij de veiligheidscontrole", zegt André Quist van vakbond CNV. "Rijen waar beveiligers het werk onderbreken, worden gesloten en gaan pas een kwartier later weer open."
Hoe laat?
Dinsdag 25 augustus wordt er gestaakt:
Woensdag 26 augustus:
Schiphol zegt in een reactie er alles aan te zullen doen om de gevolgen voor reizigers zoveel mogelijk te beperken. "We houden de situatie continu in de gaten en nemen maatregelen om de veiligheid voor reizigers en medewerkers te waarborgen."
De luchthaven adviseert reizigers niet om eerder te komen. "We adviseren reizigers om de aankomsttijd van hun luchtvaartmaatschappij aan te houden. Dat is ongewijzigd: meestal twee uur voor een Europese vlucht en drie uur voor een intercontinentale vlucht."
De bonden waarschuwen dat er meer stakingsacties komen als de werksituatie niet verbetert.
Een nachtje Amsterdam kost je over een paar jaar fors meer geld. Want de nieuwe coalitie van Pro en D66 gaat de toeristenbelasting stapsgewijs verhogen van 12,5 procent naar 20 procent in 2031.
De stad wil minder toeristen. Al jaren wordt het door de gemeente gewenste maximum van 20 miljoen overnachtingen overschreden. De gemeente wil ook dat toeristen "een eerlijkere bijdrage leveren aan de kosten die de stad maakt".
De toeristenbelasting komt boven op de btw op hotelovernachtingen, die dit jaar in heel Nederland steeg van 9 naar 21 procent. Daarmee stijgt de totale belasting op hotelovernachtingen in Amsterdam van 21,5 procent vorig jaar naar 41 procent in 2031, bijna een verdubbeling dus.
Hotels willen limiet
Hotels balen hiervan. Brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland (KHN) vroeg onlangs het kabinet al om een landelijk maximum in te stellen voor de toeristenbelasting. Volgens KHN dreigt Nederland door de combinatie van hogere btw en toeristenbelasting internationaal steeds minder concurrerend te worden als reisbestemming.
Een woordvoerder van de gemeente Amsterdam zegt de zorgen van KHN te kennen. "We zijn hierover in gesprek met hen en andere vertegenwoordigers van de toeristische sector."
Hoogste ter wereld?
Volgens een vergelijking van KHN heeft Amsterdam nu, met 12,5 procent, al de hoogste toeristenbelasting van Europa. En straks met 20 procent is dat een van de hoogste ter wereld. "Amsterdam zit zeker in de hogere tarieven", erkent de gemeentewoordvoerder.
Nu heeft bijvoorbeeld Los Angeles in de VS nog een hogere toeristenbelasting, van 14 procent. Een zoektocht online van de NOS levert op dat alleen het land Bhutan straks nog, in de meeste gevallen, een hogere toeristenbelasting heeft. Daar betalen buitenlandse bezoekers geen procentueel tarief, maar 100 dollar (87 euro) per persoon per nacht aan "duurzaam ontwikkelingstarief".
Klein deel van gemeentelijke belastingen
Gemeenten bepalen de toeristenbelasting nu helemaal zelf. De meeste vragen een vast bedrag per persoon per nacht, vaak een paar euro. Andere vragen een percentage. En zo'n twintig gemeenten hebben geen toeristenbelasting.
Toeristenbelasting is een relatief klein deel van alle belastingen en heffingen van gemeenten: 654 miljoen (4,3 procent) van in totaal 15,3 miljard euro, begrootten gemeenten voor dit jaar.
De onroerendezaakbelasting (6,3 miljard), afvalstoffenheffing (2,8 miljard), rioolheffing (2,2 miljard) en parkeerheffingen (1,6 miljard) leveren veel meer op.
Een groot deel van het totaalbedrag aan toeristenbelasting gaat naar één gemeente: Amsterdam. 275 miljoen, ruim 42 procent van die 654 miljoen. Den Haag volgt met grote afstand met 17,9 miljoen, dan Rotterdam met 17 miljoen.
De verhoging van de toeristenbelasting is extra zuur voor hotels in Weesp, tot 2022 een zelfstandige gemeente zonder toeristenbelasting. Tegenwoordig is Weesp onderdeel van Amsterdam en krijgt het dus zo'n beetje de hoogste toeristenbelasting ter wereld.
"Het hogere tarief voor Amsterdam hangt samen met het grote aantal bezoekers aan de stad. Voor Weesp ligt dat wat ons betreft anders", mailt het management van Hotel Het Hart van Weesp in een reactie. "Wij hadden het passender gevonden als Weesp als buitengebied een eigen tarief had kunnen behouden, zodat toerisme juist verder gestimuleerd wordt."
Een gemeentewoordvoerder bevestigt dat er geen uitzondering wordt gemaakt voor Weesp.
Bezettingsgraad omlaag
Het hotel zegt nu al iets te merken. "Onze bezettingsgraad is nog steeds acceptabel, maar door de combinatie van de verhoogde toeristenbelasting en stijging van de btw zien wij inmiddels een daling van circa 10 procent."
De geplande verdere verhoging maakt het alleen maar moeilijker. "Inclusief commissies van grote boekingsplatforms bestaat bij het merendeel van de boekingen inmiddels bijna de helft van de logiesprijs uit belastingen en commissie. Bij een verdere verhoging van de toeristenbelasting zal dit zelfs ruim boven de helft uitkomen."
Volgens het hotel kan dit ertoe leiden dat bezoekers kiezen voor omliggende gemeenten met lagere toeristenbelasting. Zoals Amstelveen à 4,75 euro per persoon per nacht.
Geen overtoerisme
Daar is van overtoerisme geen sprake, zegt een woordvoerder. De gemeente vindt het prima als toeristen die Amsterdam willen bezoeken naar Amstelveen uitwijken voor hun overnachting. "Ontwikkelingen in Amsterdam kunnen kansen bieden. Amstelveen staat positief tegenover toerisme en nieuwe hotels die een duidelijke meerwaarde hebben voor de stad. Een verhoging van de toeristenbelasting heeft niet de voorkeur."
Ook Zaanstad, ten noorden van Amsterdam, heeft geen plannen om de toeristenbelasting omhoog te gooien. "De lijn die Amsterdam hanteert volgt Zaanstad niet, omdat we ook toegankelijk willen blijven voor een brede doelgroep", zegt een gemeentewoordvoerder.
Goedemorgen! Honderden schoonmakers staken bij het hoofdkantoor van de NS voor een betere cao en op het WK hockey spelen de Nederlandse mannen tegen Japan in de groepsfase.
Eerst het weer: gedurende de dag trekken diverse buien over het land, soms met hagel en onweer. Tussendoor is er ook ruimte voor de zon. Bij een matige tot soms vrij krachtige zuidwestenwind wordt het maximaal 20 tot 22 graden.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
Rusland heeft de Oekraïense hoofdstad Kyiv bestookt met ballistische raketten. Hierbij zijn volgens de Oekraïense autoriteiten vijf mensen gedood en 23 mensen gewond geraakt. In de oostelijke voorstad Brovary kwam ook iemand om het leven.
In de hoofdstad waren meer dan een dozijn explosies te horen, meldt persbureau Reuters op basis van een getuige. De burgemeester van Kyiv, Vitali Klitsjko, zegt op Telegram dat er in minstens drie wijken inslagen waren.
Ander nieuws uit de nacht:
En dan nog even dit:
In tegenstelling tot de Nederlandse hockeymannen, hebben de vrouwen gisteren hun wedstrijd tegen Japan al gehad. De vrouwen hebben de eerste groepsfase op het WK in eigen land overtuigend afgesloten: ze wonnen in Amstelveen, mede door vier rake strafcorners van Yibbi Jansen, ruim van Japan: 9-0.
De marechaussee heeft vier mannen aangehouden in een groot onderzoek naar drugssmokkel via Schiphol.
De verdachten zijn 34, 38, 46 en 48 jaar oud. Ze zijn dinsdag opgepakt in Zoetermeer, Utrecht, Wassenaar en Waddinxveen.
Volgens een woordvoerder van de marechaussee werken ze alle vier bij de afhandeling van luchtvracht op de luchthaven. In welke rol of op welke afdeling zij precies werkten, is niet bekendgemaakt.
Drugslab
"Er wordt onderzocht of logistieke processen op de luchthaven zijn misbruikt voor de invoer van verdovende middelen", schrijft de marechaussee. Om hoeveel drugs het gaat en welke, wil de woordvoerder niet zeggen.
Bij het onderzoek zijn meerdere woningen en loodsen doorzocht. Daarbij zijn contant geld en telefoons in beslag genomen.
Tijdens het onderzoek kwam naar voren dat een van de verdachten banden had met een drugslab in België. De Belgische politie heeft dat lab inmiddels ontmanteld.
De politie heeft vanochtend op Schiphol een 33-jarige man uit Amsterdam opgepakt in het onderzoek naar een crash met een auto vol explosieven in Amsterdam eind vorige maand. De man was vermoedelijk één van de drie inzittenden.
Op dinsdag 28 juli crashte een auto in Amsterdam Nieuw-West na een achtervolging door de Dienst Speciale Interventies (DSI).
De auto werd gezocht vanwege een plofkraak in Duitsland, waarbij brand uitbrak in het gebouw waarin de geldautomaat zat.
Explosief materiaal
De inzittenden sloegen na de crash op de vlucht. In de auto bleek explosief materiaal in te liggen. Daarom werden in een straal van 100 meter rond het voertuig alle woningen en een verzorgingstehuis ontruimd.
Vanmorgen werd in samenwerking met de Koninklijke Marechaussee een eerste verdachte aangehouden in de zaak. De politie is nog op zoek naar de andere twee, meldt NH Nieuws.
Vandaag dertig jaar geleden reed 's ochtends een opvallende trein perron 2B van Amsterdam Centraal binnen: een gele diesellocomotief met twee lichtgroene oude Belgische rijtuigen. Met Lovers Rail kreeg NS voor het eerst concurrentie op het spoor.
Wie nu op de grotere treinstations rondkijkt ziet treinen in alle kleuren naast de geel/blauwe van NS. De concurrenten van NS willen de komende jaren meer plek op het spoor. Arriva rijdt sinds vorig jaar met nachttreinen en wil tussen de NS-treinen door van Zwolle naar Groningen rijden.
Ook wil Arriva vanuit Groningen een treinverbinding naar Parijs opzetten. Nieuwkomer GoVolta rijdt met treinen van Amsterdam naar Duitsland, en wil dat ook doen naar Parijs.
Niet eenvoudig
Toch kampen de nieuwe NS-uitdagers nog altijd met het grootste probleem dat Lovers Rail dertig jaar ook al had: dat het niet mogelijk is met één treinkaartje overal in te stappen.
"Wij kunnen treinen van Zwolle naar Groningen rijden, maar mogen geen reizigers op een Studenten OV-kaart meenemen. Dat is 40 procent van de reizigers. Als je die inkomsten misloopt dan krijg je het financiële plaatje niet rond", vertelt een woordvoerder van Arriva.
Daar kampt ook GoVolta mee, zegt directeur Hessel Winkelman: "Onze trein naar Duitsland zit vanaf de grens vol. In Nederland zijn nog stoelen vrij. We willen graag binnenlandse reizigers meenemen, maar een vergunning is niet zo eenvoudig."
Strandtrein
Lovers Rail dacht in 1996 nieuwe reizigers de trein in te kunnen lokken. Het bedrijf kwam voort uit rederij Lovers, bekend van de rondvaartboten in de Amsterdamse grachten.
Toen de overheid concurrentie op het spoor toestond, diende Lovers een verzoek in om vanaf Amsterdam via Haarlem naar IJmuiden met een 'strandtrein' te rijden. Amsterdammers met een Stadspas konden gratis mee.
Op Amsterdam CS ging dat niet zonder slag of stoot. NS verbood personeel reizigers van de concurrent te helpen, zelfs als die gehandicapt waren. "Gepensioneerde NS-machinisten die voor ons wilden rijden kregen een bericht dat ze dan hun pensioen zouden kwijtraken", blikt Lovers-directeur Peter Sul terug.
En zo ging het volgens Sul ook met het huren van locaties op de stations, die van NS zijn. "We moesten vanuit een soort bezemkast kaartjes verkopen. De eerste rit mochten we niet openen in het Restaurant 1e Klas. Dus gingen we naar Smits Koffiehuis. Met een glas champagne staken we in een stoet het stationsplein over."
Geen treinen
Nog altijd mopperen concurrenten over een moeizame relatie met NS, waarvan zij faciliteiten als informatieborden en personeelsruimtes moeten huren. Grootste probleem voor Lovers Rail was het vinden van een trein, die ook moest worden uitgerust met een door NS ontworpen spoorveiligheidssysteem.
Dertig jaar later hebben nieuwkomers als GoVolta soortgelijke problemen, zegt directeur Winkelmann: "Je kunt nog steeds niet ergens in Europa standaardtreinstellen huren. Een lening om ze te kopen kun je wel vergeten. Onze trein naar Parijs proberen we te kopen via een crowdfundingsactie. We hebben net 1 miljoen euro opgehaald."
Dreiging helpt
Bert van Wee, hoogleraar Transportbeleid aan de TU Delft, noemt de treinen van Lovers Rail vooral "van grote symbolische betekenis". "Het liet zien dat het mogelijk was om de concurrentie met NS aan te gaan", zegt hij.
Met de Kennemerstrand Expres van Lovers Rail werd NS, sinds 1940 monopolist op het spoor, flink wakker geschud. En daarmee ging NS toch ook een stapje harder lopen voor reizigers, concludeerde vervoersdeskundige Arnoud Mouwen in 2016 in een proefschrift. "Alleen al de dreiging van concurrentie zorgt dat NS beter en efficiënter opereert. Iets wat je in het hele openbaar vervoer ziet", vat hij de conclusie van zijn onderzoek samen.
Voormalig Lovers Rail-directeur Sul vindt zelf ook dat zijn bedrijf het spoor heeft opgeschud: "NS was in de jaren negentig nogal ingeslapen, een beetje arrogant geworden. Ze wilden bijvoorbeeld veel verbindingen met stoptreinen eruit doen. Ze dachten vooral vanuit het product, niet vanuit de reiziger."
Strandgeur
Sul wilde veel service aan boord, met verse koffie en prettige stoelen. "Een soort kleine Orient Express, zonder eerste en tweede klasse."
In een overmoedige bui had hij tegen NRC gezegd dat je in de Kennemerstrand Expres het strand al kon ruiken. "Dat namen ze een beetje serieus, waardoor ik die ochtend snel nog bij de Makro spuitbussen Air Breeze Zee heb gekocht. Ik had aan het treinpersoneel gevraagd daarmee voor vertrek in de trein te spuiten. Volgende dag stond in NRC: 'Je ruikt écht het strand in de trein'."
Hoewel Lovers Rail het in 1999 voor gezien hield, gingen de drie jaar ervaring op het spoor niet verloren. Het Franse CGEA had in 1997 een belang genomen in de NS-concurrent. De naam werd veranderd in Connex toen in 2001 busvervoerder werd BBA overgenomen. Het bedrijf ging in 2006 als Veolia opnieuw treinen rijden, in onder meer Limburg en Brabant.
NS: 'Veel veranderd in dertig jaar'
Over de concurrentie op het spoor zegt NS dat er "in dertig jaar veel is veranderd". De voormalige monopolist zegt tegenwoordig goed samen te werken met andere vervoerders en spoorbeheerder ProRail. "NS en marktwerking worden vaak als tegenpolen gepresenteerd. Het is het één, of het ander. Dat klopt niet. Marktwerking is er al en het werkt naast en aanvullend op de Hoofdrailnetconcessie", zegt het bedrijf. Wel vindt NS dat treinverbindingen "voor lange tijd, publiek gestuurd" moeten worden omdat de trein "zo veel maatschappelijke waarde vertegenwoordigt".
Log in
