Geheime natuurwaarschuwing zet nieuw Schipholbesluit op losse schroeven
Terwijl het kabinet de wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol zo snel mogelijk door de Eerste Kamer probeert te loodsen, komt langzaam boven water hoe kwetsbaar de juridische basis van dat besluit eigenlijk is.
Het kabinet dreigt het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor Schiphol opnieuw door te zetten, terwijl inmiddels drie onafhankelijke instanties fundamentele kritiek hebben geuit op de onderliggende plannen.
De evaluatie van het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel Schiphol bevat een opmerkelijke aanbeveling. De onderzoekers adviseren de overheid om te erkennen dat omwonenden jarenlang onvoldoende rechtsbescherming hebben gehad en daarvoor excuses aan te bieden. Dat advies is terecht.
Schiphol kondigt weer eens jaarlijks onderhoud aan, ditmaal aan de Kaagbaan van 21 tot en met 29 september. In de wereld van Schiphol is dat een detail. Niet meer dan een huishoudelijke mededeling van een bedrijf dat continu de wet vertreedt: banen moeten dicht, banen moeten open, zo gaat dat nu eenmaal.
Voor één dag verruilden Pieter van Oord, de baas van Schiphol, en Marianne Schuurmans, burgemeester van Haarlemmermeer, van functie. Volgens eigen zeggen was het nadrukkelijk niet bedoeld om hun vriendschap te benadrukken. Juist daardoor valt de boodschap op.
Haarlemmermeer komt met een concept Nota van Uitgangspunten voor de verbouwing van Schiphol, een document dat moet aangeven wat de gemeente belangrijk vindt. Het is een logisch vervolg op een jarenlange machtsverhouding waarin Schiphol de gemeente onder druk heeft gezet, inclusief een megaclaim van honderden miljoenen euro's als dwangmiddel.
Eindhoven Airport en RTHA vliegen voorlopig door zonder natuurvergunning. Niet omdat de wet dat toestaat, maar omdat de hoogste bestuursrechter ervoor kiest om een illegale situatie te behandelen alsof het gaat om een ingewikkelde administratieve kwestie die vooral zorgvuldig moet worden opgelost.
Het KNMI doet in een klimaatbericht alsof het slechts feiten op een rijtje zet en geen rol hoeft te spelen in het maatschappelijke debat over luchtvaart. Het instituut normaliseert zo de groei van een sector die de planeet opwarmt, en doet dat onder het mom van de wetenschap.
De Maatschappelijke Raad Schiphol heeft een brief gestuurd aan het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS). Het schrijven bevat een gedetailleerde opsomming van fouten, weglatingen en structurele kwetsbaarheden in de BAS‑jaarrapportages. Het vertrouwen van bewoners daalt scherp.
Voor omwonenden van Schiphol lijkt de luchtvaart vaak een black box. Je hoort het lawaai, je ervaart de overlast, maar de officiële kanalen laten je in het duister over de vraag waarom het vandaag zo extreem is. Daarom is er nu een nieuwe website.
In Brussel lijken ze te denken dat de luchtvaart een kwetsbare industrie is die met fluwelen handschoenen moet worden aangepakt. De sector ontving tussen 2013 en 2025 maar liefst 10,9 miljard euro aan gratis emissierechten.
Een gedoogbesluit is in het Nederlandse bestuursrecht geen vergunning, geen toestemming, geen vrijstelling, maar een expliciete erkenning dat een activiteit in strijd is met de wet en desondanks niet wordt gehandhaafd.
Het nieuws kwam vandaag naar buiten: de Raad van State zegt dat het ontwerp‑LVB Schiphol op cruciale punten niet voldoet aan de wettelijke eisen. De raad gebruikt ongekend harde woorden in een poging om de minister tot de orde te roepen.
De vliegindustrie heeft zich jarenlang proberen te verschuilen achter lobbypraatjes over schonere motoren en duurzame groei, maar een nieuw medisch position paper over ultrafijnstof rond luchthavens blaast dat verhaal in één klap weg.
Voor de derde keer roepen op 13 september honderden internationale organisaties op om nachtvluchten te verbieden. De eis spreekt rechtstreeks de vliegindustrie aan, die zich al decennia boven de samenleving verheven voelt.
Minister Vincent Karremans (VVD) erkent dat luchtvaart ongezonde lucht, hinder en slaapverstoring veroorzaakt. Hij erkent dat kerosinemotoremissie kankerverwekkend is. En erkent dat de beschikbare kennis onvoldoende is om gezondheidsschade uit te sluiten.
De column van Daan Lenderink is een goed voorbeeld van hoe de luchtvaartsector zichzelf graag ziet: als een trotse VOC-vloot die door ruwe politieke zeeën wordt belaagd, als een schip dat alleen maar hoeft te blijven varen om de toekomst te bereiken. Maar de werkelijkheid is minder romantisch.
De MRS kampt met een interne crisis. Het lijkt erop dat de organisatie haar eigen gekozen leden tot last is gaan zien.
De Senaat kreeg in april jongstleden een avond lang te horen hoe de overheid zijn eigen luchtvaartbeleid heeft laten ontsporen, hoe Schiphol de wet naar zijn hand zet, en hoe de ILT toegeeft dat ze nauwelijks kan handhaven.
Vijftien jaar lang vloog Schiphol volgens het Nieuwe Normen‑ en Handhavingstelsel. Politiek afgesproken, bestuurlijk ingevoerd, operationeel toegepast, maar nooit juridisch vastgelegd. De omgeving leefde daardoor in een soort niemandsland waarin de hinder explosief toenam en de rechtsbescherming volledig verdween.