In memoriam: Henk Kniep
Door: Arjen Vos. Verschillende kinderen hadden hun vingers eraan gebrand maar niemand die het vol kon houden: de uitdaging om een gulden tussen duim en wijsvinger te klemmen terwijl hij er een lucifer eronder hield. Wie de munt vasthield totdat de lucifer opgebrand was, kreeg de gulden.
Het waren dit soort proefjes waarmee docent Henk Kniep natuurkunde begrijpelijk probeerde te maken aan zijn leerlingen op mavo De Wiekslag in de jaren ‘80. Op gortdroge wijze en zijn kenmerkend wat lijzig stemgeluid wat deed denken aan hoe André van Duin destijds Ruud Lubbers persifleerde, bracht hij ons de wetten van Archimedes en Newton bij. Inclusief bijbehorende formules. Bij Henk, gezegend met een flinke baard en zowel een wis- als natuurkundeknobbel, ontbrak echter het talent om orde in de klas te bewaken. Zijn stem verheffen deed hij wel maar het leidde nauwelijks tot aanpassen van gedrag bij dwarse pubers waarover elke klas er wel een aantal beschikte en waar ondergetekende ook toe behoorde.
Toen Henk de diagnose Multiple Sclerose kreeg, was hem duidelijk dat de ziekte al veel langer sluimerde en mede debet was aan zijn ordeprobleem. De progressieve ziekte maakte zijn leven door de jaren heen steeds ingewikkelder maar Henk zat beslist niet bij de pakken neer. Zo lang hij kon bleef hij zich als onderwijzer inzetten. Op het Veenlandencollege in Mijdrecht beleefde hij veel voldoening in de persoonlijke begeleiding van leerlingen die moeite hadden met de stof. Gezeten in een rolstoel en voorzien van een aangepaste auto kon hij zich aanvankelijk prima redden.
Positief als hij was probeerde hij elke dag lichtpuntjes te vangen en op te schrijven. Dat waren er uiteindelijk zoveel dat hij besloot hiervan korte verhaaltjes te maken en te bundelen in een boekje met de toepasselijke naam ‘Lichtpuntjes’.
Een van de lichtpuntjes was dat hij zijn armen, handen en vingers nog lange tijd kon gebruiken voor het gitaarspel waar hij zo van hield. Ook muzikaal talent was hem gegeven en hij liet zo nog lang van zich horen. Met name op het kerkelijk podium.
Toen thuis wonen in Kudelstaart niet meer ging was hij blij dat er een plek voor hem was in Zorgcentrum Aelsmeer. Een riante kamer op de bovenste verdieping bood ruimte aan zijn verzameling muziekinstrumenten en het uitzicht op het dorp en molen De Leeuw vond hij geweldig. Uniek was dat later zijn vader hem vergezelde in het Zorgcentrum. Henk was er zelfs getuige van dat vader zijn honderdste verjaardag beleefde.
Toen het verhaal op het schoolplein in 1983 de ronde deed van het proefje met de gulden en de lucifer, nam ik maatregelen. Voordat onze klas aan de beurt was voor deze les, smeerde ik in het handvaardigheidslokaal wat velpon op mijn duim en wijsvinger. Stom toevallig werd ik als proefkonijn uitgekozen en kon de munt vasthouden totdat Henk Kniep bijna zelf zijn vinger brandde aan de oprakende lucifer. Tot verbazing van iedereen mocht ik de gulden in mijn zak steken.
Onze paden kruisten elkaar twintig jaar geleden opnieuw toen ik lid werd van hetzelfde kerkgenootschap. Tijdens een van de eerste ontmoetingen overhandigde ik Henk een euro. Op zijn vragende blik biechtte ik mijn jeugdzonde op. Hij herinnerde zich het proefje nog wel. Het bewuste voorval niet meer maar kon het gebaar van verzoening waarderen.
Mensen en leerkrachten als Henk blijven je altijd bij en zijn een voorbeeld voor hoe je om kunt gaan met tegenslag in je leven. “Ik heb een kloteziekte maar ben een gelukkig mens,” zei hij in een interview met Leni Paul in 2020. Het is verdrietig te vernemen dat hij 8 april overleed.
Het bericht In memoriam: Henk Kniep verscheen eerst op AALSMEERVANDAAG.
