De nachttrein van Arriva tussen Zwolle en Schiphol stopt per direct met rijden. Dat bevestigtArriva naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak. Die bepaalde dat de subsidie die Arriva van de gemeenten Almere en Lelystad ontvangt om de verbinding in stand te houden, moet worden stopgezet.
De gemeenten baseerden de subsidies op een Europese verordening over openbaar personenvervoer op het spoor, maar waren niet bevoegd om die steun te verlenen.
Arriva laat in een reactie weten de beslissing van de rechter te gaan bestuderen. "Het is nu aan beleidsmakers en politici om regelgeving te wijzigen, zodat er ruimte komt voor dit soort initiatieven voor meer treinen, zodat deze sneller en goedkoper tot stand kunnen komen."
NS vond vanaf het begin al dat de nachttrein, die via Lelystad en Almere naar de Randstad rijdt, volgens Europese regels geen subsidie mocht krijgen. Daarom spande de spoorvervoerder in januari een rechtszaak aan tegen de gemeenten Almere en Lelystad.
Voorafgaand daaraan had NS al een bezwaarschrift ingediend bij de gemeenten Almere en Lelystad. Dat werd niet inhoudelijk behandeld, omdat de gemeenten NS niet als belanghebbende zagen.
Subsidie hard nodig
Het subsidiegeld van de gemeenten, dat dit jaar voor beide gemeenten 100.000 euro bedraagt, bleek hard nodig om de nachttrein te kunnen laten rijden. Dat maakte Arriva in april bekend, na een eerste analyse van de verbinding. De inkomsten uit kaartverkoop waren niet voldoende om de kosten te dekken.
Een meerderheid in de gemeenteraad van Lelystad wilde de subsidie voor de nachttrein sowieso al stopzetten. Het aantal reizigers is volgens lokale partijen te klein om de subsidie nog te rechtvaardigen, schrijft Omroep Flevoland.
Dat de trein iedere vrijdag- en zaterdagnacht over het hoofdrailnet mocht rijden, komt door open-toegangregels die in 2019 werden ingevoerd. Die maken het mogelijk voor andere vervoerders dan NS om treinen over het hoofdrailnet te laten rijden, zolang ze de treinen van de hoofdvervoerder niet hinderen.
NS rijdt 's nachts niet via Zwolle, Almere en Lelystad. Daarom kreeg Arriva toestemming om de nachttrein te laten rijden. De verbinding werd vooral gebruikt door Schiphol-reizigers en uitgaanspubliek.
Flevoland blijft bereikbaar
Arriva rijdt sinds december 2022 ook twee andere nachttreinen naar Schiphol, vanuit Maastricht en Groningen. Die verbindingen blijven wel bestaan. De trein vanuit Groningen stopt ook in Almere en Lelystad.
De politie heeft zeven personen gearresteerd op verdenking van bankhelpdeskfraude. Ze komen uit Amsterdam, Amstelveen, Haarlemmermeer, Haarlem en Almere. De politie vermoedt dat ze al 1,5 miljoen euro buit hadden gemaakt.
Vijf verdachten komen uit Noord-Hollandse gemeenten. Ze deden zich voor als bankmedewerkers die 'problemen konden oplossen' voor hun slachtoffers. Ze zijn afgelopen zomer gearresteerd.Β Β
In zijn auto lag de telefoon waarmee het slachtoffer was gebeld. Ook lag er een laptop en diverse headsets. De spullen zijn in beslag genomen.Β
De twee verdachten die de pas ophaalden, twintigers uit Amsterdam en Utrecht, konden even later worden aangehouden. De meegenomen pas, die op tijd was geblokkeerd, is teruggevonden in een ondergrondse container. Daar lagen meerdere bankpassen.
Na aanvullend onderzoek zijn in september een 30-jarige man uit Almere en een 29-jarige man uit Amstelveen aangehouden. Beiden zijn in een woning in Almere aangehouden toen ze op heterdaad werden betrapt tijdens een poging tot oplichting.
Daardoor konden ook twee inwoners van Haarlemmermeer en Haarlem worden opgepakt. Zij worden verdacht van het witwassen van het geld dat met bankhelpdeskfraude was verdiend.Β
Vliegtuigen die plotseling hun gps-signaal verliezen: boven Nederland en de Noordzee gebeurde het vorige week. Bij zeven toestellen kwamen meldingen binnen bij de luchtverkeersleiding op Schiphol. Hoe impactvol is dat eigenlijk? En wat hebben Russische schepen hier mogelijk mee te maken?
Wat is er precies gebeurd?
Maandagavond 9 november raakten meerdere vliegtuigen die onderweg waren van of naar Schiphol hun gps-signaal kwijt. Bij de luchtverkeersleiding op Schiphol kwamen meldingen binnen van zeven vliegtuigen die hinder ondervonden.Β
De verstoring had gevolgen voor zogenoemde RNP-naderingen. Dat zijn naderingsprocedures waarbij vliegtuigen met behulp van satellietnavigatie heel nauwkeurig een vooraf bepaalde route naar de landingsbaan volgen.Β
Niet alleen vliegtuigen richting Schiphol zouden hier last van hebben gehad. Volgens het ministerie gaat het om tientallen vliegtuigen waarbij het gps-signaal verdween. Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) vermoedt dat het mogelijk ook om vliegtuigen gaat die op dat moment boven Duitsland of het Verenigd Koninkrijk vlogen.
De toestellen die bij Schiphol problemen meldden, konden uiteindelijk veilig landen met hulp van de luchtverkeersleiding. Ook zonder gps kunnen piloten navigeren, dan wordt er overgeschakeld naar andere navigatiesystemen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat de vliegveiligheid niet in gevaar is geweest.
Hoe konden de systemen worden verstoord?Β
De verstoring kan worden veroorzaakt door zogenoemde gps-jammers. Dat zijn apparaten die radiosignalen uitzenden op dezelfde frequenties als gps-satellieten. Die satellieten sturen signalen naar vliegtuigen om hun positie te bepalen. Omdat die signalen relatief zwak zijn wanneer ze de aarde bereiken, kunnen ze gemakkelijk worden overstemd door een sterker storingssignaal. Het navigatiesysteem van een vliegtuig kan daardoor tijdelijk geen gps-positie meer bepalen.Β Β Er wordt onderzocht of er een mogelijke link is met Russische schepen op de Noordzee. Dergelijke apparatuur wordt ook gebruikt door het Russische leger als onderdeel van elektronische oorlogsvoering. Rusland zet gps-verstoring onder meer in om drones en andere militaire systemen te hinderen. Ook burgervliegtuigen in de omgeving kunnen daar onbedoeld last van krijgen.Β
Volgens de Koninklijke Marine vormen sommige van deze schepen een potentieel risico, omdat er op de zeebodem een netwerk van cruciale infrastructuur ligt, zoals elektriciteitskabels, gasleidingen en internetverbindingen. Daarom houdt de marine de verdachte schepen nauwlettend in de gaten.
Wat gebeurt er in de cockpit als gps wegvalt?
Een piloot krijgt een waarschuwing op de navigatieschermen dat gps niet meer beschikbaar is. In sommige gevallen kunnen beide gps-systemen aan boord uitvallen.
Dat betekent niet dat de piloten opeens niet meer weten waar ze zijn. Vliegtuigen hebben meerdere manieren om hun positie te bepalen. Wel verliezen ze een belangrijk hulpmiddel om heel nauwkeurig te navigeren.Β
Hoe risicovol is het?
Gps-uitval is niet direct een noodsituatie. Piloten worden getraind om ook zonder gps te kunnen vliegen. Vliegtuigen zijn daarnaast niet volledig afhankelijk van satellietnavigatie en beschikken over alternatieve systemen.Β
Zo bestaat er een uitgebreid netwerk van radionavigatiebakens op de grond. Vliegtuigen kunnen bij de landing ook gebruikmaken van het Instrument Landing System (ILS). Dat systeem begeleidt vliegtuigen met radiosignalen naar de landingsbaan.Β
De luchtverkeersleiding kan piloten daarnaast met radio-instructies begeleiden. Volgens een woordvoerder van LVNL is er nooit sprake geweest van paniek of een noodsituatie. "Het is inmiddels een bekend fenomeen, dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt. Wij begeleiden de vliegtuigen bij jamming of spoofing altijd veilig naar de luchthaven."Β
Volgens LVNL zijn er vorige week geen meldingen binnengekomen van spoofing, waarbij gps-signalen worden gemanipuleerd.Β
Automobilisten op de A9 richting Amstelveen moeten vanochtend rekening houden met ruim een halfuur vertraging door een ongeluk. Tussen knooppunt Kooimeer en knooppunt Rottepolderplein staat een flinke file. Ook op andere wegen richting Amsterdam loopt het verkeer vast.
Het ongeluk op de A9 werd rond 6.30 uur gemeld. Daarna liep de vertraging snel op tot iets meer dan dertig minuten. Ook de andere kant op, van Diemen naar Alkmaar, staat er een file van ongeveer een halfuur bij Aalsmeer.
Ook flinke vertraging op N247
Op de N247 richting Amsterdam staat het verkeer eveneens vast. Tussen Edam en Broek in Waterland-Noord bedraagt de vertraging ongeveer een halfuur.
Ook op de A7 bij Purmerend richting Amsterdam is het druk. Daar verliezen automobilisten zo'n 30 minuten.
Een eerste prioriteitenlijst van te saneren pfas-locaties die door het ministerie en ruim 40 lokale overheden is opgesteld, klopt niet. Dat blijkt uit een analyse van de NOS en regionale omroepen. Bijna de helft van de locaties staat er onterecht op, omdat nog niet duidelijk is of ze ook echt een risico vormen voor de omgeving.
Volgens experts die de NOS sprak, is de lijst een duidelijk voorbeeld van een chaotische en trage pfas-aanpak door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het gevolg kan zijn dat risicovolle locaties worden gemist en dat andere locaties onterecht voor veel geld worden gesaneerd.
In een eerste jaarlijkse tussenrapportage van mei maakte het ministerie melding van 57 locaties zonder die te noemen. Volgens het ministerie zijn de locaties zo vervuild dat ze een 'onaanvaardbaar risico' vormen voor de omgeving. Vorige maand werd de lijst alsnog openbaar via de Wet open overheid (Woo)
Verschillende verklaringen
Uit een analyse van de NOS en regionale omroepen blijkt dat de lijst veel fouten bevat. Bij zes van de 57 plekken is er 'geen onaanvaardbaar risico', bij twintig is het 'nog niet bekend' en bij vijf is niets ingevuld op dat punt. Volgens de definitie van het ministerie zelf moet dus bijna de helft van de locaties worden geschrapt.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat verwijst voor een reactie naar de ruim 40 lokale overheden. Uit navraag daar komt geen eenduidige verklaring naar voren.
Zo was volgens de provincie Zuid-Holland "de definitie nog niet bekend". De provincie Noord-Holland spreekt van een eigen "administratieve fout". En volgens Nijmegen vroeg het ministerie in eerste instantie zelf om 'mogelijk risicovolle locaties'. De provincie Groningen heeft juist geen locaties op de lijst; de inzendingen werden "niet in het format" van het ministerie aangeleverd.
Pfas
Pfas is een groep van duizenden chemische stoffen die niet of nauwelijks afbreken. Ze zitten in heel veel producten, omdat ze vet-en waterafstotend zijn. Er wordt steeds meer bekend over de risico's. Zo kunnen ze effect hebben op het immuunsysteem, de lever en het cholesterol en kunnen ze nier- en testiskanker veroorzaken.
In Nederland zijn vele duizenden plekken die mogelijk met pfas zijn vervuild. Alles aanpakken is onmogelijk vanwege de omvang van de vervuiling en de hoge kosten. Dat gaat om "honderden miljoenen en waarschijnlijk miljarden", volgens Hans Slenders van het Pfas Expertisecentrum en Arcadis, dat onder meer de sanering van vliegbasis Soesterberg begeleidt.
Daarom zijn de twaalf provincies en 29 grote gemeenten in opdracht van het ministerie sinds 2020 bezig om zicht te krijgen op welke plekken zo snel mogelijk gesaneerd moeten worden. Criterium voor zo'n 'pfas-aandachtslocatie' is dat sprake moet zijn van 'onaanvaardbare risico's' voor mens of milieu. In 2030 moet de lijst af zijn.
Ook ontbreken er nog voor de hand liggende en bekende locaties, zoals Schiphol, zegt pfas-deskundige Chiel Jonker van de Universiteit Utrecht. "Dat is een van de grootste pfas-locaties van Nederland waar vervuild water uit wordt gepompt."
Volgens een woordvoerder van de provincie Noord-Holland zijn hier geen "acute risico's voor de mens en bedreiging van drinkwaterwinning". Jonker is het daar niet mee eens. "Met het water worden akkers en moestuinen besproeid, er wordt gezwommen en gevist en het stroomt zo het Amsterdamse bos in. En waarom staan andere vliegvelden wel op de lijst, maar Schiphol niet?"
Te weinig kennis
Verder valt hem op dat bij de aangetroffen pfas in de lijst vaak alleen pfos - een zeer schadelijke vorm van pfas -staat. "Pfos is er nooit alleen. Het is altijd een mengsel. Je kan pas een goede risicoanalyse maken als je de concentraties hebt van verschillende pfas-stoffen."
Voor Jonker is het helder. "Je moet dit niet neerleggen bij de lokale overheden. Dat deugt niet. Je moet er echt verstand van hebben." En dat ontbreekt vaak bij provincies en gemeenten.
Zowel Jonker als Slenders pleit voor een centrale aansturing vanuit Den Haag om duidelijker de risico's in kaart te brengen. "Het pfas-probleem is veel te ingewikkeld om lokaal op te lossen", zegt Slenders. "Het ministerie moet de leiding nemen."
Grote gevolgen
Dat dit nu niet gebeurt, kan grote gevolgen hebben, schetst Jonker: "Het gevaar bestaat dat er enerzijds risicovolle locaties gemist gaan worden en anderzijds dat andere locaties onnodig gesaneerd gaan worden voor veel geld."
Door centrale aansturing zal ook het tempo versnellen. "Lokale overheden krijgen dan meer handvatten en een stok achter de deur. Door de decentralisatie schiet het nu niet op", zegt Slenders.
Volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn gemeenten en provincies op de hoogte van de definitie van een pfas-aandachtslocatie en zijn zij goed in staat om de risico's in te schatten.
Welke locaties staan op de prioriteitenlijst?
Van de 57 locaties zijn de meeste al bekend: (voormalige) vliegvelden, defensieterreinen en brandweeroefenterreinen. Nieuwe locaties liggen onder meer in de Rotterdamse haven, al is daar nog niet duidelijk of er onaanvaardbare risico's zijn.
Bij voormalige vliegbasis Valkenburg is daar evenmin duidelijkheid over, terwijl de pfas-vervuiling al in 2014 bekend was. Het is 'nog niet te zeggen' of er risico's zijn voor de nabije drinkwatervoorzieningen.
Chipfabrikant NXP in Nijmegen ontdekte zelf pfas-vervuiling, mogelijk door bedrijfsbrandweeractiviteiten. De gemeente verwacht verder onderzoek door NXP, dat zelf geen vragen beantwoordt.
Akzo Nobel heeft bij de coatingfabriek in Sassenheim gesaneerd vanwege historische branden, blusschuimlozingen, blusoefeningen en verspreiding via de lucht. Momenteel zijn er geen risico's voor nabijgelegen volkstuinen maar 'er lopen nog onderzoeken'.
De locaties waar het grootste oppervlak is vervuild, zijn te vinden in Helmond, op het terrein van het failliete Custom Powders (vooral grondwater), en de Oranjekazerne in Arnhem (vooral bodem).
Vliegtuigen die plotseling hun gps-signaal verliezen: boven Nederland en de Noordzee gebeurde het vorige week. Bij zeven toestellen kwamen meldingen binnen bij de luchtverkeersleiding op Schiphol. Hoe impactvol is dat eigenlijk? En wat hebben Russische schepen hier mogelijk mee te maken?
Wat is er precies gebeurd?
Maandagavond 9 november raakten meerdere vliegtuigen die onderweg waren van of naar Schiphol hun gps-signaal kwijt. Bij de luchtverkeersleiding op Schiphol kwamen meldingen binnen van zeven vliegtuigen die hinder ondervonden.Β
De verstoring had gevolgen voor zogenoemde RNP-naderingen. Dat zijn naderingsprocedures waarbij vliegtuigen met behulp van satellietnavigatie heel nauwkeurig een vooraf bepaalde route naar de landingsbaan volgen.Β
Niet alleen vliegtuigen richting Schiphol zouden hier last van hebben gehad. Volgens het ministerie gaat het om tientallen vliegtuigen waarbij het gps-signaal verdween. Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) vermoedt dat het mogelijk ook om vliegtuigen gaat die op dat moment boven Duitsland of het Verenigd Koninkrijk vlogen.
De toestellen die bij Schiphol problemen meldden, konden uiteindelijk veilig landen met hulp van de luchtverkeersleiding. Ook zonder gps kunnen piloten navigeren, dan wordt er overgeschakeld naar andere navigatiesystemen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat de vliegveiligheid niet in gevaar is geweest.
Hoe konden de systemen worden verstoord?Β
De verstoring kan worden veroorzaakt door zogenoemde gps-jammers. Dat zijn apparaten die radiosignalen uitzenden op dezelfde frequenties als gps-satellieten. Die satellieten sturen signalen naar vliegtuigen om hun positie te bepalen. Omdat die signalen relatief zwak zijn wanneer ze de aarde bereiken, kunnen ze gemakkelijk worden overstemd door een sterker storingssignaal. Het navigatiesysteem van een vliegtuig kan daardoor tijdelijk geen gps-positie meer bepalen.Β Β Er wordt onderzocht of er een mogelijke link is met Russische schepen op de Noordzee. Dergelijke apparatuur wordt ook gebruikt door het Russische leger als onderdeel van elektronische oorlogsvoering. Rusland zet gps-verstoring onder meer in om drones en andere militaire systemen te hinderen. Ook burgervliegtuigen in de omgeving kunnen daar onbedoeld last van krijgen.Β
Volgens de Koninklijke Marine vormen sommige van deze schepen een potentieel risico, omdat er op de zeebodem een netwerk van cruciale infrastructuur ligt, zoals elektriciteitskabels, gasleidingen en internetverbindingen. Daarom houdt de marine de verdachte schepen nauwlettend in de gaten.
Wat gebeurt er in de cockpit als gps wegvalt?
Een piloot krijgt een waarschuwing op de navigatieschermen dat gps niet meer beschikbaar is. In sommige gevallen kunnen beide gps-systemen aan boord uitvallen.
Dat betekent niet dat de piloten opeens niet meer weten waar ze zijn. Vliegtuigen hebben meerdere manieren om hun positie te bepalen. Wel verliezen ze een belangrijk hulpmiddel om heel nauwkeurig te navigeren.Β
Hoe risicovol is het?
Gps-uitval is niet direct een noodsituatie. Piloten worden getraind om ook zonder gps te kunnen vliegen. Vliegtuigen zijn daarnaast niet volledig afhankelijk van satellietnavigatie en beschikken over alternatieve systemen.Β
Zo bestaat er een uitgebreid netwerk van radionavigatiebakens op de grond. Vliegtuigen kunnen bij de landing ook gebruikmaken van het Instrument Landing System (ILS). Dat systeem begeleidt vliegtuigen met radiosignalen naar de landingsbaan.Β
De luchtverkeersleiding kan piloten daarnaast met radio-instructies begeleiden. Volgens een woordvoerder van LVNL is er nooit sprake geweest van paniek of een noodsituatie. "Het is inmiddels een bekend fenomeen, dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt. Wij begeleiden de vliegtuigen bij jamming of spoofing altijd veilig naar de luchthaven."Β
Volgens LVNL zijn er vorige week geen meldingen binnengekomen van spoofing, waarbij gps-signalen worden gemanipuleerd.Β
De maandagochtendspits zorgde voor flinke verkeersproblemen in Noord-Holland. Vooral op de A1 richting Amsterdam en de A7 richting Zaanstad verloren automobilisten veel tijd. Ook rond Alkmaar en op de wegen richting Schiphol stonden lange files.
Op de A1 van Amersfoort richting Amsterdam stond tussen Blaricum en knooppunt Watergraafsmeer op het hoogtepunt 18 kilometer file. Automobilisten moesten daardoor rekening houden met ruim 30 minuten extra reistijd. Het is daarmee een van de grootste knelpunten op de Noord-Hollandse snelwegen geweest.
Flinke vertraging op A7 richting Zaanstad
Ook vanuit Hoorn richting Zaanstad liep het verkeer vast. Tussen Avenhorn en Purmerend-Zuid stond op de A7 een file van 9 kilometer, goed voor bijna een halfuur vertraging.
Verder naar het westen was het druk op de A9 richting Amstelveen. Tussen Beverwijk-Oost en knooppunt Raasdorp stond 12 kilometer file, al bleef de extra reistijd daar met 10 minuten relatief beperkt.
Druk rond Amsterdam en Schiphol
Verkeer vanuit Utrecht richting Amsterdam moest op de A2 rekening houden met 18 minuten vertraging. Tussen Maarssen en Amsterdam-Zuidoost stond 16 kilometer file.
Op de A4 richting Den Haag verloren automobilisten tussen Nieuw-Vennep en Leiden-Oost 16 minuten in een file van 11 kilometer. In de andere richting, tussen knooppunt De Hoek en knooppunt De Nieuwe Meer, was de vertraging 10 minuten.
Grote vertraging bij Alkmaar en in het Gooi
De grootste vertraging buiten de snelwegen stond op de N242 richting Alkmaar. Tussen Sint Pancras en industriegebied Boekelermeer was op het drukste moment 6 kilometer file, waardoor automobilisten maar liefst 43 minuten verliezen.
Ook rond Hilversum was het druk. Door een ongeluk op de A27 richting Gorinchem stond tussen Hilversum en knooppunt Lunetten 13 kilometer file, met 21 minuten vertraging. Op de N236 richting Weesp kostte de rit tussen Nederhorst den Berg en Driemond 16 minuten extra.Β
De maandagochtendspits zorgt voor flinke verkeersproblemen in Noord-Holland. Vooral op de A1 richting Amsterdam en de A7 richting Zaanstad verliezen automobilisten veel tijd. Ook rond Alkmaar en op de wegen richting Schiphol staan lange files.
Op de A1 van Amersfoort richting Amsterdam staat tussen Blaricum en knooppunt Watergraafsmeer 18 kilometer file. Automobilisten moeten daardoor rekening houden met 34 minuten extra reistijd. Het is daarmee een van de grootste knelpunten op de Noord-Hollandse snelwegen.
Flinke vertraging op A7 richting Zaanstad
Ook vanuit Hoorn richting Zaanstad loopt het verkeer vast. Tussen Avenhorn en Purmerend-Zuid staat op de A7 een file van 9 kilometer, goed voor 27 minuten vertraging.
Verder naar het westen is het druk op de A9 richting Amstelveen. Tussen Beverwijk-Oost en knooppunt Raasdorp staat 12 kilometer file, al blijft de extra reistijd daar met 10 minuten relatief beperkt.
Druk rond Amsterdam en Schiphol
Verkeer vanuit Utrecht richting Amsterdam moet op de A2 rekening houden met 18 minuten vertraging. Tussen Maarssen en Amsterdam-Zuidoost staat 16 kilometer file.
Op de A4 richting Den Haag verliezen automobilisten tussen Nieuw-Vennep en Leiden-Oost 16 minuten in een file van 11 kilometer. In de andere richting, tussen knooppunt De Hoek en knooppunt De Nieuwe Meer, bedraagt de vertraging 10 minuten.
Grote vertraging bij Alkmaar en in het Gooi
De grootste vertraging buiten de snelwegen staat op de N242 richting Alkmaar. Tussen Sint Pancras en industriegebied Boekelermeer staat 6 kilometer file, waardoor automobilisten maar liefst 43 minuten verliezen.
Ook rond Hilversum is het druk. Door een ongeluk op de A27 richting Gorinchem staat tussen Hilversum en knooppunt Lunetten 13 kilometer file, met 21 minuten vertraging. Op de N236 richting Weesp kost de rit tussen Nederhorst den Berg en Driemond 16 minuten extra.Β
Tientallen vliegtuigen boven Nederland hebben maandag hun gps-signaal verloren door vermoedelijke opzettelijke verstoring vanaf de Noordzee, ten noorden van Texel. Ook op Schiphol ondervonden vliegtuigen hinder: zeven toestellen hadden problemen met hun navigatiesysteem bij de landing. Dat meldt NRC zondagochtend.
De luchtverkeersleiding bevestigt dat Schiphol die avond te maken had met een verstoring van het zogenoemde RNP-navigatiesysteem. Volgens een woordvoerder is het aannemelijk dat er sprake was van zogeheten jamming, waarbij gps-signalen bewust worden verstoord.
De verstoring had geen gevolgen voor de veiligheid. De zeven toestellen konden veilig landen met behulp van aanwijzingen van de luchtverkeersleiding.
Ten noorden van Texel
Data-analist John Wiseman heeft de vermoedelijke bron van de storing gelokaliseerd op de Noordzee, ten noorden van Texel. Uit zijn analyse blijkt dat het signaal waarschijnlijk vanaf zeeniveau kwam, mogelijk vanaf een schip.
Op het moment van de verstoring voeren zes schepen onder Russische vlag in het verdachte gebied. Drie daarvan zouden volgens scheepsnieuwssites deel hebben uitgemaakt van een konvooi voor Russisch wapentransport. De schepen werden begeleid door de Russische marine. De drie schepen en hun eigenaar staan op de Europese sanctielijst vanwege wapentransporten tussen Noord-Korea, Iran en Rusland.
Eerder ondervond ookpiloot Dara van Langen uit Heiloo de gevolgen van gps-verstoring. Tijdens een vlucht vanuit Peking kreeg hij een vals alarm dat het vliegtuig op een berg zou botsen. De piloten moesten direct in actie komen, terwijl er helemaal geen berg in de buurt was. Dat was een voorbeeld van spoofing: het misleiden van navigatiesystemen door valse gps-signalen uit te zenden.
Jamming en spoofing zijn twee verschillende vormen van gps-verstoring. Bij jamming wordt het gps-signaal geblokkeerd, bij spoofing worden vliegtuigen juist misleid met valse informatie.
Het is volgens NRC de tweede keer dit jaar dat Nederland doelwit is van het opzettelijk verstoren van navigatiesignalen.
Tientallen vliegtuigen boven Nederland hebben maandag hun gps-signaal verloren door vermoedelijke opzettelijke verstoring. Ook het vliegverkeer op Schiphol had daar last van. Zeven vliegtuigen ondervonden hinder bij het landen. Dat meldt NRC zondagochtend.
De luchtverkeersleiding bevestigt dat Schiphol die avond te maken had met een verstoring van het zogenoemde RNP-navigatiesysteem. Volgens een woordvoerder is het aannemelijk dat er sprake was van zogeheten jamming, waarbij gps-signalen bewust worden verstoord.
De verstoring had geen gevolgen voor de veiligheid. De zeven toestellen konden veilig landen met behulp van aanwijzingen van de luchtverkeersleiding.
Ten noorden van Texel
Data-analist John Wiseman heeft de vermoedelijke bron van de storing gelokaliseerd op de Noordzee, ten noorden van Texel. Uit zijn analyse blijkt dat het signaal waarschijnlijk vanaf zeeniveau kwam, mogelijk vanaf een schip.
Op het moment van de verstoring voeren zes schepen onder Russische vlag in het verdachte gebied. Drie daarvan zouden volgens scheepsnieuwssites deel hebben uitgemaakt van een konvooi voor Russisch wapentransport. De schepen werden begeleid door de Russische marine. De drie schepen en hun eigenaar staan op de Europese sanctielijst vanwege wapentransporten tussen Noord-Korea, Iran en Rusland.
Eerder ondervond ookpiloot Dara van Langen uit Heiloo de gevolgen van gps-verstoring. Tijdens een vlucht vanuit Peking kreeg hij een vals alarm dat het vliegtuig op een berg zou botsen. De piloten moesten direct in actie komen, terwijl er helemaal geen berg in de buurt was. Dat was een voorbeeld van spoofing: het misleiden van navigatiesystemen door valse gps-signalen uit te zenden.
Jamming en spoofing zijn twee verschillende vormen van gps-verstoring. Bij jamming wordt het gps-signaal geblokkeerd, bij spoofing worden vliegtuigen juist misleid met valse informatie.
Het is volgens NRC de tweede keer dit jaar dat Nederland doelwit is van het opzettelijk verstoren van navigatiesignalen.
Tussen Haarlem en Alkmaar rijden er het hele weekend minder treinen door de gevolgen van een seinstoring. De NS verwacht dat de treinen maandag weer volgens de normale dienstregeling rijden.
De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er minder treinen kunnen rijden.
De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.
Ook problemen bij HSL
Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Daarnaast rijden er ook minder treinen tussen Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 13.15 uur.
AMSTELVEEN β Vluchten van KLM vanuit de Verenigde Staten ondervinden mogelijk hinder van de aankondiging van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA dat alle vliegtuigen in de VS tot nader order aan de grond moeten blijven. Volgens een woordvoerder van de luchtvaartmaatschappij staan er in de Nederlandse nacht elf vluchten van KLM met bestemming Amsterdam gepland vanuit [β¦]
Tussen Haarlem en Alkmaar is momenteel geen treinverkeer mogelijk door een seinstoring. Volgens de NS duurt dat nog tot zeker 12.00 uur.
De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er geen treinen kunnen rijden.
Reizigers tussen Haarlem en Alkmaar moeten omreizen via Amsterdam Sloterdijk. De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.
Ook problemen bij HSL
Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Daarnaast rijden er ook minder treinen tussen Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 11.45 uur.
Tussen Haarlem en Alkmaar is momenteel geen treinverkeer mogelijk door een seinstoring. Volgens de NS duurt dat nog tot zeker 12.00 uur.
De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er geen treinen kunnen rijden.
Reizigers tussen Haarlem en Alkmaar moeten omreizen via Amsterdam Sloterdijk. De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.
Ook problemen bij HSL
Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Daarnaast rijden er ook minder treinen tussen Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 11.45 uur.
Tussen Haarlem en Alkmaar is momenteel geen treinverkeer mogelijk door een seinstoring. Volgens de NS duurt dat nog tot zeker 11.15 uur.
De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er geen treinen kunnen rijden.
Reizigers tussen Haarlem en Alkmaar moeten omreizen via Amsterdam Sloterdijk. De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.
Ook problemen bij HSL
Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 10.15 uur.
De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA heeft de tijdelijke stillegging van het vliegverkeer in de hele VS opgeheven. De maatregel was genomen vanwege "buitengewone omstandigheden" en "om veiligheidsredenen".
Het vliegverkeer lag zo'n vijf uur stil door een storing in de communicatieapparatuur van de Amerikaanse luchtverkeersleiding. Volgens de Amerikaanse minister van Transport Sean Duffy raakte apparatuur overbelast door een grote hoeveelheid data. Daardoor viel de communicatie uit. Hij kon niet garanderen dat een dergelijke storing niet opnieuw zou optreden.
Amerikaanse regeringsfunctionarissen zeggen dat nieuwe technieken die aan het luchtverkeersleidingssysteem werden toegevoegd, de verouderde systemen hebben overbelast. Daardoor vielen communicatieverbindingen en radarsystemen op bepaalde momenten uit. Het leidde tot de langste landelijke vliegstop in 25 jaar.
De communicatieproblemen speelden bij de regionale luchtverkeersleidingscentra die het vliegverkeer tussen luchthavens begeleiden. De problemen begonnen rond 22.00 uur Nederlandse tijd.
FlightAware meldde rond 02.00 uur dat duizenden vluchten waren vertraagd of geannuleerd. Volgens transportminister Duffy zijn tienduizenden mensen gestrand en moeten velen van hen noodgedwongen de nacht doorbrengen op het vliegveld.
Ook de Europese luchtverkeersleiding Eurocontrol schortte op verzoek van de FAA al het vliegverkeer vanuit aangesloten landen naar de Verenigde Staten tijdelijk op.
Eurocontrol telt 42 aangesloten landen, waaronder Nederland. Op de website van Schiphol staat dat vluchten die naar de VS vertrekken met een paar uur zijn vertraagd.
Rond 03.00 uur Nederlandse tijd gaf de FAA het luchtruim weer vrij. Kort daarna maakten luchtvaartmaatschappijen bekend dat vluchten geleidelijk konden worden hervat. Het zal nog enige tijd duren voordat het vliegverkeer weer normaal verloopt, mogelijk zelfs dagen. De Amerikaanse autoriteiten verwachten dat het luchtverkeersleidingssysteem op tijd weer normaal functioneert voor de grote reisdrukte rond Thanksgiving.
'Schade loopt snel op'
Volgens luchtvaartexpert Joris Melkert van de TU Delft kan de schade door de storing snel oplopen. "Sowieso duizenden euro's per vlucht", zegt hij. "En afhankelijk van hoelang het duurt, loopt het op tot tienduizenden euro's als je de compensatie voor de reizigers meeneemt en de hotels die geboekt moeten worden."
Melkert: "Passagiers gaan aansluitingen missen, piloten vliegen uit hun uren en moeten rusten. Het loopt al snel in de miljoenen want je hebt zo'n 15 miljoen vluchten per jaar in de VS, meer dan 40.000 per dag. En als het wat langer duurt kan het dagen duren om alle achterstanden weg te werken."
Voor inkomende internationale vluchten werd per geval bekeken hoe ze konden landen.Vliegtuigmaatschappijen American Airlines en Delta Airlines meldden eerder dat vluchten die al onderweg waren door konden vliegen naar hun bestemming.
Sommige passagiers stonden op het punt om te vertrekken en hebben uren gewacht in het vliegtuig. Andere passagiers wachtten op het vliegveld zelf op nieuws.
Eerdere storingen
Het komt zelden voor dat alle luchtvaartverkeer wordt gestopt in de VS. Op 11 september 2001 werd dat gedaan na de terroristische aanslagen met gekaapte vliegtuigen op het WTC en het Pentagon.
In 2023 werd het volledige luchtverkeer ook stilgelegd, nadat het zogenoemde Notam-systeem was gecrasht. Dat is is een mededeling die essentiΓ«le informatie bevat voor piloten op vluchten. De storing duurde toen enkele uren.
AMSTELVEEN β KLM heeft aangifte gedaan vanwege het incident waarbij in september een powerbank tijdens een vlucht in brand was gevlogen. Door die brand kwam de veiligheid in het geding, stelt de luchtvaartmaatschappij. Hoewel KLM niets wil zeggen over de identiteit van de passagier, is bekend dat het gaat om de powerbank van de voormalige [β¦]
KLM heeft aangifte gedaan vanwege een incident in september, waarbij een powerbank tijdens een vlucht in brand vloog. Door die brand kwam de veiligheid in het geding, stelt de luchtvaartmaatschappij. Meerdere media melden dat het gaat om de powerbank van voormalig KLM-topman Camiel Eurlings.
KLM wil niet bevestigen dat het om hem gaat. Een woordvoerder van luchtvaartmaatschappij laat desgevraagd aan NH weten dat niets te gaan zeggen over de identiteit van de passagier in kwestie.Β
"Het is gebruikelijk dat KLM aangifte doet bij grove overtredingen van de veiligheidsregels door passagiers waarbij de veiligheid van een vlucht, passagiers en bemanning in het geding is", aldus KLM. Het is aan boord van KLM-vliegtuigen niet toegestaanom powerbanks te gebruiken.
Powerbank vat vlam aan boord
In september ging het mis aan boord van een vluchtrichting CuraΓ§ao. Aan boord vatte een powerbank vlam. Het cabinepersoneel wist de brand te doven, maar uit voorzorg maakte het vliegtuig rechtsomkeer naar Schiphol.Β
Mogelijk ging het dus om de powerbank van voormalig KLM-topman en voormalig CDA-politicus Camiel Eurlings.
KLM heeft aangifte gedaan tegen een passagier vanwege een "incident met een powerbank tijdens een vlucht in september". Dat bevestigt de luchtvaartmaatschappij, na vragen van de NOS.
Het gaat vermoedelijk om oud-KLM-directeur Camiel Eurlings, wiens powerbank in brand vloog op die vlucht.
Of de aangifte inderdaad tegen Eurlings is, wil een woordvoerder niet zeggen. Ook is niet bekendgemaakt waarvan precies aangifte is gedaan. Wel bevestigt KLM dat het gaat om de vlucht naar CuraΓ§ao op 17 september.
Op die dag keerde een Boeing 777 na uren vliegen om, nadat er aan boord een powerbank in brand was gevlogen. Het vuur werd geblust door de bemanning.
Al snel berichtten verschillende media toen dat het de powerbank was van de oud-topman. Meerdere bronnen aan boord van het toestel bevestigden dat nieuws.
Oud-politicus Eurlings toen hij aan het roer stond bij KLM:
Na het incident deed KLM onderzoek naar de zaak. Dat is gebruikelijk "bij grove overtredingen van de veiligheidsregels door passagiers waarbij de veiligheid van een vlucht, passagiers en bemanning in het geding is", schrijft de maatschappij in een verklaring. "Veiligheid staat altijd voorop."
Het Openbaar Ministerie bevestigt dat de aangifte in behandeling is genomen. Het gaat om een strafrechtelijk onderzoek, dat wordt uitgevoerd door de luchtvaartpolitie.
Bij een brand op bedrijventerrein De Liede in Vijfhuizen is een autobedrijf met honderd auto's en een naastgelegen eettentje volledig verwoest. De ochtend na de brand ligt er een enorme stapel autowrakken en verwrongen staal op de plek waar eerst het bedrijf stond.Β
Een eigenaar van een van de omliggende bedrijven vertelt anoniem opgelucht te zijn dat hij geen brandschade heeft. Bij de bedrijven die pal naast het afgebrande pand stonden is relatief lichte schade te zien, zoals gesmolten regenpijpen en bumpers van bedrijfswagens.Β
Twee waakhonden bij een naastgelegen bedrijf zijn door de brandweer gered.Β
Ook het naastgelegen eettentje ging in vlammen op. Alleen wat stoelen, tafels en een bord met openingstijden staan nog overeind.Β Volgens de beheerder van het bedrijventerrein is dit de enige horecatent De Liede. De zaak was daarom erg geliefd bij mensen die er werken.
Brand onder de rook van Schiphol
De brand brak rond 3.00 uur vannacht uit. Toen de brandweer aankwam stond het autobedrijf al volledig in lichterlaaie. Het bedrijventerrein werd afgezet en gewonden waren er niet.Β
De brand werd al snel een vlammenzee en het vuur reikte hoog. Het bedrijventerrein ligt in de buurt van Schiphol, maar omdat de wind gunstig stond, had de luchthaven er geen last van, zo meldde de woordvoerder van de veiligheidsregio.Β