Bij een schietpartij in Amsterdam is een 34-jarige inwoner van de stad om het leven gekomen. De man werd rond 02.30 uur vannacht neergeschoten in de buurt van bar Sao Paulo, iets ten noordwesten van het Vondelpark. Hulpverleners hebben nog geprobeerd hem te reanimeren.
De schutter is vlak na de daad weggerend in de richting van het Vondelpark. Hij heeft mogelijk een tatoeage op zijn rechterhand, laat de politie weten op basis van getuigenverklaringen.
De omgeving van de bar aan de Amstelveenseweg was urenlang afgezet voor sporenonderzoek. De politie roept getuigen op om zich te melden.
De medewerker van hulporganisatie Artsen zonder Grenzen die besmet is geraakt met ebola, is aangekomen in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).
De patiënt werd met een Frans privévliegtuig vanuit Congo naar Nederland gerepatrieerd en kwam rond 19.45 uur aan op Schiphol, en werd daarna naar Leiden gebracht. Dat gebeurde onder begeleiding van de Koninklijke Marechaussee, zo meldt Omroep West.
Dat ging met strenge veiligheidsmaatregelen:
De medewerker, van wie de identiteit niet bekend wordt gemaakt, raakte besmet tijdens een uitzending in de Democratische Republiek Congo. In het LUMC wordt de patiënt 'in strikte isolatie opgenomen', meldt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
'Geen gevaar'
Het LUMC is volgens minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) voorbereid op de opvang, screening en verzorging van ebolapatiënten. Volgens het LUMC lopen zowel patiënten als bezoekers geen risico op besmetting.
Bezoek is gewoon mogelijk in het ziekenhuis. Ook Artsen zonder Grenzen meldt dat de komst van een ebolapatiënt geen gevaar vormt voor mensen in Nederland.
De douane op Schiphol heeft deze week 18 kilo cocaïne gevonden bij een bemanningslid van een vliegtuig. Om welke luchtvaartmaatschappij het gaat, zegt de douane niet, schrijft NH Nieuws. Het bemanningslid is aangehouden.
De drugs werden dinsdag gevonden nadat de bemanning was geland op Schiphol na een vlucht uit Mexico. Bij een controle van bemanningsleden en hun bagage werden achttien pakketten met drugs ontdekt.
Scancontrole
Het bemanningslid had de drugs verdeeld over drie verschillende stukken handbagage. Een scan wees op afwijkingen in de bagage waarna douaniers de drie stukken verder onderzochten.
De aangetroffen cocaïne is in beslag genomen en vernietigd.
De zaak is overgedragen aan een drugsteam van de Koninklijke Marechaussee. Het team doet verder onderzoek onder leiding van het Openbaar Ministerie.
Af en toe krijgt Maaike Keesen een brief van het UWV. "Mogelijk hebben we een fout gemaakt in de berekening van uw WIA-uitkering", staat in een brief die de NOS heeft ingezien. Bijna een jaar later weet Keesen nog steeds niet wat dat betekent. En ze is niet de enige.
Vandaag start het UWV met een enorme klus: de hersteloperatie die nodig is om vele duizenden mensen te compenseren die te weinig geld hebben gekregen via de WIA. Deze is bedoeld voor mensen die door ziekte niet meer kunnen werken.
"De rode draad in dit verhaal is: vervelende verrassingen, keer op keer", zegt Keesen, die eerder werkte als docent HR. Haar inschatting is dat ze maandelijks zo'n 200 euro te weinig heeft ontvangen. Ze kreeg een paar jaar geleden borstkanker; door de behandeling en heftige bijwerkingen kon ze uiteindelijk niet meer werken.
"Als je ziek wordt maak je je al zorgen of je überhaupt een uitkering zal krijgen. Later kreeg ik dus te horen dat de uitkering niet klopte, maar ik wist niet of ik te veel of te weinig had gekregen." Ze wil haar verhaal doen om te laten zien hoeveel onrust dit veroorzaakt. "Na mijn eerste telefoontje met het UWV lag ik te shaken. Telkens die onzekerheid levert veel stress op."
Te weinig én te veel
Volgens de Rekenkamer hebben zeker 16.000 mensen een te lage WIA-uitkering ontvangen tussen 2020 en 2024. Het gaat soms om kleine bedragen. Soms loopt het op tot 25.000 euro. Daarnaast zouden minimaal 12.000 mensen juist te véél geld hebben ontvangen.
Volgens het UWV komen de fouten doordat de uitkering zo ingewikkeld is. Het blijkt een hele klus om de bedragen correct te berekenen. Als iemand bijvoorbeeld vakantiegeld had opgebouwd maar het geld nog niet op de rekening had, viel de uitkering soms verkeerd uit. Hetzelfde gaat op voor mensen met een individueel keuzebudget. Daarom zijn UWV-ambtenaren 52.000 gevallen aan het herberekenen.
De Algemene Rekenkamer constateerde dat de fouten grotendeels kwamen door het thuiswerken dat gangbaar werd tijdens corona. Er was minder onderlinge hulp tussen UWV-medewerkers. Daardoor werden extra veel fouten gemaakt, stelde de Rekenkamer.
Geen terugbetalingen
Dit is niet de eerste keer dat het op grote schaal misgaat met uitbetalingen waar burgers recht op hebben. Het doet denken aan het toeslagenschandaal, waarin tienduizenden onterecht werden bestempeld als fraudeurs.
De regering wil voorkomen dat er weer over een schandaal wordt gesproken. Daarom werd besloten dat wie te veel heeft ontvangen, dat niet terug hoeft te betalen.
Philippe Penders bijvoorbeeld heeft volgens zijn eigen berekeningen zo'n 7500 euro te veel gekregen. Het voelt dubbel dat hij dat geld mag houden, zegt hij. "Aan de andere kant: dat geld heb ik gewoon niet. Ik kan al jaren niet zoveel werken en ik leef van een uitkering."
Het duurde ongeveer een jaar van kopzorgen totdat Penders duidelijkheid kreeg dat hij het geld mag houden. "Dat was een hele opluchting. Toen had ik al mijn uitgaven op een minimum gezet."
Veel vinkjes
In de tussentijd is Penders uitgegroeid tot een expert in het berekenen van WIA-uitkeringen. Aan de keukentafel in Amstelveen heeft hij een bedrijfje opgezet om uitkeringen van anderen te controleren. Hij zegt dat hij er tot nu toe zo'n 150 heeft doorberekend. Onder andere die van Maaike Keesen.
Het UWV wordt gezien als de boeman in dit verhaal, maar dat is volgens Penders niet helemaal eerlijk.
"Werkgevers moeten heel veel informatie aanleveren. Bijvoorbeeld dat iemand met verlof is geweest. Daar gaat het op grote schaal mis, zie ik. En dan kan het UWV ook niet de juiste berekening maken."
100 miljoen
Het kabinet-Jetten wil de WIA veranderen, deels omdat de regeling zo ingewikkeld is. De Algemene Rekenkamer concludeerde dat het onmogelijk is voor gewone burgers om zelf te controleren of ze de juiste bedragen krijgen. "Ook medewerkers van het UWV merken het niet als zij meer fouten maken."
Volgens het UWV zal het tot en met 2027 duren voordat alle gedupeerden geld ontvangen. Daarvoor is 100 miljoen euro gereserveerd.
De kritiek van de Rekenkamer heeft bij het UWV niet geleid tot een strenger thuiswerkbeleid. "Het streven is dat medewerkers in de regel twee dagen per week op kantoor werken", zegt een woordvoerder.
Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt een luchtvaartbesluit waarin het kabinet voor Schiphol nieuwe regels voor de grenzen aan geluidshinder en het aantal vluchten vastlegt. Het is voor het eerst in achttien jaar dat er zo'n nieuw Luchthavenverkeerbesluit (LVB) is.
Zo komt er een maximum van 478.000 vliegbewegingen per jaar, met maximaal 27.000 nachtvluchten. Dat is iets minder dan het aantal vluchten nu van rond de 499.000, waarvan 30.000 's nachts. De overlast per etmaal moet met 20 procent omlaag en 's nachts met 15 procent. Ook komen er regels over veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van schadelijke stoffen.
Volgens minister Karremans van Infrastructuur is het balanceren tussen overlast terugdringen en een open economie die niet zonder luchtvaart kan. Het luchtvaartbesluit houdt de optie open voor groei indien nieuwe stille vliegtuigen de geluidsoverlast omlaag brengen.
Een meerderheid in de Tweede Kamer steunt hem, maar daarmee is volgens sommigen nog niet gezegd dat Schiphol met dit besluit tijden vooruit kan. Een deel van de oppositie spreekt van een "juridisch onzekere weg" en wijst erop dat milieuclubs al rechtszaken hebben aangekondigd.
'Geschoffeerd'
Pro en de Partij voor de Dieren vinden dat omwonenden niet geholpen zijn met het besluit. De geringe daling van vluchten lost volgens hen de overlast, slapeloze nachten en gezondheidsproblemen niet op. Zo'n 175.0000 omwonenden rond Schiphol ondervinden al heel lang ernstige geluidshinder van de vliegtuigen.
"Honderdduizend mensen worden er letterlijk ziek van", zegt PvdD-Kamerlid Kostic. Pro-Kamerlid Kröger vindt dat de omwonenden worden "geschoffeerd". Het doet haar denken aan Groningen en de aardbevingen.
In 2024 oordeelde de rechter dat de belangen van omwonenden stelselmatig ondergeschikt waren aan de luchtvaart. Kröger en Kostic wijzen ook op de Raad van State die nog onvoldoende onderbouwd vindt welke maatregelen er komen indien geluidsnormen toch worden overschreden.
Economische belangen
Kamerlid Heutink van de Groep Markuszower vindt het Raad van State-oordeel over de luchtvaartplannen helemaal niet zo negatief en denkt dat het met de juridische problemen wel zal meevallen. Hij wijst op het belang van Schiphol, de economie en de duizenden banen op en rond Schiphol. Ook JA21, BBB, en VVD wijzen daarop. Ze vinden, net als Karremans, dat het nieuwe besluit juist duidelijkheid schept.
Als stillere vliegtuigen de geluidshinder flink terugbrengen, zou dat in de toekomst weer in groei moeten worden omgezet, vindt VVD-Kamerlid De Groot. Maar daar willen CDA en D66 randvoorwaarden voor. Het aantal vluchten mag van hen pas naar maximaal 500.000 per jaar groeien als de geluidshinder duidelijk omlaag gaat en de groei niet 's nachts plaatsvindt. De Kamer stemt daar volgende week over.
En dan hangt een ander probleem ook nog boven de luchthaven: er is geen natuurvergunning. De rechter zette er een jaar geleden een streep door. Het vorige kabinet, maar ook het huidige gedogen dat voorlopig.
Pro-Kamerlid Kröger vindt dat een extra probleem. "Een LVB zonder zicht op een natuurvergunning is juridisch zeer wankel." Karremans is het daar niet mee eens. Volgens de minister komt dat uiteindelijk goed met het in werking treden van het stikstofpakket van het ministerie van Landbouw.
Goedemorgen! De Hoge Raad doet uitspraak in de zaak tegen Viruswaarheid-voorman Willem Engel, en de Tweede Kamer debatteert over nieuwe regels tegen geluidsoverlast rond Schiphol.
Eerst het weer: Vandaag is het droog met veel zon. Het wordt uitzonderlijk warm voor eind september met 23 tot 28 graden. Er waait een zuidoostenwind.
Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.
Wat kun je vandaag verwachten?
Wat heb je gemist?
De tweede man van de FBI stapt op. Daarmee vertrekt opnieuw een belangrijke leidinggevende binnen het Amerikaanse justitieapparaat. Andrew Bailey was nog maar sinds augustus vorig jaar in dienst van de federale politiedienst.
Hoewel hijzelf in een verklaring schrijft "terug te willen keren naar mijn gezin in Missouri", koppelen verschillende Amerikaanse media zijn vertrek aan de moeizame relatie met FBI-baas Kash Patel. Die bedankt hem voor zijn trouwe dienst en het "doorvoeren van belangrijke hervormingen".
En dan nog dit:
Gisteren is Starship, de nieuwe megaraket van SpaceX, voor het eerst in een baan om de aarde gebracht. Het is een belangrijke test voor het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf. Bij de vluchtleiding in Texas werd luid gejuicht toen het 'go' werd gegeven om de raket in een baan te brengen:
Een vliegtuig van de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa dat onderweg was naar Lissabon, is in Lyon geland nadat aan boord een powerbank vlam had gevat. Duitse media melden dat het vliegtuig gisteravond was vertrokken vanuit Frankfurt naar de Portugese hoofdstad toen het oplaadapparaat in brand vloog, in de buurt van een stoel.
Nadat het brandende apparaat was ontdekt, hebben bemanningsleden van het vliegtuig de powerbank opgeborgen in een speciale kluis. Vanwege de veiligheid werd later toch besloten om uit te wijken naar het vliegveld van Lyon, waar het toestel om 22.00 uur landde. Daar zijn de passagiers naar hotels gebracht voor de overnachting.
Zij zijn vandaag met andere vluchten alsnog naar Lissabon gevlogen, zegt Lufthansa. Het is niet bekendgemaakt wat de eigenaar van de powerbank met het apparaat had gedaan voordat het in brand vloog.
'Onaangename geur'
Het doet denken aan een incident een ruime week geleden, toen een vliegtuig van KLM dat onderweg was naar Curaçao na uren vliegen omkeerde nadat een powerbank in brand was gevlogen. Dat gebeurde in de businessclass toen het vliegtuig al boven de Atlantische Oceaan vloog. Een passagier heeft bij dat incident brandwonden opgelopen. Later bleek dat het oplaadapparaat eigendom was van oud-KLM-directeur Camiel Eurlings.
Het is volgens Die Zeit de tweede keer in korte tijd dat een vliegtuig van Lufthansa uitwijkt. Vorig weekend landde een vlucht van Frankfurt naar Toronto (Canada), in Manchester, in het Verenigd Koninkrijk. Het is onduidelijk wat er precies aan de hand was; de luchtvaartmaatschappij zegt dat er "een onaangename geur" was in het vliegtuig.
Niet gebruiken of opladen
Bij vluchten van KLM en Lufthansa is het niet toegestaan om powerbanks te gebruiken of op te laden. Wel mogen ze meegenomen worden, mits de eigenaar het apparaat in de cabine meeneemt en bij zich houdt. Bij Transavia, een dochteronderneming van KLM, mogen passagiers hun powerbank wel gebruiken en opladen tijdens de vlucht.
KLM liet weten het powerbankincident op de vlucht naar Curaçao te onderzoeken. Aan de hand van de uitkomsten gaat de luchtvaartmaatschappij bekijken of de regels rond powerbanks moeten worden aangescherpt.
De vulkanische activiteit van de Etna leidt tot vertragingen en annuleringen in het vliegverkeer van en naar Sicilië. Door de grote hoeveelheid as in de lucht heeft de luchtverkeersleiding het vliegverkeer op luchthaven Catania tot zeker middernacht stilgelegd.
Catania is de belangrijkste luchthaven van het eiland. Tientallen vliegtuigen zijn dit weekend noodgedwongen omgeleid naar andere vliegvelden op het eiland. Duizenden reizigers zijn gestrand.
De aswolken zijn vanaf het vliegveld goed te zien:
KLM heeft zijn vluchten naar Catania voor dit weekend geannuleerd. Reizigers zijn omgeboekt naar een andere luchthaven op het eiland. De Italiaanse luchthaven adviseert passagiers de ontwikkelingen te volgen en niet zomaar naar de luchthaven te komen.
De Etna is al weken erg actief. Meerdere keren lag het vliegverkeer plat, omdat de as vliegtuigmotoren kan beschadigen.
De ruim 3300 meter hoge Etna is samen met de nabijgelegen Stromboli de actiefste vulkaan van Europa. Vrijwel jaarlijks barst Etna meermaals uit, met grote rookpluimen en as tot gevolg.
Een krachtige orkaan nadert de Japanse oostkust. In de regio waar ook hoofdstad Tokio in ligt, worden zware stortregens, hevige wind en mogelijk overstromingen en aardverschuivingen verwacht.
Vliegmaatschappijen All Nippon Airways en Japan Airlines hebben uit voorzorg honderden vluchten geschrapt. Volgens KLM gaan alle geplande vluchten tussen Schiphol en Japan wel door.
Orkaan Dujuan trekt volgens het Japanse Meteorologisch Agentschap (JMA) dicht langs het grootstedelijk gebied van Tokio en Yokohama. Voor de Izu-eilanden voor de kust geldt de op een na hoogste waarschuwing voor aardverschuivingen. Bewoners hebben het advies gekregen om naar veiligere oorden te gaan.
Dat houdt in dat ze uit de buurt van kliffen en beken moeten blijven en zich het beste naar hogere verdiepingen van gebouwen of naar evacuatiecentra kunnen begeven. Ook in bepaalde wijken van Tokio en Yokohama worden bewoners daar inmiddels toe opgeroepen.
Afgelopen weekend viel er al veel regen in het gebied. Op sommige plekken op de Izu-eilanden en in de prefectuur Chiba kwam sinds zaterdag meer dan 300 millimeter naar beneden.
In Sakura, een stad ten oosten van Tokio, kwam daardoor een deel van een heuvel naar beneden waarbij een huis beschadigd raakte. Er vielen geen gewonden.
Vandaag kunnen de stortregens in intensiteit toenemen en is er meer risico op plotselinge overstromingen. Vooral als er zogeheten lineaire regenbanden ontstaan. Dat zijn lange dunne regengebieden waaruit plaatselijk gedurende een paar uur enorme hoeveelheden neerslag kunnen vallen.
Dat soort extreme stortregens zijn de afgelopen jaren een groeiende zorg geworden in Japan. Vorige maand werd de oostkust van Japan ook al getroffen door zware regenval. Toen vielen er meerdere doden in de prefectuur Chiba.
Anoma van der Veere, correspondent Japan:
"Het noodweer kan in een gebied van bijna 40 miljoen inwoners snel grote gevolgen hebben. Als een paar spoorlijnen uitvallen of wegen onderlopen, worden al snel honderdduizenden mensen geraakt.
En de timing is ongelukkig. Japan zit midden in 'Silver Week', een reeks nationale feestdagen waarop veel mensen familie bezoeken of op reis gaan. Treinen, vliegvelden en snelwegen zijn normaal juist extra druk. Nu worden vluchten en treinen geschrapt en krijgen mensen het advies binnen te blijven en onnodige reizen uit te stellen.
Ook midden in miljoenensteden als Tokio en Yokohama liggen heuvelachtige buurten met steile hellingen waar bij extreme regenval gevaar bestaat voor aardverschuivingen.
Op straat is dat nu al goed te merken: steile straten en trappen zijn veranderd in kleine watervallen. Een paraplu helpt nauwelijks wanneer de wind aantrekt en de regen van alle kanten komt. Vooral tunnels en wegen onder spoorlijnen beginnen al vol te lopen. Automobilisten krijgen het advies die te mijden."
Volgens het Japanse weerbureau zal Dujuan met 126 kilometer per uur langs de kust van Chiba razen, met uitschieters tot 180 kilometer per uur. Er wordt op sommige plaatsen mee dan 350 millimeter regen verwacht.
Spoorwegmaatschappij JR East heeft het treinverkeer op sommige lijnen in Chiba stilgelegd.
Het orkaanseizoen in Japan loopt ongeveer van mei tot en met oktober. Dujuan is de 25ste orkaan dit jaar. Dat is geen uitzonderlijk hoog aantal. Wel valt er de laatste jaren vaak meer regen bij een orkaan.
Verschillende evenementen zijn afgelast, zoals onderdelen van de Asian Games.
Vlucht KL735 was donderdag een paar uur onderweg van Amsterdam naar Curaçao, toen in de businessclass de powerbank van oud-KLM-directeur Camiel Eurlings vlamvatte. Er ontstond een kleine brand bij een stoel en een man liep brandwonden op.
Het cabinepersoneel wist de brand snel te blussen, maar de schade aan het toestel was zo groot dat de piloot besloot terug te keren naar Schiphol. De domper voor de passagiers was groot, zij vlogen pas een dag later naar hun plaats van bestemming
Het incident staat niet op zichzelf: een tot twee keer per maand krijgt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) melding van een oververhitte powerbank of e-sigaret aan boord van een vliegtuig. Het wakkert een discussie aan die al jaren speelt: moeten powerbanks nog wel worden toegelaten aan boord van een vliegtuig?
Protocol
Bij een incident aan boord is de bemanning getraind om de situatie zo snel mogelijk onder controle te krijgen. "Als er schade is ontstaan, worden er foto's doorgestuurd naar personeel op de grond. Zij beoordelen de situatie en adviseren de bemanning om door te vliegen of terug te keren", aldus een woordvoerder van KLM.
Dat advies is niet bindend. "De gezagvoerder blijft eindverantwoordelijk en beslist uiteindelijk of het toestel doorvliegt of terugkeert."
KLM onderzoekt het recente powerbankincident nog. Op basis van de uitkomsten bekijkt de luchtvaartmaatschappij of de regels voor powerbanks moeten worden aangescherpt. "Het is nu nog te vroeg om daar een uitspraak over te doen", aldus de woordvoerder.
De regels schrijven voor dat powerbanks uitsluitend in de handbagage mogen worden meegenomen. Het is verboden ze in de ruimbagage te vervoeren. Daarnaast moeten passagiers de powerbank binnen handbereik houden, bijvoorbeeld in een tas die onder de stoel voor hen is geplaatst.
Het incident van deze week is de volgende in een reeks vergelijkbare voorvallen. Vorig jaar ontstond aan boord van een andere KLM-vlucht veel rook in de cabine door een oververhitte powerbank. Dit voorjaar moest een toestel van easyJet een noodlanding maken nadat bleek dat een powerbank in het laadruim een ander apparaat aan het opladen was. De passagier van wie de powerbank was, meldde dat plots tijdens de vlucht aan een van de bemanningsleden. Uit veiligheidsoverwegingen besloot de piloot direct uit te wijken.
Vooral trillingen gevaarlijk
Vooral de trillingen kunnen een powerbank instabiel maken. "Als je een powerbank laat vallen of blootstelt aan veel trillingen, kunnen onderdelen losraken. Daardoor kan de powerbank gemakkelijker vlamvatten of ontploffen", stelt accuexpert Erik Kelder. "Passagiers zetten hun tas met daarin een losse powerbank geregeld in de bagagevakken boven hun hoofd. Daar krijgt het apparaat tijdens de vlucht veel trillingen te verduren."
De hoogte waarop een vliegtuig zich bevindt, heeft volgens Kelder geen invloed op de staat van een powerbank.
Niet overal dezelfde regels
In maart scherpte de ICAO, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie, de regels rond powerbanksnog aan. Passagiers mogen sindsdien maximaal twee powerbanks meenemen. Tijdens de vlucht mogen die niet worden gebruikt of worden opgeladen. Deze regels zijn minimumeisen. Luchtvaartmaatschappijen kunnen daar zelf strengere regels aan toevoegen.
Zo volgt KLM de aangescherpte regels, maar bij dochteronderneming Transavia mogen passagiers hun powerbank gebruiken en opladen tijdens de vlucht.
Sommige internationale luchtvaartmaatschappijen weren powerbanks aan boord. Emirates bijvoorbeeld staat de oplaadbare apparaten sinds vorig jaar niet meer toe.
Passagier verantwoordelijk
"Uiteindelijk is de passagier zelf verantwoordelijk om goed voorbereid op reis te gaan", zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft. Bij het online inchecken worden reizigers erop gewezen dat lithiumbatterijen niet in de ruimbagage mogen.
Volgens Melkert moet de situatie goed worden gemonitord. De aandacht mag niet verslappen, maar er is volgens hem "geen reden tot paniek". "Tegenwoordig hebben alle apparaten een vorm van een batterij in zich. Je kunt dat wel allemaal verbieden, maar dat is onmogelijk te handhaven."
Een vliegtuig van KLM naar Curaçao is na uren vliegen omgekeerd nadat er aan boord een powerbank in brand was gevlogen. Het vuur werd geblust door de bemanning, meldt KLM aan nieuwssite Curaçao.nu.
Volgens verschillende media was de powerbank van oud-directeur Camiel Eurlings van KLM. De luchtvaartmaatschappij kan dat om privacy-overwegingen niet bevestigen. Op een foto bij RTL Nieuws is de schade te zien die de brand in de business class heeft veroorzaakt.
De Boeing 777 was gistermiddag vanaf Schiphol vertrokken. Vanwege de brand werd besloten om terug te keren naar Amsterdam. Op dat moment vloog het toestel al boven de Atlantische Oceaan.
De passagiers worden omgeboekt. Het is alleen niet zeker of iedereen vandaag mee kan op de volgende vlucht naar Curaçao.
Regels voor powerbanks
Voor powerbanks gelden speciale regels aan boord. Zo mogen passagiers van KLM er maximaal twee meenemen, geldt er een maximale capaciteit en is het verboden de powerbank te gebruiken of op te bergen in een bagagevak. "Houd die van u altijd bij u", schrijft de luchtvaartmaatschappij.
Een jaar geleden veroorzaakte een oververhitte powerbank rook in de cabine van een KLM-toestel dat van Sao Paolo in Brazilië onderweg was naar Amsterdam. Vier uur voordat het vliegtuig zou landen, begon het apparaat in een rugzak te roken. De powerbank werd toen ook aan boord geblust.
Destijds meldde KLM dat het de eerste keer was dat er een dergelijk incident met een powerbank had plaatsgevonden.
Beveiligers op Schiphol gaan vandaag toch niet staken. De vakbonden FNV en CNV hebben afspraken gemaakt met Schiphol en de beveiligingsbedrijven over betere arbeidsomstandigheden op de luchthaven. Reizigers hoeven daarom vandaag geen rekening te houden met langere wachttijden, zegt Schiphol.
Het gaat onder meer om afspraken over de pauzetijden en plaspauzes. "Beveiligers konden niet volledig van hun pauze genieten", zegt bestuurder Serda Karabulut van FNV. "Afgelopen tijd zijn de looptijden van de werkplek naar de pauzeplek veranderd, ten nadele van de beveiligers." Er is afgesproken dat de pauzetijden meer in overeenstemming zijn met de looptijden.
Ook kregen beveiligers te weinig rust na opeenvolgende werkdagen, vindt de vakbond. "We hebben afgesproken dat beveiligers 48 uur rust krijgen als ze vijf of meer dagen achter elkaar werken", zegt Karabulut. "Het gebeurde ook te vaak dat verlofdagen niet werden goedgekeurd." Daar komt verandering in, stelt de vakbond.
De bonden hebben ook afspraken gemaakt over vrouwelijke beveiligers. Een tekort aan vrouwelijk personeel leidt ertoe dat zij vaak lang achter elkaar reizigers moeten fouilleren. Mannen mogen namelijk geen vrouwen fouilleren. "In de nieuwe afspraken is geregeld dat vrouwen maximaal een uur achter elkaar mogen fouilleren", zegt Karabulut.
Reizigers in de wacht
Sinds mei is de beveiliging op Schiphol anders geregeld. Eerder waren er vijf bedrijven die de beveiliging regelden, nu zijn dat er nog drie. Het leidde tot problemen met onder meer het rooster, pauzes, verlof en de bezetting, stelt de vakbond.
Afgelopen maand legden beveiligers daarom al meerdere keren kort hun werk neer. De wachttijden voor reizigers liepen daardoor op.
De afspraken tussen de vakbonden, Schiphol en de beveiligingsbedrijven moeten uiterlijk volgend jaar in de meivakantie allemaal geregeld zijn.
Door een grote storing is het treinverkeer in grote delen van Nederland ontregeld. Volgens spoorbeheerder ProRail gaat het vermoedelijk om sabotage.
"Op meerdere plekken op het spoor zijn materialen aangetroffen die daar bewust zijn neergelegd", zegt een woordvoerder. "Er lijkt sprake van sabotage." De spoorbeheerder spreekt van een unieke situatie.
Er zijn volgens de woordvoerder buizen aan het spoor vastgemaakt, maar verdere details wil ze niet geven. Of de sabotage verband houdt met Prinsjesdag, vandaag in Den Haag, is onduidelijk.
De storing begon volgens ProRail om 05.30 uur. Op zeker twintig verschillende plekken zijn storingen in het beveiligingssysteem. Daardoor kan niet worden gecontroleerd of er een trein over het spoor rijdt of niet. Veilig reizen is dan onmogelijk en seinen springen op rood.
Ook wegverkeer getroffen
Volgens spoorbeheerder ProRail zijn voornamelijk de trajecten tussen Utrecht en het noorden en het oosten uitgevallen, maar heeft de storing "een landelijke uitstraling".
"Als op zo veel plekken geen treinverkeer mogelijk is, dan heeft dat ook effect op andere plekken", legt een woordvoerder uit. Op sommige trajecten kan wel stapvoets worden gereden.
Ook het wegverkeer kan last hebben van de spoorstoring. Als het veiligheidssysteem al of niet terecht aangeeft dat er een trein aankomt, zullen spoorbomen sluiten. Dat kan betekenen dat overwegen geblokkeerd blijven.
Daders onbekend
Het is nog niet bekend wanneer de storing zal zijn verholpen. "We weten op welke baanvakken de storingen zijn, maar niet de exacte locatie. We moeten dus het hele traject langslopen om het op te sporen en te verhelpen."
Volgens ProRail ligt de prioriteit bij het verhelpen van de storing, maar zal ook worden geprobeerd bewijsmateriaal zo min mogelijk te verstoren. Op de vraag wie er achter de sabotageactie kan zitten, heeft de woordvoerder geen antwoord. "Daar is het nu nog te vroeg voor. En het is ook niet aan ProRail, maar aan de politie."
NS meldt dat het op de perrons relatief rustig is. "Blijkbaar hebben veel mensen de berichtgeving meegekregen." Op Utrecht Centraal rijden veel treinen nog wel volgens de dienstregeling naar grote steden als Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. Reizigers die gestrand zijn op weg naar het noorden of oosten laten het gelaten over zich heenkomen.
Het advies voor reizigers is om voor vertrek de reisplanner te raadplegen voor actuele reisinformatie. ProRail meldt dat waar een spoor is vrijgemaakt de dienstregeling zal worden hervat. Wanneer dat zal zijn, is niet duidelijk. Op Utrecht CS wordt gemeld dat het treinverkeer nog tot zeker 12.00 uur last kan hebben van de storing.
Prinsjesdag in het water
Het is niet de eerste keer dat een sabotageactie tijdens een groot evenement chaos veroorzaakt op het spoor: op de dag van de NAVO-top vorig jaar in Den Haag viel de verbinding tussen Schiphol en Amsterdam uit door een brand in een kabelgoot. Ondanks een getuigenoproep is daar nooit iemand voor opgepakt.
Door de storing viel voor reizigers in Apeldoorn een reis naar Prinsjesdag al vroeg in het water, meldt Omroep Gelderland. "We keken op het grote bord en ik dacht: oh oh", zegt Oranje-fan Linda.
Met uren vertraging aankomen, was geen optie: "Dan heb je geen plek meer: alle hekken worden om 10.00 uur gesloten en dan sta je vijfderangs en zie je niets." Ze gaat nu met haar zus Prinsjesdag thuis op tv volgen.
De Raad van State heeft geen grote bezwaren tegen de plannen van het kabinet over Schiphol. Er moet wel nog het een en ander aangepast worden, met het oog op omwonenden en het milieu, blijkt uit hun advies. Hoewel de minister en Schiphol zelf blij zijn, hebben omwonenden en de Milieufederatie nog hun bedenkingen.
Al jarenlang is er gesteggel over het aantal vluchten op Schiphol. Schiphol moest krimpen vanwege geluidsoverlast voor omwonenden, maar er was discussie over hoeveel vluchten precies. Toenmalig minister van Infrastructuur en Waterstaat besloot uiteindelijk dat er nog 478.000 vluchten van en naar Schiphol zouden mogen vertrekken.
Nu is het aan huidig minister Karremans om de regels over het maximale geluid, de veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stoffen rondom de luchthaven te verbeteren.
Omwonenden vinden het aantal vluchten nog altijd te hoog. "We vinden dat nog steeds onze gezondheid niet wordt meegenomen in de besluitvorming", zegt Stefan Molenaar namens de bewoners.
Geen fundamentele bezwaren
De Raad van State heeft geen fundamentele bezwaren tegen het voorstel. Daarmee lijkt het kabinet weer een stap dichterbij te komen in het vormen van wettelijke regels over het aantal vliegbewegingen en in het verminderen van de geluidshinder voor omwonenden, het zogeheten luchthavenverkeersbesluit (LVB).
Tegelijkertijd is de RvS ook kritisch: de duidelijkheid voor omwonenden is namelijk nog altijd onvoldoende. Zo luidt het advies om duidelijk uit te leggen welke maatregelen getroffen kunnen worden als de geluidsnormen worden overschreden. En als de luchthaven wil doorgroeien naar 500.000 vluchten, wat met deze regels mogelijk is, moet volgens de RvS eerst de bescherming van omwonenden op orde zijn.
Bovendien vindt de RvS de onderbouwing van de milieubelangen nog niet voldoende. Het kabinet stelde voor deze regels een milieueffectenrapport op, maar de keuzes die het kabinet daarin maakt zijn volgens de RvS nog te onduidelijk.
'Niets liever dan duidelijkheid'
Toch is minister Karremans blij met het advies. "Gegeven alle kritiek die het LVB heeft gekregen, is dit advies van de Raad van State absoluut een opsteker", zegt hij. Ook zegt hij de opmerkingen van de RvS mee te nemen in de uiteindelijke regels.
Ook Schiphol zelf staat positief tegenover het advies. "Die 478.000 vluchten zijn genoeg om Schiphol als internationaal knooppunt in Europa in stand te houden", zegt bestuursvoorzitter van Schiphol Pieter van Oord. "Elke industrie wil niets liever dan duidelijkheid van de overheid. Dan kunnen we namelijk verder investeren."
Net zoals Schiphol, zijn ook luchtvaartmaatschappijen blij met de duidelijkheid die er nu is ontstaan."Die aandachtspunten lijken alleen maar nuttig om tot een weloverwogen besluit te komen, dat recht doet aan de omwonenden, Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen", schrijft Brancheorganisatie Barin.
Werk aan de winkel
Toch zijn het de omwonenden die op basis van het advies zien dat er nog veel werk aan de winkel is voor de minister. "Toen ik het las moest ik eerst een beetje lachen, want er staat echt nog fundamentele kritiek in waar de minister nog niets mee heeft gedaan", zegt Molenaar.
Hij uitte een half jaar geleden namens de omwonenden al kritiek op de plannen van het kabinet, die volgens hem veel lijken op de kritiek die in het advies van de RvS staat. "Wij zien als omwonenden en bewoners dat dit niet zomaar opgelost is. We vinden namelijk dat onze gezondheid bijvoorbeeld nog niet wordt meegenomen in het beleid", zegt hij.
Molenaar hoopt dat de minister aan de slag gaat met het advies, met name met het oog op de bewoners.
Ook de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland neemt het op voor de omwonenden in hun reactie. Wat de organisatie betreft moet de minister terug naar de tekentafel. "Ik hoop dat minister en ministerie niet horende doof en ziende blind blijven voor deze adviezen. De onderbouwing is als een kaartenhuis dat instort. Het ontwerp-LvB beschermt omwonenden onvoldoende tegen vliegtuiglawaai. Dat is nu klip en klaar", zegt Sijas Akkerman, directeur van de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland.
De RvS adviseert het kabinet om rekening te houden met de opmerkingen voordat een besluit wordt genomen. Minister Karremans wil de nieuwe regels op 1 november laten ingaan.
Vakbond FNV eist 5,5 procent meer loon. Dat is dan inclusief automatische prijscompensatie, oftewel compensatie voor de inflatie. Daarnaast wil de vakbond 80 euro extra per maand. Hier zet de grootste vakbond van Nederland op in komend jaar bij nieuwe cao-onderhandelingen.
Traditiegetrouw komt de grootste vakbond van Nederland vandaag, de dag voor Prinsjesdag, met een nieuwe looneis. Vrijdag werd al bekend dat vakbond CNV inzet op 3 tot 5,5 procent loonsverhoging en daarnaast een hogere reiskostenvergoeding.
Schoonmakers staken
Naast de looneis maakt FNV vandaag bekend dat schoonmakers deze week gaan staken op onder andere Schiphol en stations. Daarmee protesteren ze tegen een cao die vakbond CNV en werkgeversorganisatie Schoonmakend Nederland hebben afgesloten.
De voorgestelde verhoging van 3,1 procent per januari 2027 en 3 procent per januari 2028 is voor vakbond FNV Schoonmaak niet voldoende en komt te laat. "Doordat de lonen niet zo veel stijgen als de inflatie gaan onze schoonmakers erop achteruit in koopkracht", zegt Caroline Lamberts, bestuurder FNV Schoonmaak.
Bovendien is de vakbond ontevreden over het feit dat in de nieuwe cao schoonmakers die sinds vrij recent (tot 6 jaar) in dienst zijn, minder geld krijgen uitgekeerd bij ziekte.
Opnieuw meer dan inflatie
De hogere looneis van 5,5 procent waar FNV vandaag mee komt, is volgens hen ook nodig door de inflatie. "We zien dat de inflatie stijgt en nog steeds bovengemiddeld hoog is, de arbeidsproductiviteit stijgt, de winsten van bedrijven zijn hoog en de arbeidsmarkt is nog steeds krap", zegt Jacqie van Stigt, cao-coördinator bij de FNV.
De looneis ligt ook dit jaar weer flink boven de prijspeilstijgingen. Door de oorlog in Iran loopt de inflatie in Nederland op tot boven de 3 procent.
80 euro
Vakbond FNV wil dus ook dat iedereen er 80 euro per maand bij krijgt. "Hiermee gaan de laagste inkomens er relatief meer op vooruit dan de hoogste", aldus Van Stigt.
Naast de looneis zet vakbond FNV dit jaar in op "zeggenschap van werknemers over AI en betere handhaving van cao-afspraken".
Volgens FNV zorgt de verdere ontwikkeling van AI op de werkvloer vooral voor een verhoging van de werkdruk en wordt het als excuus aangegrepen om te reorganiseren.
Het invoeren van nieuwe technologie moet daarom in goede banen worden geleid, waarbij "mens voor machine" gaat. In specifieke gevallen wil de vakbond dat via scholing geïnvesteerd wordt in de "AI-geletterdheid' van werknemers".
Geplande bezuinigingen van tafel
De vraag om meer loon komt bovenop deeis dat het kabinet geplande bezuinigingen op sociale zekerheid helemaal van tafel haalt.
Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd van tafel is. Ook het verlagen van het maximum dagloon waarop de hoogte van de WIA-uitkering wordt gebaseerd gaat niet door. De geplande bezuiniging op de WW wordt uitgesteld tot 2029.
Vandaag reden in het hele land bijna geen bussen, treinen en trams. Ook veel veerboten voeren niet. Het openbaar vervoer werd grotendeels stilgelegd vanwege de 24-uursstaking. Die was georganiseerd door vakbonden CNV en FNV vanwege de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid.
Uit gelekte Prinsjesdagstukken bleek vorige week dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. Toch gingen de acties vandaag door, omdat de vakbonden vinden dat het kabinet niet genoeg voor hen doet. Volgens de FNV legden een paar duizend medewerkers hun werk neer.
Op de wegen was het woensdagmiddag drukker dan gebruikelijk, liet de ANWB weten. Rond 17.30 uur stond er ongeveer 630 kilometer file. Vooral rond Arnhem en Utrecht was het druk.
De drukte werd volgens de ANWB deels veroorzaakt door de ov-staking, maar ook door de regen en de afsluiting van de Hardenbergerbrug in de A28 bij Nijkerk. De ochtendspits was vandaag niet veel drukker dan gemiddeld.
Verbazing en creatieve oplossingen
Hier en daar hadden reizigers niet op de staking gerekend. Zo vertelde een reiziger in Zwolle dat hij niet wist van de staking en zo'n twee uur op de bus had gewacht.
Een man op een trekker bij een veerpont in de buurt van IJmuiden kwam voor een verrassing te staan. "Gaat 'ie helemaal niet vandaag? Is er een landelijke staking? Ook voor de pont?", zei hij tegen de regionale omroep NH. "Dat meen je niet, dan kan ik beter omkeren. Ik ga in ieder geval niet zwemmen."
Er waren ook creatieve oplossingen. Zo regelde basisschool De Zeeheld in Amsterdam een rondvaartboot om kinderen en leerkrachten het IJ te laten oversteken. Anders "hadden kinderen op ons zitten wachten", zei een docent.
Daarnaast waren deelauto's in trek. Autobedrijf SnappCar liet weten dat het aantal boekingen flink was opgelopen. "Het gaat om duizenden extra ritten", zei een woordvoerder.
Buschauffeurs bepaalden zelf
Buschauffeurs bepaalden vandaag veelal zelf of ze meededen aan de staking. Daardoor verschilde het per vervoerder en regio flink hoeveel bussen de weg op gingen.
"Ik vind m'n werk heel erg leuk", zei een buschauffeur die vandaag wel reed. "Daarnaast heb ik een spierziekte, dus ik weet niet of ik over twintig jaar nog kan rijden."
Tussen Amsterdam Centraal en Schiphol reden wel vier treinen per uur. Sporadisch reden er ook bussen, maar het overgrote deel van de reizigers moest met de auto komen.
Veel mensen pakten een taxi naar het vliegveld. Daardoor stonden er lange files rondom de luchthaven. Volgens een woordvoerder van Schiphol waren er geen mensen te laat voor hun vluchten, maar was het wel "een uitdaging voor reizigers en medewerkers".
Den Haag
In Den Haag werd binnen de coalitie met ergenis gereageerd op de staking. Minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) noemde het het goed recht van de vakbeweging om te staken. Maar vandaag vond hij het volstrekt onnodig om het werk neer te leggen. In de Prinsjesdagstukken zit een handreiking aan de bonden, aldus Vijlbrief.
Sommigen politici van de coalitie en oppositie gingen in gesprek met het stakende ov-personeel. "We willen er samen uitkomen", zei D66-fractievoorzitter Paternotte, die benadrukte dat hij hoopte dat de vakbonden weer aan tafel gaan met het kabinet. Pro-leider Klaver zei dat hij de stakende chauffeurs en andere ov-medewerkers "heel goed" snapt en dat de staking "hard nodig" is.
Een woordvoerder van de FNV noemt de staking "geslaagd", met name omdat "veel mensen zich ervan bewust zijn geworden waarom er gestaakt wordt". Op vragen over hoe nu verder laat de woordvoerder weten dat er later vanavond een antwoord komt van FNV-voorzitter Hans Spekman.
In het Verenigd Koninkrijk is het vliegverkeer vanochtend vroeg na een grote storing weer opgestart. Maar door de opgelopen achterstanden zijn de problemen voor reizigers van en naar het VK en Ierland nog niet voorbij. Naar verwachting gaat het nog dagen duren voor het vliegverkeer weer volledig is hervat.
Gisteren en vannacht werden door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding op luchthavens volgens de BBC ruim 2000 vluchten geschrapt. Het gaat om 1750 vluchten gisteren en bijna 300 vluchten vandaag.
Door de urenlange storing strandden tienduizenden passagiers op luchthavens. Het zwaarst getroffen werden volgens FlightRadar24 de Londense luchthavens Heathrow en Gatwick en de vliegvelden in Manchester en Birmingham.
'Geen cyberaanval'
Omdat er weinig vliegtuigen konden opstijgen, was het door de beperkte ruimte op de luchthavens niet mogelijk inkomende vluchten te laten landen. Daardoor konden vanuit buitenlandse luchthavens ook geen vluchten meer vertrekken naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ook Schiphol had daar last van. Daar werden gisteren 58 vluchten naar het Verenigd Koninkrijk geannuleerd.
De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) heeft excuses aangeboden en stelt een onderzoek in naar de oorzaak van de storing. Directeur Rolfe van de NATS heeft een cyberaanval uitgesloten als oorzaak van de storing. Ook heeft NATS al laten weten dat het niet gaat om dezelfde oorzaak als bij een eerdere storing in augustus 2023.
Niet de eerste keer
Het is niet de eerste keer dat het vliegverkeer in het VK wordt lamgelegd. Zo was er in augustus 2023, op de drukste dag van het jaar, dus een grote storing en ook in juli vorig jaar kwam het vliegverkeer stil te liggen door een storing in het radarsysteem.
De Britse minister van Transport heeft NATS-directeur Rolfe op het matje geroepen om tekst en uitleg te geven over deze nieuwe grote verstoring van het luchtverkeer. Intussen zagen luchtvaartmaatschappijen aan zijn stoelpoten. Onder meer Ryanair en Wizz Air willen dat hij aftreedt. Minister van Buitenlandse Zaken Miliband noemde de stroomstoring onaanvaardbaar.
Een woordvoerder van de Britse premier laat weten dat de transportminister vertrouwen heeft in Rolfe en hem een week de tijd heeft gegeven om uit te zoeken waardoor de grote storing is ontstaan.
Door een technische storing in het systeem van de Britse luchtverkeersleiding zijn op luchthavens in het Verenigd Koninkrijk en Ierland ruim 1000 vluchten geschrapt. Ook passagiers op Schiphol hebben last van de storing.
Een woordvoerder van Schiphol heeft aan persbureau ANP laten weten dat sinds het begin van de storing vanmiddag 58 vluchten tussen de luchthaven en het Verenigd Koninkrijk zijn geannuleerd. Andere vluchten hebben vertragingen opgelopen.
Luchtvaartmaatschappij KLM kan door het probleem momenteel niet van en naar Engeland vliegen. Hoeveel vluchten van de maatschappij zijn geschrapt, is niet duidelijk.
'Oplossing gevonden'
De storing zit in een systeem dat vluchtplannen en andere operationele informatie verwerkt, waarmee de luchtverkeersleiding het vliegverkeer veilig kan regelen. De storing heeft vooral invloed op het regelen van vertrekkende vluchten. Maar omdat vliegtuigen niet kunnen opstijgen, is er op de luchthavens beperkt ruimte en hebben ook aankomende vluchten er last van.
De Britse luchtverkeersleiding National Air Traffic Service (NATS) meldt vanavond op de eigen website dat er een oplossing is gevonden voor het probleem en dat het systeem weer normaal werkt, maar dat het herstel "langer heeft geduurd dan gehoopt". De vertragingen en annuleringen zijn vanwege de opgelopen achterstanden niet meteen voorbij.
Zwaarst getroffen
Britse media schrijven dat EasyJet vandaag 200 vluchten heeft geschrapt. British Airways haalde 100 vluchten uit het schema. De BBC meldt op basis van gegevens van FlightRadar dat Londen Heathrow, Londen Gatwick en de vliegvelden van Manchester en Birmingham het zwaarst zijn getroffen.
Morgen ligt een groot deel van het openbaar vervoer in Nederland stil vanwege een 24-uursstaking. De staking werd eind juli door vakbond FNV aangekondigd vanwege de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Onder anderen medewerkers van de NS en het stads- en streekvervoer staken.
De staking maakt deel uit van meerdere acties in aanloop naar Prinsjesdag. Vrijdag legden havenmedewerkers al het werk neer. De komende dagen voeren ook werknemers in onder andere de afvalverwerking, schoonmaak, metaalindustrie en bouw actie.
Uit uitgelekte Prinsjesdagstukken bleek vorige week dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. De vakbonden lieten al weten dat de voorgenomen acties doorgaan. Ze vinden dat het kabinet onvoldoende beweegt en eisen dat de complete bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan.
Niet alleen staken voor ov-medewerkers
FNV zegt actie te voeren voor alle medewerkers in het openbaar vervoer. "Door het zware werk dat werknemers in het openbaar vervoer verrichten, hebben zij een bovengemiddelde kans om in de WIA terecht te komen", aldus Edwin Kuipers, bestuurder FNV streekvervoer.
"Zij moeten erop kunnen vertrouwen dat er hulp is wanneer het tegenzit. Maar we komen ook in actie voor iedereen die ooit afhankelijk kan worden van ons sociale vangnet. Voor onze reizigers. Voor onze partners, kinderen, familie en vrienden.
Het verschilt per vervoerder in hoeverre wordt gestaakt. De NS laat weten dat de hele dag geen treinen rijden. Alleen de Airport Sprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp rijdt vier keer per uur.
Sommige streekvervoerders kiezen ervoor om geen enkele metro, tram of bus te laten rijden. Andere vervoerders melden dat er minder bussen of trams zullen rijden en het afhankelijk is van de beschikbaarheid van chauffeurs en bestuurders.
De ANWB denkt dat het mee zal vallen met extra verkeer op de weg omdat de staking tijdig is aangekondigd. Toch kunnen slecht weer of wegwerkzaamheden alsnog voor extra problemen zorgen, liet een woordvoerder eerder aan persbureau ANP weten.
Rondvaartboot voor leraren en leerlingen
De staking leidt tot creatieve oplossingen. De Amsterdamse basisschool De Zeeheld heeft een rondvaartboot geregeld. "Wij zitten in Amsterdam-West, maar veel leraren wonen in Amsterdam-Noord en komen normaal gesproken met de pont naar school. Een ouder heeft een bedrijf in rondvaartboten en die wil ons graag uit de brand helpen."
De zeven docenten die in Amsterdam-Noord wonen worden nu met de rondvaartboot opgehaald, net als vier leerlingen die niet gebracht kunnen worden. De overige plekken zijn voor docenten op andere scholen in de buurt, laat directeur Nadine Duymaer van Twist weten.
Verschillende ziekenhuizen wijzen patiënten op hun website op de landelijke ov-staking. Onder andere het Jeroen Bosch Ziekenhuis schrijft dat de geplande zorg gewoon doorgaat.
Het Amsterdamse OLVG laat weten dat leidinggevenden hebben geïnventariseerd of en hoe collega's naar het ziekenhuis kunnen komen. Op een carpoolforum kunnen collega's een rit aanbieden. Ook wordt waar mogelijk thuisgewerkt.
Als we Nederland een veilige en leefbare delta willen houden, moet het geld dat naar de wateraanpak gaat op termijn minstens verdubbelen. Dat stelt Deltacommissaris Co Verdaas, een belangrijke onafhankelijke wateradviseur van het kabinet.
Nu gaat zo'n 1 procent van het bruto binnenlands product naar de wateraanpak toe, momenteel ruim 11 miljard euro. Omdat de klimaatuitdagingen urgenter en complexer zijn geworden moet dat minstens 2 procent worden.
Verdaas presenteert vandaag zijn bevindingen aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat. In deze 'herijking' van het Deltaprogramma schetst hij welk waterbeleid houdbaar is, wat er beter kan en waar dringend aanpassingen nodig zijn. Daarbij kijkt hij naar de middellange termijn, tot 2050, maar ook naar de lange termijn, tot het jaar 2100 en verder.
De Deltacommissaris roept de overheid op om keuzes te maken in hoe we het land inrichten en ons water gebruiken, vasthouden en afvoeren. Ook benadrukt hij dat er structurele investeringen nodig zijn om Nederland veilig en leefbaar te houden. Dat is sowieso nodig, maar klimaatverandering maakt die toch al ingewikkelde opgave een stuk ingewikkelder. Met een gortdroge zomer vol waterproblemen achter ons, is zijn oproep erg actueel.
Enorm kostenplaatje
De kosten van dit alles komen met name bij de waterschappen terecht. Met Prinsjesdag wordt ieder jaar gepresenteerd hoe de financiën er precies voor staan. De afgelopen jaren zijn er steevast tekorten te zien, die bovendien steeds verder oplopen. Ook dit jaar valt dat te verwachten. Volgende week wordt op Prinsjesdag duidelijk hoeveel.
De kosten van de benodigde ingrepen zijn in ieder geval gigantisch. Om een voorbeeld te noemen: het toekomstbestendig maken van het gemaal bij IJmuiden kost al snel zo'n 2 miljard euro. Daarmee heb je pas één van de vele wateruitdagingen in Nederland opgelost. Goed nieuws voor de vier miljoen mensen en bijvoorbeeld Schiphol die beschermd worden door dit gemaal, maar de uitdagingen elders in het land blijven talrijk.
Uit het rapport komt niet alleen een beeld naar voren van hoge kosten die gemaakt moeten worden, maar vooral ook de steeds groter wordende uitdagingen. De zogenoemde deltascenario's, waarin de mogelijke toekomst van Nederland wordt geschetst, laten een duidelijke toename zien van extreme weersomstandigheden, met drogere zomers, nattere winters, intensere buien en verdere zeespiegelstijging.
Stilvallen oceaanstroming
Het rapport beschrijft een groeiende stapeling van opgaven. Veel regio's hebben te maken met een combinatie van zoetwatertekort, verzilting, wateroverlast en waterveiligheidsvraagstukken.
"De impact is nu al zichtbaar en neemt toe", klinkt het. "Soms plotseling, zoals de hevige wateroverlast in Limburg in 2021. Soms sluipend, zoals de impact van drogere zomers en toenemende verzilting, met opbrengstverliezen in de landbouw en schade aan funderingen, keringen en natuur tot gevolg."
De boodschap lijkt vooral te zijn dat er grenzen zitten aan de technische maakbaarheid van een land dat historisch gezien het water naar zijn hand weet te zetten. "Technische maatregelen blijven nodig, maar zijn op zichzelf onvoldoende om alle gevolgen van droogte, verzilting en wateroverlast te voorkomen, zeker op de langere termijn en bij toenemende extremen."
De overheid moet dus transparant zijn over wat nog kan, en wat niet meer. "Niet alles kan en niet alles kan overal en altijd", vat het document Verdaas' visie samen. Aansluitend bij het Planbureau voor de Leefomgeving stelt het Deltaprogramma met deze herijking dat op de lange termijn niet alle effecten en risico's beheerst kunnen worden. Daarom moet de samenleving voorbereid zijn op overlast en schade, en weerbaar worden gemaakt.
Verdaas roept overheden op om verder te kijken dan 2050. Zijn herijking spreekt van "het volgende hoofdstuk in onze watertraditie". Dat gaat onder meer over water langer vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren, of over het meer ruimte geven aan rivieren. Uitstel van aanpassingen, waarschuwt het rapport, vergroot voor toekomstige generaties de kans op tekorten, grotere schade en minder ruimte om daar nog iets tegen te doen.
Log in
