Log in
Vliegtuigen kunnen automatisch landen, waarom is mist dan zo'n probleem?
Het is de afgelopen dagen raak: dichte mist in de vroege ochtend en vertraagde vluchten op Schiphol. Maar hoe kan dat eigenlijk? Moderne vliegtuigen kunnen toch op de automatische piloot landen?
De mist van de afgelopen dagen is geen toeval. "Het is het mistseizoen", zegt weerwaarnemer Bas van der Haar. In de weertoren van Schiphol maken hij en zijn collega’s actuele weerberichten voor het vliegverkeer. Daar kijken ze niet alleen naar meetapparatuur, maar gaan ze ook zelf naar buiten: hoe is het zicht, hangen er regenwolken en zijn er mistbanken?
Voor automobilisten betekent mist vooral rustiger rijden, maar voor de luchtvaart kan het grote gevolgen hebben.
Automatische piloot
Je zou misschien denken dat mist voor moderne vliegtuigen geen groot probleem meer is. Vliegtuigen kunnen immers automatisch landen.
"Dat klopt", zegt Boeing 737-piloot Ruud Stegers, die ook voorzitter is van pilotenvakbond VNV. "Als het zicht te slecht wordt, doen we de landing alleen nog maar op de automatische piloot via het zogeheten Instrument Landing System. Dat systeem leidt ons met radiosignalen heel precies naar de baan."
Elk vliegtuig heeft eigen regels voor zichtwaarden, die bepalen met hoeveel meter zicht er geland kan worden. "Op mijn toestel heb ik ongeveer 175 meter zicht nodig. De baan zie je dan pas op zo’n 15 meter hoogte. Dat is ontzettend laag als je bedenkt dat je dan nog ongeveer 250 kilometer per uur vliegt."
Vertrouwen op de systemen
Op dat moment moet een piloot volledig vertrouwen op de techniek die het vliegtuig naar beneden heeft geleid.
"Als je de baan pas op 15 meter boven de grond ziet, moet je wel ontzettend veel vertrouwen hebben in het systeem dat je naar beneden begeleidt", zegt Stegers. "Als er een dunne laag mist is, zie je soms gebouwen of schoorstenen door de mist heen steken, maar je ziet de baan zelf nog niet. Als je daar dan invliegt en je ziet ineens niets meer, dan vereist dat vertrouwen. En kort daarna zie je ineens de baanlichten."
Minder vliegtuigen tegelijk
Tijdens mist houden luchtverkeersleiders meer afstand tussen vliegtuigen. Dat heeft te maken met de systemen die vliegtuigen gebruiken om automatisch te landen.
"Als vliegtuigen te dicht achterelkaar vliegen, kunnen de signalen van het landingssysteem verstoord raken", legt Stegers uit. "Daarom moet er bij slecht zicht meer ruimte tussen vliegtuigen zitten."
Hierdoor kunnen er minder vliegtuigen tegelijk starten en landen en kunnen vertragingen ontstaan.
Luchtverkeersleiders spreken van Beperkt Zicht Omstandigheden wanneer het zicht onder de 1.500 meter komt en de wolkenbasis lager is dan 300 voet (ongeveer 90 meter). Naast de grotere afstand tussen vliegtuigen, worden de start- en landingsbanen ook extra beveiligd met stoplichten bij taxibanen en begeleiden verkeersleiders piloten intensiever tijdens het taxiën. Ook worden werkzaamheden op het platform soms stilgelegd.
Maart mistige mand
Volgens het KNMI ontstond de mist van de afgelopen dagen vooral door zogenoemde advectiemist: mist die vanaf zee het land op trekt. In het voorjaar is het zeewater nog relatief koud, waardoor boven zee gemakkelijk mist ontstaat. Als de wind van zee komt, kan die mist richting de kust en het binnenland bewegen.
In open gebieden, zoals de polders rond Schiphol, kan mist bovendien sneller ontstaan omdat de grond daar ’s nachts sneller afkoelt dan in stedelijke gebieden.
