Gemeente Amstelveen wil nog steeds een asielzoekerscentrum met zo'n 280 opvangplekken tegen de grens van buurgemeente Uithoorn plaatsen. Het COA zette een week geleden een streep door dat plan. Aan dat besluit ging flinke (politieke) druk vanuit Uithoorn vooraf. 

Asielwethouder José de Robles zei eind vorig jaar tegen NH alles op alles te willen zetten om deze locatie tegen te houden. "We hebben steeds benadrukt dat het een onwenselijke locatie is. We zijn niet tegen asielopvang, maar deze locatie ligt ver weg van de Amstelveense voorzieningen en dicht bij die van Uithoorn", zegt hij. 

Ook waren er verschillende demonstraties. Tegen zowel de beoogde locatie in Amstelveen als die aan de Wiegerbruinlaan in Uithoorn. Volgens gemeenteraadslid Petra van Leeuwen heeft het plan van Amstelveen het draagvlak voor asielopvang onder Uithoornaars negatief beïnvloed. Dat merkte haar partij Gemeentebelangen tijdens gesprekken met bewoners.

"Wij merkten dat mensen die voor zijn het wel heel erg veel vinden met ook nog die van Amstelveen erbij." 

Geen goede toegangsweg

Het COA schrijft in een brief aan het Amstelveense college van burgemeester en wethouder dat de opvanglocatie niet doorgaat, omdat geen betaalbare verkeersveilige toegangsweg kan worden gerealiseerd. 

Het perceel waar het azc zou moeten komen heeft nu één ontsluiting: via een betonnen brug die uitkomt op de Uithoornse Randweg.

Kersverse Amstelveens wethouder Saloua Chaara verbaast zich over de conclusie. "Het COA heeft deze locatie met al haar kennis en ervaring in eerste instantie zelf aangewezen", vertelt ze in gesprek met NH. "Amstelveen heeft toen oké gezegd. Daarna is het COA onderzoek gaan doen en heeft daarin al gekeken naar punten als verkeer."

Maandag weer om tafel

Met de locatie zou Amstelveen volgens de spreidingswet genoeg asielzoekers opvangen. "Dan hebben we een locatie waarmee we aan onze wettelijke taakstelling voldoen en dan krijg je zo'n brief." 

Amstelveen heeft inmiddels een brief naar het COA gestuurd waarin ze de verkeersargumenten weerlegt. Maandag volgt een gesprek. Volgens de gemeente heeft het COA tijdens een schouw in 2025 vastgesteld dat de opening van de opvang maar weinig extra gemotoriseerd vervoer betekent, omdat asielzoekers over het algemeen geen auto hebben. Wel worden zij soms per bus vervoerd en zal tien man COA-personeel eventueel met de auto reizen. 

Tijdens de bouwperiode zal meer (zwaar) verkeer op en aan rijden naar de locatie. De betonnen brug is daar niet sterk genoeg voor, daarom zal een tijdelijke weg moeten worden aangelegd. Amstelveen denkt dat zo'n tijdelijke weg aansluitend op provinciale weg N201 mogelijk is.

Het COA stelt in haar brief aan Amstelveen te verwachten dat de provincie daar op korte termijn geen toestemming voor zal geven. Volgens Chaara zou dat geen probleem moeten zijn, als het alleen om een tijdelijke bouwweg gaat. 

NH heeft het COA gevraagd waarom de organisatie de verkeerssituatie eerder wel geschikt vond, maar nog geen antwoord gekregen. 

De Japanse keizer Naruhito heeft gistermiddag samen met zijn vrouw Masako in het Amsterdamse Bos de eerste boom van het vernieuwde Bloesempark geplant. Daarmee eindigde het paar het driedaagse staatsbezoek aan Nederland.

Dat Masako er ook bij was, maakte het moment extra bijzonder. Bij eerdere bezoeken afgelopen week haakte zij niet aan.

De vierhonderd kersenbloesems zijn in het jaar 2000 aan Amstelveen geschonken door de Japan Women's Club en worden gezien als hét symbool van de band tussen Nederland en Japan.

Bijzonder

Burgemeester Tjapko Poppens nodigde het keizerlijk paar dan ook graag uit om de eerste nieuwe boom te planten. Een groot deel van de bloesems is aan vervanging toe. Poppens vond het bezoek heel bijzonder. "Ze waren heel erg geïnteresseerd en op de hoogte."

Ook voor voorzitter van de Japan Women's Club Misae Endo was het een hele bijzondere dag. "Ze waren heel vriendelijk en stelden me allemaal vragen. Jammer dat ik geen vrienden met ze kan zijn."

De zorg in Nederlandse gevangenissen voor vreemdelingen schiet tekort. Dat schrijft het anti-foltercomité (CPT) van de Raad van Europa in een rapport, na een bezoek aan twee detentiecentra in Nederland en de Penitentiaire Inrichting (PI) Ter Apel in oktober vorig jaar.

In detentiecentra worden vreemdelingen vastgezet in afwachting van uitzetting, bijvoorbeeld omdat hun asielaanvraag is afgewezen of als ze geen geldig reisdocument hebben. Nederland heeft drie locaties daarvoor: het Justitieel Complex Schiphol, het Justitieel Complex Zeist en het detentiecentrum in Rotterdam, de enige vreemdelingenbewaring in Nederland.

Volgens cijfers van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) werden in 2025 ruim 3000 vreemdelingen vastgezet. Daarvan was 89 procent man. Ook gezinnen zitten in bewaring, maar voor maximaal twee weken.

'Hoog niveau van geweld'

Het comité zag in het detentiecentrum voor vreemdelingen in Rotterdam een oververtegenwoordiging van mensen met complexe problemen, zowel fysieke als mentale, en gedetineerden die kampten met een verslaving. Volgens het CPT is de zorg voor hen ondermaats.

"Dit draagt bij aan het hoge niveau van geweld tussen gedetineerden onderling en de frequente inzet van het Intern Bijstandsteam (IBT)", staat in het rapport. Een intern bijstandsteam is een speciale, getrainde eenheid binnen een gevangenis voor calamiteiten.

Het is al langer bekend dat het detentiecentrum in Rotterdam kampt met een personeelstekort. Hierdoor moet het centrum soms uitgeprocedeerde asielzoekers weren omdat het te vol is, bleek eerder uit onderzoek van NRC.

Ook in de PI in Ter Apel zag het comité veel mensen met psychische problemen en verslavingen, voor wie te weinig zorg en aandacht was. De inrichting van de speciale opvang voor kwetsbaren binnen de PI is volgens het comité ook niet geschikt. Dat komt doordat de opvang te groot is, door de gedeelde ruimtes met de reguliere afdeling en het gebrek aan voldoende gekwalificeerd personeel.

Klachtrecht

Het comité is kritisch op de klachtenafhandeling in de Nederlandse detentiecentra voor vreemdelingen. Door een toenemend aantal klachten staat dat systeem nu onder druk. Dat komt onder meer door een personeelstekort. "Het traject van indiening tot eindbeslissing van een klacht kan vaak meerdere maanden in beslag nemen", aldus het comité.

Vreemdelingen die vastzitten kunnen een klacht indienen over de leefomstandigheden of medische zorg in de detentiecentra, op basis van het klachtrecht. Het comité vindt dat de procedures daarvan sneller moeten, zodat dat recht in de praktijk ook echt werkt.

Psychologen

In een reactie op het rapport laat de Nederlandse regering aan persbureau ANP weten dat in Rotterdam de mentale gezondheid van gedetineerden de aandacht heeft. Er wordt gewerkt aan de werving van medisch personeel, maar door krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om gekwalificeerde mensen aan te nemen, met name psychologen. Ook in Ter Apel wordt volgens de regering geprobeerd de medische dienst uit te breiden en de speciale afdeling voor kwetsbaren te verbeteren.