❌

Normale weergave

Column: ‘Donald denkt door’

4 November 2026 om 14:48

November: de maand die je moet uitzitten

Door Donald Esser.

Er zijn twaalf maanden in een jaar. Elf daarvan hebben best iets te bieden. En dan is er november. De maand waarvan je vermoedt dat hij ooit tijdens een vergadering is bedacht door iemand die zijn baan niet leuk vond. Die dacht: als ik er zelf geen plezier aan beleef, waarom zou de rest van De Ronde Venen en Uithoorn dat dan wel doen?

November is de maand waarin de dag begint terwijl de nacht nog niet eens fatsoenlijk is afgelopen. Om acht uur ’s ochtends is het donker, om vijf uur ’s middags is het alweer donker en ergens daartussenin krijgen we een paar uur grauwe schemering cadeau. Je zou bijna denken dat de zon een deeltijdbaan heeft aangenomen en in november gewoon vakantie opneemt. Zonder vervanging.

En dan moeten we het gezellig maken. Kaarsjes aan, dekentje over de benen, kop thee erbij. Volgens de lifestylebladen is dat het ultieme geluk. Met een beetje geluk staat er ook nog een dampende pan soep op tafel. Ik vraag me alleen af waarom we daar zo enthousiast over moeten doen. Als ik een deken over me heen wil trekken en in het donker wil zitten, kan ik net zo goed in de meterkast gaan wonen. Scheelt ook weer stookkosten.

Toch hoor ik de lezers al denken: daar heb je die azijnzeiker weer. Die man kan zelfs een waxinelichtje nog een burn-out aanpraten. Misschien hebben ze gelijk. Maar probeer maar eens een vrolijk stukje te schrijven over een maand, waarin de natuur eruitziet alsof ze failliet is gegaan. Zelfs de bomen hebben het opgegeven. Die staan er na een fikse storm kaal en mistroostig bij, alsof ze net de gemeentelijke begroting voor 2027 hebben gelezen. De regen valt met de regelmaat van een slecht functionerende douche en de wind probeert je paraplu om te bouwen tot een modern kunstwerk. November: je hebt er geen weerman voor nodig; een blik uit het raam volstaat om je preventief ziek te melden.

En dan gebeurt er iets merkwaardigs. Zodra november op zijn laatste benen loopt, slaat Nederland om als een blad aan een boom. Dezelfde mensen die gisteren nog met een gezicht als een oorwurm door de regen fietsten, hangen ineens lichtsnoeren langs de dakgoot. De kerstboom wordt van zolder gehaald, Mariah Carey mag weer uit haar muzikale winterslaap ontwaken en op Sky Radio klinkt voor de zoveelste keer dat het de mooiste tijd van het jaar is.

Het is wonderbaarlijk hoe snel mineur omslaat in hosanna. Gisteren was het leven nog een natte krant, morgen is het een kerstcommercial met lachende gezinnen, fonkelende lichtjes en mensen die elkaar spontaan omhelzen bij de diepvriesafdeling. Alsof de ellende van de afgelopen weken met een snoer ledlampjes is weggepoetst. De energierekening komt later wel.

En de supermarkt verandert in een bevoorradingscentrum voor een gezin dat drie weken ingesneeuwd raakt. Kerststollen, gourmetpakketten, rollades en genoeg eten om de hele straat door een strenge winter te helpen. We noemen het gezelligheid. De cardioloog noemt het waarschijnlijk een piekbelasting.

Daarna volgt de jaarwisseling, met champagne, oliebollen en de traditionele goede voornemens. We gaan gezonder leven, minder geld uitgeven en vaker bewegen. Op 1 januari staan we vol goede moed op de weegschaal, om er vervolgens vanaf te stappen alsof het apparaat een persoonlijke belediging heeft uitgedeeld. De sportschool krijgt een jaarabonnement cadeau, maar ziet ons na drie weken niet meer terug. Goede voornemens zijn nu eenmaal net kerstversiering: ze schitteren even en verdwijnen daarna in een doos op zolder.

Maar goed, eerst moeten we november nog door. Met de gordijnen dicht, de verwarming op een standje dat de energieleverancier niet meteen alarmeert en een kaarsje dat ons moet wijsmaken dat we het allemaal héérlijk vinden. Want niet elke maand kan een feest zijn. Zelfs een slinger verliest zijn glans als hij elf maanden per jaar aan het plafond hangt.

Dus hou vol. Elke donkere, troosteloze novemberdag brengt ons dichter bij december. Bij de lichtjes, de oliebollen en de collectieve illusie dat volgend jaar alles anders wordt. We gaan van mineur naar hosanna in nog geen vier weken. Daar kan menig religieus wonder een puntje aan zuigen.

November heeft gelukkig een groot voordeel: hij duurt maar dertig dagen en gaat vanzelf voorbij. Daar hoeft zelfs de overheid geen commissie voor in te stellen. En dat is misschien wel het zonnigste wat ik over deze maand kan zeggen.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

28 Oktober 2026 om 15:16

Een bal rolt altijd de goede kant op

Door Donald Esser.

Maarten Spanjer is 17 oktober 2026 overleden, een dag na mijn verjaardag. Hij is 73 geworden. Met hem is opnieuw een stukje Mokum verdwenen: het Amsterdam van de bruine kroeg, de sterke verhalen, de grote bek en het kleine hart.

Ik kende Maarten uit het Mokumse uitgaansleven van de roemruchte jaren zeventig en tachtig. Geen vriendschap waarbij je elkaar wekelijks op de koffie uitnodigt, maar wel zo’n Leidseplein-kroegbekendheid die je bijblijft. Eind juli 2016 kwam ik hem op mijn vrijgezellenavond bij toeval tegen in een klein knijpie aan de Overtoom; in een bescheiden, ietwat sjofel Amsterdams café waar het leven nog gewoon aan de bar werd besproken. Ik stond op het punt te trouwen. Op 4 augustus zou Betty mijn vrouw worden. Met kinderen, kleinkinderen en goede vrienden zouden we op een boot door de Amsterdamse grachten varen. Een mens denkt in die dagen vooral aan trouwringen, gastenlijsten en de vraag of iedereen op tijd verschijnt. En daar zat na al die Leidseplein-jaren ineens Maarten Spanjer aan de bar. Die ontmoeting leverde me iets op wat ik nog altijd koester: zijn gesigneerde boek ‘Spanjer in stukken’. Hij schreef erin: ‘Voor Donald, een bal rolt altijd de goede kant op. Op nog 33 jaar met Betty.’ 

Een prachtige opdracht. Typisch Maarten. Geen mierzoete trouwkaarttekst of plechtige levenswijsheid waar een tegeltje jaloers op zou worden. Gewoon een bal die de goede kant op rolt. En een wens voor 33 jaar met Betty. Je moet het maar bedenken, daar in een klein Amsterdams café. Of die bal altijd de goede kant op rolt, weet iedereen die getrouwd is. Het leven is geen wedstrijd waarin de scheidsrechter voortdurend in jouw voordeel fluit. Soms zit het mee, soms tegen en belandt de bal weleens op een ander grasveld. Juist daarom is zo’n eenvoudige, humorvolle wens om over na te denken me bijgebleven.

Maarten hoorde bij een wereld waarin een avond nog gewoon een avond mocht zijn. Je keek niet voortdurend op je telefoon om te controleren of iemand je bericht had gelezen, maar bleef hangen omdat het verhaal aan de bar interessanter was dan de buitenwereld. Het grote publiek leerde hem kennen als taxichauffeur in het tv-programma ‘Taxi’, waarin hij niets-vermoedende passagiers aan de praat kreeg. Wie zijn boeken las, ontdekte zijn talent voor verhalen over de kroeg, het voetbal en de wonderlijke menselijke soort. Met een knipoog naar Simon Carmiggelt, maar vooral met een eigen geluid. De sukkelaar, de opschepper en de man die zichzelf net iets te serieus nam: Maarten zag er de humor van in. En laten we eerlijk zijn, daar lopen er genoeg van rond. Met Maarten verdwijnen ook herinneringen aan een Amsterdam waarin figuren als Rijk de Gooyer, Freek de Jonge, Jan Mulder sr. en Jan Cremer zomaar aan de volgende tafel konden zitten. Soms gebeurt er iets in een onooglijk kroegje dat jaren later een dierbare herinnering blijkt te zijn.

Op 4 augustus 2016 trouwde ik met Betty. Maarten wenste ons nog 33 jaar samen. Geen idee hoe hij op dat gekke getal kwam. Of we die termijn halen, daar gaat zelfs een Amsterdamse profeet niet over. Maar zijn opdracht maakt het boek voor mij meer dan een boek. Het is een tastbare herinnering aan een man die ik met warmte zal blijven herinneren. Al vraag ik me weleens af hoeveel mensen hem nog kennen. Jongeren kijken waarschijnlijk glazig als je de naam Maarten Spanjer laat vallen. Begin vooral niet over Van Basten, Gullit of Kieft. Ooit deden die namen stadions ontploffen en hielden ze menig café tot diep in de nacht bezig. Nu moet je misschien eerst uitleggen dat Van Basten meer was dan aanschuiven bij voetbaltalkshow Rondo, Gullit meer dan zijn imposante verschijning en Kieft meer dan een televisieanalist. De geschiedenis heeft kennelijk een korter geheugen dan een voetballer een carrière heeft. Misschien is dat wel het mooie van mensen als Maarten. Ze hoeven niet door iedereen gekend te worden om iets te hebben betekend. Ze laten verhalen, herinneringen en soms een gesigneerd boek achter. Dat is uiteindelijk meer waard dan vluchtige bekendheid op een scherm.

Dus, Maarten, mocht er daarboven een bruine kroeg zijn, bestel alvast maar een rondje. Zoek Rijk de Gooyer op, schuif aan bij Carmiggelt en vertel ze hoe het hier beneden tegenwoordig toegaat. Ik vermoed dat ze zich rot lachen.

Bedankt voor het boek, Maarten. En voor die mooie wens.

Proost, ouwe Amsterdammer.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

14 Oktober 2026 om 15:11

Een appel heeft geen marketingafdeling of influencer

Door Donald Esser.

Er zijn van die dingen waar een mens zich op een gewone avond ineens over kan verbazen. Bij mij gebeurt dat tegenwoordig nogal eens tijdens de reclameblokken op televisie. Misschien komt het, omdat ik inmiddels lezers graag wil laten doordenken.

Neem roken. Daar zijn we vanaf. Geen vrolijke mensen meer die elkaar op televisie een sigaret aanbieden alsof daarmee het ultieme geluk wordt bereikt. Kent u het nog: Belinda. Ook drankreclames zijn aan regels gebonden. We weten inmiddels dat overmatig alcoholgebruik niet bepaald een aanbeveling voor een lang en gezond leven is.

Maar vervolgens begint het reclameblok, na voornoemde restricties.

En daar komt de ene na de andere vrolijke aanbieding voorbij: koekjes, chocolade, ijs, ontbijtgranen die vooral uit suiker lijken te bestaan, chips in inmiddels zoveel kleuren dat een verfmenger er jaloers van wordt. Zoet, zoeter, zoetst. Zout, zouter, nog zouter. Alles prachtig verpakt, lachende mensen erbij en bij voorkeur een kind dat met grote ogen eerst naar pappa of mamma kijkt. En vervolgens hunkerend naar een chocoladeproduct.

Het heet geen verleiding. Nee hoor. Het is ‘genieten’. En daar zit misschien wel de grap.

We hebben jarenlang geleerd dat een sigaret ongezond is, terwijl ze bij mijn ouders veertig jaar geleden bij bosjes alsof het bloemen in een vaas betrof op de salontafel stonden met zo’n roterende wegdrukknop voor de peuken. Toen was roken heel gewoon. Iedereen deed het. We waarschuwen elkaar nu ook voor alcohol. Maar ondertussen worden we via televisie, internet en winkelrekken de hele dag uitgenodigd om ons lichaam vol te stoppen met producten, waarvan de ingrediëntenlijst soms langer en slechter is voor het lichaam is dan deze column.

En wie verdient daar miljarden aan? Juist. De grote wereldspelers in voedingsmiddelenland. Bedrijven die ons met een gerust hart vertellen, dat het allemaal onderdeel is van een ‘bewuste levensstijl’. Een beetje suiker hier, een krokanter daar. Vooral niet te moeilijk over doen. Unilever en soortgenoten hebben natuurlijk geen belang bij een consument die denkt: laat ik bij de tv vanavond eens een appeltje nemen. Die appel heeft geen marketingafdeling. Geen reclameman. Geen influencer. Geen kortingsactie. En al helemaal geen chocoladevulling.

Loop eens langs een schap met snoep, koek of chips en kijk rustig om je heen. Het is een kleurrijk walhalla. Alsof de voedingsindustrie gezamenlijk heeft besloten, dat gezond eten, de appel, vooral saai moet zijn. En dan staat daar ergens een zak chips die beweert ‘light’ te zijn. Light! Alsof een halve zak daarvan vervolgens vanzelf naar een fitnesscentrum wandelt.

Begrijp mij goed: een gezelligheidswijntje op zijn tijd is wat mij betreft geen nationale ramp. Een mens mag leven. Een glas wijn, een kaasplankje en een beetje genieten horen daar wat mij betreft gewoon bij. Maar misschien mogen we onszelf zo af en toe ook afvragen waarom we eigenlijk gedachteloos die dikgevulde schappen zoet- en zoutschappen leegkopen.

Niet alles wat verleidelijk wordt aangeprezen, is goed voor ons. Dat is geen ingewikkelde wetenschap. Daar hoef je alleen maar even over na te denken. En dat is precies wat Donald Denkt Door probeert te bereiken.

Eet smakelijk. Maar denk er even bij na.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

7 Oktober 2026 om 15:18

De bijsluiter: slikken op eigen risico

Door Donald Esser.

Ik kom weleens bij Apotheek Abcoude. Tja, soms heb je medicatie nodig. Vreselijk aardige mensen. En behulpzaam om vooral het advies om de bijsluiter te lezen. Maar wees eerlijk: heeft u weleens een bijsluiter van een medicijn gelezen? Niet doen. Echt niet. Het is beter voor uw nachtrust. Even simpel, een onschuldig ‘paracetamolletje’. Een pilletje dat bij velen zo ongeveer in dezelfde categorie valt als een kopje thee: gewoon in het medicijnkastje, voor als het hoofd, de rug of de rest van het lichaam even protesteert.

Maar dan die bijsluiter. Daar begint het avontuur. Je leest rustig wat de mogelijke bijwerkingen zijn en vraagt je na een paar regels af of je eigenlijk nog wel ziek genoeg bent om het medicijn in te nemen. Hoofdpijn? Kan. Misselijkheid? Ook mogelijk. Duizeligheid? Uiteraard. Huiduitslag? Staat erbij. En ergens verderop verschijnen aandoeningen waarvan je nog nooit had gehoord, maar die je na het lezen ineens verdacht nauwkeurig bij jezelf meent te herkennen. Voor je het weet zit je met de bijsluiter op schoot te Googelen of mijn hamerteen in mijn rechtervoet – tweede teen van links – ook onder ‘ernstige bijwerking’ valt.

Dit was even een sidestep. Maar even terug: we hebben het nog maar over een betrekkelijk onschuldig doosje paracetamol. De farmaceutische industrie zal ongetwijfeld goede redenen hebben om alles wat mogelijk kan gebeuren in die bijsluiters te vermelden. Juridisch zal er waarschijnlijk geen komma mogen ontbreken. De patiënt moet immers geïnformeerd worden. Alles moet dichtgetimmerd zijn om eventuele claims te voorkomen. Maar soms vraag ik me af of je na het lezen van zo’n bijsluiter niet vooral behoefte hebt aan een ander medicijn. Een kalmeringspilletje.

De bijsluiter is inmiddels een merkwaardig literair genre geworden. Een soort horrorverhaal waarin de hoofdpersoon – u en ik dus – aan het begin nog nergens last van heeft, maar aan het einde denkt: laat die kwaal maar zitten, ik neem het risico wel. En ondertussen groeit de bijsluiter vrolijk mee met onze farmaceutische angst voor alles wat eventueel, mogelijk, zelden of zeer zelden zou kunnen gebeuren. Een waarschuwing voor een waarschuwing, gevolgd door een verwijzing naar een waarschuwing.

Misschien moeten we het anders aanpakken. Niet de flinterdunne bijsluiter nog dunner maken, want informatie is belangrijk. Maar misschien een tweede versie toevoegen, de Donald Denkt Door-versie: ‘Dit medicijn wordt gebruikt omdat u ergens last van heeft. De kans is groot dat het helpt. Er kunnen bijwerkingen optreden. Die zijn meestal beperkt. Heeft u ernstige klachten? Neem contact op met een arts.’ Klaar. Doosje dicht. Pil erin. Geen Google.’

Want wie alle bijwerkingen van tevoren wil weten, loopt het risico dat hij zich na vijf minuten ineens kerngezond voelt. En dat is misschien wel de enige bijwerking waar de farmaceutische industrie nog geen pilletje voor heeft.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

30 September 2026 om 15:10

Excuses, excuses en nog eens excusess

Door Donald Esser.

Denk door. Wat voor een waarde hebben excuses, sorry. De wereld is er inmiddels van doordrenkt. Waar vroeger een bestuurder nog probeerde uit te leggen waarom iets was misgegaan, lijkt tegenwoordig vaak te volstaan: excuses, sorry. En als een sorry met een schaamteloze uitstraling niet werkt, doen we er gewoon nog eentje achteraan.

Minister David van Weel gaf verleden week het jongste staaltje bestuurlijke excuuscultuur, nadat hij volgens de Algemene Rekenkamer een verkeerde indruk had gewekt over politiecriminaliteitscijfers. Van Weel zei dat hij, al dan niet bewust, de Kamer de verkeerde indruk had gegeven en dat dit niet had mogen gebeuren. Eerst was er volgens hem geen sprake van mis-leiding van de Tweede Kamer. Daarna bleek er toch sprake van een verkeerd beeld. Vervolgens kwamen de excuses en ging hij door het stof. Uiteindelijk erkende hij dat hij de Kamer bedoeld of onbedoeld op het verkeerde been had gezet. Kijk, dat scheelt een hoop ambtelijke taal. Vroeger noemden we dat gewoon: ik zat fout.

Maar Van Weel is bepaald niet de enige. De afgelopen maanden vielen de excuses bijna niet meer bij te houden. Voor historische misstanden, gedwongen adopties, verkeerde berekeningen, gebrekkige communicatie en bestuurlijke blunders. Sharon Dijksma, burgemeester van Utrecht nam een half jaar geleden verantwoordelijkheid voor het verplaatsen van de kransen van de Nationale Dodenherdenking tijdens een Nakba-herdenking in Utrecht. Ze zei dat zij daarvoor verantwoordelijk was en dat het haar ‘zeer spijt’. Een ander sorry: op 21 juni bood Jetten namens de regering excuses aan aan de eerste generatie Molukkers voor de behandeling van de Molukse gemeenschap na aankomst in Nederland in 1951. En: in maart bood minister Dilan Yeşilgöz namens de regering excuses aan voor het Nederlandse bombardement op Mosul in 2016, waarbij zeven mensen omkwamen.

En ook dichter bij huis kunnen we er wat van. In Uithoorn moesten excuses worden aangeboden, nadat bleek dat de geluidberekeningen rond Schiphol niet klopten. Verkeerde cijfers waren zelfs in regelgeving terechtgekomen. Dat is best bijzonder. Als een inwoner thuis een rekenfout maakt, staat die niet meteen in de Staatscourant.

Ook in De Ronde Venen kennen we het inmiddels vertrouwde bestuurlijke ritueel. In Mijdrecht werd bij de vertraagde herinrichting van de Dukaton excuses aangeboden voor het ongemak en de teleurstelling. Prima natuurlijk. Maar ik vraag me inmiddels wel af wanneer beide gemeenten besluiten om van excuses gewoon een volwaardige dienstverlening te maken. Een inwoner belt: ‘Wanneer wordt mijn straat eindelijk eens afgemaakt?’ ‘Onze oprechte excuses voor het ongemak.’ ‘Maar wanneer is het klaar?’ ‘Daar kunnen wij helaas nog geen duidelijkheid over geven. Onze excuses.’ Een andere inwoner vraagt: ‘Wanneer komen die woningen waarover al jaren wordt gesproken?’ ‘Onze excuses.’ ‘Maar wanneer dan?’ ‘Onze excuses dat wij daar op dit moment geen antwoord op hebben.’ En bij Schiphol: ‘Waarom dendert dat vliegtuig alweer zo laag over mijn huis in Uithoorn?’ ‘Onze excuses.’ ‘Maar u zou toch iets aan die geluidsoverlast doen?’ ‘Daarvoor bieden wij eveneens onze excuses aan.’

Misschien moeten De Ronde Venen en Uithoorn maar gezamenlijk een Regionaal Centrum voor Excuses en Verontschuldigingen oprichten. Met een wethouder Sorryzaken, een ambtenaar Excuusbeleid en een digitaal loket met drie overzichtelijke knoppen: Iets misgegaan? Klik hier. Verkeerd geïnformeerd? Klik hier. Geen idee wat er aan de hand is? Klik hier. En wie weet komt er uiteindelijk ook nog een vierde knop: Wilt u weten wanneer het wordt opgelost? Probeer het volgend jaar nog eens.

Het mooie van excuses is namelijk dat ze niets kosten en bestuurlijk bijzonder weinig risico met zich meebrengen. Een brug herstellen, een woning bouwen, een weg opnieuw aanleggen of geluidsoverlast daad-werkelijk terugdringen is ingewikkeld, tijdrovend en duur. Een excuus is binnen dertig seconden geproduceerd. Een paar nette woorden, een ernstig gezicht en klaar.

En juist daar begint het te wringen. Want een excuus zonder oplossing wordt al snel een bestuurlijke pleister op een open wond. Het klinkt netjes, menselijk en betrokken, maar ondertussen ligt het probleem nog steeds bij dezelfde inwoner op de stoep. Misschien moeten we daarom oppassen dat ‘sorry’ niet het eindstation wordt. Een inwoner heeft uiteindelijk weinig aan een gemeentebestuur dat uitstekend zijn excuses kan formuleren, maar minder goed is in het voorkomen van de aanleiding.

Dus, beste bestuurders van De Ronde Venen en Uithoorn: blijf vooral excuses aanbieden als dat nodig is. Doe het oprecht. Kijk mensen aan. Erken wat er fout is gegaan. Maar doe daarna vooral iets. Want anders wordt ‘sorry’ het goedkoopste beleidsinstrument.

En mocht het toch weer misgaan? Geen probleem. Dan hebben we inmiddels genoeg ervaring. Dan zeggen we gewoon opnieuw sorry.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

23 September 2026 om 14:17

De troonrede van de gewone mens

Door Donald Esser.

Daar zaten we weer. Netjes aangekleed, gouden koets in beeld, koninklijke hoedjes op de eerste rij en ondertussen luisterend naar de woorden van koning Willem-Alexander. De Troonrede. Het jaarlijkse moment waarop Nederland even heel ernstig kijkt en de woorden ‘samen’, ‘uitdagingen’ en ‘toekomst’ opvallend vaak voorbijkomen. Ik heb altijd bewondering gehad voor mensen die een heleboel kunnen zeggen zonder daadwerkelijk te vertellen wat er morgen anders wordt.

Terwijl in Den Haag de Troonrede werd voorgelezen, zaten in gemeenten De Ronde Venen en Uithoorn waarschijnlijk heel andere zaken aan de keukentafel. De energierekening. De boodschappen. De hypotheek. De huur. De wachttijd voor een woning. De vraag hoe de kinderen straks überhaupt een huis kunnen betalen. En misschien ook de vraag waarom een busrit tegenwoordig bijna een kleine investering is.

De koning spreekt over vertrouwen in de toekomst. Dat klinkt prachtig. Maar probeer dat maar eens uit te leggen aan een inwoner die al jaren op zoek is naar een betaalbare woning. Of aan een ondernemer die elke maand opnieuw ontdekt dat er weer een nieuwe regel, verplichting of formulier bestaat.

En dan is er Schiphol. In Uithoorn en De Kwakel weten inwoners inmiddels precies wanneer er boven het huis een vliegtuig overvliegt. Daar heb je geen app voor nodig als de woonkamer trilt. Ook in De Ronde Venen kennen we de landelijke ambities inmiddels. Meer woningen, meer opvang, meer infrastructuur, meer duurzaamheid en vooral: meer plannen. Het enige wat soms minder wordt, is de ruimte om ze allemaal uit te voeren.

Toch is er één ding waar Den Haag misschien nog iets van ons kan leren: inwoners van onze regio zijn gewend om zelf de handen uit de mouwen te steken. Verenigingen draaien op vrijwilligers, buren helpen elkaar en ondernemers blijven ondernemen, ondanks alle regels die over hen worden uitgestort alsof het confetti is.

Misschien moeten we de Troonrede volgend jaar daarom eens omdraaien. Laat de koning maar luisteren. Laat een sociaal en maatschappelijk betrokken inwoner uit Vinkeveen vertellen over het bizarre Plassenbeleid of de vastgelopen woningmarkt. Een bezorgde ouder uit Uithoorn over de dagelijkse verkeerschaos. Een hardwerkende ondernemer uit Mijdrecht over de verstikkende regelgeving. Een bevlogen vrijwilliger uit Wilnis over hoe moeilijk het wordt om voor de bloeiende lokale vereniging nieuwe mensen te vinden. En een gefrustreerde inwoner van Uithoorn over de toenemende vliegtuigherrie van Schiphol. Dan krijgt de koning misschien eindelijk een iets beter beeld van het alledaagse Nederland waarover hij vanuit zijn koninklijke spreekgestoelte zo mooi spreekt.

‘Nederland heeft behoefte aan vertrouwen’, zei de koning. Dat klopt. Maar een beetje minder vertrouwen in Haagse woorden en wat meer vertrouwen in de mensen die het elke dag zelf moeten doen, zou ook geen kwaad kunnen. En mocht er volgend jaar toch weer een Troonrede komen met veel woorden over ‘samen de schouders eronder’?

Dan stel ik voor dat Den Haag eerst even in Uithoorn en De Ronde Venen komt helpen sjouwen.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

16 September 2026 om 14:41

De benzinepomp liegt niet

Door Donald Esser.

Soms kom je op Instagram iets tegen waarvan je denkt: verdomd, daar zit wat in. Zo zag ik onlangs een filmpje van mijn favoriete cabaretier Jay Francis over de actuele benzineprijs. 2,71 euro voor een litertje. Pfff… Voor dat geld verwacht je eigenlijk dat de auto na het tanken ook nog even automatisch de ramen wast.

Ik moest meteen denken aan vroeger. Ik woonde lange tijd aan de Herenweg in Vinkeveen, op een prachtig erf aan het water. Mijn buurman zei ooit in wat je achteraf gerust het Gulden Tijdperk – de vorige eeuw – mag noemen: “Al gaat de benzineprijs naar vijf gulden, mensen blijven autorijden.” Hij had achteraf gelijk.

Gulden heet sinds het jaar 2002 nu euro. We zijn inmiddels een paar euro-verhogingen, crises en kabinetten verder en we rijden nog steeds. Want ja, de kinderen moeten naar school, de boodschappen moeten worden gehaald en de schoonmoeder woont nu eenmaal niet op loopafstand. Dus rijden we, tanken we. En betalen we.

Volgens Francis is er bij elke prijsstijging wel een crisis die als excuus kan dienen. Oorlog? Duurdere benzine. Pandemie? Duurdere boodschappen. Klimaatprobleem? Nog wat extra betalen. En zodra de crisis voorbij is, blijkt het wonderlijke fenomeen op te treden dat de prijzen dat blijkbaar niet hebben meegekregen. De crisis is voorbij, maar de prijs heeft kennelijk besloten te blijven.

Dat is eigenlijk best bijzonder. De prijs van een vat olie kan dalen, stijgen, schommelen of desnoods een polonaise lopen, maar aan de pomp staat uiteindelijk vooral een ding vast: de prijs gaat omhoog. En het mooie is: we accepteren het ook nog. “Het komt door de internationale markt.” Aha.

Dat is een beetje hetzelfde als wanneer de ober in een restaurant zegt, dat de rekening zo hoog is vanwege ‘de internationale omstandigheden’. Je knikt dan waarschijnlijk ook begripvol. Je wilt tenslotte niet de indruk wekken dat je de geopolitiek niet begrijpt. Maar ik vraag me inmiddels wel af wanneer we weer eens een crisis krijgen, waardoor iets goedkoper wordt. ‘Goed nieuws, mensen. Vanwege de spanningen in het Midden-Oosten is de benzine vandaag vijftig cent goedkoper.’ Kijk, dát zou nieuws zijn.

Voorlopig rijden we dus gewoon door. Naar het werk, naar de supermarkt, naar familie en natuurlijk naar de milieuzone om daar te horen dat we eigenlijk beter thuis hadden kunnen blijven. En ergens hoor ik mijn toenmalige buurman nog zeggen: vijf gulden per liter. Hij vergiste zich niet, ruim 27 jaar geleden. Het werd anno 2026 – peildatum 14 september – 2,71 euro. Omgerekend naar de vorige eeuw: nu zelfs rond de zes gulden voor een liter rijden.

Misschien moeten we voortaan maar niet meer tanken. Gewoon de auto laten staan en thuis heel hard ‘vroem vroem’ roepen. Scheelt ook weer wegenbelasting. En Jay, bedankt voor de input.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

9 September 2026 om 15:47

De belasting op het bestaan

Door Donald Esser.

Ik was verrast door een bericht online van mijn mediacollega Almere deze week: Almere gaat vanaf 2027 eigenaren van langdurig leegstaande woningen belasten. Belasting betalen hoort bij het leven. Motorrijtuigenbelasting, btw, inkomstenbelasting… vooruit. We begrijpen het. De overheid moet van ons ergens geld vandaan halen om wegen aan te leggen, lantaarnpalen te laten branden en ambtenaren te betalen die vervolgens kunnen uitzoeken waarom er nog meer belasting nodig is.

Maar soms heb ik het idee dat er op een gemeentehuis een ambtenaar rondloopt met maar een taak: bedenk iets waar nog geen belasting op zit. Een hond? Hebben we al. Een tweede woning? Ook. Een reclamebord? Kassa. Een terras op gemeentegrond? Betalen maar. En nu komt uit de koker: leegstandbelasting. Almere gaat vanaf 2027 eigenaren van langdurig leegstaande woningen belasten. Een begrijpelijk doel, zeker in een tijd van woningnood. Maar het fiscale principe is interessant: vroeger betaalde je belasting als je iets had. Nu kun je kennelijk ook belasting betalen omdat je iets níét gebruikt.

Dat biedt perspectief. De vergeetbelasting bijvoorbeeld. Uw fiets drie maanden niet aangeraakt? Aanslag. De bankzitbelasting voor mensen die op zondagavond Studio Sport kijken zonder aantoonbaar economisch rendement. De niksdoenheffing voor wie op een zonnige middag gewoon in de tuin zit. En natuurlijk de stiltebelasting: wie na tien uur ‘s avonds geen lawaai maakt, benut zijn geluidsruimte onvoldoende.

Ook ondernemers mogen meedoen. Wie een reclamebord heeft dat vanaf de openbare weg zichtbaar is, kan reclamebelasting betalen. Wie vervolgens iets op gemeentegrond zet, krijgt er met een beetje pech nog precario-belasting achteraan.

Het mooie is: als inwoner hoef je eigenlijk alleen maar te bestaan. Daar komt de ademhalingsbelasting nog wel een keer bij. U gebruikt immers de openbare lucht. En waarom zouden we stoppen bij de voordeur? Een drempelbelasting lijkt me kansrijk. Een huis heeft er tenslotte één of meerdere. Een trapbelasting ook: hoe meer treden, hoe groter uw bijdrage aan de samenleving.

Voor wie veel vrije tijd heeft, ligt er eveneens een mooie kans. De vrijetijdheffing. Want als u tijd heeft om drie uur op de bank te zitten, heeft u kennelijk tijd over. En tijd is tegenwoordig blijkbaar een schaars goed waar de overheid nog wel een percentage van kan opeisen.

En dan de zuchtbelasting. Die zie ik echt gebeuren. Een diepe zucht na het openen van de jaarlijkse belastingaanslag en u bent de klos. Wie vervolgens hardop zegt: ‘Waar gaat dit allemaal over?’ betaalt een meningbelasting. Wie daar bezwaar tegen maakt, krijgt uiteraard eerst een bezwaarbelasting.

Misschien moeten we het voortaan eenvoudiger doen. Geen gedoe meer met honden, auto’s, woningen, reclameborden, terrassen en leegstand. Gewoon een jaarlijkse aanslag: belasting op het hebben van een leven.

En als u die niet kunt betalen, geen probleem. Dan komt er vast een armoedeheffing. Want ergens moet het geld tenslotte vandaan komen.

En voor wie vindt dat ik nu een beetje overdrijf? Geen zorgen. Daar hebben we straks vast ook een overdrijvingsheffing voor.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

12 Augustus 2026 om 13:35

Ga uit je stekker (zolang het nog kan)

Door Donald Esser.

In de straat van Hormuz is het rustig. Té rustig. Voorlopig. Niet omdat iedereen eindelijk tot verlichting is gekomen, maar omdat verlichting tijdelijk niet gegarandeerd kan worden. Netcongestie, heet dat dan. Een woord dat klinkt als een medische aandoening voor hoogopgeleide transformatorhuisjes. “Het netwerk zit vol,” zegt de netbeheerder, wat ongeveer dezelfde geruststelling biedt als: de reddingsboot is er wel, maar hij ligt al vol.

We leven in een tijd waarin alles elektrisch moet. Koken, rijden, verwarmen, denken; zolang er maar een stekker aan zit. Fossiele brandstoffen zijn fout, vies en moreel verwerpelijk, tenzij ze nodig zijn om het gebrek aan duurzame alternatieven tijdelijk op te lossen. Tijdelijk duurt inmiddels wel erg lang, maar dat zal aan mijn klok liggen. Die loopt waarschijnlijk nog op kolen.

Want kijk: de benzineprijs stijgt, daalt, stijgt. De gasprijs fluctueert als een labiel humeur en de stroomprijs… ach, die zou stabiel zijn. Ware het niet dat het elektriciteitsnet inmiddels klinkt als een overboekte Ryanair-vlucht. Iedereen wil erin, niemand weet waar hij zit, en sommige koffers – lees: bedrijven, laadpalen en warmtepompen – moeten helaas achterblijven.

Neem mijn buurman. Volledig van het gas af, elektrische auto voor de deur, zonnepanelen op het dak. De heilige drie-eenheid van de energietransitie. Alleen kan hij zijn auto soms niet laden, omdat het net ‘nee’ zegt. Het nieuwe ‘nee’, eleganter verpakt. Vroeger zei je moeder het, nu een transformatorstation. Vooruitgang voelt soms verrassend ouderwets.

En ondertussen stijgen de prijzen. Niet omdat er te weinig energie ís, maar omdat er te veel goede bedoelingen tegelijk door dezelfde kabel willen. Ironischer kan het bijna niet: we verduurzamen ons een weg richting schaarste. Fossiele brandstoffen worden afgebouwd, elektrisch wordt de norm en het netwerk kijkt toe als een ober met drie armen tekort tijdens een drukke terrasdag.

Dus ja, wie zegt mij dat ik straks nog elektrisch kan tanken? Of gewoon mijn brood kan roosteren zonder morele overwegingen? Misschien worden we straks gevraagd om buiten de spits te koken. Of alleen te rijden op dinsdag, mits de zon schijnt en de buren vakantie hebben.

Energie is altijd een golfbeweging geweest. Op en af, overvloed en tekort, belofte en beprijzing. Alleen heette het vroeger oliecrisis en nu heet het transitie. Dat klinkt optimistischer, maar de rekening blijft hetzelfde.

Het blijven stekkertijdperken. Sommige trekken we eruit, andere steken we erin. Maar een ding is zeker: als het netwerk straks écht vol zit, gaan we collectief uit onze stekker. Duurzaam verontwaardigd, elektrisch onthand en nostalgisch verlangend naar een tijd waarin ‘vol’ nog betekende dat het licht gewoon brandde.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

4 Augustus 2026 om 14:52

David tegen Goliath? Je kan winnen! Alhoewel…

Door Donald Esser.

Er was eens een tijd, waarin burgers geloofden dat inspraak zin had. Dat je een brief kon schrijven, een bezwaar kon indienen of zelfs tijdens een lokale voetbalclubavond informeel een gemeenteraadslid kon aanspreken zonder dat je het gevoel kreeg tegen een betonnen muur te praten. Voor de ouderen onder ons: een romantische gedachte uit een ver verleden, ergens tussen de gulden en de telefooncel.

Tegenwoordig werkt het anders. Tegenwoordig mag je best je mening geven. Sterker nog, gemeenten moedigen dat zelfs aan. Er zijn inspraak- en participatieavonden, bewonerspanels, klankbordgroepen, informatiebijeenkomsten en digitale enquêtes. Met koffie, soms zelfs met een koekje. Daarna wordt het zorgvuldig geformuleerde bezwaar met dezelfde aandacht behandeld als een reclamefolder van een tuincentrum. Oftewel: netjes aangehoord, gezien, gelezen, vriendelijk bedankt en vervolgens linea recta de papierbak in.

De afgelopen periode kreeg onze redactie talloze berichten van inwoners uit De Ronde Venen en Uithoorn. Over schimmelwoningen. Over lekkages die maanden duren en door woningcorporaties niet opgelost worden. Over achterstallig onderhoud. Over gemeentelijke procedures die eindeloos voortslepen. Over gemeenten die naar corporaties wijzen en corporaties die weer naar gemeenten wijzen. Een bestuurlijke estafette, waarbij niemand de finish haalt.

Wie als individu tegenover een woningcorporatie of de gemeente staat, merkt al snel hoe ongelukkig de krachtsverhouding is. Dat is het moment waarop het bijbelse verhaal van David en Goliath ineens verrassend actueel wordt. Voor wie het vergeten is: David was een jonge herder met een slinger en vijf steentjes. Goliath was een reusachtige, zwaarbewapende krijger waar iedereen bang voor was. In het verhaal wint David uiteindelijk. Dat is precies waarom het al eeuwenlang wordt gebruikt als symbool voor de kleine burger die het opneemt tegen een machtige tegenstander.

Alleen heeft men in De Ronde Venen en Uithoorn een belangrijk detail aangepast. Hier komt David nog steeds met een paar foto’s van schimmel, een mapje met e-mails en de hoop dat iemand eindelijk terugbelt. Goliath verschijnt met juristen, protocollen, afdelingen, systemen, beleidskaders, escalatieroutes en vooral veel geduld. Hun geduld. Want als er een ding sterker is dan beton, dan is het bureaucratie. En anders dan in de Bijbel krijgt David hier geen slinger. Hij krijgt een zaaknummer.

Hetzelfde geldt voor procedures tegen de overheid. Natuurlijk mag je bezwaar maken. Natuurlijk mag je procederen. Dat recht bestaat. Net zoals het recht bestaat om op een regenachtige dag met een paraplu een tsunami tegen te houden. In theorie mogelijk. In de praktijk iets minder kansrijk.

Ondertussen groeit het leger van inwoners in De Ronde Venen en Uithoorn dat zich niet gehoord voelt. Mensen die ervaren dat inspraak vooral bedoeld is om achteraf te kunnen zeggen dat er inspraak is geweest. Niet om er iets mee te doen. En toch blijven we dapper doorgaan. We schrijven brieven. We bezoeken inspraakavonden. We verzamelen handtekeningen. We vullen formulieren in. We wachten op antwoorden. We wachten op terugbelverzoeken. We wachten op herstelwerkzaamheden. We wachten…

Misschien moeten gemeenten en woningcorporaties daar eens iets mee doen. Bijvoorbeeld door het woord ‘inspraak’ officieel te vervangen door ‘luisteroefening’. Dat schept tenminste duidelijkheid. En voor bewoners die een klacht willen indienen over schimmel, lekkages of falende communicatie heb ik nog een praktische tip: bespaar de dure postzegel, het online-klachtenformulier en de frustratie. Koop een lot voor de Staatsloterij. De kans dat je miljonair wordt, is waarschijnlijk groter dan de kans dat jouw klacht bij de woningcorporatie of de gemeente in één keer wordt opgelost. Maar hé, bij de trekking krijg je tenminste nog een uitslag. Dat is al meer dan sommige bewoners van hun woningcorporatie of de gemeente ontvangen.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

29 Juli 2026 om 13:43

Feestweek met een herinnering

Door Donald Esser.

De komende Feestweek Abcoude van dinsdag 25 tot en met zaterdag 29 augustus staat weer garant voor alles wat het dorp zo bijzonder maakt: ontmoeting, muziek, tradities, gezelligheid en vooral saamhorigheid. Al generaties lang vormt de feestweek een vast ijkpunt op de kalender van inwoners van Abcoude en omgeving. Een week waarin verenigingen, vrijwilligers, ondernemers en bezoekers samen zorgen voor een sfeer die je nergens anders vindt. Ook dit jaar wordt er weer reikhalzend uitgekeken naar het programma. Van de activiteiten voor jong en oud tot de optredens, de ontmoetingen op het plein en de gesprekken die soms tot diep in de nacht doorgaan.

Het zijn juist die momenten die de Feestweek Abcoude maken tot meer dan een reeks evenementen. Het is een traditie die mensen verbindt. Tegelijkertijd zal deze editie voor sommigen ook een moment van terugdenken zijn. Sinds de tragische dood van de toen 17-jarige Lisa in de zomer van 2025 draagt de feestweek voor veel inwoners een extra laag met zich mee. Niet omdat verdriet de boventoon voert, maar omdat herinneringen nu eenmaal onderdeel zijn van het leven in een hechte gemeenschap.

Abcoude is een dorp waar veel mensen elkaar kennen. Juist daardoor blijven herinneringen aan mensen die gemist worden aanwezig. Niet nadrukkelijk, niet op de voorgrond, maar soms in een gesprek, een ontmoeting of een onverwacht moment tijdens een van de vele activiteiten. Dat is misschien wel de kracht van een gemeenschap. Vieren en herinneren kunnen prima naast elkaar bestaan. De feestweek draait om plezier, ontspanning en het maken van nieuwe herinneringen, maar biedt tegelijkertijd ruimte aan de gedachte aan degenen die er niet meer bij kunnen zijn.

De voorbereidingen zijn inmiddels in volle gang. Vrijwilligers zetten zich opnieuw met hart en ziel in, verenigingen leveren hun bijdrage en het dorp maakt zich op voor een week vol activiteiten. Zoals ieder jaar zal de vertrouwde sfeer terugkeren, met als symbolische opmaat het gebrul van de motoren tijdens de autocross op zaterdag 22 augustus. Laat dat geluid vooral de aankondiging zijn van een mooie feestweek. Een week waarin we genieten van het leven, van elkaar en van alles wat Abcoude zo bijzonder maakt. En waarin er, ergens op de achtergrond, ook ruimte blijft voor herinneringen die nooit helemaal verdwijnen. Zo blijft de Feestweek Abcoude wat zij altijd is geweest: een feest van en voor het dorp. Een feest dat vooruitkijkt, maar zijn herinneringen koestert. Herinneringen aan Lisa.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

22 Juli 2026 om 15:03

De marketingstrategische WK-voetbalfinale Spanje-Argentinië

Door Donald Esser.

Ik lag op bed, boven, op de slaapkamer. Even lekker relaxed kijken naar de WK-voetbal-finale Spanje-Argentinië. Mijn vrouw keek beneden één of andere BBC-detective, waarin na drie minuten alweer een lijk in een sloot lag. Ik aanschouwde Spanje-Argentinië natuurlijk met een vooroordeel. Ik was voor Spanje. Ik ben wat ouder, maar wel met gevoel voor historie, herinner ik me nog die asociale Argentijnse schoppers uit lang vervlogen tv-beelden.

Voor de geïnteresseerden: Feyenoord had in 1970 geschiedenis geschreven door als eerste Nederlandse club de Europa Cup I te winnen tegen Celtic. Daardoor mocht het aantreden tegen de Zuid-Amerikaanse kampioen uit Argentinië, Estudiantes de La Plata, destijds berucht om zijn harde en intimiderende speelstijl. De eerste wedstrijd in Buenos Aires eindigde in 2-2.

In de return in een afgeladen Kuip bleef het lang 0-0. Joop van Daele was als invaller in het veld gekomen voor Coen Moulijn. Rond het uur kreeg hij de bal voor zijn voeten en haalde van afstand uit. Zijn schot verdween laag in het Argentijnse doel: 1-0 voor Feyenoord. Dat bleek het enige doelpunt van de wedstrijd én de wereldtitel waard. De wedstrijd werd nog legendarischer door wat er ná de goal gebeurde. Van Daele speelde met een bril.

Een speler van Estudiantes, Oscar Malbernat, rukte die van zijn gezicht. Vervolgens werd de bril door een ploeggenoot van Estudiantes beschadigd of zelfs in tweeën gebroken. Het incident haalde wereldwijd de kranten. Het leverde zelfs een Nederlands carnavalsachtig liedje op: ‘Het brilletje van Van Daele’. De kapotte bril is tegenwoordig één van de bekendste relikwieën in het Feyenoord Museum.

Maar nu naar het heden. De finale van afgelopen zondag, die eigenlijk niet over voetbal ging, maar over het marketingtechnische showelement vooraf en in de pauze van Spanje-Argentinië. En ik moet zeggen: er werd niet echt Argentijns geschopt. Maar: er zijn van die momenten waarop je als voetballiefhebber verlangt naar iets revolutionairs. Geen nieuwe spelregel, geen VAR-update en zelfs geen slimme buitenspellijn. Nee, gewoon negentig minuten voetbal. Tweeëntwintig spelers, een bal en verder niemand die zichzelf belangrijker vindt dan het spel.

Op het veld gebeurde namelijk precies waarvoor miljarden mensen waren ingeschakeld. Spanje en Argentinië vochten een duel uit dat spanning, passie en kwaliteit combineerde. Een finale zoals een finale bedoeld is: spelers die tot de laatste seconde alles gaven, supporters die hun nagels opaten en commentatoren die langzaam hun stem kwijtraakten.

Maar ergens rondom dat prachtige voetbal voltrok zich tegelijkertijd een ander spektakel. Een circus. Een reizend gezelschap van FIFA-bestuurders, camera’s, protocollen, veiligheidsringen, VIP-tribunes en mensen die zichzelf heel belangrijk vinden, omdat ze toevallig naast een trofee mogen staan.

Op zulke momenten stel ik me voor dat Lionel Messi ergens in de catacomben heeft gezucht. Gewoon even met zijn ogen heeft gerold en heeft gedacht: jongens, mag het misschien ook een keer over voetbal gaan?

Ik vermoed, dat ook het Spaanse voetbaltalent Lamine Yamal iets soortgelijks heeft gedacht. Een jonge speler die droomt van doelpunten, prijzen en eeuwige roem, niet van eindeloze ceremonieën en mensen in maatpakken die zich gedragen alsof zij zojuist de winnende treffer hebben gemaakt. Dat blijft het wonderlijke van de voetbalwereld. De acteurs staan op het veld, maar de FIFA-figuranten willen steeds vaker de hoofdrol.

De supporters betalen, reizen, zingen en leven maandenlang naar zo’n finale toe. Kinderen willen scoren. Zoals Messi wil scoren. Zoals Yamal wil scoren. Zoals Spanje uiteindelijk scoorde in de verlenging.

En toch lukt het bepaalde mensen telkens weer om rondom een voetbalwedstrijd een sfeer te creëren alsof de opening van een luxe winkelcentrum minstens zo belangrijk is als de wedstrijd zelf. Misschien moeten we het de volgende keer anders doen. Laat de finale beginnen zonder entertainment, zonder lange toespraken. Alleen met vooraf de volks-liederen. Zet alle bestuurders, adviseurs, bobo’s, sponsors en andere professionele lintjesknippers gewoon in een aparte skybox met een plastic beker limonade en een schaal bitterballen. Geef ze een eigen microfoon die nergens op aangesloten zit. Dan kunnen ze urenlang vertellen hoe belangrijk ze zijn.

Ondertussen kijken wij naar voetbal. Want uiteindelijk onthouden we niet wie er naast de beker stond. We onthouden wie hem won. Spanje. En ergens is dat best geruststellend. Zelfs het grootste FIFA-circus ter wereld kan uiteindelijk niet op tegen een bal die in de verlenging tegen het net vliegt. Dat blijft gelukkig het mooiste applausnummer van allemaal.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

15 Juli 2026 om 15:52

Tourkoorts op twee wielen

Door Donald Esser.

Nu na het WK-voetbal (bijna afgelopen) en Wimbledon de Tour de France weer door Frankrijk dendert, is er in Nederland een wonderlijk natuur-verschijnsel te zien. Zodra de eerste renner in een geel shirt over de televisie flitst, kruipen overal uit schuren, garages en bijkeukens plotseling amateurwielrenners tevoorschijn. Alsof ze maandenlang in winterslaap hebben gelegen.

Het begint onschuldig. Een strakke broek hier, een glimmende helm daar. Maar binnen een paar dagen veranderen onze fietspaden in een soort mini-Alpe d’Huez. Mannen van middelbare leeftijd, die normaal gesproken al buiten adem raken bij het aantrekken van hun schoenen, wanen zich ineens de opvolger van Mathieu van der Poel.

En fietsen kunnen ze. Tenminste, dat denken ze zelf. Ze schieten links en rechts voorbij voetgangers en automobilisten alsof ze in de finale van een bergetappe zitten. Verkeersregels zijn daarbij slechts vrijblijvende suggesties. Een rood stoplicht? Dat is blijkbaar bedoeld voor gewone stervelingen. Wielrenners zien zo’n licht vermoedelijk als een motiverende uitdaging. Extra punten als je er met vijftig kilometer per uur doorheen weet te schieten.

Maar wat mij nog het meest verbaast, is dat geschreeuw. Niet een beetje praten tijdens het fietsen. Nee, schreeuwen. Hard. Ontzettend hard. HOP-HOP-HOP!, RECHTS!, LINKS!, GAT DICHT! Je schrikt je werkelijk het apezuur wanneer zo’n peloton onverwacht achter je opduikt. Het klinkt alsof er een ontsnapping uit een zwaarbeveiligde inrichting gaande is.

Waarom dat allemaal zo luid moet, blijft voor mij een raadsel. Tegenwoordig bezit iedere wielrenner een fiets ter waarde van een kleine middenklasse auto. Zo’n ding heeft meer elektronica aan boord dan de gemiddelde gezinswoning. Navigatie, vermogensmeter, hartslagmeter, snelheidsmeter, cadansmeter, satellietverbinding met drie continenten tegelijk. Maar blijkbaar is een gehoorapparaat of een simpel oortje nog nét een brug te ver.

Daardoor wordt elke zondagochtendrit een soort openluchtopera voor voorbijgangers. Vogels zwijgen beschaamd wanneer het peloton passeert. Wandelaars duiken verschrikt de berm in. Honden zoeken dekking achter hun baasjes. En dan zijn ze voorbij. De laatste fluorescent gekleurde rug verdwijnt aan de horizon. De rust keert terug. Tot de Tour een nieuwe etappe heeft.

Want zolang er ergens in Frankrijk iemand een berg op fietst, blijven hier in Nederland complete kolonnes rondrijden alsof de gele trui ieder moment kan worden uitgedeeld bij een stoplicht in De Ronde Venen of bij een rotonde in Uithoorn. En eerlijk is eerlijk: het is soms irritant. Maar stiekem ook wel mooi. Want er zijn maar weinig sporten die tienduizenden mensen tegelijk kunnen laten geloven dat ze nog altijd 25 zijn. Zelfs wanneer hun benen daar heel anders over denken.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

1 Juli 2026 om 13:14

De verkeer(de) DRV-logica

Door Donald Esser.
Met dank aan Ron Hartsink.

Wie dagelijks door De Ronde Venen (DRV) rijdt, weet het al lang: hier geldt niet de Wegenverkeerswet, maar de Wet van de Grote Verwarring. Een soort escape-room op wielen, maar dan zonder uitgang en met een verhoogde kans op een whiplash.

Neem de Oosterlandweg. Daar staat al minstens tien jaar een bord dat adviseert om een bocht met 30 km per uur te nemen. Dertig. Dat is een snelheid waarbij zelfs een slak zich ongemakkelijk begint af te zetten tegen het tempo. De gemiddelde automobilist neemt die bocht gewoon met 60 en leeft nog. Sterker nog: niemand heeft ooit iemand vrijwillig teruggeschakeld naar kruipsnelheid gezien. Het bord staat er nog steeds, vermoedelijk omdat niemand binnen het gemeentehuis precies weet waarom het er ook alweer stond. Of waar de sleutel van de schroevendraaier ligt.

Maar waar de ene weg een overdosis voorzichtigheid predikt, doet de andere precies het tegenovergestelde. Op de Amstelkade mag je op sommige stukken vrolijk 60 rijden, terwijl de bochten daar zo overzichtelijk zijn als een gemiddelde soapverhaallijn. Je ziet niets, behalve gras, lucht en je eigen naderende einde. Het is een soort gemeentelijke roulette: draai aan het stuur en kijk waar je uitkomt. In de berm, in het water, of gewoon thuis, met een licht verhoogde hartslag en een nieuw respect voor het leven.

En dan zijn er nog de ‘natuurlijke’ verkeersdrempels. Officieel heet dat achterstallig onderhoud, maar laten we eerlijk zijn: het is briljant bedacht. Geen geld uitgeven aan aanleg of onderhoud, maar wel gegarandeerd snelheid omlaag. Alleen jammer dat je fuseekogels dat minder waarderen. Wie daar met 20 km per uur overheen rijdt, hoort alsnog geluiden uit de auto die normaal gesproken alleen bij een demontage horen.

Het wordt pas echt gezellig bij de wegversmallingen, die rood-witte paaltjes waarvan niemand de naam weet, maar iedereen de werking: verwarring zaaien. Wie heeft er voorrang? Jij? Ik? God? We kijken elkaar aan, versnellen tegelijk en eindigen dan in een wedstrijdje wie het meest recht heeft op zijn eigen gelijk. Meestal gewonnen door degene met de minst kwetsbare auto en het grootste ego. De rest eindigt met een middelvinger en een verhaal voor thuis.

Alsof dat nog niet genoeg spanning oplevert, hangt de schaduw van Oom Agent altijd boven het geheel. Want wie denkt: “Ik pas mijn snelheid wel aan op de situatie”, wordt beloond met een boete die voelt als een tweede hypotheek. 80 waar 60 mag? Dat kan. Maar 30 waar 60 veilig is? Dat mág dan weer niet, tenzij u zich vrijwillig tot rijdend obstakel degradeert. Logica is hier optioneel, de boeteplicht niet.

En dan de Viergang, het kroonjuweel van de verkeersverwarring. Rechts heeft voorrang, behalve als het een woonerf is, wat u pas ziet… als u er al bent. Het bord staat zo geplaatst dat alleen degene die er recht voor staat het kan lezen; wat per definitie te laat is. Resultaat: bijna-botsingen die zo frequent zijn dat ze eigenlijk bijna ritueel beginnen aan te voelen. Een soort begroeting: “O, jij ook hier? Remmen dan maar?”

Misschien is dat wel de kern van de Rondeveense gemeentefilosofie: verkeersveiligheid door permanente alertheid. Geen duidelijkheid, geen voorspelbaarheid, maar een constante staat van paraatheid. Wie hier leert rijden, kan overal ter wereld terecht, inclusief op een chaotische rotonde in Napels tijdens spitsuur.

Tot die tijd geldt: stuur vooral uw eigen voorbeelden, liefst met foto, van verkeers(on)logica naar de redactie. Dan verzamelen we ze, bundelen we ze en sturen we ze naar de gemeente. Misschien zetten ze er wel een bord bij. Advies: 30 km per uur.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

1 Juli 2026 om 11:38

Wie staat er voor paal?

Door Donald Esser.

In Uithoorn staat een nieuwe attractie, op de kruising van de Admiraal de Ruyterlaan en de Troelstralaan. Geen kunstwerk, geen laadpaal en ook geen verdwaalde fatbike, maar een heuse politiecamera. Zo eentje die stoïcijns over de openbare ruimte tuurt, alsof hij zelf ook niet helemaal begrijpt wat hij daar doet. De vraag die onmiddellijk door het dorp gonst: waarom?

De politie geeft desgevraagd het enige antwoord dat altijd correct is en nooit iets zegt: ’De politie laat nu weten de camera te hebben geplaatst als onderdeel van een lopend opsporingsonderzoek.’ Een zin die in Den Haag inmiddels wordt gebruikt als universeel pleistermiddel. Het past altijd, het verklaart niets en het sluit elke vervolgvraag af als een automatische schuifdeur.

Wat betekent het eigenlijk? Alles en niets. Het kan gaan om een bende die ’s nachts schuttingen verplaatst, een mysterieuze zwerver met een hang naar tuinornamenten, of iets ernstigers waar men liever niet hardop over spreekt. Het kan zelfs zijn dat de camera vooral is geplaatst om te kijken wie er komt kijken naar de camera. Ook dat is tenslotte gedrag.

Het mooie van zo’n camera is, dat hij onmiddellijk zijn werk doet; nog voordat er een beeld is opgenomen. Buurtapps draaien overuren, gordijnen bewegen subtiel en mensen die normaal fluitend hun hond uitlaten, kijken ineens alsof ze de hoofdrol spelen in een Belgische misdaadserie. Niets maakt een wijk alerter dan een kastje op een paal.

Intussen blijft de overheid elegant op afstand. Transparantie is een groot goed, maar kent blijkbaar een maximum van zeven woorden, waarvan er drie standaard zijn: in verband met en onderzoek. Het is communicatie op dieet. Precies genoeg om te kunnen zeggen dat er gecommuniceerd is.

Misschien is dat wel de essentie van modern bestuur: zichtbaar handelen zonder verklaarbaar te zijn. Een camera plaatsen is daadkracht. Uitleggen waarom is optioneel. En ergens is dat geruststellend. Want stel je voor dat alles wél duidelijk was. Dan hadden we niets meer om over te speculeren bij de bakker.

Tot die tijd doet de camera wat hij moet doen: kijken. En wij doen wat wij het liefst doen: terugkijken, invullen en er het onze van vinden. In Uithoorn is dat voorlopig het meest actieve onderzoek van allemaal. Mijn advies: als je niets te verbergen hebt, loop even naar die paal en voer een leuke act uit. Die is duidelijk en herkenbaar in beeld. De politionele uitleg niet.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Verbroedering in de huiskamer

30 Juni 2026 om 17:01

Regio – Soms vertelt een foto meer dan duizend woorden. Dat geldt zeker voor het beeld van een Nederlands en een Marokkaans gezin dat dinsdagnacht samen naar de WK-voetbalwedstrijd tussen Nederland en Marokko heeft gekeken. 

Na de spannende ontmoeting, de verlenging en de adembenemende strafschoppenserie zijn de emoties duidelijk zichtbaar. Aan de ene kant de teleurstelling bij het Nederlandse gezin, aan de andere kant de uitbundige vreugde bij de Marokkaanse familie. Maar wat vooral opvalt, is niet het verschil in emoties, maar het respect waarmee die worden gedeeld.

Er wordt niet gejuicht om de teleurstelling van de ander en er wordt geen afbreuk gedaan aan de overwinning van de tegenpartij. In plaats daarvan is er ruimte voor een felicitatie, een bemoedigend woord en een glimlach. De foto laat zien wat sport op zijn mooist kan zijn: een middel om mensen samen te brengen, ongeacht afkomst, cultuur of achtergrond.

Waar voetbalwedstrijden soms worden geassocieerd met rivaliteit en tegenstellingen, toont dit tafereel juist het tegenovergestelde. Twee families, verbonden door hun liefde voor het spel en hun land beleefden beleven een nacht vol spanning en emotie, waarvoor de kids na te hebben voorgeslapen uit bed mochten. De een wint, de ander verliest, maar uiteindelijk overheerst iets wat belangrijker is dan de uitslag: verbroedering.

Op de foto: Verbroedering in de huiskamer.  Foto: Nieuwe Meerbode.

Het bericht Verbroedering in de huiskamer verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

24 Juni 2026 om 14:22

Uitgeknepen

Door Donald Esser.

Zaterdagochtend. Ik ben altijd wat eerder uit bed, mijn vrouw komt later naar beneden. Ik zet voor ons beiden traditioneel een espresso. Mijn vrouw schrijft het boodschappenlijstje, omdat zaterdagochtend nu eenmaal mijn boodschappenrondje is. Zij doet dat met de precisie van een militair strateeg en ik trek mijn sportkleren aan om het weekend een energieke kickstart te geven. Even zweten, even loskomen van de week vol interviews, tekstcorrecties en mijn eeuwige zinspreuk: zonder input geen output. Het leven van een hoofdredacteur, u kent het wel. Of niet, maar dat terzijde.

Maar ergens tussen de loopband, het hangen aan gewichten en mijn boodschappenrondje, de supermarkt, slaat de stemming om. Daar, in het schijnbaar onschuldige universum van de grootgrutter, vol keurige schapjes en vriendelijk ogende voordeelstickers, voltrok zich een stille slachtpartij. Niet met kettingzagen of bivakmutsen, maar met prijskaartjes. Kleine, onschuldige prijskaartjes die zich maand na maand een paar centjes omhoog wurmen. Tien cent hier, vijftien cent daar. Onzichtbaar voor de achteloze shopper. Maar niet voor mij. Ik ben journalist, alles onderzoeken.

Een voorbeeld: neem nou dat pak opschuimmelk. Ooit een bescheiden € 1,89, nu doodleuk € 2,59. In een half jaar tijd. Dat is geen inflatie meer, dat is een carrièrestap. Dat pak verdient inmiddels meer opslag dan menig werknemer. Probeer dat maar eens bij je baas: “Zeg, ik dacht, mijn prestaties zijn vergelijkbaar met die van een pak opschuimmelk. Kunnen we mijn salaris ook met 25 procent verhogen?” Hij ligt dubbel. Niet van instemming, maar van het lachen.

En dan hebben we het nog niet eens over citroenen gehad. Ooit een stabiele consumentenfactor voor € 1,29. Een rots in de branding. Maar ook die is gevallen: nu € 1,59. Dertig cent verschil. “Ach”, zegt de supermarkt-manager meewarig, “Dat is toch niks?” Nee, inderdaad. Het is niks. Totdat alles niks wordt. Totdat je mandje vol zit met ‘niks’ en je bij de kassa beseft dat je portemonnee wél iets voelt. Vooral leegte. En niet niks!

Het gaat namelijk niet om die ene prijsverhoging. Het is de optelsom van duizenden kleine verraadjes. Elk product dat zichzelf een paar cent rijker rekent, terwijl jij hetzelfde salaris blijft houden. Of sterker nog: jij mag blij zijn als er überhaupt iets bijkomt, afgezien van extra verantwoordelijkheden en kerstpakket aan het einde van het jaar.

De consument is in de supermarkt de melkkoe van de moderne economie. En nee, niet die romantische zwartbonte in de wei, maar eentje die permanent aan een geautomatiseerd melksysteem hangt. Altijd beschikbaar, altijd leeg te trekken. Ondertussen draaien multinationals recordwinsten. Ergens in een boardroom wordt geproost op ‘efficiënte prijsoptimalisatie’, wat in gewone mensentaal betekent: we hebben ze weer een beetje verder uitgeknepen. Als die citroen.

En wij? Wij staan in die rij. Met ons mandje, onze spaarkaart, koopzegeltjes voor producten die je zelf betaalt en onze stille frustratie. Wat moeten we? Minder eten? Meer verdienen? Of gewoon accepteren dat we onderaan de voedselketen bungelen, ironisch genoeg terwijl we onze eigen boodschappen afrekenen?

Misschien moeten we het systeem omdraaien. Gewoon eens bij de kassa zeggen: “Vandaag betaal ik vijftien euro minder. Inflatiecorrectie, snapt u wel.” Kijken hoe snel die glimlach van de kassière verdwijnt.

Tot die tijd blijf ik het doen. Mijn rondje sporten, mijn boodschappenlijstje van mijn vrouw afwerken en me verbazen over de prijsstijging van ‘eeuwige laagblijvers’, de citroenen. Want ergens, tussen de rekken en de kassa, wordt de consument elke week een klein beetje lichter gemaakt. Uitgeknepen.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

17 Juni 2026 om 15:36

De jonkies en oudjes van het WK-voetbal

Door Donald Esser.

Ik had het met onze correspondent Peter Pos erover, de jonkies en oudjes van het WK-voetbal. Hij fabriceerde deze prachtige illustratie (zie beneden, onder de tekst) bij mijn column. 

Een leuk WK-statistiekje siert deze dagen menig voetbalpraatprogramma en koffietafel: de leeftijden van de spelers die hun land vertegenwoordigen. Aan de ene kant de vijf jongste deelnemers, jongens die hun rijbewijs nog moeten halen maar al wel op het wereldtoneel rondlopen alsof ze de buurtspeeltuin domineren. Aan de andere kant de vijf oudste spelers; mannen die vermoedelijk nog weten waar ze waren toen de VAR nog gewoon scheidsrechter met bril heette.

De jonkies zijn van de categorie ‘net geslaagd voor hun eindexamen, nu wereldkampioen worden’. Ze rennen alsof hun batterij nooit leeg raakt, herstellen binnen drie minuten van een sliding en kijken verbaasd als iemand het woord spierherstelprogramma noemt. Voor hen is een voetbalcarrière iets dat net begint, een avontuur zonder einde. De term ervaring kennen ze vooral van de PlayStation.

Verstandig
De oudjes daarentegen weten alles van timing, positionering en het verstandig overslaan van een sprintje. Waarom 100 meter rennen als de bal ook naar hen toe kan komen? Ze spelen met het hoofd, met overzicht en met een hamstring die bij elke versnelling een kleine protestmars organiseert. Hun loopstijl heeft soms iets filosofisch: bedachtzaam, zoekend en altijd met een vleugje nostalgie naar die ene sprint tijdens een WK in het verleden.

En dan staat daar, pontificaal tussen deze generaties, Dick Advocaat. Met zijn 78 jaar jong, want zo hoort dat gezegd te worden, is hij niet alleen de oudste bondscoach van dit WK, maar ook meteen recordhouder in de geschiedenis van het toernooi. Terwijl de jongste spelers nog luisteren naar influencers en de oudsten naar hun fysiotherapeut, is Dick gewoon Dick gebleven: direct, eigenwijs en altijd overtuigd van zijn gelijk, zelfs als de rest van de wereld het daar zachtjes mee oneens is.

Mooi verhaal
Geen rollator op de training, maar nog even een balletje hooghouden. Waar anderen op die leeftijd hun moestuintje bijhouden of fanatiek bridge spelen, leidt Advocaat een nationale ploeg. En niet zomaar een ploeg: het debuterende Curaçao. Dat alleen al is een mooi verhaal, want ergens in de Caraïben wordt met Nederlandse nuchterheid en Caribische flair gewerkt aan een droom.

Met dit record passeert hij grootheden als Otto Rehhagel, die met zijn 71 jaar en 317 dagen ooit de oudste WK-coach was. Ook Louis van Gaal schuift een treetje omlaag in het klassement. Het is bijna alsof Dick nog een keer wilde laten zien dat statistieken er zijn om herschreven te worden.

Of Curaçao na de wedstrijd tegen Duitsland wereldkampioen wordt? Laten we het vriendelijk formuleren: de kans is ongeveer net zo groot als dat één van de jonkies vraagt of hij eerder naar bed mag. Maar zoals Advocaat het zelf waarschijnlijk ziet: meedoen is belangrijker dan winnen. Of beter gezegd: meedoen ís winnen, zeker als je op je 78e nog midden in het grootste voetbalfeest ter wereld staat.

En zo brengt dit WK niet alleen doelpunten en tackles, maar ook een prachtige dwarsdoorsnede van leeftijden. Van broekies tot routiniers en daarbovenuit een bondscoach die het begrip pensioenleeftijd al jaren geleden resoluut in de prullenbak heeft gegooid. En na elk afscheid weer terugkeert… Om in Uithoorn of De Ronde Venen definitief af te bouwen bij Legmeervogels, VDO, KDO, FC Abcoude, SV Hertha, SV Argon, HSV’69 of CSW…?

Dat zou wat zijn.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

10 Juni 2026 om 15:45

WK voetbalgeluk tussen wereldse doemscenario’s

Door Donald Esser.

Maandagochtend 8 juni. Mijn biologische wekker meldde zich keurig om zes uur. Ik heb geen wekker nodig. Gordijnen open, een montere en frisse blik naar buiten. Ik zie door de bomen aan de overkant een bijna on-Nederlandse bloedrode zonsopgang boven Abcoude. Zo’n beeld waarvan je denkt: wat is de wereld toch mooi, misschien valt het allemaal nog wel mee.

Slaapdronken sjok ik richting de badkamer, mijn standaard ochtendritueel, daarna naar beneden. Een boost van gezondheidsproducten neem ik tot me, om de dag mee te starten. Televisie aan tijdens het aankleden. Even langs de drie vaste ankerpunten van de nationale gemoedstoestand: NPO 1, RTL4 en SBS6. Je moet tenslotte weten hoe het na een nachtje slapen met de wereld gaat. Al verandert dat meestal niets aan hoe het met onze aardbol gaat. Soms kan je beter van niets op de hoogte zijn.

Om 06.50 uur werd die prille goede maandagochtendstemming vakkundig gesloopt.

RTL 4, verslaggever in beeld, serieuze blik. Onderwerp: het WK-voetbal 2026. Ik denk: nu komt het, een primeur, een scoop. Niet de opening, niet de sfeer, niet de 108 wedstrijden die op het programma staan. Nee, de insteek was een feestelijke cocktail van onveiligheidsgevoelens; de onvoorspelbare Trump, mogelijke aanslagen, drugskartels, extreme wateroverlast in Mexico, supporters die zich afvragen of ze Amerika wel in mogen na negatief actief te zijn geweest op de socials. En zo kwamen er nog wat rampscenario’s voorbij. Gepresenteerd op een nagenoeg lege maag, wat sowieso al een risico is.

Ter onderbouwing: een enquête. Door RTL4 zelf uitgevoerd. Altijd handig. De conclusie liet zich raden: mensen maken zich zorgen. Maar het ergste vind ik die gekunstelde en bewust gecreëerde bangmakerij. Over van alles en nog wat.

Maar goed, zoals wij in de journalistiek zeggen: goed nieuws is geen nieuws. Een plein vol zingende supporters haalt het nu eenmaal niet van een denkbeeldige tornado boven Guadalajara. Dat is op zich geen nieuws. Nederlanders maken zich al zorgen sinds de uitvinding van de regen.

En toch schuurt daar iets.

We staan aan de vooravond van een fááántastisch mondiaal voetbalfeest. Nederland mag zich meten met de wereldtop. En ons lieve voetbalbroertje Curaçao, dat ook een rol speelt, heeft een hoge gunfactor. Stadions die vollopen, pleinen die oranje kleuren, huiskamers die veranderen in tijdelijke tribunes. Miljoenen mensen die even niet bezig zijn met inflatie, oorlogen of de vraag of de energierekening alweer hoger uitvalt.

En wat doen wij? RTL4 begint met de vraag of het wel veilig is. Om het onveiligheidsgevoel aan te wakkeren. Gezellie…

Natuurlijk, de wereld is geen pretpark. Maar misschien is het juist daarom wel prettig dat er zoiets bestaat als een WK-voetbal. Ruim een maand passie en sportieve vreugde en verdriet. Weken waarin spelers een bal najagen en miljoenen mensen zich daar – als belangrijkste bijzaak van het leven – oprecht druk om maken. Niet omdat het moet, maar omdat het mag. Bevrijd van zorgen. Een doelpunt in de 93e minuut, dat een straat laat ontploffen van vreugde. Een onbekende held die ineens een naam wordt. Mensen die elkaar omhelzen zonder elkaar te kennen, simpelweg omdat de bal goed viel. Voor even is de wereld dan niet verrot, maar verrassend draaglijk.

Na de poulefase zien we wel weer verder. Dan komen de analyses, de teleurstellingen en ongetwijfeld weer nieuwe redenen om ons zorgen te maken. Maar voorlopig? Voorlopig gewoon genieten.

Want hoe cynisch de wereld soms ook oogt, de levensvreugde van voetbal laat zich nog altijd niet wegcijferen in een tendentieuze en negatief stemming makende RTL4-enquête.

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  

Column: ‘Donald denkt door’

27 Mei 2026 om 16:02

De competitie van de laffe moed

Door Donald Esser.

Ik ben voetballiefhebber. Het zit er weer op. Het eredivisie voetbalseizoen. De strijd van heroïek en onverzettelijkheid eindigde dit jaar zoals een gemiddelde gemeenteraadsvergadering: iedereen had er gezeten, maar niemand wist nog precies waarom. PSV werd kampioen, al maanden geleden eigenlijk, maar men besloot voor de vorm nog even door te spelen. Een vroege kampioen is als een verjaardagsfeest waar de jarige na het eerste gebakje al naar bed gaat: de rest mag blijven hangen, maar het plezier is er wel een beetje uit.

Daarachter voltrok zich de grote Nederlandse sporttraditie: de uitgerekte middenmoot. Een soort nationale hobby, waarbij clubs om des keizers baard spelen, veilig genoeg om niet te degraderen, te matig om iets te winnen, en vooral uitstekend in het perfectioneren van de 1-1. Het is voetbal als achtergrondmuziek: niemand luistert echt, maar het moet er blijkbaar zijn.

En onderin? Daar werd het pas later interessant. Niet omdat het niveau plots steeg, maar omdat angst een uitstekende motivator blijkt. Volendam – Telstar, Volendam – Willem II: wedstrijden waarin de bal niet zozeer rolt, maar beeft. Eén gemiste strafschop en het verschil tussen euforie en existentiële twijfel ligt open en bloot op het gras. Het bekende heen-en-weer (Volendam) van promoveren (Willem II) en degraderen (weer Volendam), een voetbalvariant van de lift die nooit op de juiste verdieping stopt.

Ironisch genoeg begint het echte voetbalplezier pas als de competitie officieel voorbij is. De nacompetitie: het toetje na een hoofdgerecht dat menig supporter met frisse tegenzin heeft weggewerkt. Ineens staat er weer iets op het spel. Ineens wordt er weer gerend alsof het ertoe doet. Alsof men zich collectief realiseert dat voetbal eigenlijk best leuk kan zijn. In de eredivisie plaatsten zich voor het toetje Ajax, Utrecht, Heerenveen en Groningen.

En daar zit het ongemak. Vierendertig eredivisiewedstrijden lang bouwen we aan een ranglijst die op driekwart al is beslist, om vervolgens in een paar weken tijd alles spannender te maken dan de hele competitie bij elkaar. Het is alsof de film pas boeiend wordt tijdens de aftiteling.

Maar goed, PSV-kampioen, Feyenoord dapper tweede na een seizoen vol struikelpartijen, Ajax voor het eerst in de clubgeschiedenis – na het winnen van strafschoppen tegen Utrecht – op excursie naar het Europese bijprogramma, de Conference League. Niemand echt boos, niemand extatisch. De perfecte Nederlandse balans: een competitie zonder overdreven emoties. Alleen op het einde met Telstar, Volendam en Willem II. En Ajax.

En nu wacht het WK. Nieuwe hoop, nieuwe teleurstellingen, en vooral het vaste besef dat we het spelletje misschien toch iets te serieus nemen. Want uiteindelijk is voetbal niets meer dan twee doelen, een bal en een verzameling volwassen mannen die erachteraan hollen alsof hun pensioen ervan afhangt.

Misschien is dat wel de grootste winst van dit seizoen: de herinnering dat het allemaal niet zo belangrijk is. Dat de middenmoot er altijd zal zijn, de kampioen vaak vroeg bekend is en de echte spanning pas onder in de ranglijst opduikt als het eigenlijk al bijna afgelopen is. Of zoals de gemiddelde supporter het samenvat: het seizoen was matig, maar het toetje smaakte prima.

En laten we eerlijk zijn: als keepers als Ronald Koeman (Telstar) en Thomas Didillon-Hödl (Willem II) strafschoppen opeisen en scoren in allesbeslissende wedstrijden, dan was dit seizoen vooral een les in bescheiden ambitie. De competitie van de laffe moed waar niemand durft te verliezen, maar ook niemand echt wint. Of het moet Willem II zijn. En natuurlijk Telstar. En uiteindelijk Ajax, dat zondag dankzij keeper Paes Europa in mag, zij het op bescheiden niveau. 

Het bericht Column: ‘Donald denkt door’ verscheen eerst op Nieuwe Meerbode.

  •  
❌