Door: redactie. In Kudelstaart kwamen belangstellenden samen rond het welbekende monument De Propeller aan de Schweitzerstraat. Naast een toespraak van Dorpsraadvoorzitter Jaap Overbeek en gedichten van schoolkinderen sprak FlorAalsmeer fractievoorzitter Judith Keessen over de oorlog die vroeger bij haar thuis aanwezig was in stilte en emoties. Over haar ouders die elk op een eigen manier getuige waren geweest van oorlogsgruwelen. Vader die als kind de rookpluimen van Rotterdam zag, moeder die geconfronteerd werd met dode lichamen in de straten van Amsterdam. Een fragment uit haar toespraak, die ze zes jaar geleden had geschreven voor de herdenking in coronatijd die destijds niet doorging maar volgens haar één op één aansloot bij het huidige thema, ‘De geschiedenis leren begrijpen’:

“Ik behoor tot de generatie die de oorlog niet heeft meegemaakt maar wel de schaduw ervan heeft leren kennen. En ik besef: ook die generatie verdwijnt langzaam en daarmee ook de stemmen, de gezichten en de persoonlijke herinneringen. Daarom moeten we blijven vertellen want oorlog is niet heroïsch, oorlog kent geen winnaars, alleen slachtoffers met mensen die sterven. De overlevenden worden nooit vrij van wat ze hebben gezien. Kinderen die hun jeugd verliezen en families die voorgoed getekend raken, dat is waarom wij herdenken, niet alleen door terug te kijken maar ook door ons af te vragen wat wij zelf doen als vrijheid onder druk komt te staan, als mensen worden uitgesloten, als haat, ontmenselijking en machtsmisbruik gewoon beginnen te lijken. Oorlog begint klein met wegkijken en ontmenselijken, het normaal maken van onrecht en zwijgen waar gesproken moet worden. Vrijheid is kwetsbaar en vrede is niet vanzelfsprekend maar een keuze en een opdracht die we elke dag opnieuw moeten bewaken.”

De muziek werd hier verzorgd door Flora. Na het Wilhelmus en de kranslegging konden mensen zelf bloemen neerleggen bij het monument.

(Foto’s: Ronald Pothoff, zie ook de galerij onder de advertentie van de Kudelstaartse veiling) 

Het bericht Herdenking Kudelstaart: ‘Vrijheid is kwetsbaar en vrede niet vanzelfsprekend’ verscheen eerst op AALSMEERVANDAAG.

‘De oorlog begon niet met geweld maar met woorden’

Door: Jan Dreschler. Terwijl Aalsmeers Harmonie onder begeleiding van Michel de Haas stemmige muziek speelde, vulde de Burgerzaal van het raadhuis zich voor de jaarlijkse 4 mei herdenking, tot zij overvol was. Even voor half acht werd er in verwachtingsvolle stilte gewacht op de dingen die komen gingen. Veteranen, afkomstig uit verschillende krijgsmachtonderdelen, bevonden zich voor in de zaal; scouts van Scouting Tiflo zaten op de zijbankjes en de estafetteploeg, in witte trainingspakken, op de voorste rijen.

Gemeentevoorlichter Peter Maarsen heette iedereen welkom. “Een burgerzaal,” zo zei hij, “die uiting geeft aan de verhoudingen binnen een democratische rechtsstaat. Een zaal waarin de macht die in dit raadhuis zetelt goed te zien is, en waar de inwoners en burgers die macht ook in de gaten kunnen houden. Vrijheid gedijt het best in een democratische rechtsstaat. En vanavond staan we stil bij hen die vielen in de strijd voor die vrijheid.”

Het thema van deze herdenking was ‘geschiedenis leren begrijpen’. Kinderburgemeester Marije droeg een gedicht voor over geschiedenis: “Elke keer als ik leer, snap ik de wereld steeds een beetje meer.” Dit werd gevolgd door gedichten van leerlingen van groep 8 van de Jozefschool.

Rianne: “De oorlog als trauma.”
Mila: “De oorlog gaat over ieders grenzen heen.”
Lisa: “Denken doen we allemaal, en op deze dag een beetje extra.”
Lisa: “Dus als je langs het oorlogsmonument loopt, blijf dan even staan en bedenk dat er mensen hebben gevochten voor de vrijheid en dood zijn gegaan.”

‘Waar trekken wij een grens?’
Na muziek volgde de toespraak van burgemeester Gido Oude Kotte. Hij verbond het heden met het verleden en riep op tot waakzaamheid. “De Tweede Wereldoorlog leert ons te begrijpen hoe snel een samenleving kan afdrijven wanneer angst, wantrouwen en uiteindelijk onmenselijkheid ruimte krijgen. Het begon namelijk niet met geweld. Het begon met woorden. En die lessen van toen verplichten ons om alert te blijven. Om niet weg te kijken. Om niet te zwijgen wanneer de waardigheid van mensen wordt aangetast.”

Hij verbond dit ook met de actualiteit: “In de afgelopen week hebben we met eigen ogen reacties kunnen lezen over de problemen en zorgen die leven in onze tijd, zoals de opvang van vluchtelingen. En hoewel angst een slechte raadgever is, zijn uw zorgen wel menselijk en echt. Maar waar trekken wij gezamenlijk moreel een grens?”

Opdracht
Hij beschreef hoe negentig jaar geleden onze democratische rechtsstaat veranderde in een totalitair systeem, waarin geen vrijheid meer was. Vrijheid is gekoppeld aan democratie en misschien, zo stelde hij, moeten we ons daarvan wel extra bewust zijn in deze bijzondere burgerzaal, waar inwoners, zoals nu, in vrijheid bij elkaar kunnen komen. “Woorden doen ertoe. Wanneer woorden geen gesprek meer vormen, maar een veroordeling uitspreken; wanneer woorden niet meer beschrijven, maar beschuldigen, dan gaat het niet goed met onze gemeenschap.”

“En daarom,” besloot hij, “is herdenken niet alleen een traditie of een ritueel. Het is een opdracht, ingegeven door onze geschiedenis. Een opdracht om ervoor te waken dat we niet in herhaling vallen. Een opdracht om onze stem te laten horen wanneer anderen worden weggezet. Een opdracht om te kiezen voor menselijkheid.”

Nadat de taptoe was geblazen door Marcel Spaargaren, was het twee minuten stil, waarna de harmonie het eerste en zesde couplet van het Wilhelmus inzette, gevolgd door de kransleggingen bij het monument.

(Foto’s: Mariëlle Wegman, zie ook de galerij onder de advertentie van de Kudelstaartse veiling)

Het bericht Oproep tot waakzaamheid bij herdenking in raadhuis verscheen eerst op AALSMEERVANDAAG.