Omwonenden en natuurclubs reageren positief op de uitspraak van de Raad van State (RvS) die het Luchthavenverkeersbesluit (LVB) van mei 2025 vernietigt. Volgens hen moet het in het besluit opgenomen maximum van 478.000 vluchten per jaar omlaag.

De federatie Natuur en Milieu Noord-Holland is blij dat de RvS zich achter de kritiek schaart dat de mate van geluidsoverlast voor dit aantal niet goed is onderbouwd en niet is bewezen dat de overlast afneemt. Het aantal is "vooral het resultaat van politieke en bestuurlijke afspraken" en een "gedoogconstructie", haalt zij de RvS aan. De federatie ging samen met onder andere Platform Uithoorn Schiphol Hinderbeperking (PUSH) naar de RvS.

"478.000 vluchten kan alleen als in ons gebied, met de Aalsmeerbaan en andere secundaire banen, de waarden worden overschreden", reageert PUSH-voorzitter Mirella Visser. "De afgelopen tien jaar, op de coronajaren na, is elk jaar geld uitgekeerd door de overschrijding." Ze voelt zich in die redenering gesteund door de RvS. Het was voor het eerst in twintig jaar mogelijk om het LVB aan te vechten. Visser is blij met deze "versterking van onze rechtspositie".

Belangrijke stap

Ook SchipholWatch noemt de uitspraak "een belangrijke stap richting herstel van de rechtsstaat". Volgens de burgerorganisatie voor krimp van de luchtvaart zal de komende periode duidelijk worden hoe de overheid de wettelijke geluidsnormen gaat handhaven.

Belangenbehartiger van luchtvaartmaatschappijen BARIN dringt na de uitspraak aan op "duidelijkheid voor luchtvaartmaatschappijen en bewoners, middels een zorgvuldig genomen besluit". BARIN had ook bezwaar gemaakt bij de RvS en ziet de conclusie dat de staat onzorgvuldig is geweest in zijn redenering. "We onderstrepen het belang van een juridisch zorgvuldige aanpak, die noodzakelijk is voor alle betrokkenen."

Schiphol gaat uitspraak onderzoeken

Ook Schiphol zelf vraagt om duidelijkheid. "Wij bestuderen de uitspraak zorgvuldig en gaan in gesprek met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat over wat dit betekent voor de luchthaven en het aantal vluchten", stelt de luchthaven in een reactie.

 "Des te belangrijker is dat het proces voor een nieuw Luchthavenverkeersbesluit echt volgens planning doorgaat. Dit legt een juridische basis onder de operatie van Schiphol, versterkt daarmee de rechtspositie van omwonenden en maakt verdere hinderbeperking en verstilling mogelijk. De punten die de Raad van State nu signaleert, kan de minister daarin meenemen", aldus Schiphol.

Oud-medewerker Abderrahim El M. van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is door de rechtbank in Rotterdam vrijgesproken van het lekken van informatie aan de Marokkaanse geheime dienst (DGED). Hij is wel veroordeeld voor het in handen hebben van een groot aantal staatsgeheime documenten zonder daar bevoegd voor te zijn.

Het Openbaar Ministerie (OM) had een celstraf van twaalf jaar tegen M. geëist. De rechtbank komt tot een veel lagere celstraf van 20 maanden omdat er onvoldoende bewijs is dat de voormalig analist van de NCTV als spion opereerde.

Volgens de rechter had M. weliswaar contact met leden van de Marokkaanse geheime dienst en roepen zijn acties zeker vragen op, maar uit het bewijs blijkt niet dat de analist stukken heeft overgedragen aan de DGED of daar plannen voor had.

Honderden geheime documenten

De 66-jarige Rotterdammer werd in 2023 aangehouden op Schiphol. Hij stond op het punt om naar de Marokkaanse stad Casablanca af te reizen. In zijn bagage zat een gegevensdrager met 284 geheime documenten, opgesteld tussen 2007 en 2023. Het was verboden om deze documenten, die afkomstig waren uit het NCTV-gebouw, mee te nemen. Bij een huiszoeking werden er nog honderden documenten gevonden, ruim 800 hadden de status staatsgeheim.

Twee jaar lang wilde M. geen verklaring afleggen. Toen hij eindelijk wel een verklaring gaf, zei hij dat bepaalde documenten per ongeluk in zijn bagage terecht waren gekomen. Dat zou zijn gebeurd omdat hij stukken mee naar huis had genomen om er thuis aan te werken. Dat laatste is niet toegestaan.

Volgens de rechter heeft M. door het uitprinten en meenemen van de documenten onacceptabele risico's gecreëerd voor de staatsveiligheid en had hij als medewerker van de dienst beter moeten weten.

De straf is gelijk aan de tijd die hij heeft doorgebracht in voorarrest, en dus komt M. op vrije voeten.

De Raad van State heeft het nieuwe Luchthavenverkeersbesluit (LVB) voor Schiphol vernietigd, omdat het ministerie zijn huiswerk niet goed heeft gedaan. Omdat niet ieder vliegtuig evenveel geluid produceert, is een maximumaantal vliegtuigen 'onvoldoende representatief' om te bepalen hoeveel geluid er op jaarbasis mag worden geproduceerd. En dus kan de minister onvoldoende garanderen dat omwonenden minder overlast gaan ervaren, terwijl dat juist het doel was. 

In het LVB staan de regels voor het gebruik van Schiphol. Er staat onder andere in vastgelegd hoeveel geluid vluchten die vanaf de luchthaven vertrekken en aankomen mogen maken. Niet alleen voor Schiphol als geheel, maar ook per meetpunt in de omgeving. Ook het aantal nachtvluchten is onderdeel van het besluit. 

In het vorige LVB uit 2008 was het aantal vluchten ongelimiteerd. Sinds 1 november 2025 zijn er op jaarbasis maximaal 478.000 vluchten toegestaan. Het aantal nachtvluchten - tussen 23.00 uur en 7.00 uur - is sindsdien gelimiteerd tot 27.000, waar dat voorheen 32.000 was. 

In totaal gingen zestien partijen tegen het nieuwe LVB in beroep, die het om uiteenlopende redenen niet eens waren met de nieuwe regels.

Luchtvaartmaatschappijen waren het niet eens met de beperking van het aantal vluchten omdat het in hun nadeel zou zijn. Gemeenten rondom Schiphol, natuurorganisaties en belangenorganisaties vinden de beperking van het aantal vluchten juist onvoldoende vanwege de mate van geluidsoverlast. 

De Raad van State stuurt de minister nu terug naar de tekentafel, omdat een maximum van 478.000 vluchten niets zegt over hoeveel geluid die vluchten bij elkaar maken. Zo zijn modernere vliegtuigen stiller dan oudere vliegtuigen, en kleinere vliegtuigen stiller dan grotere.

Hoeveel geluid alle vluchten bij elkaar op Schiphol produceren, is dus afhankelijk van het type vliegtuig dat van en naar Schiphol wordt gestuurd. De minister heeft daarom met het nieuwe LVB dan ook onvoldoende duidelijk gemaakt dat met een maximumaantal van 478.000 vluchten omwonenden beter beschermd zijn tegen geluidshinder dan onder het oude LVB.

Reacties

Mirella Visser van PUSH (Platform Uithoorn Schiphol Hinderbeperking) is blij dat de Raad van State de minister opnieuw naar het besluit gaat laten kijken. 

"Dit hadden we gehoopt! Sinds kort is deze gang naar de bestuursrechter tegen LVB’s mogelijk gemaakt. Wij zijn direct bij de eerste gelegenheid in beroep gegaan en met succes. Dat is geweldig nieuws voor omwonenden omdat Schiphol hiermee wordt aangepakt."

Ook in Uithoorn valt de uitspraak van de Raad van State goed. Die gemeente benadrukte begin deze maand dat het nieuwe LVB beter moest. Volgens de wethouder zou het nieuwe besluit de situatie voor sommige inwoners van Uithoorn en De Kwakel juist verslechteren.

De Raad van State heeft het nieuwe Luchthavenverkeersbesluit (LVB) voor Schiphol vernietigt, omdat het ministerie zijn huiswerk niet goed heeft gedaan. Omdat niet ieder vliegtuig evenveel geluid produceert, is een maximumaantal vliegtuigen onvoldoende representatief om te bepalen hoeveel geluid er op jaarbasis mag worden geproduceerd. En dus kan de minister onvoldoende garanderen dat omwonenden minder overlast gaan ervaren, terwijl dat juist het doel was. 

In het LVB staan de regels voor het gebruik van Schiphol. Er staat onder andere in vastgelegd hoeveel geluid vluchten die vanaf de luchthaven vertrekken en aankomen mogen maken. Niet alleen voor Schiphol als geheel, maar ook per meetpunt in de omgeving. Ook het aantal nachtvluchten is onderdeel van het besluit. 

In het vorige LVB uit 2008 was het aantal vluchten ongelimiteerd. Sinds 1 november 2025 zijn er op jaarbasis maximaal 478.000 vluchten toegestaan. Het aantal nachtvluchten - tussen 23.00 uur en 7.00 uur - is sindsdien gelimiteerd tot 27.000, waar dat voorheen 32.000 was. 

In totaal gingen zestien partijen tegen het nieuwe LVB in beroep, die het om uiteenlopende redenen niet eens waren met de nieuwe regels.

Luchtvaartmaatschappijen waren het niet eens met de beperking van het aantal vluchten omdat het in hun nadeel zou zijn. Gemeenten rondom Schiphol, natuurorganisaties en belangenorganisaties vinden de beperking van het aantal vluchten juist onvoldoende vanwege de mate van geluidsoverlast. 

De Raad van State stuurt de minister nu terug naar de tekentafel, omdat een maximum van 478.000 vluchten niets zegt over hoeveel geluid die vluchten bij elkaar maken. Zo zijn modernere vliegtuigen stiller dan oudere vliegtuigen, en kleinere vliegtuigen stiller dan grotere.

Hoeveel geluid alle vluchten bij elkaar op Schiphol produceren, is dus afhankelijk van het type vliegtuig dat van en naar Schiphol wordt gestuurd. De minister heeft daarom met het nieuwe LVB dan ook onvoldoende duidelijk gemaakt dat met een maximumaantal van 478.000 vluchten omwonenden beter beschermd zijn tegen geluidshinder dan onder het oude LVB.

Reacties

Mirella Visser van PUSH (Platform Uithoorn Schiphol Hinderbeperking) is blij dat de Raad van State de minister opnieuw naar het besluit gaat laten kijken. 

"Dit hadden we gehoopt! Sinds kort is deze gang naar de bestuursrechter tegen LVB’s mogelijk gemaakt. Wij zijn direct bij de eerste gelegenheid in beroep gegaan en met succes. Dat is geweldig nieuws voor omwonenden omdat Schiphol hiermee wordt aangepakt."

Ook in Uithoorn valt de uitspraak van de Raad van State goed. Die gemeente benadrukte begin deze maand dat het nieuwe LVB beter moest. Volgens de wethouder zou het nieuwe besluit de situatie voor sommige inwoners van Uithoorn en De Kwakel juist verslechteren.

Oud-minister Barry Madlener van Infrastructuur en Waterstaat heeft niet goed gemotiveerd waarom er een maximum is aan het aantal vliegtuigen dat mag opstijgen en landen op Schiphol. Dat heeft de Raad van State beslist en daarmee is het luchtvaartverkeersbesluit van vorig jaar vernietigd.

Madlener besloot toen dat er vanaf 1 november 2025 maximaal 478.000 vluchten per jaar vanaf Schiphol mochten gaan, om de geluidsoverlast in de omgeving te verminderen. Ook zouden er minder vliegtuigen in de nacht mogen opstijgen en landen.

Met deze beslissing wordt het onzeker hoeveel vluchten er in de toekomst mogelijk zijn vanaf Schiphol. Er moet nu een nieuw luchthavenbesluit komen en daarin moet de nieuwe minister, Vincent Karremans, beter aantonen hoe een verminderd aantal vluchten gaat leiden tot een afname van overlast voor omwonenden.

Argumenten

Tegen het besluit van PVV-minister Madlener gingen veel partijen in beroep bij de Raad van State, zowel bewoners die een lager maximum wilden als vliegmaatschappijen die geen maximum wilden. Zij wilden dat de hoogste bestuursrechter naar de argumentatie en onderbouwing van de minister zou kijken. Daarover is het oordeel nu dus dat er vanuit het ministerie te weinig onderbouwing is voor het inkrimpen van het aantal vluchten.

Madlener stelde dat een maximum aantal vluchten ook een grens betekent voor geluidsbelasting op de omgeving. De vermindering van het aantal vluchten zou effect hebben op de geluidsoverlast van Schiphol.

De Raad van State gaat daar niet in mee en beargumenteert dat niet elk vliegtuig hetzelfde geluid produceert. Een optelsom van het aantal vluchten zegt onvoldoende over de totale hoeveelheid geluid die in een jaar mag worden geproduceerd.

Daarnaast heeft de minister volgens de Raad van State ook niet duidelijk gemaakt dat het aangepaste luchthavenverkeersbesluit leidt tot een afname van de geluidshinder, terwijl dat wel het doel van het besluit is.

Nachtvluchten

Wat wel blijft staan is de vermindering van het aantal nachtvluchten. In het besluit van oud-minister Madlener staat dat dat aantal terug moet van 32.000 naar 27.000. Geen van de partijen had bezwaar tegen die beslissing, dus de Raad van State laat dat staan.

De krimp van het aantal vluchten op Schiphol is al langere tijd zowel juridisch als politiek onderwerp van gesprek. Een rechter oordeelde dat het kabinet omwonenden beter moest beschermen tegen geluidsoverlast van de luchthaven. De minister vóór Madlener, Mark Harbers, stelde eerder een lager maximum aantal vluchten in, tussen de 460.000 en 470.000.

Na zijn aantreden verhoogde Madlener dat tot 478.000 vluchten. Daarmee besloot hij de geluidshinder iets minder terug te brengen dan was afgesproken.

Een woordvoerder van het ministerie, waar nu VVD'er Karremans aan het roer staat, laat weten dat de uitspraak wordt bestudeerd.