In een tijd waarin discussies snel verharden en mensen elkaar gemakkelijk voorbijlopen, klinkt de oproep van Internationale Doe Vriendelijk Dag bijna eenvoudig: wees vriendelijk. Voor Htay Tint is dat geen jaarlijkse actie, maar een manier van leven. Wie hem kent in Amstelveen, weet dat vriendelijkheid bij hem vanzelfsprekend is. Een glimlach, een helpende hand, even blijven staan als iemand hulp nodig heeft. Klein in gebaar, groot in betekenis.

Htay woont al lange tijd in Amstelveen. Zijn leven begon echter duizenden kilometers verderop, in Myanmar (Birma), waar hij opgroeide in een tijd van politieke onrust en geweld. Hij studeerde scheikunde en rechten, werkte als advocaat en raakte betrokken bij de studentenbeweging die zich verzette tegen de militaire dictatuur. Toen het leger de macht greep, moest hij vluchten. Vanuit Myanmar kwam hij terecht in Thailand, waar hij zich inzette voor gewonde studenten en vluchtelingen. Daar werd hij uiteindelijk gearresteerd, omdat hij al meer dan drie jaar zonder paspoort leefde. Die ervaring heeft hem diep gevormd. “Ik zet me ervoor in dat mensen in vrijheid en op een legale manier kunnen leven,” zegt hij. Vrijheid is voor hem geen abstract begrip, maar iets dat bescherming en verantwoordelijkheid vraagt. In mei 2001 kwam hij, op uitnodiging van de Nederlandse overheid, naar Nederland. In Amstelveen begon hij opnieuw. Niet zonder moeite, maar altijd met dezelfde overtuiging: mensen moeten als mens behandeld worden.

Internationale Doe Vriendelijk Dag draait om kleine gebaren. Een compliment, een luisterend oor, onverwachte hulp. Voor Htay zijn dat geen losse momenten. Het is hoe samenleven hoort te zijn. “Vriendelijkheid kost niets,” zegt hij vaak, “maar betekent alles voor iemand die zich alleen voelt.” Wie met hem optrekt, ziet hoe vanzelfsprekend dat voor hem is. Tijdens de campagne voor ChristenUnie Amstelveen helpt hij onvermoeibaar mee. Zijn kleine Canta, omgebouwd tot een rijdende ChristenUnie-auto, trekt overal in Amstelveen de aandacht. Maar net zo vanzelfsprekend helpt hij iemand die zijn telefoon is verloren, of stopt hij om een onbekende te helpen. Niet omdat het moet, maar omdat hij vindt dat mensen naar elkaar moeten omzien.

Wat veel Amstelveners niet weten, is dat Htay in Myanmar duizenden volgers heeft. Tijdens zware overstromingen begon hij vanuit Nederland weersvoorspellingen te delen, gebaseerd op online studies en meteorologische analyses. Zijn voorspellingen bleken opvallend nauwkeurig. Miljoenen mensen lazen zijn berichten, wetenschappers en hulporganisaties namen zijn inzichten over. In Myanmar werd hij daardoor een bekende naam. Zelf spreekt hij daar nauwelijks over. Als mensen hem bedanken, wijst hij omhoog. Naar zijn Hemelse Vader. Voor Htay is wat hij doet nooit zijn eigen verdienste. Die bescheidenheid tekent hem. Hij zoekt geen erkenning, maar wil trouw zijn in kleine dingen.

Zijn geloof vormt de rode draad in zijn leven. Niet als iets dat hij anderen oplegt, maar als bron van hoop en richting. Hij spreekt vaak over vrede, over samenleven tussen verschillende groepen en over het belang van waarheid en rechtvaardigheid. Ook vandaag blijft hij zich inzetten voor vrede in Myanmar en voor verbinding tussen mensen hier in Amstelveen. Binnen de ChristenUnie brengt hij een uniek perspectief mee. Hij weet uit eigen ervaring wat het betekent als vrijheid niet vanzelfsprekend is — en hoe belangrijk het is dat mensen elkaar blijven zien als medemens, ook wanneer verschillen groot zijn.

Voor Htay betekent Opstaan voor het goede niet luid spreken, maar trouw blijven. Vriendelijk blijven wanneer de wereld harder wordt. Blijven helpen, ook als niemand kijkt. Geloven dat kleine daden van goedheid verschil maken. Op Internationale Doe Vriendelijk Dag herinnert zijn verhaal ons eraan dat een samenleving niet begint bij beleid of grote woorden, maar bij hoe mensen elkaar dagelijks behandelen. Misschien is dat wel zijn eenvoudigste boodschap: wees vriendelijk vandaag. En morgen weer.

Op haar telefoon laat Dianne de website zien van een seksbedrijf in Amstelveen. Strak vormgegeven, overzichtelijk. Filters om te selecteren op leeftijd, haarkleur, haarlengte en cupmaat. Bekend van online shoppen. Alleen gaat het hier niet over schoenen of meubels. Het gaat over mensen. Over vrouwen. “Bijna iedereen aan wie ik dit laat zien, reageert gelaten,” zegt ze. Ja, zo werkt dat toch? Voor Dianne, lijsttrekker van de ChristenUnie in Amstelveen, is juist dát de schok. “Mijn hart huilt hiervan. Hoe zijn we dit normaal gaan vinden?” Het afgelopen jaar verdiepte zij zich intensief in het prostitutiebeleid van Amstelveen, gedreven door één fundamentele vraag: wie beschermen we eigenlijk en wie laten we los?

Achter de voordeur
Nederlanders zien zichzelf graag als geëmancipeerd. We verwerpen de machocultuur van figuren als Andrew Tate, investeren in veilige fietsroutes, hyperfelle straatverlichting en campagnes tegen geweld tegen vrouwen. Ook in Amstelveen. Terecht, zegt Dianne. Maar tegelijk ziet zij een hardnekkige blinde vlek: de prostitutie. “De ramen met neonverlichting zijn vrijwel verdwenen. Seksshops ook. Dat wekt de indruk dat sekswerk nauwelijks nog bestaat. Maar het tegendeel is waar. Het is verplaatst naar woningen en online platforms, achter voordeuren waar niemand kijkt.” Juist daar, zegt zij, schuilt het grootste risico. Niet op straat, niet in het licht, maar in de stilte.

Niet het oudste beroep, wel een van de gevaarlijkste
Prostitutie is niet het oudste beroep ter wereld (jager-verzamelaar was er echt eerder) maar wel een van de zwaarste en gevaarlijkste. Onderzoek na onderzoek laat zien dat geweld, uitbuiting en afhankelijkheid geen uitzonderingen zijn, maar structurele kenmerken. “Slavernij en kinderarbeid zijn ook lang genormaliseerd,” zegt Dianne. “Omdat het economisch handig was. Pas later begrepen we: beschaving betekent grenzen stellen. Mensen nooit reduceren tot een product. Ook niet in ruil voor geld. Niet alles wat wettelijk mag, is ook menselijk.” Wat haar raakt, is niet alleen het systeem, maar ook wat het met ónze blik doet. “In de Bijbel is waardigheid nooit afhankelijk van status, verleden of keuzes. God kijkt anders dan wij. Waar wij etiketten plakken, noemt Hij mensen bij naam. Waar wij wegkijken, ziet Hij.”

Lichaam als handelswaar
Die spanning werd voor Dianne scherp voelbaar in gesprekken met hulporganisaties. Online advertenties tonen lichamen als producten: selecteerbaar, vervangbaar, afrekenbaar. “Wij vinden uitbuiting van arbeidsmigranten in de champignonteelt terecht verschrikkelijk,” zegt ze. “Maar stel je voor dat die uitbuiting ook nog eens gepaard gaat met structurele seksuele beschikbaarheid. Dat je uit je lichaam moet treden om het vol te houden. Dat je
plezier moet veinzen om te overleven. Dat is onmenselijk.” En toch, zegt ze, kijken we liever weg. “We zijn terecht verontwaardigd als vrouwen op straat iets wordt aangedaan. Maar achter de voordeur, waar macht, geld en afhankelijkheid samenkomen, zijn de risico’s op misbruik en verkrachting vele malen groter. Dáár laten we het donker.” Waar wij reduceren tot functie of product, blijft voor God altijd een mens over: gekend en geliefd. “Wie gelooft dat ieder mens door God bij naam gekend is,” zegt Dianne, “kan niet onverschillig blijven tegenover systemen die mensen ontmenselijken.” Voor haar is dat geen vroom principe, maar een politieke opdracht: zichtbaar maken wie onzichtbaar dreigt te worden en blijven zeggen dat niemand samenvalt met wat hem of haar is aangedaan.

Rachab en het scharlaken koord
In haar denken laat Dianne zich inspireren door het Bijbelse verhaal van Rachab, een vrouw die leeft van prostitutie in Jericho. “In dat verhaal begint God niet met veroordeling,” zegt
ze. “Maar met bescherming. Rachab krijgt geen morele preek. Ze krijgt veiligheid. En ze hangt een scharlaken koord uit haar raam: een teken dat hier iemand woont die gezien moet worden.” Voor Dianne is dat beeld pijnlijk actueel. “Wat verborgen blijft, blijft onbeschermd. Stilte beschermt nooit het slachtoffer, alleen het systeem.”

Echte emancipatie
Dat Dianne dit thema agendeert vanuit de ChristenUnie roept soms verbazing op. De partij zou ouderwets zijn, vrouwonvriendelijk zelfs. “Dat beeld klopt simpelweg niet,” zegt ze. “De ChristenUnie is een van de meest vrouwelijke partijen van Nederland. Geen partij in Nederland waar zoveel sleutelposities worden bekleed door vrouwen, lokaal en landelijk. Zonder quota. Omdat vrouwen hier opstaan, vertrouwen krijgen en verantwoordelijkheid nemen.” Voor Dianne is emancipatie geen kwestie van alles tot markt verklaren. “Echte emancipatie vraagt dat je machtsverschillen durft te benoemen. Dat je grenzen stelt wanneer de vrijheid van de één structureel ten koste gaat van de ander.” “Ik kom niet op voor een braaf christelijk plaatje,” zegt ze. “Ik kom op voor vrijheid. Vrijheid die beschermt.”

Dag van de Betaalde Liefde
In de gemeenteraad werkte Dianne aan een motie die scherper kijkt naar bescherming, signalering en ondersteuning van mensen in de prostitutie. “Het gaat mij steeds om die ene vraag: wie betaalt hier eigenlijk de prijs?” Op 15 februari, de Dag van de Betaalde Liefde, wordt opnieuw gezegd dat sekswerk een vak is om trots op te zijn. Dianne kiest ervoor die dag anders te markeren. Niet door mensen te veroordelen, maar door het systeem ter discussie te stellen. “Betaalde liefde is geen liefde,” zegt ze. “Liefde veronderstelt gelijkwaardigheid. En zolang die ontbreekt, moeten we eerlijk zijn.” Haar hoop is dat Amstelveen een stad wordt die niet alleen goed verlicht is aan de buitenkant, maar ook bereid is licht te laten schijnen op wat zich in het donker afspeelt. Niet wegkijken. Maar omzien. Dat is opstaan voor het goede.