Vandaag reden in het hele land bijna geen bussen, treinen en trams. Ook veel veerboten voeren niet. Het openbaar vervoer werd grotendeels stilgelegd vanwege de 24-uursstaking. Die was georganiseerd door vakbonden CNV en FNV vanwege de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid.

Uit gelekte Prinsjesdagstukken bleek vorige week dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. Toch gingen de acties vandaag door, omdat de vakbonden vinden dat het kabinet niet genoeg voor hen doet. Volgens de FNV legden een paar duizend medewerkers hun werk neer.

Op de wegen was het woensdagmiddag drukker dan gebruikelijk, liet de ANWB weten. Rond 17.30 uur stond er ongeveer 630 kilometer file. Vooral rond Arnhem en Utrecht was het druk.

De drukte werd volgens de ANWB deels veroorzaakt door de ov-staking, maar ook door de regen en de afsluiting van de Hardenbergerbrug in de A28 bij Nijkerk. De ochtendspits was vandaag niet veel drukker dan gemiddeld.

Verbazing en creatieve oplossingen

Hier en daar hadden reizigers niet op de staking gerekend. Zo vertelde een reiziger in Zwolle dat hij niet wist van de staking en zo'n twee uur op de bus had gewacht.

Een man op een trekker bij een veerpont in de buurt van IJmuiden kwam voor een verrassing te staan. "Gaat 'ie helemaal niet vandaag? Is er een landelijke staking? Ook voor de pont?", zei hij tegen de regionale omroep NH. "Dat meen je niet, dan kan ik beter omkeren. Ik ga in ieder geval niet zwemmen."

Er waren ook creatieve oplossingen. Zo regelde basisschool De Zeeheld in Amsterdam een rondvaartboot om kinderen en leerkrachten het IJ te laten oversteken. Anders "hadden kinderen op ons zitten wachten", zei een docent.

Daarnaast waren deelauto's in trek. Autobedrijf SnappCar liet weten dat het aantal boekingen flink was opgelopen. "Het gaat om duizenden extra ritten", zei een woordvoerder.

Buschauffeurs bepaalden zelf

Buschauffeurs bepaalden vandaag veelal zelf of ze meededen aan de staking. Daardoor verschilde het per vervoerder en regio flink hoeveel bussen de weg op gingen.

"Ik vind m'n werk heel erg leuk", zei een buschauffeur die vandaag wel reed. "Daarnaast heb ik een spierziekte, dus ik weet niet of ik over twintig jaar nog kan rijden."

Tussen Amsterdam Centraal en Schiphol reden wel vier treinen per uur. Sporadisch reden er ook bussen, maar het overgrote deel van de reizigers moest met de auto komen.

Veel mensen pakten een taxi naar het vliegveld. Daardoor stonden er lange files rondom de luchthaven. Volgens een woordvoerder van Schiphol waren er geen mensen te laat voor hun vluchten, maar was het wel "een uitdaging voor reizigers en medewerkers".

Den Haag

In Den Haag werd binnen de coalitie met ergenis gereageerd op de staking. Minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) noemde het het goed recht van de vakbeweging om te staken. Maar vandaag vond hij het volstrekt onnodig om het werk neer te leggen. In de Prinsjesdagstukken zit een handreiking aan de bonden, aldus Vijlbrief.

Sommigen politici van de coalitie en oppositie gingen in gesprek met het stakende ov-personeel. "We willen er samen uitkomen", zei D66-fractievoorzitter Paternotte, die benadrukte dat hij hoopte dat de vakbonden weer aan tafel gaan met het kabinet. Pro-leider Klaver zei dat hij de stakende chauffeurs en andere ov-medewerkers "heel goed" snapt en dat de staking "hard nodig" is.

Een woordvoerder van de FNV noemt de staking "geslaagd", met name omdat "veel mensen zich ervan bewust zijn geworden waarom er gestaakt wordt". Op vragen over hoe nu verder laat de woordvoerder weten dat er later vanavond een antwoord komt van FNV-voorzitter Hans Spekman.

In het Verenigd Koninkrijk is het vliegverkeer vanochtend vroeg na een grote storing weer opgestart. Maar door de opgelopen achterstanden zijn de problemen voor reizigers van en naar het VK en Ierland nog niet voorbij. Naar verwachting gaat het nog dagen duren voor het vliegverkeer weer volledig is hervat.

Gisteren en vannacht werden door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding op luchthavens volgens de BBC ruim 2000 vluchten geschrapt. Het gaat om 1750 vluchten gisteren en bijna 300 vluchten vandaag.

Door de urenlange storing strandden tienduizenden passagiers op luchthavens. Het zwaarst getroffen werden volgens FlightRadar24 de Londense luchthavens Heathrow en Gatwick en de vliegvelden in Manchester en Birmingham.

'Geen cyberaanval'

Omdat er weinig vliegtuigen konden opstijgen, was het door de beperkte ruimte op de luchthavens niet mogelijk inkomende vluchten te laten landen. Daardoor konden vanuit buitenlandse luchthavens ook geen vluchten meer vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ook Schiphol had daar last van. Daar werden gisteren 58 vluchten naar het Verenigd Koninkrijk geannuleerd.

De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) heeft excuses aangeboden en stelt een onderzoek in naar de oorzaak van de storing. Directeur Rolfe van de NATS heeft een cyberaanval uitgesloten als oorzaak van de storing. Ook heeft NATS al laten weten dat het niet gaat om dezelfde oorzaak als bij een eerdere storing in augustus 2023.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat het vliegverkeer in het VK wordt lamgelegd. Zo was er in augustus 2023, op de drukste dag van het jaar, dus een grote storing en ook in juli vorig jaar kwam het vliegverkeer stil te liggen door een storing in het radarsysteem.

De Britse minister van Transport heeft NATS-directeur Rolfe op het matje geroepen om tekst en uitleg te geven over deze nieuwe grote verstoring van het luchtverkeer. Intussen zagen luchtvaartmaatschappijen aan zijn stoelpoten. Onder meer Ryanair en Wizz Air willen dat hij aftreedt. Minister van Buitenlandse Zaken Miliband noemde de stroomstoring onaanvaardbaar.

Een woordvoerder van de Britse premier laat weten dat de transportminister vertrouwen heeft in Rolfe en hem een week de tijd heeft gegeven om uit te zoeken waardoor de grote storing is ontstaan.