Door: Jan Dreschler. Tafeltje Dek Je bestaat dit jaar vijftig jaar. Het is een belangrijke voorziening waarvan dagelijks tussen de 110 en 120 mensen een verse warme maaltijd ontvangen, rondgebracht door 164 vrijwilligers. Vrijwel nergens in Nederland worden op deze schaal verse maaltijden gedistribueerd. De bottleneck is meestal dat daarvoor onvoldoende vrijwilligers kunnen worden gevonden maar de sociale betrokkenheid in Aalsmeer is groot. Tafeltje Dek Je is hier springlevend. Tineke Bailie-Waaijenberg was jarenlang het ‘gezicht’ van Tafeltje Dek Je.

Tafeltje Dek Je werd in 1976 opgezet op instigatie van de bevlogen wethouder welzijn Bep Heemskerk. Zij droeg de ouderenzorg een groot hart toe en wilde Tafeltje Dek Je, dat overal in opkomst was, ook voor Aalsmeer veiligstellen. Op 3 maart 1976 viel het raadsbesluit over de oprichting, waarna de plaatselijke pers kopte: ‘Raad Aalsmeer gelukkig met warme hap’.

Vijf gulden voor een maaltijd
Er zou in het toenmalige verzorgingshuis Seringenpark gekookt worden onder leiding van chef-kok Gerard Cornelissen. De administratie werd gedaan door het Groene Kruis, eerst onder leiding van mejuffrouw Batenburg en later door Martine Blauwhof. Aanvankelijk konden tien mensen meedoen en waren er zo’n dertig vrijwilligers. Driemaal per week werd er voor hen gekookt. Een maaltijd kostte vijf gulden. Na vijf jaar was het aantal deelnemers gestegen naar 45 en na tien jaar naar 95. Op dat moment nam Tineke Bailie-Waayenberg de organisatie van Tafeltje Dek Je over, een taak die zij 23 jaar zou blijven vervullen.

Tineke, geboren in IJmuiden maar vanaf haar vierde jaar inwoner van Aalsmeer, werkte na de ulo bij Fokker, de Aalsmeerder Courant en Hermadix. Daarna trouwde zij en stopte zij, zoals in die tijd gebruikelijk was, als werkende moeder. Er kwamen twee dochters. Rond 1986 vroeg de kruisvereniging haar om daar te komen werken voor allerhande administratieve werkzaamheden. Na het vertrek van Martine Blauwhof nam zij de organisatie van Tafeltje Dek Je over.

Eigen jargon
“In de begintijd zag het er heel anders uit dan nu,” vertelt Tineke, “het aantal maaltijden was beperkt en het eten werd aanvankelijk rondgebracht in grote gamellen, van waaruit het bij de gebruiker werd overgeschept in de eigen pannetjes. De diëten waren met kleurcodes aangegeven en dat leidde tot een geheel eigen jargon, bijvoorbeeld: ‘mevrouw X eet vanaf nu rood-geel-groen-blauw en de heer Y eet normaal.’ Toen er een kleurenblinde vrijwilliger kwam, werden naast de kleur ook nog eens letters toegevoegd.”

Later kwam het eten aan de deur in kleine metalen pannetjes. Vanuit die pannetjes werd bij de mensen thuis opgeschept, waarna het kookgerei weer terugging naar het verzorgingshuis om afgewassen te worden. De reacties waren volgens Tineke positief, zoals van de mevrouw die opmerkte: “Het eten is heerlijk, het lijkt wel een hotel.” Om er daarna aan toe te voegen: “Niet dat ik ooit in een hotel gegeten heb, hoor…”

Of de telefonische vraag of er bij de af te wassen pannetjes ook een kunstgebit gevonden was.

Steeds professioneler
Zo werden jaar na jaar maaltijden rondgebracht bij Aalsmeerders die dat goed konden gebruiken. Er was regelmatig overleg tussen chef-kok Gerard, wethouder Heemskerk en Tineke over het beleid. En het werd steeds professioneler en steeds meer geautomatiseerd. De kruisverenigingen fuseerden en dat had tot gevolg dat Tineke gestationeerd werd op het hoofdkantoor in Amstelveen. “Ik ben daar maar kort geweest, want inmiddels was het Seringenpark gefuseerd met Rustoord tot Zorgcentrum Aelsmeer en werd daar gekookt.” Het leek dan ook logisch dat ook de administratie van Tafeltje Dek Je daarheen zou komen. Dit is in 1995 ook daadwerkelijk gebeurd.

Spin in het web
De taak van de coördinator was het voeren van de administratie, het innen van de financiën en het werven van vrijwilligers. “Er waren in die tijd drie prijsklassen, gebaseerd op het inkomen dat iemand verdiende. In het begin moest ik die inkomenstoets nog zelf doen. Dat had iets ongemakkelijks. Later is dat naar de gemeente gegaan.”

Tineke was een spin in het web. Ze vertelt met plezier over haar mooie tijd als coördinator van Tafeltje Dek Je. “Ik heb het altijd heel leuk werk gevonden. Het is heel dankbaar werk en je bent betrokken bij Aalsmeer. Daardoor leerde ik veel mensen kennen en het is ook een positieve activiteit. Mensen zijn erg blij dat ze de maaltijd krijgen. En ik had fantastische collega’s, zodat ik af en toe ook een dagje vrij kon zijn.”

Overgestapt op diepvries
De wijze waarop Tafeltje Dek Je vandaag de dag nog steeds bestaat in Aalsmeer is uniek. De combinatie van een verse maaltijd en vrijwilligers die die rondbrengen, komt in dorpen op kleine schaal nog wel voor, maar grotere plaatsen zijn al vele jaren geleden overgestapt op diepvriesvarianten die door een professionele organisatie worden rondgebracht. Dat is efficiënter en goedkoper. Maar je mist dan wel een belangrijk element, namelijk het persoonlijk contact en de signaleringsfunctie. En voor de ontvanger is het bezoekje van de vrijwilliger vaak het hoogtepunt van de dag.

Kleine expositie
Dat dit al vijftig jaar bestaat, zegt iets over Aalsmeer en is reden voor een feestje. De huidige coördinator Suzanne Smits stond aan de wieg van die viering van het vijftigjarig bestaan. Ook richtte zij een kleine expositie in, waarin de oude materialen te zien zijn waarmee de maaltijden werden rondgebracht. Wie het zorgcentrum binnenloopt, kan dit nog steeds bekijken.

(Foto’s: Jaap Maars en Zorgcentrum Aelsmeer)

Het bericht Bezoek Tafeltje Dek Je-bezorger vaak hoogtepunt van de dag verscheen eerst op AALSMEERVANDAAG.