300 Zwanenburgers gered tijdens treinreis: "Ze gaven de uitgehongerde passagiers voedsel en kleding"
Met een oud Volkswagenbusje rijdt NH deze weken kriskras Noord-Holland door. Op drukke plekken houden we halt en laten we unieke historische beelden zien aan voorbijgangers. In aflevering 5: Zwanenburg-Halfweg.
De oude tram tussen Amsterdam en Haarlem, arresleeΓ«n met paarden op het ijs, een rondvlucht boven Schiphol in 1950 en de bevrijdingsstoet door Halfweg. Het is een greep uit de bijzondere beelden - soms nooit eerder vertoond - die de inwoners van Zwanenburg en Halfweg te zien krijgen.Β
Dat leidt tot nostalgie bij oudere voorbijgangers en tot verbazing bij de jongere. Een dame van 98 herkent het zwembad waar ze vroeger les kreeg. "Ik was 48 toen ik mijn diploma haalde. Echt een uitzondering, de kinderen die tegelijk met mij afzwommen moesten vreselijk lachen," vertelt ze.
Uit oude zwart-wit beelden van de NOS blijkt dat de welbekende Schiphol-overlast van alle tijden is. Wat voelt u, vraagt de verslaggever in 1970 aan een inwoonster. "Dat het vliegtuig eraan komt, ik krijg er een zenuwachtig gevoel van," vertelt de vrouw, terwijl een vliegtuig vlak over haar huis scheert. Om hoeveel vliegtuigen per dag het gaat weet ze niet. "Ik ben gestopt met tellen, het zijn er te veel."
Astrid Brouwer bekijkt de historische beelden bij het dorpshuis in Zwanenburg. Zij heeft anno 2026 nergens last van. "Nee hoor, ik hoor de vliegtuigen niet meer. Dat hoort erbij als je hier woont." Wel herinnert ze zich dat haar moeder zich vroeger opwond over de kerosine die uit de vliegtuigen neerdaalde op Zwanenburg. "Dan konden de witte lakens aan de lijn zΓ³ weer de was in."
Een bijzonder stukje geschiedenis is het verhaal van 300 mannen uit Zwanenburg en Halfweg die in de Tweede Wereldoorlog op transport werden gezet voor dwangarbeid in Duitsland.
Verkleumd en verhongerd reden ze met de trein door Enschede, waar de bevolking een heldendaad pleegde, vertelt Leo Kranenburg van Historisch Halfweg. "De mannen uit Haarlemmermeer kregen kleding en voedsel aangeboden, zodat ze in leven zouden blijven. Daar is na de oorlog een gedenksteen voor onthuld," vertelt hij.Β
Volgens de jonge inwoners van Zwanenburg en Halfweg is het prettig wonen hier. Hebben ze nog een tip voor bezoekers? "Wat je niet mag missen hier", vertelt een meisje van elf. "Het dorpshuis, de gemalen en natuurlijk de outlet."
