Marc Schreuder uit Zwanenburg: “Als er geen vliegtuigen zijn merk je pas de rust in het dorp”
Hoe is het om te wonen in een dorp onder de rook van Schiphol? Voor Marc Schreuder, bewonersvertegenwoordiger voor Zwanenburg binnen de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS), is dat een vraag die dagelijks voelbaar is. Al bijna dertig jaar woont hij in Zwanenburg. “Toen Schiphol de 200.000 vluchten per jaar haalde, vonden we dat enorm veel. Inmiddels zijn het er ruim twee keer zoveel. Dan moet je je afvragen: waar ligt de grens?”. Hij waardeert de gemoedelijke sfeer van het dorp, waar mensen elkaar kennen en groeten op straat. Tegelijkertijd ziet hij hoe de invloed van de luchtvaart op de leefomgeving in de loop der jaren steeds groter is geworden. Volgens hem is het belangrijk dat de ervaringen van omwonenden beter worden meegenomen in de besluitvorming rond Schiphol.
Een prettig dorp met een keerzijde
Marc voelt zich thuis in Zwanenburg. Hij geniet van het dorpse karakter en de karakteristieke oude straten. Toch merkt hij dat de aanwezigheid van Schiphol voor veel inwoners een vast onderdeel van het dagelijks leven is geworden. Zo normaal zelfs, dat veel mensen zich er nauwelijks meer over uitspreken. “Veel mensen zijn eraan gewend geraakt, maar dat betekent niet dat het normaal is.” Pas wanneer hij bezoekers over de vloer heeft die opmerken hoeveel geluid vliegtuigen veroorzaken, dan krijgt hij plaatsvervangende schaamte. “Als er een vliegtuig overkomt, valt het gesprek stil. Dat zegt eigenlijk al genoeg.”
Betrokken geraakt uit nieuwsgierigheid
Marc raakte betrokken bij het Schipholdossier nadat hij een oproep zag in het dorpshuis. Zijn nieuwsgierigheid naar de vraag hoe beslissingen rond Schiphol worden genomen, groeide uit tot actief bewonerswerk. Sinds de oprichting van de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) in 2023 zet hij zich in voor de belangen van omwonenden. Daarnaast is hij actief betrokken bij De Groene Dorpen, het omgevingsfonds dat met opbrengsten uit het lokale zonnepark werkt aan vergroening van Halfweg en Zwanenburg.
De behoefte aan eerlijke metingen
Een belangrijk onderwerp voor Marc is het meten van de daadwerkelijke hinder die mensen ervaren. Volgens hem wordt nog te vaak gerekend met modellen, terwijl bewoners vooral behoefte hebben aan een duidelijk beeld van wat er daadwerkelijk op de grond gebeurt. Daarom ziet hij veel waarde in onafhankelijke metingen van geluid en andere effecten van de luchtvaart, zoals bijvoorbeeld fijnstof en CO2 uitstoot. Alleen met betrouwbare gegevens kunnen bewoners, overheid en luchtvaartsector volgens hem op basis van dezelfde feiten het gesprek voeren.
Samenwerking sterker
Hoewel veel bewoners zich soms machteloos voelen, gelooft Marc dat samenwerking belangrijk blijft. Hij ziet kansen voor bewoners, dorpsraden en bewonersorganisaties om gezamenlijk op te trekken en ervaringen uit verschillende woonplaatsen te bundelen. Een sterke en goed georganiseerde stem helpt om aandacht te vragen voor de leefomgeving rond Schiphol. Omwonenden die actief betrokken willen zijn kunnen contact met hem opnemen.
MRS biedt ruimte aan bewonersgeluiden
Wat Marc positief verrast aan de MRS, is de open manier waarop met verschillende standpunten wordt omgegaan. Hij ervaart dat alle deelnemers de ruimte krijgen om hun stem te laten horen en vindt het belangrijk dat ervaringen van bewoners uit de regio worden meegenomen in de adviezen aan het ministerie. Volgens hem draagt dat bij aan een eerlijker gesprek over de toekomst van Schiphol en de leefomgeving eromheen.
Hoop voor de toekomst: rechter geeft omwonenden gelijk
Ondanks zijn zorgen ziet Marc ook redenen om hoopvol te zijn. Vooral de recente uitspraken van rechters geven hem hoop dat de belangen van de omwonenden eindelijk serieuzer zullen worden genomen. Volgens hem heeft de rechter duidelijk gemaakt dat de overheid jarenlang te weinig oog heeft gehad voor de gevolgen van de luchtvaart voor bewoners en dat beter moet worden onderbouwd waarom de huidige hinder wordt toegestaan. Dat ziet hij als een belangrijke stap naar meer balans tussen de belangen van de luchtvaart en de gezondheid en leefkwaliteit van mensen die rondom Schiphol wonen.
Er moet meer aandacht komen voor gezondheid omwonenden
Tegelijkertijd vindt Marc dat de groei van Schiphol zijn grenzen heeft overschreden. Toen hij jaren geleden voor het eerst hoorde dat Schiphol ongeveer 200.000 vluchten per jaar verwerkte, werd dat al als een druk jaar gezien. Inmiddels ligt het aantal vluchten ruim twee keer zo hoog. Volgens hem laat het zien dat de groei geleidelijk en ongehinderd heeft doorgezet, waarbij de impact op omwonenden steeds groter is geworden. Daarom vindt hij dat verdere groei onacceptabel is en dat gezondheid en leefbaarheid een veel grotere rol moeten spelen in toekomstige besluiten.
Rust in de lucht maakt direct verschil
Wat Marc misschien wel het meeste opvalt, is hoe groot het verschil is wanneer het even rustig is. Tijdens het interview is het opvallend stil boven Zwanenburg. Hij merkt direct hoe ontspannen dat voelt. Normaal gesproken komen vliegtuigen – soms met een separatie van minder dan twee minuten – in aaneengesloten periodes van drie kwartier achter elkaar over, waardoor bewoners zich volgens hem onbewust steeds schrap moeten zetten voor de volgende geluidsgolf. Juist op rustige momenten beseft hij hoeveel invloed dat voortdurende vliegverkeer heeft op het dagelijks leven. Het is voor Marc dan ook onbegrijpelijk dat Schiphol elk jaar 27000 nachtvluchten (74 per nacht!) mag uitvoeren. Dat is voor Marc misschien wel de belangrijkste les: een leefomgeving met minder hinder levert niet alleen minder geluid op, maar ook meer rust en ontspanning voor bewoners.
Wat moeten omwonenden vooral onthouden?
Volgens Marc is verandering mogelijk wanneer de ervaringen van bewoners serieus worden genomen en gebaseerd worden op eerlijke metingen van geluid en gezondheidseffecten. De MRS speelt daarin een belangrijke rol door de stem van omwonenden aan tafel te brengen bij de overheid. Zo kan stap voor stap worden gewerkt aan een betere balans tussen Schiphol en de leefomgeving van de mensen die eromheen wonen.
