Log in
Column: ‘Donald denkt door’
De zaterdagochtendvader
Door Donald Esser.
Er is een bijzonder fenomeen dat zich elke zaterdagochtend tussen 08.00 en 12.00 uur afspeelt in de supermarkt. Een biotoop waar menig gedragswetenschapper zijn scriptie op zou kunnen baseren: de zaterdagochtendvader. Een man die met goede bedoelingen en matige voorbereiding de winkel betreedt; een soort kruising tussen een padvinder en een verkeersregelaar die zijn diploma via een postordercursus heeft gehaald. Ja, je herkent ze meteen. Niet aan hun kleding, hoewel de combinatie van een softshelljack, slungelige spijkerbroek en sneakers uit 2018 een sterk signaal afgeeft, maar aan hun blik. Die mengeling van vermoeidheid, ambitie en lichte paniek: ik kan dit, ik ben een betrokken vader, hoe moeilijk kan voor een man boodschappen doen met de kinderen zijn?
Nou, behoorlijk moeilijk dus. Want daar lopen ze dan, de bonte stoet opgroeiend kinderstrooisel achter hem aan sjokkend. Met Floris, Fleur, Catootje of welke hockeynaam je tegenwoordig maar krijgt als jouw ouders een wijnabonnement hebben. Ieder kind uiteraard met een eigen mini-karretje, want het moet wel ‘educatief’ en ‘participatief’ zijn. Na drie minuten botsen die karren al vaker tegen nietsvermoedende medeshoppers dan dat ze daadwerkelijk iets functioneels vervoeren.
‘Floris, je rijdt tegen die meneer aan!’, roept vader dan op een toon die vooral suggereert dat hij zichzelf probeert te overtuigen dat hij nog enige autoriteit bezit. Floris kijkt hem aan zoals alleen een kind dat kan, met een blik van: wat ga je eraan doen, champion?
De route door de winkelpaden verloopt daarna in een steeds chaotischere spiraal. Vader probeert luid, nadrukkelijk en zeer sociaalvaardig gesprekken met andere vaders te beginnen; vaders die eveneens denken dat ze een soort broederschap van weekendhelden vormen. Ze praten hard, veel te hard, alsof ze in een dameskapsalon zitten waar roddelen bij de prijs is inbegrepen. “Jullie horen me wel, toch?” klinkt het door gangpad 3, waar ondertussen een discussie ontstaat over de juiste manier om broccoli te selecteren.
Terwijl vader met grootse gebaren de groene stronk vastpakt – alsof hij een biologische levenskeuze overweegt – stopt zijn kind doodleuk een zak chips in het eigen minikarretje. ‘Pap, ik neem deze.’ ‘Ja joh, gooi maar in je mini-karretje’, zegt vader, zonder ook maar op te kijken. Educatief proces afgerond: kind blij, vader klaar.’ Goede opvoeding begint tenslotte bij totale overgave.
En dan, de hel op aarde: de kassa. Hier transformeert elk kind in een emotionele gijzelaar onder wiens druk de vader acuut instort; een onderhandelaar met het talent van een doorgewinterde lobbyist. Het kind wil nog een kauwgompakje, voetbalplaatjes, een ijsje, een tijdschrift over dino’s, een knuffel; en vader geeft toe. Natuurlijk geeft hij toe. Hij staat al een uur in de overlevingsmodus. Vader zucht. Winkelpersoneel en klanten kijken meewarig toe. Je ziet ze denken: wat zielig voor die man. Waarom doet zijn vrouw dit niet gewoon?
En terwijl vader de supermarkt verlaat – één kind jengelend, één kind duwend, drie ongeplande producten verder – is er nog maar één vraag die in de lucht hangt: waarom doet hij dit zichzelf aan? Het antwoord is simpel: omdat hij denkt dat hij het kan. En omdat niemand het aandurft hem het tegendeel te vertellen. Zelfs zijn vrouw niet als hij moegestreden thuiskomt. ‘Schat, je bent de citroenen vergeten…’ Zijn vrouw had inderdaad de boodschappen kunnen doen. Maar dit is kennelijk quality-time voor haar. Even thuis zonder de kids, al is het maar een uurtje.
En eerlijk is eerlijk: er zit ook iets liefs in. Iets klunzigs, iets onhandigs, maar vooral iets oprechts. De zaterdagochtendvader bedoelt het goed. Hij doet zijn best. Hij wil erbij horen, meedoen, aanwezig zijn; al is dat soms met drie extra snacks en een kind dat met een karretje een halve incidentele schadepost veroorzaakt.
En toch: elke zaterdag doet hij het weer. Misschien omdat hij denkt dat hij het kan. Misschien omdat hij het eigenlijk stiekem best gezellig vindt. Of misschien, omdat niemand het hem meer durft af te nemen. De zaterdagochtendvader, een aandoenlijk project.
Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.
