Van een drassig stuk weiland in 1916 tot een van de drukste luchthavens in Europa: het moest het visitekaartje worden van Amsterdam, en dat lijkt redelijk gelukt. In 1926 - op woensdag 1 april, deze week precies 100 jaar geleden - nam Amsterdam luchthaven Schiphol over van het toenmalige ministerie van Oorlog. 

Robert Lagendijk heeft als Heritage Officer onder meer het archief van Schiphol onder zijn hoede. Op zijn kantoor in het hoofdgebouw van de luchthaven trekt hij een jas van een kledingrek. "Kijk, dit is een jasje dat vroeger door de havendienst werd gebruikt. Het komt ergens uit de jaren 50, met daarop nog het oude Schiphol-logo."

Wat hij niet op zijn kantoor heeft liggen, maar wel op zijn computer kan laten zien: het document waarmee het Rijk de luchthaven Schiphol overdraagt aan de gemeente Amsterdam. Hij leest voor: 

'Bij raadsbesluit van 25 december 1925 wordt door publieke werken een krediet van 1 miljoen en 55 duizend gulden toegestaan ter verbetering en verdere inrichting van de luchthaven Schiphol. En dat vanaf 1 april 1926 het beheer van de luchthaven valt onder de Directie der Handelsinrichtingen van de gemeente Amsterdam'.

Badplaats Schiphol

In september 1916 landden de eerste militaire vliegtuigen op een drassig weiland, praktisch tussen de boerderijen en koeien in de Haarlemmermeer. Dat was toen nog bekend als Vliegkamp Schiphol, of, zo zegt Lagendijk: "Badplaats Schiphol, zo drassig was het. De vliegtuigen zakten ook weg." De Eerste Wereldoorlog was aan de gang, maar Nederland was neutraal, en de militaire functie verdween al snel. Lagendijk: "De oorlog was voorbij, het postvervoer nam toe, het goederenvervoer nam toe, en vanaf 1920 neemt de burgerluchtvaart toe." 1920 is het jaar dat KLM de eerste lijndienst tussen Amsterdam en Londen start. In dat jaar werden er 440 passagiers vervoerd. 

In 1926 wordt Schiphol dus gekocht door de gemeente Amsterdam. Voormalig vliegenier Jan Dellaert (1883-1960) wordt aangesteld als havenmeester. Hij betrekt een woning die praktisch op de luchthaven ligt. Lagendijk: "Dellaert liep 's avonds nog met een bezem over het terrein het aan te harken. En hij maakte praatjes met de buren, zorgde dat het er allemaal goed bij lag." 

Schiphol als visitekaartje

Vanaf 1926 gaat het hard. Er wordt een betonnen platform aangelegd en de toegangswegen worden verbeterd. "Op een gegeven moment dienen ook de Olympische Spelen van 1928 zich aan," vertelt Lagendijk. "Ze denken dat de luchthaven ook een soort visitekaartje van de stad kan worden." Hij wijst op een foto: "Dit stationsgebouw is speciaal voor de Olympische Spelen gebouwd. Koningin Wilhelmina komt op bezoek, en hier links staat Jan Dellaert. Een bijzonder plaatje."

Tijdens de Tweede Wereldoorlog nemen de Duitsers de luchthaven over en breiden het patroon van landingsbanen uit. De geallieerden bombarderen de luchthaven regelmatig, en vlak voordat ze zich moeten terugtrekken, aan het einde van de oorlog, vernielen de Duitsers Schiphol nog meer. Maar het duurt niet lang voordat het vliegverkeer weer op gang komt. Schiphol blijft vanaf dat moment groeien en groeien.

De basis voor het Schiphol van nu

Lagendijk pakt er een kaart bij. "Dit is een onderzoek dat havenmeester Jan Dellaert vlak na de Tweede Wereldoorlog heeft gedaan. Hij verkent de mogelijkheden voor een nieuwe luchthaven; de mogelijkheden om Schiphol, dat tot de Tweede Wereldoorlog aan de rand lag bij Amstelveen, te verplaatsen naar waar de luchthaven nu ligt. Hij denkt dan ook dat een tangentieel banenstelsel - zo heet dat, zo'n waaiervorm -  de oplossing is om vanuit alle windrichtingen aan te kunnen vliegen. En dat is echt de basis geweest voor het Schiphol zoals we dat vandaag de dag kennen."

Van vliegenier tot havenmeester, later directeur en nu in één adem genoemd met vliegtuigpioniers als KLM-oprichter Albert Plesman. Zonder Jan Dellaert had het Schiphol zoals we dat nu kennen waarschijnlijk nooit bestaan. Verwacht wordt dat Schiphol dit jaar meer dan 70 miljoen passagiers gaat verwerken. 

De havenmeester bestaat nog steeds. Alleen zijn het er nu elf, onder wie Maarten Bus. Hij is met zijn collega's verantwoordelijk voor de operationele veiligheid en orde op het terrein. "Jan Bellaert is natuurlijk de grondlegger van Schiphol. En eigenlijk treden wij in zijn voetsporen."

Maar dan zonder bezem. "Hij kon gewoon even met zijn laarzen naar buiten lopen. Wij hebben inmiddels echt wel een auto nodig. Maar ik doe het ook nog wel, hoor. Ik ga regelmatig buiten een rondje rijden in onze auto, en mocht ik iets zien dat er niet hoort te liggen, dan raap ik dat ook altijd zelf op."

Mijlpaal

Dat de luchthaven en Amsterdam deze week precies honderd jaar met elkaar zijn verbonden vindt Bus best bijzonder. " Ik vind het wel mooi. Het is natuurlijk een hele mijlpaal, honderd jaar. En als je dan ziet waar we nu staan, hoe groot we zijn geworden, en dat ik daar een rol in mag spelen, dat vind ik zeker mooi."

KLM verkort de opleiding tot vliegtuigmonteur flink: van ruim twee jaar naar negen maanden. Dat kan doordat een afgeschreven Boeing 737 is omgebouwd tot trainingsvliegtuig, waarop studenten sneller en zelfstandiger praktijkervaring opdoen. Daarmee speelt het bedrijf in op het tekort aan goed opgeleide monteurs. Over drie maanden wordt het toestel in gebruik genomen.

Het vliegtuig, dat op 28 maart zijn laatste vlucht maakte, werd met zichtbaar machtsvertoon Hangar 14 binnengereden op het Technisch Areaal Oost, waar KLM Engineering & Maintenance (E&M) is gevestigd, de onderhoudsafdeling van KLM. Daarbij waren onder meer mbo-leerlingen, opleiders en een groep media aanwezig. 

Sneller opgeleid

"Met dit vliegtuig kunnen we de opleidingstijd wat verkorten, omdat we dan kunnen zeggen welke taken je moet doen", aldus programmamanager Stefanie Boers, die het project heeft opgezet. Studenten leren op het toestel onder meer hoe ze een wiel verwisselen, brandstofluiken controleren en cockpitmeters vervangen.

Volgens een opleider biedt het trainingsvliegtuig grote voordelen. Doordat het toestel niet meer in de dagelijkse operatie wordt ingezet, kunnen studenten zonder onderbreking oefenen en sneller ervaring opdoen.

Tekst gaat door onder de foto.

Een van de studenten die het van dichtbij meemaakt, is Fabio Kortekaas. Hij staat op het punt zijn opleiding af te ronden en ziet duidelijk de meerwaarde van het trainingsvliegtuig. Terwijl hij verschillende onderdelen aanwijst, legt hij uit waar hij aan werkt.

"Je hebt hier allemaal smeernippels, hier zit de chemiedemper, de torsionlink, bandenwissel", aldus de vliegtuigmonteur in wording.

Werken in je eigen tempo

Op het trainingsvliegtuig kunnen monteurs in opleiding alle onderhoudswerkzaamheden oefenen, zonder afhankelijk te zijn van onderhoudsmomenten op nog vliegende toestellen.

Voorheen zorgde dat regelmatig voor wachttijd, waardoor het leertraject vertraging opliep. Met het nieuwe toestel kunnen studenten in hun eigen tempo werken.

De eerste groepen starten in juni 2026 met praktijklessen. KLM E&M speelt daarmee in op de groeiende vraag naar vliegtuigtechnici, die de komende jaren verder zal toenemen door onder meer pensioneringen. Inmiddels heeft het bedrijf ruim duizend nieuwe monteurs aangenomen die binnenkort kunnen starten via de nieuwe opleiding. 

KLM verkort de opleiding tot vliegtuigmonteur flink: van ruim twee jaar naar negen maanden. Dat kan doordat een afgeschreven Boeing 737 is omgebouwd tot trainingsvliegtuig, waarop studenten sneller en zelfstandiger praktijkervaring opdoen. Daarmee speelt het bedrijf in op het tekort aan goed opgeleide monteurs. Over drie maanden wordt het toestel in gebruik genomen.

Het vliegtuig, dat op 28 maart zijn laatste vlucht maakte, werd met zichtbaar machtsvertoon Hangar 14 binnengereden op het Technisch Areaal Oost, waar KLM Engineering & Maintenance (E&M) is gevestigd, de onderhoudsafdeling van KLM. Daarbij waren onder meer mbo-leerlingen, opleiders en een groep media aanwezig. 

Sneller opgeleid

"Met dit vliegtuig kunnen we de opleidingstijd wat verkorten, omdat we dan kunnen zeggen welke taken je moet doen", aldus programmamanager Stefanie Boers, die het project heeft opgezet. Studenten leren op het toestel onder meer hoe ze een wiel verwisselen, brandstofluiken controleren en cockpitmeters vervangen.

Volgens een opleider biedt het trainingsvliegtuig grote voordelen. Doordat het toestel niet meer in de dagelijkse operatie wordt ingezet, kunnen studenten zonder onderbreking oefenen en sneller ervaring opdoen.

Tekst gaat door onder de foto.

Een van de studenten die het van dichtbij meemaakt, is Fabio Kortekaas. Hij staat op het punt zijn opleiding af te ronden en ziet duidelijk de meerwaarde van het trainingsvliegtuig. Terwijl hij verschillende onderdelen aanwijst, legt hij uit waar hij aan werkt.

"Je hebt hier allemaal smeernippels, hier zit de chemiedemper, de torsionlink, bandenwissel", aldus de vliegtuigmonteur in wording.

Werken in je eigen tempo

Op het trainingsvliegtuig kunnen monteurs in opleiding alle onderhoudswerkzaamheden oefenen, zonder afhankelijk te zijn van onderhoudsmomenten op nog vliegende toestellen.

Voorheen zorgde dat regelmatig voor wachttijd, waardoor het leertraject vertraging opliep. Met het nieuwe toestel kunnen studenten in hun eigen tempo werken.

De eerste groepen starten in juni 2026 met praktijklessen. KLM E&M speelt daarmee in op de groeiende vraag naar vliegtuigtechnici, die de komende jaren verder zal toenemen door onder meer pensioneringen. Inmiddels heeft het bedrijf ruim duizend nieuwe monteurs aangenomen die binnenkort kunnen starten via de nieuwe opleiding. 

In de Airbus-fabriek in Toulouse wordt gewerkt aan de nieuwste vliegtuigen van KLM: de A350. Voor technisch vertegenwoordiger Chris Artmanni uit Beverwijk is het een bijzonder proces, dat hij van begin tot eind van dichtbij meemaakt.

In de gigantische Franse hangaar wordt hard gewerkt aan het eerste vliegtuig, dat in augustus opgeleverd moet worden. Hoewel het er nu nog uitziet als een fabrieksvliegtuig - alleen de staart heeft de kenmerkende kleuren - vindt Artmanni het al prachtig.

Stoelen en schermpjes testen

De Beverwijker is namens de luchtvaartmaatschappij deze maanden aanwezig in de fabriek om te controleren of alles goed verloopt. En dat betekent: overal bovenop zitten.

"De vleugels ga ik vanmiddag controleren op de bevestiging. Kijken of er enige beschadigingen zijn. Het blijft mensenwerk, de jongens kunnen uitschieten en krassen moeten dan behandeld worden", legt hij uit.
 
"Daarna komt er natuurlijk een heel uitgebreide cabinecheck, das ook heel veel werk. Dan gaan we alle stoelen en alle displays testen."

Nieuwe vloot 

De 62-jarige Artmanni werkt al 41 jaar bij KLM en nadert zijn pensioen. In die tijd sleutelde hij aan vrijwel alle grote toestellen, van de DC9 en Fokker 27 tot de Boeing 747 en 737. Toch springt dit vliegtuig eruit.

"Ik moet wel eerlijk zeggen dat dit het mooiste vliegtuig is dat ik heb gezien. En dan praat ik over techniek, de vorm en nieuwe materialen. Die A350 is wel een beetje mijn kindje geworden. Ik zie 'm eigenlijk een beetje geboren worden."

NH Airtime: de A350 onder de loep

KLM is bezig met het vernieuwen van haar vloot en kiest nu voor stillere en zuinigere vliegtuigen. Eerder onderzocht NH hoeveel stiller die nieuwe stillere vliegtuigen nu echt zijn.

De Airbus A350 is een vliegtuigtype dat Schiphol omarmt. De luchthaven verhoogde haar havengelden voor oudere, vervuilende vliegtuigen, maar voor dit type is het tarief lager.

Momenteel wordt door NH gewerkt aan een aflevering van het luchtvaartprogramma NH Airtime over dit nieuwe type vliegtuig. Hoe reageren omwonenden op de A350, en draagt die innovatie echt bij aan minder geluidsoverlast, of is het vooral een manier om groei van Schiphol mogelijk te maken?

De uitzending is op 27 april te zien op onze tv-zender om 17.10 uur. 

In de Airbus-fabriek in Toulouse wordt gewerkt aan de nieuwste vliegtuigen van KLM: de A350. Voor technisch vertegenwoordiger Chris Artmanni uit Beverwijk is het een bijzonder proces, dat hij van begin tot eind van dichtbij meemaakt.

In de gigantische Franse hangaar wordt hard gewerkt aan het eerste vliegtuig, dat in augustus opgeleverd moet worden. Hoewel het er nu nog uitziet als een fabrieksvliegtuig - alleen de staart heeft de kenmerkende kleuren - vindt Artmanni het al prachtig.

Stoelen en schermpjes testen

De Beverwijker is namens de luchtvaartmaatschappij deze maanden aanwezig in de fabriek om te controleren of alles goed verloopt. En dat betekent: overal bovenop zitten.

"De vleugels ga ik vanmiddag controleren op de bevestiging. Kijken of er enige beschadigingen zijn. Het blijft mensenwerk, de jongens kunnen uitschieten en krassen moeten dan behandeld worden", legt hij uit.
 
"Daarna komt er natuurlijk een heel uitgebreide cabinecheck, das ook heel veel werk. Dan gaan we alle stoelen en alle displays testen."

Nieuwe vloot 

De 62-jarige Artmanni werkt al 41 jaar bij KLM en nadert zijn pensioen. In die tijd sleutelde hij aan vrijwel alle grote toestellen, van de DC9 en Fokker 27 tot de Boeing 747 en 737. Toch springt dit vliegtuig eruit.

"Ik moet wel eerlijk zeggen dat dit het mooiste vliegtuig is wat ik heb gezien. En dan praat ik over techniek, de vorm en nieuwe materialen. Die A350 is wel een beetje mijn kindje geworden. Ik zie 'm eigenlijk een beetje geboren worden."

NH Airtime: de A350 onder de loep

KLM is bezig met het vernieuwen van haar vloot en kiest nu voor stillere en zuinigere vliegtuigen. Eerder onderzocht NH hoeveel stiller die nieuwe stillere vliegtuigen nu echt zijn.

De Airbus A350 is een vliegtuigtype dat Schiphol omarmt. De luchthaven verhoogde haar havengelden voor oudere, vervuilende vliegtuigen, maar voor dit type is het tarief lager.

Momenteel wordt door NH gewerkt aan een aflevering van het luchtvaartprogramma NH Airtime over dit nieuwe type vliegtuig. Hoe reageren omwonenden op de A350, en draagt die innovatie echt bij aan minder geluidsoverlast, of is het vooral een manier om groei van Schiphol mogelijk te maken?

De uitzending is op 27 april te zien op onze tv-zender om 17.10 uur. 

Inwoners van Aalsmeer en Amstelveen krijgen via de gemeente speciale vallen om de Aziatische hoornaar te vangen en zo de populatie in te dammen. Dat is nodig nu de provincie Noord-Holland een stap terugdoet in de bestrijding. 

In het vroege voorjaar is het nog stil in Aalsmeer en bijen laten zich nauwelijks zien. Maar dat betekent niet dat de Aziatische hoornaar er niet is. Volgens de gemeente en lokale imkers zit het insect er wel degelijk en vormt hij een groeiend risico voor de gezondheid en biodiversiteit. 

Sering moet blijven

In de historische tuin aan het Praamplein, wijst tuinmeester Hen Bax op de sering, waar Aalsmeer bekend om staat. Juist hier draait alles om bestuiving. En daar wringt het, zegt imker Eric van der Meer, terwijl hij bij zijn bijenkasten staat.

Bijen vliegen af en aan met stuifmeel, maar krijgen steeds vaker te maken met de nieuwe vijand. “De hoornaar is op zoek naar makkelijke prooien en die zweeft als een soort helikopter voor de kast, waardoor de bijen de kast niet meer uit durven.”

Het gevolg is dat het volk verzwakt en uiteindelijk kan sterven, met directe gevolgen voor bestuiving.

Dat merkt ook Ilex-teler Karlo Buijs. Hij is al generaties actief in de regio. "Je bent afhankelijk van het weer en de bij", zegt hij. Als de bij wegvalt, kan de schade groot zijn. "Het kan soms wel de helft schelen en als je voor een hele mooie tak tweeënhalve euro hebt, reken maar uit en als alles zo is, gaat dat toch wel enorm in de papieren lopen."

Volgens onderzoeker Arnold van Vliet van de Wageningen University & Research zijn die zorgen terecht, al plaatst hij ook een nuance. Volgens Van Vliet zijn er weinig harde cijfers over de totale impact die de komst van de Aziatische hoornaar kan hebben. "Maar ze zullen zeker een effect hebben daar."

Hij twijfelt of het plaatsen van vallen veel gaat helpen. Hij noemt het 'een druppel op een gloeiende plaat.' 

Samen met de imkervereniging zetten Aalsmeer en Amstelveen in op bewoners. Wijkcoördinatoren brengen vallen langs waarmee koninginnen gevangen moeten worden, zodat zij geen nieuwe nesten kunnen bouwen.

Gevaar van nesten

Volgens de gemeenten gaat het niet alleen om economische schade door verlies van bijenvolken, maar zijn er ook zorgen over gezondheidsrisico’s, bijvoorbeeld als een nest bij kwetsbare mensen hangt of voor gevaarlijke verkeerssituaties zorgt.

De werking is simpel, legt coördinator Nathalie van der Meer uit. “Onderin zit een zoete lokstof, daar komen de hoornaars op af en dan komen ze in het bovenste gedeelte terecht, want ze willen naar het licht, en als ze daar doorheen zijn dan zitten ze vast.” Andere insecten kunnen via kleine openingen ontsnappen.

Wie denkt een hoornaar te hebben gevangen, kan dat melden via de Fixi-app. Die melding komt bij de gemeente terecht en wordt doorgestuurd naar imkers voor controle en afhandeling.

Toch blijft de vraag hoeveel effect het heeft. “Gezien de enorme uitbreiding van de populatie is dat denk ik een druppel op een gloeiende plaat”, aldus Van Vliet. Voorlopig hopen gemeenten en imkers vooral op betrokken bewoners. Want volledig stoppen lukt niet meer, maar beperken misschien nog wel.

Reactie provincie

De provincie Noord-Holland laat weten dat de aanpak is aangepast omdat volledige uitroeiing, ondanks intensieve inzet sinds 2023, niet haalbaar blijkt en het aantal nesten blijft toenemen.

Vanaf 2026 wordt daarom gekozen voor een gerichte aanpak, waarbij alleen nesten worden verwijderd die een risico vormen voor natuur, veiligheid of bij acuut steekgevaar. Daarbij blijft de provincie samenwerken met imkers en gemeenten en zijn meldingen van inwoners essentieel.

Nederland organiseert het EK hockey voor mannen en vrouwen in 2029. Dat maakte de Nederlandse hockeybond (KNHB) vandaag bekend. Het evenement vindt plaats in het Wagener Stadion in Amstelveen.

Het is de zesde keer dat er een EK hockey in het Wagener Stadion is. Het complex ondergaat na het WK hockey van dit jaar 'een doorontwikkeling' met onder meer de bouw van een 'high-performance trainingscentrum' en drie nieuwe tribunes.

"We kijken ernaar uit om met de KNHB en de lokale autoriteiten van dit toernooi opnieuw een bijzonder hockeyfestival te maken, terwijl deze beroemde locatie haar moderne ontwikkeling voortzet", zei voorzitter Marcos Hofmann van de Europese hockeyfederatie EuroHockey op de site van de KNHB.

Algemeen directeur Erik Gerritsen van de hockeybond kijkt uit naar het EK over drie jaar. "Daarnaast zijn we dankbaar dat EuroHockey vertrouwen heeft in onze ambitie om voor de start van het EK 2029 het vernieuwde hockeystadion en highperformance-centrum te realiseren."

Op de snelweg A4 bij Schiphol is vanmiddag een auto ondersteboven geraakt bij een ongeval. Het voertuig tikte de achterkant van een andere auto aan, waarna de bestuurder de controle over het stuur verloor. Hij werd met onbekende verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Het ongeluk vond rond de klok van 15.00 uur plaats op de invoegstrook van de A4 richting de afslag naar Schiphol. Door onbekende reden tikte een auto de bumper van een voorganger aan, waarna de achterste wagen over de kop sloeg.

De bestuurder raakte dusdanig gewond dat hij naar het ziekenhuis moest worden vervoerd. De enige inzittende van de aangetikte auto hoefde niet mee met de ambulance. Door het ongeluk waren enkele rijstroken kort afgesloten, maar inmiddels is de weg weer helemaal vrijgegeven.

Welkom in het NH Nieuwsblog van donderdag 26 maart. Hier houden we je op de hoogte van het nieuws in Noord-Holland.

Het Openbaar Ministerie en de nabestaanden van een duikinstructeur houden duikschool Nemo verantwoordelijk voor een dodelijk ongeluk met een ontplofte duikfles in een Amstelveens zwembad in 2022. Bij dat ongeluk kwam de 60-jarige medewerker om het leven. Het OM eist een geldboete van 25.000 euro.

De officier zei vanochtend in de rechtbank van Amsterdam dat de hoogte van die boete vooral symbolisch is, omdat de duikschool inmiddels bijna is opgeheven en nauwelijks meer geld in kas heeft.

Toch vindt hij het belangrijk om een signaal af te geven aan andere duikverenigingen. De Arbeidsinspectie stelde vast dat de oorzaak van het drama een duikfles met niet-passende kraan was. Vandaag bevestigde de vereniging dat er geen veiligheidsbeleid was opgesteld en dat zij de fles-kraan-combinaties niet controleerde.

Tijdens de zitting werd duidelijk dat ook de nabestaanden van de duikinstructeur, Nemo het drama aanrekenen. Zijn weduwe sprak de rechtbank toe: "Door het ontbreken van basisveiligheid, procedures en verantwoordelijkheid is mijn man gestorven. Dit had voorkomen kunnen worden."

Zij was die fatale zondagochtend van 16 oktober 2022 met twee van hun kinderen aanwezig in het zwembad. De instructeur gaf die ochtend een proefles aan geïnteresseerden die zich via de gemeente hadden opgegeven. Daar waren ook twee minderjarigen bij.

Geraakt door losgeschoten kraan

Toen de instructeur een van de duikflessen van de vereniging op de rand van het zwembad zette, schoot de kraan met grote kracht los van de fles. Door die explosie werd de instructeur naar achteren geblazen en de fles de andere kant op tegen een muur aan.

Omdat hij over de luchtfles heen stond gebogen, raakte de losgeschoten kraan de instructeur eerst tegen zijn borst. De schade die dat aan zijn organen veroorzaakte, werd hem ondanks een reanimatiepoging van zijn vrouw uiteindelijk fataal.

Duikteam Nemo werd vanochtend vertegenwoordigd door twee bestuursleden. Het ongeluk betekende het einde van de vereniging. Bijna alle leden zijn daar inmiddels weg. De bestuursleden omschrijven Nemo als 'een echte familievereniging' en hun advocaat noemt de vereniging 'kneuterig'.

Nemo bestond grotendeels uit vrijwilligers. Er was maar één instructeur: het slachtoffer. Wel had de vereniging een materiaalmeester, die de flessen controleerde. Hij stuurde de flessen eens in de vijf jaar langs de inspectie. De kranen gingen dan niet mee en draaide de vereniging later zelf weer vast.

'Instructeur zelf verantwoordelijk'

Het voorbereiden van de flessen voor een duik gebeurde altijd door twee leden, die daar ervaring mee hadden. Omdat de instructeur die ochtend zelf bij de voorbereidingen was, vindt de advocaat van Nemo dat hij evengoed de verantwoordelijkheid droeg. "Hij had de meeste kennis in huis." 

De advocaat vindt dan ook dat de vereniging niets verweten kan worden. De risico's van een onjuiste fles-kraan-combinatie waren volgens hem in de duikwereld onderbelicht. Na het ongeluk is die aandacht er wel gekomen.

De rechtbank doet uitspraak op 9 april.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft op Schiphol 261 broedeieren in beslag genomen. Het gaat vermoedelijk om eieren die zijn geroofd van papegaaien die in het wild leven. Dat laat de NVWA vandaag weten. Een Aziatisch stel is hiervoor opgepakt.

De douane vond de eieren in de handbagage van een man en vrouw die vanuit Midden-Amerika via Schiphol onderweg waren naar Azië. De marechaussee heeft het stel aangehouden. Ze zitten nog vast.

De NVWA laat weten dat het om eieren van 'verschillende soorten papegaaien' gaat. Ze waren verpakt in papier en per twintig in T-shirts gewikkeld. NVWA-inspecteurs hoorden gepiep bij de controle van de pakketjes. Het was een kuiken dat precies op dat moment uit het ei kroop. "Het diertje is nog te klein om te kunnen zeggen om welke soort papegaai het gaat", aldus de NVWA.

Het kuiken en de rest van de eieren zijn met spoed naar een gespecialiseerde opvang gebracht. Daar worden de eieren uitgebroed en zullen de kuikens de juiste zorg krijgen.

Papegaaien zijn beschermde dieren. Er gelden daarom strenge regels voor het bezit van en de handel in deze vogels en hun eieren. De twee verdachten konden niet aantonen dat ze de eieren legaal in bezit hadden.

Welkom in het NH Nieuwsblog van donderdag 26 maart. Hier houden we je op de hoogte van het nieuws in Noord-Holland.

Een Amstelveense duikschool staat vandaag voor de rechtbank van Amsterdam voor een dodelijk ongeluk in 2022 waarbij een ervaren instructeur omkwam. De duikfles die destijds in Zwembad De Meerkamp in zijn handen ontplofte, bleek niet in orde.  

Duikteam Nemo - waar het slachtoffer werkzaam was - wordt ervan beschuldigd dat het een duikfles met niet-passende kraan ter beschikking heeft gesteld, en wordt daarom dood door schuld ten laste gelegd.

De Arbeidsinspectie concludeerde een kleine week na het ongeluk dat de schroefdraad aan de buitenkant van de kraan van een ander type was dan de schroefdraad aan de binnenkant van de fles. 

Doordat de twee onderdelen niet helemaal goed op elkaar pasten, schoot de kraan onder druk los. De inspectie waarschuwde andere duikers destijds om hier op te letten. Ondanks de vlotte conclusie van de inspectie, komt de zaak toch pas bijna 3,5 jaar na het drama voor de rechtbank. 

Weggeblazen door explosie

Zo'n veertig mensen waren in oktober 2022 getuige van het fatale ongeluk. De instructeur gaf die ochtend les en stond op de rand van het zwembad toen de duikfles ontplofte. De explosie was enorm. "De fles is de ene kant op geblazen en hij de andere kant op", vertelde een woordvoerster van het zwembad destijds.

De man is gereanimeerd en naar het ziekenhuis gebracht, waar hij later overleed. Bij het ongeluk raakte niemand anders gewond. Een omstander werd later onwel in het clubhuis van de vereniging. De club organiseerde een dag na het drama een bijeenkomst voor leden. 

Tientallen ondernemers uit Amstelveen trekken aan de bel over de slepende wegafsluitingen rond de A9. Tijdens een drukbezochte bijeenkomst gisteravond in het centrum klonk stevige kritiek: klanten blijven weg, de bereikbaarheid hapert en het perspectief ontbreekt.

De impact is volgens ondernemers nu al merkbaar. Winkeliers uit onder meer het Stadshart, de Van der Hooplaan, Hueseplein, Keizer Karelplein en de Rembrandtweg zijn bijeengekomen en een deel ziet de omzet teruglopen. Tabakswinkelier Hans Poll spreekt van een daling van 20 tot 25 procent per week. "Als de navigatie niet meer werkt, komen mensen gewoon niet meer", is een veelgehoorde klacht.

Ook slager Sam Ridder en visspecialist Henry Schilder zien klanten afhaken, vooral van buiten de directe omgeving. "Er wordt veel te veel gestuurd naar het centrum en veel minder naar omliggende wijken", zeggen de twee ondernemers, die net als Poll hun klantenbestand zien slinken, met een dalende omzet tot gevolg.

De bijeenkomst begint informeel, met broodjes en drankjes, maar zorgt aanvankelijk voor verwarring onder de aanwezigen. Pas later op de avond wordt via een vragenkaart en een presentatie van de projectcoördinator van het Stadsfonds Amstelveen duidelijk wat de bedoeling is: ondernemers laten meedenken over hoe het gebied tijdens de werkzaamheden aantrekkelijk en bereikbaar blijft.

Geen compensatie voor ondernemers

Daarbij volgt direct een tegenvaller. Ondernemers die omzetverlies lijden, kunnen niet rekenen op directe compensatie. In plaats daarvan stelt Rijkswaterstaat een stimuleringsfonds van één miljoen euro beschikbaar voor gezamenlijke initiatieven, bijvoorbeeld om het gebied beter zichtbaar te maken of extra klanten te trekken. Individuele schade wordt niet vergoed.

De werkzaamheden zelf zijn ingrijpend en slepen zich lang voort. Afrit 5 Noord is sinds 1 maart dicht. Maar de grootste impact wordt verwacht van de afsluiting van afrit 5 Zuid, die mogelijk 64 weken duurt. Wanneer die precies ingaat, wordt op zijn vroegst aankomende maand duidelijk. 

Vaker uitstel wegonderhoud

Daar komt bij dat de problemen mogelijk verder toenemen. Uit berichtgeving van de NOS van 24 maart blijkt dat Rijkswaterstaat kampt met geldgebrek, waardoor wegonderhoud vaker wordt uitgesteld.

Schade aan het wegdek, zoals vorstschade, wordt minder snel hersteld, wat kan leiden tot extra afsluitingen en verkeersmaatregelen. Door grote financiële tekorten moeten keuzes worden gemaakt en worden projecten vertraagd of uitgesteld.

Tekst gaat verder onder de foto.

Ondernemers begrijpen dat de situatie complex is, zegt Marco Mulders, voorzitter van de Vereniging van Centrumondernemers (VCP), maar benadrukken dat duidelijkheid essentieel is. Ze willen weten waar ze aan toe zijn, in plaats van steeds op antwoorden te moeten wachten.

Volgens de organisatoren biedt de situatie ook kansen. Omleidingen zorgen voor veranderende bezoekersstromen, maar zouden samenwerking en vernieuwing kunnen stimuleren. In de zaal klinkt daar echter weinig enthousiasme over. Ondernemers vinden het beschikbare budget beperkt, zeker gezien de omvang van het project. "Omgerekend is dat nog geen tienduizend euro per week", klinkt het kritisch vanuit de zaal.

Communicatie blijft grootste zorg

Vooral de communicatie baart zorgen. Ondernemers pleiten voor duidelijke bewegwijzering en tijdige informatie, zodat klanten weten hoe ze de winkels kunnen bereiken.

Het Stadsfonds en de gemeente erkennen het probleem en werken aan betere routekaarten en campagnes om bezoekers te blijven trekken. Wethouder Financiën, project A9 en Economische Zaken Adam Elzakalai waarschuwt daarbij voor imagoschade: “Als we niks doen, wordt het alleen maar erger”, is de boodschap. 

Onzekerheid blijft, samenwerking noodzakelijk

De komende periode ligt de bal bij de ondernemers zelf, die met ideeën moeten komen om het stimuleringsfonds te benutten. Volgens het Stadsfonds ligt de kracht in samenwerking en creativiteit. Toch blijft de twijfel groot of dat voldoende is om bijna anderhalf jaar aan hinder op te vangen.

Voorlopig overheerst de onzekerheid. Eén conclusie delen alle aanwezigen: zonder betere bereikbaarheid en communicatie dreigt een lange periode van minder klanten en dus minder omzet. Samenwerking lijkt daarmee geen keuze, maar noodzaak.

Tientallen ondernemers uit Amstelveen trekken aan de bel over de slepende wegafsluitingen rond de A9. Tijdens een drukbezochte bijeenkomst gisteravond in het centrum klonk stevige kritiek: klanten blijven weg, de bereikbaarheid hapert en het perspectief ontbreekt.

De impact is volgens ondernemers nu al merkbaar. Winkeliers uit onder meer het Stadshart, de Van der Hooplaan, Heuseplein, Keizer Karelplein en de Rembrandtweg zijn bijeengekomen en een deel ziet de omzet teruglopen. Tabakswinkelier Hans Ponn spreekt van een daling van 20 tot 25 procent per week. "Als de navigatie niet meer werkt, komen mensen gewoon niet meer", is een veelgehoorde klacht.

Ook slager Sam de Ridder en visspecialist Hendrik Schilder zien klanten afhaken, vooral van buiten de directe omgeving. "Er wordt veel te veel gestuurd naar het centrum en veel minder naar omliggende wijken", zeggen de twee ondernemers, die net als Ponn hun klantenbestand zien slinken, met een dalende omzet tot gevolg.

De bijeenkomst begint informeel, met broodjes en drankjes, maar zorgt aanvankelijk voor verwarring onder de aanwezigen. Pas later op de avond wordt via een vragenkaart en een presentatie van het Stadsfonds Amstelveen duidelijk wat de bedoeling is: ondernemers laten meedenken over hoe het gebied tijdens de werkzaamheden aantrekkelijk en bereikbaar blijft.

Geen compensatie voor ondernemers

Daarbij volgt direct een tegenvaller. Ondernemers die omzetverlies lijden, kunnen niet rekenen op directe compensatie. In plaats daarvan stelt Rijkswaterstaat een stimuleringsfonds van één miljoen euro beschikbaar voor gezamenlijke initiatieven, bijvoorbeeld om het gebied beter zichtbaar te maken of extra klanten te trekken. Individuele schade wordt niet vergoed.

De werkzaamheden zelf zijn ingrijpend en slepen zich lang voort. Afrit 5 Noord is sinds 1 maart dicht. Maar de grootste impact wordt verwacht van de afsluiting van afrit 5 Zuid, die mogelijk 64 weken duurt. Wanneer die precies ingaat, wordt op zijn vroegst aankomende maand duidelijk. 

Vaker uitstel wegonderhoud

Daar komt bij dat de problemen mogelijk verder toenemen. Uit berichtgeving van de NOS van 24 maart blijkt dat Rijkswaterstaat kampt met geldgebrek, waardoor wegonderhoud vaker wordt uitgesteld.

Schade aan het wegdek, zoals vorstschade, wordt minder snel hersteld, wat kan leiden tot extra afsluitingen en verkeersmaatregelen. Door grote financiële tekorten moeten keuzes worden gemaakt en worden projecten vertraagd of uitgesteld.

Tekst gaat verder onder de foto.

Ondernemers begrijpen dat de situatie complex is, zegt Marco Smulders, voorzitter van de Vereniging van Centrumondernemers (VCP), maar benadrukken dat duidelijkheid essentieel is. Ze willen weten waar ze aan toe zijn, in plaats van steeds op antwoorden te moeten wachten.

Volgens de organisatoren biedt de situatie ook kansen. Omleidingen zorgen voor veranderende bezoekersstromen, maar zouden samenwerking en vernieuwing kunnen stimuleren. In de zaal klinkt daar echter weinig enthousiasme over. Ondernemers vinden het beschikbare budget beperkt, zeker gezien de omvang van het project. "Omgerekend is dat nog geen tienduizend euro per week", klinkt het kritisch vanuit de zaal.

Communicatie blijft grootste zorg

Vooral de communicatie baart zorgen. Ondernemers pleiten voor duidelijke bewegwijzering en tijdige informatie, zodat klanten weten hoe ze de winkels kunnen bereiken.

Het Stadsfonds en de gemeente erkennen het probleem en werken aan betere routekaarten en campagnes om bezoekers te blijven trekken. Wethouder Financiën, project A9 en Economische Zaken Adam Elzakalai waarschuwt daarbij voor imagoschade: “Als we niks doen, wordt het alleen maar erger”, is de boodschap. 

Onzekerheid blijft, samenwerking noodzakelijk

De komende periode ligt de bal bij de ondernemers zelf, die met ideeën moeten komen om het stimuleringsfonds te benutten. Volgens het Stadsfonds ligt de kracht in samenwerking en creativiteit. Toch blijft de twijfel groot of dat voldoende is om bijna anderhalf jaar aan hinder op te vangen.

Voorlopig overheerst de onzekerheid. Eén conclusie delen alle aanwezigen: zonder betere bereikbaarheid en communicatie dreigt een lange periode van minder klanten en dus minder omzet. Samenwerking lijkt daarmee geen keuze, maar noodzaak.

Gemengde gevoelens in de Amstelveense wijk Waardhuizen. Na drie jaar zonder supermarkt, komt er eindelijk weer één terug. Maar daarmee wordt het niet opnieuw de levendige plek waar bewoners op hoopten: een bruisend winkelcentrum met een slager, groenteman en de gezelligheid van vroeger.

Op het plein waar ooit winkelcentrum Waardhuizen zat, is het nu stil. Het heeft iets weg van een oude western: rolluiken zijn naar beneden, een verdwaalde fietser steekt het plein over en papier waait over de grond. 

Verder is er nauwelijks iemand te zien, behalve een paar bewoners die met elkaar praten. Juist voor hen is het gemis groot, want zoals één bewoner zegt: "Vooral voor ouderen die wat slecht ter been zijn en met een rollator lopen, is dat een ramp."

Toen drie jaar geleden de kleinere supermarkt verdween, sloeg de onrust toe. Bewoners trokken aan de bel: zonder supermarkt zou de rest ook verdwijnen. En dat gebeurde; in de jaren daarna sloten één voor één de winkels hun deuren en liep het centrum langzaam leeg. Die leegte wordt nog elke dag gevoeld in de wijk. 

Grote supermarkt

"We missen het enorm dat winkelcentrum, het is echt een drama", vertelt een bewoner die er vroeger vaak kwam voor een praatje. Vooral ouderen hebben het moeilijk, merkt een andere bewoonster op: "Ik denk dat het vooral voor de oudere mensen wel lastig is, want ze kunnen minder goed lopen." En het gevoel van gemis overheerst: "Het is wel balen, want we hebben niets hier in de wijk nu."

In de buurt komt dus een nieuwe supermarkt: een grote Albert Heijn XL. Maar dat betekent ook dat het oude winkelcentrum niet meer terugkomt zoals het was. "Ik vind het jammer dat de diversiteit van de winkeltjes weg is en dat we verplicht worden om bij een keten te kopen." Tegelijkertijd is er ook begrip voor de verandering. Een andere bewoner haalt zijn schouders op en zegt: "Je moet een beetje met je tijd mee."

Dubbel gevoel

Met de komst van de supermarkt verandert het gebied definitief. Winkelruimtes maken plaats voor nieuwbouw en er komen ook woningen bij. Waar ooit een kleinschalig winkelcentrum zat, ontstaat straks een plek waar wonen en een beperkt aanbod aan voorzieningen samenkomt.

Voor bewoners voelt het dubbel: er komt weer een supermarkt, maar de ziel van het oude centrum lijkt verdwenen. Als alles volgens plan verloopt, opent de nieuwe supermarkt in 2027 haar deuren.

Gemengde gevoelens in de Amstelveense wijk Waardhuizen. Na drie jaar zonder supermarkt, komt er eindelijk weer één terug. Maar daarmee wordt het niet opnieuw de levendige plek waar bewoners op hoopten: een bruisend winkelcentrum met een slager, groenteman en de gezelligheid van vroeger.

Op het plein waar ooit winkelcentrum Waardhuizen zat, is het nu stil. Het heeft iets weg van een oude western: rolluiken zijn naar beneden, een verdwaalde fietser steekt het plein over en papier waait over de grond. 

Verder is er nauwelijks iemand te zien, behalve een paar bewoners die met elkaar praten. Juist voor hen is het gemis groot, want zoals één bewoner zegt: "Vooral voor ouderen die wat slecht ter been zijn en met een rollator lopen, is dat een ramp."

Toen drie jaar geleden de kleinere supermarkt verdween, sloeg de onrust toe. Bewoners trokken aan de bel: zonder supermarkt zou de rest ook verdwijnen. En dat gebeurde; in de jaren daarna sloten één voor één de winkels hun deuren en liep het centrum langzaam leeg. Die leegte wordt nog elke dag gevoeld in de wijk. 

Grote supermarkt

"We missen het enorm dat winkelcentrum, het is echt een drama", vertelt een bewoner die er vroeger vaak kwam voor een praatje. Vooral ouderen hebben het moeilijk, merkt een andere bewoonster op: "Ik denk dat het vooral voor de oudere mensen wel lastig is, want ze kunnen minder goed lopen." En het gevoel van gemis overheerst: "Het is wel balen, want we hebben niets hier in de wijk nu."

In de buurt komt dus een nieuwe supermarkt: een grote Albert Heijn XL. Maar dat betekent ook dat het oude winkelcentrum niet meer terugkomt zoals het was. "Ik vind het jammer dat de diversiteit van de winkeltjes weg is en dat we verplicht worden om bij een keten te kopen." Tegelijkertijd is er ook begrip voor de verandering. Een andere bewoner haalt zijn schouders op en zegt: "Je moet een beetje met je tijd mee."

Dubbel gevoel

Met de komst van de supermarkt verandert het gebied definitief. Winkelruimtes maken plaats voor nieuwbouw en er komen ook woningen bij. Waar ooit een kleinschalig winkelcentrum zat, ontstaat straks een plek waar wonen en een beperkt aanbod aan voorzieningen samenkomt.

Voor bewoners voelt het dubbel: er komt weer een supermarkt, maar de ziel van het oude centrum lijkt verdwenen. Als alles volgens plan verloopt, opent de nieuwe supermarkt in 2027 haar deuren.

Zoals ieder voorjaar trekt het bloesempark in het Amsterdamse Bos ook nu weer veel liefhebbers. Nu de bomen weer in bloei staan, stroomt het park vol met mensen die een wandeling, picknick of een Instagram-waardige fotoserie onder de roze bloesempracht maken. Maar juist door die populariteit zijn de bomen ten dode opgeschreven.

De bezoekers van het park reageren verrast en blij, en kunnen bijna niet geloven wat ze zien. Een mevrouw noemt het zelfs het mooiste park ter wereld. "Ik vind het geweldig", klinkt het meermaals tussen de bloeiende Japanse bloesems. "Ik ben erg verrast", zegt een meneer enthousiast.

Bomen worden vervangen

De bomen, ooit geplant als symbool van vriendschap tussen Nederland en Japan, zijn nu zo’n 35 jaar oud. In theorie kunnen ze nog jaren mee, maar de praktijk is anders. De kleigrond houdt water slecht vast: te nat in de winter, te droog in de zomer.

Daar komt bij dat de enorme bezoekersaantallen de bodem verder verdichten. Daardoor bereiken water en voedingsstoffen de wortels steeds moeilijker en gaan de bomen snel achteruit.

Om dat te voorkomen wordt het park flink aangepakt. De bomen worden vervangen en ook de ondergrond wordt vernieuwd. Met een nieuwe, luchtige bodem en betere drainage krijgen de nieuwe bomen straks wél de kans om gezond te groeien.

Tekst loopt door onder de foto.

Bezoekers begrijpen de ingreep, al is die moeilijk te zien. Volgens velen ogen de bomen nog prima. "Als ze het maar in delen doen", zegt een mevrouw, die hoopt nog lang te kunnen blijven genieten.

Inmiddels zijn al ruim dertig bomen gekapt. De rest van de ongeveer vierhonderd volgt na de bloei van 2028. Tegelijk plant de gemeente vierhonderd nieuwe kersenbomen terug, die al wat ouder zijn. "Als alles volgens plan verloopt, staan die in het voorjaar van 2029 weer in volle bloei", zegt boswachter Claudia Plaisier.

De gemeente kijkt ondertussen ook naar manieren om de bezoekersstromen beter te begeleiden. Want één ding is zeker: de bloesem blijft publiek trekken en dat moet ook in de toekomst zorgeloos kunnen. 

Oproep aan bezoekers

Het Amsterdamse Bos vraagt bezoekers om rekening te houden met de natuur, zo vragen ze bezoekers om honden aan de lijn te houden, hondenpoep op te ruimen en/of bezoekers hun afval kunnen weggooien. 

Transavia doet onderzoek naar een overboekte vlucht naar Schiphol waarbij twee passagiers door de crew waren uitgenodigd om in de cockpit plaats te nemen.

Dat bevestigt een woordvoerder van de luchtvaartmaatschappij aan NH na berichtgeving van RTL Nieuws. 

De omroep sprak met een passagier die vertelt dat de piloot voor vertrek vanuit de Egyptische badplaats Hurghada omriep dat de vlucht overboekt was. En dat dat probleem zou worden opgelost als twee passagiers genoegen zouden nemen met een plek in de cockpit. 

'Op de jumpseats'

Een vrouw en een meisje 'van een jaar of tien' zouden op dat aanbod zijn ingegaan. Zij mochten als eerste boarden en zouden de hele vlucht op de jumpseats, de klapstoelen achter de piloten, hebben gezeten. 

De woordvoerder onderzoekt onder meer of de bewering van de passagier klopt, en de twee passagiers inderdaad in de cockpit hebben gezeten. "We onderzoeken ook waar ze precies hebben gezeten en wie het waren", laat de woordvoerder weten.

Als het verhaal klopt, is het nog maar de vraag of de maatschappij een overtreding heeft begaan. Officieel mogen alleen bemanningsleden in de cockpit meereizen, maar de gezagvoerder heeft het laatste woord, zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert.

Overboekte vluchten

Het komt vaker voor dat reizigers niet kunnen boarden omdat een vliegtuig overboekt is. Omdat een klein percentage van de reizigers vaak niet komt opdagen, worden er vaak meer tickets verkocht dan er stoelen aan boord zijn.

Meestal worden 'overboekte' passagiers omgeboekt naar een volgende vlucht, waarbij zij dan op kosten van de maatschappij één of meer hotelovernachtingen krijgen. Ook kunnen zij worden gecompenseerd met vouchers.

Voor de tweede verkiezingen op rij is de VVD niet de grootste in Amstelveen. Hoewel de liberalen gisteren wel iets meer Amstelveners voor zich wonnen dan bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022, trok fusiepartij GroenLinks-PvdA nog meer inwoners over de streep. 

Nadat de liberalen bij de afgelopen Tweede Kamer-verkiezingen waren afgetroefd door D66, kregen ze bij de gemeenteraadsverkiezingen van gisteren opnieuw niet de meeste stemmen. Die gingen naar de fusiepartij GroenLinks-PvdA.

Lees verder onder de reportage uit september vorig jaar, toen meer Amstelveners voor D66 kozen dan voor de VVD.

Het verschil bij de gemeenteraadsverkiezingen is klein: waar 22,4 procent (8.127) van de Amstelveense stemmers op GroenLinks-PvdA stemde, ging 20,5 procent (7.434) voor de VVD. Voor GroenLinks-PvdA betekent dat twee zetels winst, de VVD krijgt er één bij. Beide partijen komen daarmee op 9 zetels in de raad.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van vier jaar geleden - in coronatijd - was het verschil nog veel kleiner. Toen kregen GroenLinks (4.036) en PvdA (3.077) bij elkaar opgeteld (7.113) zes stemmen meer dan de VVD (7.107). Omdat GroenLinks en PvdA toen nog niet waren gefuseerd, was de VVD veruit de grootste. 

De derde grootste partij in de Amstelveense raad is D66, dat gisteren met 6.554 stemmen ruim 18 procent van de stemmen kreeg. Lokale partij Actief voor Amstelveen wint flink, krijgt er twee zetels bij en wordt met die vier zetels de vierde partij van Amstelveen. 

Forum voor Democratie wint, BBA verliest

De vijfde grootste partij is Forum voor Democratie dat bij de eerste deelname in Amstelveen 6,2 procent van de stemmen kreeg en daarmee goed is voor twee zetels.

Bij Burgerbelangen Amstelveen (BBA) is de stemming minder uitgelaten. Van de vijf zetels die de partij had, houdt ze er twee over.  Met 5,1 procent van de stemmen is het de zesde partij.

Coalitiepartij Goed voor Amstelveen (die wel meebesliste, maar geen wethouder leverde) verliest één zetel en houdt één zetel over.