Welkom in het NH Nieuws-blog van woensdag 8 april. Hier houden we je op de hoogte van het nieuws in Noord-Holland.
De Islamitische Stichting Nederland (ISN) heeft aangifte gedaan van vernieling en vandalisme bij de Sultan Ahmet Moskee in Zaandam. Volgens de stichting van Turkse moskeeën hebben 'kwaadwillende derden' in de nacht van 4 april 'aanzienlijke schade' toegebracht aan het educatief centrum van de moskee dat momenteel in aanbouw is.
'Helaas staat dit incident niet op zichzelf', stelt ISN. 'Het is het zoveelste incident dat gericht is op gebedshuizen in Nederland.' Zo deed de stichting in december aangifte nadat bij een moskee in Middelburg 'discriminerende en haatdragende uitingen' waren aangetroffen. Volgens ISN kunnen dergelijke incidenten niet los worden gezien 'van een breder patroon van anti-islamincidenten en toenemende onveiligheidsgevoelens rond gebedshuizen.'
De gemeente Amstelveen, de politie en woningcorporatie Eigen Haard hebben gisteren een controle uitgevoerd bij garageboxen aan de Peppelerf en de Sint Janskruidlaan. Ook de woning van een huurder van een van deze boxen werd gecontroleerd.
Nadat er meerdere anonieme tips waren binnengekomen, werd de controle uitgevoerd. Daarbij zijn onder meer hennepplanten en materialen voor de teelt van hennep aangetroffen.
Burgemeester Tjapko Poppens benadrukt dat het nut heeft om misstanden te melden: "Op die manier kunnen wij met de politie gericht actie ondernemen. Ik begrijp dat het soms spannend kan zijn om signalen door te geven, maar het is belangrijk om dit wel te doen. Zo zorgen we er met elkaar voor dat Amstelveen veilig blijft."
Welkom in het NH Nieuws-blog van woensdag 8 april. Hier houden we je op de hoogte van het nieuws in Noord-Holland.
De gemeente Amstelveen, de politie en woningcorporatie Eigen Haard hebben gisteren een controle uitgevoerd bij garageboxen aan de Peppelerf en de Sint Janskruidlaan. Ook de woning van een huurder van een van deze boxen werd gecontroleerd.
Nadat er meerdere anonieme tips waren binnengekomen, werd de controle uitgevoerd. Daarbij zijn onder meer hennepplanten en materialen voor de teelt van hennep aangetroffen.
Burgemeester Tjapko Poppens benadrukt dat het nut heeft om misstanden te melden: "Op die manier kunnen wij met de politie gericht actie ondernemen. Ik begrijp dat het soms spannend kan zijn om signalen door te geven, maar het is belangrijk om dit wel te doen. Zo zorgen we er met elkaar voor dat Amstelveen veilig blijft."
Studenten op de studentencampus Uilenstede in Amstelveen hebben opnieuw te maken met een waterstoring. Het is inmiddels de elfde keer in een jaar tijd dat bewoners zonder stromend water zitten. De maat is voor veel studenten vol. "Ik heb flesjes en glazen vol met water in mijn badkamer."
De structurele problemen zorgen voor groeiende frustratie onder studenten. Vooral omdat de storingen vaak onverwacht komen en het dagelijks leven flink verstoren. "Ik maak me wel zorgen als ik wakker word en er geen water is. Het is gewoon super frustrerend", vertelt één van hen.
Toch reageren niet alle bewoners hetzelfde. Een andere student zegt dat hij eraan gewend begint te raken. "Ik ben net van de sportschool en hoop dat ik thuis kan douchen. Anders pak ik mijn spullen en ga ik weer terug om daar te douchen."
"De afgelopen weken hebben we het al veel vaker gehad", vertelt bewoner Quinten West. "We hebben eerder ook een keer gehad dat we een heel weekend, en zelfs de maandag erbij, geen water hadden. Dus vrijdag, zaterdag, zondag en maandag ook geen warm of koud water. En nu zijn we er een beetje klaar mee."
De herhaaldelijke storingen roepen vragen op over het beheer en onderhoud van het complex. Studenten geven aan dat ze regelmatig contact opnemen met woningcorporatie DUWO, maar dat een blijvende oplossing uitblijft.
Grote werkzaamheden gepland
Woningcorporatie DUWO erkent de problemen en laat in een reactie weten dat de waterstoringen al langere tijd spelen. Volgens de organisatie is het huidige systeem de afgelopen periode draaiende gehouden met regulier onderhoud, in afwachting van een grotere renovatie van de campus.
Volgens de woningcorporatie kunnen deze werkzaamheden meerdere weken tot een maand per gebouw duren. De verwachting is dat de werkzaamheden vóór de zomer starten en dat de problemen voor het einde van het jaar zijn opgelost.
Tot die tijd vraagt DUWO om begrip van bewoners. Studenten die langdurig zonder water zitten, kunnen volgens de organisatie in aanmerking komen voor een financiële compensatie.
De afgelopen weken trok het Bloesempark in het Amsterdamse Bos honderden bezoekers. De drukte leidde zelfs tot kritische vragen van raadsleden aan de Amstelveense gemeente. De bloesembelofte leidde met Pasen echter tot teleurstelling: de roze bloemen zijn al weg. ''Onze kinderen wilden niet zo vroeg uit bed, maar we zeiden dat het fantastisch was en nu is het dit."
Een teleurgestelde blik en dan maar flink inzoomen met je camera: de bloesem is inmiddels vooral beperkt tot kleine roze knopjes. De kersenbloesems zijn het pronkstuk van het bloesempark in het Amsterdamse Bos, maar de bomen zijn ineens behoorlijk kaal. De bloesem bloeit namelijk maar een paar weken per jaar.
Volgens de Amstelveense GroenLinks-PvdA en D66 voelde het Amsterdamse Bos deze bloeimaand voor omwonenden als 'een pretpark'. De partijen waarschuwden voor de gevolgen van de mensenmassa voor vogels in het broedseizoen. Ook vonden ze dat de balans tussen levendigheid en leefbaarheid in het park met kersenbloesems onder druk staat.
Daar was daar op Tweede Paasdag weinig van te merken. "We zijn te laat. Nu is er weinig meer over'', zegt een bezoeker die met een meegenomen tuinstoeltje afdruipt. Een aantal toeristen probeert er maar het beste van te maken. "Ik ben teleurgesteld in mezelf want ik had vorige week moeten komen", zegt een teleurgestelde bezoeker. Op zijn camera haalt hij een laatste stukje roze nog dichterbij. "De bloemen zijn weg."
Bewoners aan de Aalsmeerderdijk bij Schiphol-Rijk maken zich grote zorgen nu er in hun buurt drie nieuwe datacenters gepland staan. Volgens meerdere omwonenden komt de ontwikkeling onverwacht en zorgt die voor onrust over de toekomst van hun leefomgeving.
De datacenters zijn bedoeld voor de opslag van data van bedrijven, zowel uit Nederland als internationaal. Toch zit het de buurt niet alleen in de functie van de gebouwen, maar vooral in de manier waarop de plannen tot stand zijn gekomen.
"Tweeëntwintig meter hoog en zonder vergunning, we begrijpen het gewoon niet", vertelt een bewoonster, die zich inmiddels ingesloten voelt door de datacenters. Een andere bewoner vult aan dat zij wel meekreeg dat er een gebouw werd afgebroken, maar dat niemand haar informeerde over wat ervoor in de plaats zou komen.
Financiële gevolgen
De frustratie richt zich met name op de gebrekkige communicatie vanuit de overheid. Volgens bewoners werd er nauwelijks informatie gedeeld. "En je mailt naar gemeente en die weten het niet, je wordt als burger als nono beschouwd", vertelt een bewoner die zich belazerd voelt.
Naast zorgen over geluidsoverlast en horizonvervuiling vrezen bewoners ook voor de financiële gevolgen. Zo vraagt een bewoner zich af of de waarde van haar huis zal dalen als zij het wil verkopen.
Daarnaast geven meerdere bewoners aan dat hun gevoel van thuis zijn onder druk staat. "Je ziet het, dit is geen Schiphol meer en zeker geen boerenland", zegt een bewoner die de datacenters liever niet in haar achtertuin had gehad.
Lopende vergunningen
Ondertussen wordt de impact van de plannen steeds duidelijker. In Haarlemmermeer zijn in totaal vier grote datacenters voorzien, goed voor een gezamenlijkvermogen van ruim 275 megawatt, vergelijkbaar met het stroomverbruik van honderdduizenden huishoudens. Drie van deze projecten liggen dicht bij woningen langs de Aalsmeerderdijk.
Het verst gevorderd is een datacenter in Rozenburg, dat al een vergunning heeft. Voor de andere drie projecten in Schiphol-Rijk lopen de procedures nog. Opvallend is dat de bouw van een van deze datacenters al is begonnen terwijl de vergunningprocedure nog loopt. Dit project ligt het dichtst bij de woningen aan de dijk en zou naar verwachting over twee tot drie jaar in gebruik worden genomen.
Gemeente wil overlast voorkomen
Op de plannen zijn veel zienswijzen ingediend die momenteel nog worden behandeld. De gemeente Haarlemmermeer laat weten dat het datacenterbeleid wordt geëvalueerd en erkent dat er zorgen leven over onder meer geluid, uitzicht en woningwaarde. Ook geven ze aan alles te doen om overlast te voorkomen.
Bewoners aan de Aalsmeerderdijk bij Schiphol-Rijk maken zich grote zorgen nu er in hun buurt drie nieuwe datacenters gepland staan. Volgens meerdere omwonenden komt de ontwikkeling onverwacht en zorgt die voor onrust over de toekomst van hun leefomgeving.
De datacenters zijn bedoeld voor de opslag van data van bedrijven, zowel uit Nederland als internationaal. Toch zit het de buurt niet alleen in de functie van de gebouwen, maar vooral in de manier waarop de plannen tot stand zijn gekomen.
"Tweeëntwintig meter hoog en zonder vergunning, we begrijpen het gewoon niet", vertelt een bewoonster, die zich inmiddels ingesloten voelt door de datacenters. Een andere bewoner vult aan dat zij wel meekreeg dat er een gebouw werd afgebroken, maar dat niemand haar informeerde over wat ervoor in de plaats zou komen.
Financiële gevolgen
De frustratie richt zich met name op de gebrekkige communicatie vanuit de overheid. Volgens bewoners werd er nauwelijks informatie gedeeld. "En je mailt naar gemeente en die weten het niet, je wordt als burger als nono beschouwd", vertelt een bewoner die zich belazerd voelt.
Naast zorgen over geluidsoverlast en horizonvervuiling vrezen bewoners ook voor de financiële gevolgen. Zo vraagt een bewoner zich af of de waarde van haar huis zal dalen als zij het wil verkopen.
Daarnaast geven meerdere bewoners aan dat hun gevoel van thuis zijn onder druk staat. "Je ziet het, dit is geen Schiphol meer en zeker geen boerenland", zegt een bewoner die de datacenters liever niet in haar achtertuin had gehad.
Lopende vergunningen
Ondertussen wordt de impact van de plannen steeds duidelijker. In Haarlemmermeer zijn in totaal vier grote datacenters voorzien, goed voor een gezamenlijkvermogen van ruim 275 megawatt, vergelijkbaar met het stroomverbruik van honderdduizenden huishoudens. Drie van deze projecten liggen dicht bij woningen langs de Aalsmeerderdijk.
Het verst gevorderd is een datacenter in Rozenburg, dat al een vergunning heeft. Voor de andere drie projecten in Schiphol-Rijk lopen de procedures nog. Opvallend is dat de bouw van een van deze datacenters al is begonnen terwijl de vergunningprocedure nog loopt. Dit project ligt het dichtst bij de woningen aan de dijk en zou naar verwachting over twee tot drie jaar in gebruik worden genomen.
Gemeente wil overlast voorkomen
Op de plannen zijn veel zienswijzen ingediend die momenteel nog worden behandeld. De gemeente Haarlemmermeer laat weten dat het datacenterbeleid wordt geëvalueerd en erkent dat er zorgen leven over onder meer geluid, uitzicht en woningwaarde. Ook geven ze aan alles te doen om overlast te voorkomen.
In Haarlemmermeer zijn plannen voor vier grote datacenters. Samen vragen die ruim 275 megawatt aan stroom, wat neerkomt op het verbruik van honderdduizenden huishoudens. De datacenters zijn gepland in Rozenburg en Schiphol-Rijk. Drie van de vier projecten, tevens de grootse, liggen dicht bij woningen langs de Aalsmeerderdijk.
Het verst gevorderd is het datacenter aan de Aviolanda 3A NTT in Rozenburg (45 megawatt). Dat project heeft al een vergunning. De andere drie datacenters wachten daar nog op. Het gaat om EdgeConneX AMS10 (107,5 megawatt), EdgeConneX AMS13 (54 megawatt) en een datacenter van Digital Realty AMS19 (70 megawatt), allemaal in Schiphol-Rijk.
De bouw van AMS10 is al begonnen, terwijl de vergunningprocedure nog loopt. Dit datacenter ligt het dichtst bij de Aalsmeerderdijk. De verwachting is dat dit datacenter over twee tot drie jaar in gebruik kan worden genomen.
Op het ontwerpbesluit voor AMS10 zijn veel zienswijzen ingediend. Die worden nog behandeld. De gemeente Haarlemmermeer laat weten dat het datacenterbeleid wordt geëvalueerd. Tegelijk erkent de gemeente dat er zorgen zijn, bijvoorbeeld over geluid, uitzicht en woningwaarde.
Bij AMS10 is het ontwerp daarom op onderdelen aangepast. Volgens de gemeente Haarlemmermeer is het begrijpelijk dat er vragen zijn, zeker omdat de projecten relatief dicht bij woningen langs de Ringvaart liggen.
Tekst loopt door onder de foto.
Wat de datacenters betekenen voor het elektriciteitsnet, is nog niet duidelijk, maar dit kan netcongestie teweeg brengen. Dit betekent dat het stroomnet onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag en aanbod tegelijk te verwerken. Of dat ook in Haarlemmermeer gaat spelen, hangt af van uitbreidingen van het net en het uiteindelijke stroomverbruik.
In Noord-Holland investeren Liander en TenneT inmiddels al miljarden in het stroomnet. Datacenters gebruiken bovendien niet constant evenveel stroom. Vooral tijdens piekmomenten kan de vraag hoog zijn. In hoeverre restwarmte die zo'n center uitstoot voor de omgeving benut kan worden, is nog onzeker.
Wie beslist eigenlijk?
De vergunningen voor datacenters worden niet door de gemeente, maar door de provincie verleend. In Schiphol-Rijk gelden maximale grenzen en grote projecten moeten een eigen stroomvoorziening aanleggen. De zogenoemde hyperscales, datacenters die groter zijn dan tien hectare én tegelijkertijd meer dan 70 megawatt gebruiken, zijn in Haarlemmermeer verboden.
De impact van de plannen is groot. De 275 megawatt aan vermogen komt uit op een verbruik van honderdduizenden huishoudens. Hoeveel stroom er uiteindelijk daadwerkelijk nodig is om deze datacenters te laten draaien, zal de komende jaren moeten blijken. Tot die tijd blijft het vooral een inschatting. De gemeente laat weten er alles aan te doen om zoveel mogelijk overlast te voorkomen.
In Haarlemmermeer zijn plannen voor vier grote datacenters. Samen vragen die ruim 275 megawatt aan stroom, wat neerkomt op het verbruik van honderdduizenden huishoudens. De datacenters zijn gepland in Rozenburg en Schiphol-Rijk. Drie van de vier projecten, tevens de grootse, liggen dicht bij woningen langs de Aalsmeerderdijk.
Het verst gevorderd is het datacenter aan de Aviolanda 3A in Rozenburg (45 megawatt). Dat project heeft al een vergunning. De andere drie datacenters wachten daar nog op. Het gaat om EdgeConneX AMS10 (107,5 megawatt), EdgeConneX AMS13 (54 megawatt) en een datacenter van InterXion (70 megawatt), allemaal in Schiphol-Rijk.
De bouw van AMS10 is al begonnen, terwijl de vergunningprocedure nog loopt. Dit datacenter ligt het dichtst bij de Aalsmeerderdijk. De verwachting is dat dit datacenter over twee tot drie jaar in gebruik kan worden genomen.
Op het ontwerpbesluit voor AMS10 zijn veel zienswijzen ingediend. Die worden nog behandeld. De gemeente Haarlemmermeer laat weten dat het datacenterbeleid wordt geëvalueerd. Tegelijk erkent de gemeente dat er zorgen zijn, bijvoorbeeld over geluid, uitzicht en woningwaarde.
Bij AMS10 is het ontwerp daarom op onderdelen aangepast. Volgens de gemeente Haarlemmermeer is het begrijpelijk dat er vragen zijn, zeker omdat de projecten relatief dicht bij woningen langs de Ringvaart liggen.
Tekst loopt door onder de foto.
Wat de datacenters betekenen voor het elektriciteitsnet, is nog niet duidelijk, maar dit kan netcongestie teweeg brengen. Dit betekent dat het stroomnet onvoldoende capaciteit heeft om alle vraag en aanbod tegelijk te verwerken. Of dat ook in Haarlemmermeer gaat spelen, hangt af van uitbreidingen van het net en het uiteindelijke stroomverbruik.
In Noord-Holland investeren Liander en TenneT inmiddels al miljarden in het stroomnet. Datacenters gebruiken bovendien niet constant evenveel stroom. Vooral tijdens piekmomenten kan de vraag hoog zijn. In hoeverre restwarmte die zo'n center uitstoot voor de omgeving benut kan worden, is nog onzeker.
Wie beslist eigenlijk?
De vergunningen voor datacenters worden niet door de gemeente, maar door de provincie verleend. In Schiphol-Rijk gelden maximale grenzen en grote projecten moeten een eigen stroomvoorziening aanleggen. De zogenoemde hyperscales, datacenters die groter zijn dan tien hectare én tegelijkertijd meer dan 70 megawatt gebruiken, zijn in Haarlemmermeer verboden.
De impact van de plannen is groot. De 275 megawatt aan vermogen komt uit op een verbruik van honderdduizenden huishoudens. Hoeveel stroom er uiteindelijk daadwerkelijk nodig is om deze datacenters te laten draaien, zal de komende jaren moeten blijken. Tot die tijd blijft het vooral een inschatting. De gemeente laat weten er alles aan te doen om zoveel mogelijk overlast te voorkomen.
Het verkeer rond Amsterdam is druk door lange files op meerdere snelwegen. Vooral op de A2 en de ring A10 loopt de vertraging flink op. Ook op de A1 en A27 moeten weggebruikers rekening houden met extra reistijd.
De zwaarste file staat op de A2 van Utrecht naar Amsterdam. Tussen Maarssen en Amsterdam-Zuidoost is de file opgelopen tot 17 kilometer, goed voor zo’n 20 minuten vertraging.
Ook op de A1 richting Amsterdam is het druk. Tussen Naarden-West en knooppunt Watergraafsmeer staat 12 kilometer file.
Ring A10 slibt dicht met forse vertraging
Op de ring A10 rond Amsterdam stapelen de files zich op. Op meerdere trajecten staat het verkeer vast, met als uitschieter de binnenring tussen knooppunt Watergraafsmeer en Landsmeer. Daar is de vertraging opgelopen tot maar liefst 26 minuten.
Ook op andere delen van de ring, onder meer bij de Coentunnel en tussen Zeeburg en Amsterdam-Slotervaart, staan files tot zo’n 10 kilometer.
Ook vertraging op A9 en A27
Op de A9 van Diemen naar Amstelveen staat 10 kilometer file, met zo’n 15 minuten vertraging.
Verder is het druk op de A27. Richting Gorinchem staat tussen Hilversum en knooppunt Lunetten 13 kilometer file, mede door een kapotte auto. De vertraging loopt daar op tot 24 minuten.
Het verkeer rond Amsterdam is druk door lange files op meerdere snelwegen. Vooral op de A2 en de ring A10 loopt de vertraging flink op, mede door een ongeluk. Ook op de A4 richting de hoofdstad moeten weggebruikers rekening houden met extra reistijd.
De grootste file staat op de A2 van Utrecht naar Amsterdam. Tussen Maarssen en Amsterdam-Zuidoost is de file opgelopen tot 13 kilometer, goed voor zo’n 17 minuten vertraging.
Ook op de A4 richting Amsterdam is het druk. Tussen Roelofarendsveen en knooppunt De Hoek staat 10 kilometer file, met een vertraging van ongeveer 11 minuten.
Ongeluk op A10 zorgt voor flinke vertraging
Op de ring A10 rond Amsterdam ondervinden weggebruikers de meeste hinder van een ongeluk. Tussen knooppunt Watergraafsmeer en Amsterdam-Oud Zuid staat 7 kilometer file, met maar liefst 23 minuten vertraging.
De weg is inmiddels weer vrij, maar de nasleep zorgt nog altijd voor oponthoud op de ring.
Ook vertraging op A9 en A27
Ook op andere belangrijke routes in de regio is het druk. Op de A9 van Diemen naar Amstelveen staat 10 kilometer file.
Verder moeten automobilisten rekening houden met vertraging op de A27 tussen Hilversum en knooppunt Lunetten, waar 12 kilometer file staat.
KLM verkort de opleiding tot vliegtuigmonteur flink: van ruim twee jaar naar negen maanden. Dat kan doordat een afgeschreven Boeing 737 is omgebouwd tot trainingsvliegtuig, waarop studenten sneller en zelfstandiger praktijkervaring opdoen. Daarmee speelt het bedrijf in op het tekort aan goed opgeleide monteurs. Over drie maanden wordt het toestel in gebruik genomen.
Het vliegtuig, dat op 28 maart zijn laatste vlucht maakte, werd met zichtbaar machtsvertoon Hangar 14 binnengereden op het Technisch Areaal Oost, waar KLM Engineering & Maintenance (E&M) is gevestigd, de onderhoudsafdeling van KLM. Daarbij waren onder meer mbo-leerlingen, opleiders en een groep media aanwezig.
Sneller opgeleid
"Met dit vliegtuig kunnen we de opleidingstijd wat verkorten, omdat we dan kunnen zeggen welke taken je moet doen", aldus programmamanager Stefanie Boers, die het project heeft opgezet. Studenten leren op het toestel onder meer hoe ze een wiel verwisselen, brandstofluiken controleren en cockpitmeters vervangen.
Volgens een opleider biedt het trainingsvliegtuig grote voordelen. Doordat het toestel niet meer in de dagelijkse operatie wordt ingezet, kunnen studenten zonder onderbreking oefenen en sneller ervaring opdoen.
Tekst gaat door onder de foto.
Een van de studenten die het van dichtbij meemaakt, is Fabio Kortekaas. Hij staat op het punt zijn opleiding af te ronden en ziet duidelijk de meerwaarde van het trainingsvliegtuig. Terwijl hij verschillende onderdelen aanwijst, legt hij uit waar hij aan werkt.
"Je hebt hier allemaal smeernippels, hier zit de chemiedemper, de torsionlink, bandenwissel", aldus de vliegtuigmonteur in wording.
Voorheen zorgde dat regelmatig voor wachttijd, waardoor het leertraject vertraging opliep. Met het nieuwe toestel kunnen studenten in hun eigen tempo werken.
De eerste groepen starten in juni 2026 met praktijklessen. KLM E&M speelt daarmee in op de groeiende vraag naar vliegtuigtechnici, die de komende jaren verder zal toenemendoor onder meer pensioneringen. Inmiddels heeft het bedrijf ruim duizend nieuwe monteurs aangenomen die binnenkort kunnen starten via de nieuwe opleiding.
Van een drassig stuk weiland in 1916 tot een van de drukste luchthavens in Europa: het moest het visitekaartje worden van Amsterdam, en dat lijkt redelijk gelukt. In 1926 - op woensdag 1 april, deze week precies 100 jaar geleden - nam Amsterdam luchthaven Schiphol over van het toenmalige ministerie van Oorlog.
Robert Lagendijk heeft als Heritage Officer onder meer het archief van Schiphol onder zijn hoede. Op zijn kantoor in het hoofdgebouw van de luchthaven trekt hij een jas van een kledingrek. "Kijk, dit is een jasje dat vroeger door de havendienst werd gebruikt. Het komt ergens uit de jaren 50, met daarop nog het oude Schiphol-logo."
Wat hij niet op zijn kantoor heeft liggen, maar wel op zijn computer kan laten zien: het document waarmee het Rijk de luchthaven Schiphol overdraagt aan de gemeente Amsterdam. Hij leest voor:
'Bij raadsbesluit van 25 december 1925 wordt door publieke werken een krediet van 1 miljoen en 55 duizend gulden toegestaan ter verbetering en verdere inrichting van de luchthaven Schiphol. En dat vanaf 1 april 1926 het beheer van de luchthaven valt onder de Directie der Handelsinrichtingen van de gemeente Amsterdam'.
Badplaats Schiphol
In september 1916 landden de eerste militaire vliegtuigen op een drassig weiland, praktisch tussen de boerderijen en koeien in de Haarlemmermeer. Dat was toen nog bekend als Vliegkamp Schiphol, of, zo zegt Lagendijk: "Badplaats Schiphol, zo drassig was het. De vliegtuigen zakten ook weg." De Eerste Wereldoorlog was aan de gang, maar Nederland was neutraal, en de militaire functie verdween al snel. Lagendijk: "De oorlog was voorbij, het postvervoer nam toe, het goederenvervoer nam toe, en vanaf 1920 neemt de burgerluchtvaart toe." 1920 is het jaar dat KLM de eerste lijndienst tussen Amsterdam en Londen start. In dat jaar werden er 440 passagiers vervoerd.
In 1926 wordt Schiphol dus gekocht door de gemeente Amsterdam. Voormalig vliegenier Jan Dellaert (1883-1960) wordt aangesteld als havenmeester. Hij betrekt een woning die praktisch op de luchthaven ligt. Lagendijk: "Dellaert liep 's avonds nog met een bezem over het terrein het aan te harken. En hij maakte praatjes met de buren, zorgde dat het er allemaal goed bij lag."
Schiphol als visitekaartje
Vanaf 1926 gaat het hard. Er wordt een betonnen platform aangelegd en de toegangswegen worden verbeterd. "Op een gegeven moment dienen ook de Olympische Spelen van 1928 zich aan," vertelt Lagendijk. "Ze denken dat de luchthaven ook een soort visitekaartje van de stad kan worden." Hij wijst op een foto: "Dit stationsgebouw is speciaal voor de Olympische Spelen gebouwd. Koningin Wilhelmina komt op bezoek, en hier links staat Jan Dellaert. Een bijzonder plaatje."
Tijdens de Tweede Wereldoorlog nemen de Duitsers de luchthaven over en breiden het patroon van landingsbanen uit. De geallieerden bombarderen de luchthaven regelmatig, en vlak voordat ze zich moeten terugtrekken, aan het einde van de oorlog, vernielen de Duitsers Schiphol nog meer. Maar het duurt niet lang voordat het vliegverkeer weer op gang komt. Schiphol blijft vanaf dat moment groeien en groeien.
De basis voor het Schiphol van nu
Lagendijk pakt er een kaart bij. "Dit is een onderzoek dat havenmeester Jan Dellaert vlak na de Tweede Wereldoorlog heeft gedaan. Hij verkent de mogelijkheden voor een nieuwe luchthaven; de mogelijkheden om Schiphol, dat tot de Tweede Wereldoorlog aan de rand lag bij Amstelveen, te verplaatsen naar waar de luchthaven nu ligt. Hij denkt dan ook dat een tangentieel banenstelsel - zo heet dat, zo'n waaiervorm - de oplossing is om vanuit alle windrichtingen aan te kunnen vliegen. En dat is echt de basis geweest voor het Schiphol zoals we dat vandaag de dag kennen."
Van vliegenier tot havenmeester, later directeur en nu in één adem genoemd met vliegtuigpioniers als KLM-oprichter Albert Plesman. Zonder Jan Dellaert had het Schiphol zoals we dat nu kennen waarschijnlijk nooit bestaan. Verwacht wordt dat Schiphol dit jaar meer dan 70 miljoen passagiers gaat verwerken.
De havenmeester bestaat nog steeds. Alleen zijn het er nu elf, onder wie Maarten Bus. Hij is met zijn collega's verantwoordelijk voor de operationele veiligheid en orde op het terrein. "Jan Bellaert is natuurlijk de grondlegger van Schiphol. En eigenlijk treden wij in zijn voetsporen."
Maar dan zonder bezem. "Hij kon gewoon even met zijn laarzen naar buiten lopen. Wij hebben inmiddels echt wel een auto nodig. Maar ik doe het ook nog wel, hoor. Ik ga regelmatig buiten een rondje rijden in onze auto, en mocht ik iets zien dat er niet hoort te liggen, dan raap ik dat ook altijd zelf op."
Mijlpaal
Dat de luchthaven en Amsterdam deze week precies honderd jaar met elkaar zijn verbonden vindt Bus best bijzonder. " Ik vind het wel mooi. Het is natuurlijk een hele mijlpaal, honderd jaar. En als je dan ziet waar we nu staan, hoe groot we zijn geworden, en dat ik daar een rol in mag spelen, dat vind ik zeker mooi."
KLM verkort de opleiding tot vliegtuigmonteur flink: van ruim twee jaar naar negen maanden. Dat kan doordat een afgeschreven Boeing 737 is omgebouwd tot trainingsvliegtuig, waarop studenten sneller en zelfstandiger praktijkervaring opdoen. Daarmee speelt het bedrijf in op het tekort aan goed opgeleide monteurs. Over drie maanden wordt het toestel in gebruik genomen.
Het vliegtuig, dat op 28 maart zijn laatste vlucht maakte, werd met zichtbaar machtsvertoon Hangar 14 binnengereden op het Technisch Areaal Oost, waar KLM Engineering & Maintenance (E&M) is gevestigd, de onderhoudsafdeling van KLM. Daarbij waren onder meer mbo-leerlingen, opleiders en een groep media aanwezig.
Sneller opgeleid
"Met dit vliegtuig kunnen we de opleidingstijd wat verkorten, omdat we dan kunnen zeggen welke taken je moet doen", aldus programmamanager Stefanie Boers, die het project heeft opgezet. Studenten leren op het toestel onder meer hoe ze een wiel verwisselen, brandstofluiken controleren en cockpitmeters vervangen.
Volgens een opleider biedt het trainingsvliegtuig grote voordelen. Doordat het toestel niet meer in de dagelijkse operatie wordt ingezet, kunnen studenten zonder onderbreking oefenen en sneller ervaring opdoen.
Tekst gaat door onder de foto.
Een van de studenten die het van dichtbij meemaakt, is Fabio Kortekaas. Hij staat op het punt zijn opleiding af te ronden en ziet duidelijk de meerwaarde van het trainingsvliegtuig. Terwijl hij verschillende onderdelen aanwijst, legt hij uit waar hij aan werkt.
"Je hebt hier allemaal smeernippels, hier zit de chemiedemper, de torsionlink, bandenwissel", aldus de vliegtuigmonteur in wording.
Voorheen zorgde dat regelmatig voor wachttijd, waardoor het leertraject vertraging opliep. Met het nieuwe toestel kunnen studenten in hun eigen tempo werken.
De eerste groepen starten in juni 2026 met praktijklessen. KLM E&M speelt daarmee in op de groeiende vraag naar vliegtuigtechnici, die de komende jaren verder zal toenemendoor onder meer pensioneringen. Inmiddels heeft het bedrijf ruim duizend nieuwe monteurs aangenomen die binnenkort kunnen starten via de nieuwe opleiding.
KLM verkort de opleiding tot vliegtuigmonteur flink: van ruim twee jaar naar negen maanden. Dat kan doordat een afgeschreven Boeing 737 is omgebouwd tot trainingsvliegtuig, waarop studenten sneller en zelfstandiger praktijkervaring opdoen. Daarmee speelt het bedrijf in op het tekort aan goed opgeleide monteurs. Over drie maanden wordt het toestel in gebruik genomen.
Het vliegtuig, dat op 28 maart zijn laatste vlucht maakte, werd met zichtbaar machtsvertoon Hangar 14 binnengereden op het Technisch Areaal Oost, waar KLM Engineering & Maintenance (E&M) is gevestigd, de onderhoudsafdeling van KLM. Daarbij waren onder meer mbo-leerlingen, opleiders en een groep media aanwezig.
Sneller opgeleid
"Met dit vliegtuig kunnen we de opleidingstijd wat verkorten, omdat we dan kunnen zeggen welke taken je moet doen", aldus programmamanager Stefanie Boers, die het project heeft opgezet. Studenten leren op het toestel onder meer hoe ze een wiel verwisselen, brandstofluiken controleren en cockpitmeters vervangen.
Volgens een opleider biedt het trainingsvliegtuig grote voordelen. Doordat het toestel niet meer in de dagelijkse operatie wordt ingezet, kunnen studenten zonder onderbreking oefenen en sneller ervaring opdoen.
Tekst gaat door onder de foto.
Een van de studenten die het van dichtbij meemaakt, is Fabio Kortekaas. Hij staat op het punt zijn opleiding af te ronden en ziet duidelijk de meerwaarde van het trainingsvliegtuig. Terwijl hij verschillende onderdelen aanwijst, legt hij uit waar hij aan werkt.
"Je hebt hier allemaal smeernippels, hier zit de chemiedemper, de torsionlink, bandenwissel", aldus de vliegtuigmonteur in wording.
Voorheen zorgde dat regelmatig voor wachttijd, waardoor het leertraject vertraging opliep. Met het nieuwe toestel kunnen studenten in hun eigen tempo werken.
De eerste groepen starten in juni 2026 met praktijklessen. KLM E&M speelt daarmee in op de groeiende vraag naar vliegtuigtechnici, die de komende jaren verder zal toenemendoor onder meer pensioneringen. Inmiddels heeft het bedrijf ruim duizend nieuwe monteurs aangenomen die binnenkort kunnen starten via de nieuwe opleiding.
In de Airbus-fabriek in Toulouse wordt gewerkt aan de nieuwste vliegtuigen van KLM: de A350. Voor technisch vertegenwoordiger Chris Artmanni uit Beverwijk is het een bijzonder proces, dat hij van begin tot eind van dichtbij meemaakt.
In de gigantische Franse hangaar wordt hard gewerkt aan het eerste vliegtuig, dat in augustus opgeleverd moet worden. Hoewel het er nu nog uitziet als een fabrieksvliegtuig - alleen de staart heeft de kenmerkende kleuren - vindt Artmanni het al prachtig.
Stoelen en schermpjes testen
De Beverwijker is namens de luchtvaartmaatschappij deze maanden aanwezig in de fabriek om te controleren of alles goed verloopt. En dat betekent: overal bovenop zitten.
"De vleugels ga ik vanmiddag controleren op de bevestiging. Kijken of er enige beschadigingen zijn. Het blijft mensenwerk, de jongens kunnen uitschieten en krassen moeten dan behandeld worden", legt hij uit.
"Daarna komt er natuurlijk een heel uitgebreide cabinecheck, das ook heel veel werk. Dan gaan we alle stoelen en alle displays testen."
Nieuwe vloot
De 62-jarige Artmanni werkt al 41 jaar bij KLM en nadert zijn pensioen. In die tijd sleutelde hij aan vrijwel alle grote toestellen, van de DC9 en Fokker 27 tot de Boeing 747 en 737. Toch springt dit vliegtuig eruit.
"Ik moet wel eerlijk zeggen dat dit het mooiste vliegtuig is dat ik heb gezien. En dan praat ik over techniek, de vorm en nieuwe materialen. Die A350 is wel een beetje mijn kindje geworden. Ik zie 'm eigenlijk een beetje geboren worden."
De Airbus A350 is een vliegtuigtype dat Schiphol omarmt. De luchthaven verhoogde haar havengelden voor oudere, vervuilende vliegtuigen, maar voor dit type is het tarief lager.
Momenteel wordt door NH gewerkt aan een aflevering van het luchtvaartprogramma NH Airtimeover dit nieuwe type vliegtuig. Hoe reageren omwonenden op de A350, en draagt die innovatie echt bij aan minder geluidsoverlast, of is het vooral een manier om groei van Schiphol mogelijk te maken?
De uitzending is op 27 april te zien op onze tv-zender om 17.10 uur.
In de Airbus-fabriek in Toulouse wordt gewerkt aan de nieuwste vliegtuigen van KLM: de A350. Voor technisch vertegenwoordiger Chris Artmanni uit Beverwijk is het een bijzonder proces, dat hij van begin tot eind van dichtbij meemaakt.
In de gigantische Franse hangaar wordt hard gewerkt aan het eerste vliegtuig, dat in augustus opgeleverd moet worden. Hoewel het er nu nog uitziet als een fabrieksvliegtuig - alleen de staart heeft de kenmerkende kleuren - vindt Artmanni het al prachtig.
Stoelen en schermpjes testen
De Beverwijker is namens de luchtvaartmaatschappij deze maanden aanwezig in de fabriek om te controleren of alles goed verloopt. En dat betekent: overal bovenop zitten.
"De vleugels ga ik vanmiddag controleren op de bevestiging. Kijken of er enige beschadigingen zijn. Het blijft mensenwerk, de jongens kunnen uitschieten en krassen moeten dan behandeld worden", legt hij uit.
"Daarna komt er natuurlijk een heel uitgebreide cabinecheck, das ook heel veel werk. Dan gaan we alle stoelen en alle displays testen."
Nieuwe vloot
De 62-jarige Artmanni werkt al 41 jaar bij KLM en nadert zijn pensioen. In die tijd sleutelde hij aan vrijwel alle grote toestellen, van de DC9 en Fokker 27 tot de Boeing 747 en 737. Toch springt dit vliegtuig eruit.
"Ik moet wel eerlijk zeggen dat dit het mooiste vliegtuig is wat ik heb gezien. En dan praat ik over techniek, de vorm en nieuwe materialen. Die A350 is wel een beetje mijn kindje geworden. Ik zie 'm eigenlijk een beetje geboren worden."
De Airbus A350 is een vliegtuigtype dat Schiphol omarmt. De luchthaven verhoogde haar havengelden voor oudere, vervuilende vliegtuigen, maar voor dit type is het tarief lager.
Momenteel wordt door NH gewerkt aan een aflevering van het luchtvaartprogramma NH Airtimeover dit nieuwe type vliegtuig. Hoe reageren omwonenden op de A350, en draagt die innovatie echt bij aan minder geluidsoverlast, of is het vooral een manier om groei van Schiphol mogelijk te maken?
De uitzending is op 27 april te zien op onze tv-zender om 17.10 uur.