Verstilling en aandachtig kijken is volgens Museum JAN aan de Dorpsstraat 50 het kenmerk van de daar te houden tentoonstelling ‘Christiaan Kuitwaard – Stilteschilder’ van zaterdag 11 april t/m 13 september. Centraal staat het werk centraal van een kunstenaar die al 35 jaar in zijn schilderijen verdieping en vertraging nastreeft. Bij de tentoonstelling verschijnt het boek ’white box paintings en 11 zeer korte verhalen’, waarin elf Nederlandse schrijvers – onder wie Gerbrand Bakker, Paulien Cornelisse, Ester Naomi Perquin, Marjoleine de Vos en Micha Wertheim – reageren op Kuitwaards langdurige serie white box paintings.
Een langdurig en strikt vormgegeven schilderproject dat inmiddels meer dan vijftien jaar beslaat.
Kijkervaring
De schilderijen van Christiaan Kuitwaard (1965) zijn altijd gebaseerd op de waarneming. “Mijn werk is figuratief,” zegt hij. “Je kunt zien wat het voorstelt. Maar ik vertel geen verhalen. Ik ben een kijker en van dat kijken doe ik verslag.” Hij streeft naar een beeld dat precies genoeg informatie geeft om de kijkervaring vast te houden en telkens opnieuw te kunnen beleven. Zo probeert hij de vluchtigheid van het moment te omzeilen en de tijd als het ware een beetje uit te rekken. “Om een beeld te maken dat je bijblijft, is het nodig om zo veel mogelijk ruis weg te nemen. Je moet het verstillen.”
White box paintings
Een belangrijke plaats in de tentoonstelling wordt ingenomen door de white box paintings: kleine stillevens op een vast formaat (28 x 20 cm), telkens geschilderd op de maandag, naar directe waarneming en volgens zelfopgelegde spelregels. Sinds 2010 maakte Kuitwaard inmiddels meer dan zeshonderd van deze schilderijen. In Museum JAN worden de nummers 392 tot en met 668 voor het eerst samen getoond.
Het boek
Bij deze reeks verschijnt het boek ‘277 white box paintings & 11 zeer korte verhalen’, waarin schrijvers en columnisten elk een zeer kort verhaal schreven bij een door henzelf gekozen schilderij. De bijdragen bewegen zich losjes en associatief rondom de beelden en laten zien hoe schilderkunst kan doorwerken in taal, herinnering en verbeelding. De inleiding en redactie zijn verzorgd door Gijsbert van der Wal. Kuitwaard is gefascineerd door het spel van licht en schaduw. Het kleurgebruik is bewust beperkt en getemperd. Details worden hooguit aangeraakt, niet uitgewerkt. Kuitwaard brengt de zichtbare werkelijkheid terug tot het strikt noodzakelijke, als een nabeeld op het netvlies.
Verdieping
De artistieke missie van Christiaan Kuitwaard is even helder als bescheiden. “Ik hoop dat mijn schilderijen mensen uitnodigen om eens wat vaker stil te staan – ook letterlijk – bij de wereld om ons heen”, zegt hij. “Want alleen door vertraging bereik je verdieping. Dan zie je ineens zoveel méér.” Naast de white box paintings en atelierschilderijen toont de tentoonstelling ook Kuitwaards buitenstudies: kleinformaat schilderijen die ‘en plein air’ – in de open lucht – zijn gemaakt, onder meer in Friesland, Schotland, Cornwall en Normandië.
Dichter
Hier vallen kijken en schilderen samen. Sommige studies belanden in boeken die aandacht vragen voor de kwetsbaarheid van de natuur, waarbij hij samenwerkt met dichter Jan Kleefstra.
Christiaan Kuitwaard (Sneek, 1965) is geboren en getogen in Friesland. Na zijn middelbare-schooltijd diende hij vier jaar bij de Koninklijke Marine. In de periode 1985-1991 werd hij opgeleid tot kunstschilder aan de Academie Minerva in Groningen en de Hogeschool voor de Kunsten Constantijn Huygens in Kampen. Sindsdien exposeert Kuitwaard met grote regelmaat in musea en galeries in Nederland en België. Werk van zijn hand bevindt zich in de collecties van het Fries Museum in Leeuwarden, Museum Belvédère in Heerenveen en Museum MORE in Gorssel en in privébezit in binnen- en buitenland. Museum JAN is dagelijks open van 11.00 tot 17.00 uur.
Log in
