Sinds de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, een jaar geleden, staat de veiligheid van vrouwen nadrukkelijker op de agenda. Gemeenten beloofden maatregelen, inwoners konden onveilige plekken doorgeven en gemeenteraden kwamen met moties en plannen. Maar wat is er daadwerkelijk gebeurd? 

Zaanstad wil bij de inrichting van straten en buurten meer kijken door de ogen van jonge vrouwen: waar voelen zij zich onveilig en waarom? In Schagen is een speciaal actieplan gemaakt, mede op basis van gesprekken met vrouwen uit de gemeente.

Het zijn twee voorbeelden uit onderzoek van NH Nieuws en streekomroepen naar wat gemeenten sinds de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude hebben gedaan voor de veiligheid van vrouwen. Alle 44 Noord-Hollandse gemeenten zijn bevraagd. De maatregelen lopen uiteen van extra verlichting en het snoeien van groen tot meldpunten, toezicht en hulp aan slachtoffers. Sommige gemeenten hebben al concrete stappen gezet, andere proberen nog vooral te achterhalen waar vrouwen zich onveilig voelen.

Vooral licht, groen en beter zicht

Veel gemeenten proberen ervoor te zorgen dat mensen beter kunnen zien en gezien worden, met betere verlichting, minder groen en meer overzicht.

In Amstelveen is groen gesnoeid en extra straatverlichting geplaatst langs fietsroutes, onder meer bij Sportpark Overburg en de studentenflats op Uilenstede.

Alkmaar experimenteert met verlichting die reageert op beweging. Als iemand passeert, gaat het licht feller branden en daarna dimt het weer.

In Aalsmeer is op de fiets gekeken naar plekken die mogelijk onveilig aanvoelen, met aandacht voor groen, verlichting en overzicht. De gemeente wil daar voortaan ook rekening mee houden bij de aanleg en herinrichting van straten en buurten.

Ook in Ouder-Amstel, Medemblik, Blaricum en Laren komen verlichting, groen en beter zicht terug in de aanpak.

Eerst weten waar het onveilig voelt

Voordat gemeenten een lamp bijplaatsen of struiken snoeien, moeten ze eerst weten waar vrouwen zich onveilig voelen.

Beverwijk gebruikte daarvoor een online kaart en bekijkt de aangewezen plekken vervolgens tijdens wandelingen. Huizen voegde tijdelijk een categorie voor sociale veiligheid toe aan de BuitenBeter-app, goed voor 35 meldingen. In Castricum kwamen via een tijdelijk meldpunt elf meldingen van vrouwen binnen.

In Purmerend zijn inmiddels zo'n tachtig locaties in beeld. De gemeente bezoekt de gemelde plekken om te bekijken wat er kan worden aangepast. 

Zaanstad kiest voor een vergelijkbare aanpak, maar wil de ervaringen van vrouwen ook gebruiken voor de inrichting van toekomstige buurten. De gemeente brengt in kaart waar, wanneer en waarom vrouwen zich onveilig voelen en wil op basis daarvan maatregelen nemen. Die kennis moet bovendien leiden tot richtlijnen om nieuwe én bestaande buurten veiliger voor vrouwen te ontwerpen.

Sommige gemeenten zijn al een stap verder

Waar de ene gemeente nog onderzoekt wat er nodig is, heeft de andere inmiddels een uitgebreider pakket aan maatregelen.

In Schagen is daarvoor het Actieplan Veilig voor vrouwen 2026 gemaakt. Het richt zich op vier onderwerpen: de openbare ruimte, uitgaan, jongeren en bewustwording. Bij het maken van het plan sprak de gemeente met vrouwen uit Schagen. "Het actieplan is mede vormgegeven door gesprekken die zijn gevoerd met een aantal vrouwen uit onze gemeente", aldus de gemeente.

De gemeente Amsterdam heeft zes miljoen euro vrijgemaakt voor de veiligheid van vrouwen. In het nieuwe coalitieakkoord komt daar de komende vier jaar nog tien miljoen euro bij. De hoofdstad gebruikt dat geldt niet alleen voor de veiligheid op straat, maar ook voor hulp aan slachtoffers en het voorkomen van geweld. Zo zijn de openingstijden van het Centrum Seksueel Geweld verruimd en wordt extra ingezet op hulp aan kwetsbare jonge vrouwen en slachtoffers van seksueel geweld.

Niet alleen de straat

Die aanpak in Amsterdam laat ook een andere ontwikkeling zien: vrouwenveiligheid gaat in steeds meer gemeenten niet alleen over wat er op straat gebeurt. In de antwoorden gaat het ook over huiselijk- en seksueel geweld, intieme terreur en femicide.

Zo combineert Alkmaar maatregelen op straat met de aanpak van huiselijk geweld en femicide. Boa's zijn opgeleid om op te treden tegen straatintimidatie en hebben inmiddels de eerste handhavingsacties uitgevoerd. Ook is de opvang voor vrouwen in de regio uitgebreid met drie crisisplekken en zes plekken voor begeleid wonen. Daarnaast worden medewerkers getraind om signalen van geweld eerder te herkennen.

In Wormerland is samen met andere gemeenten de aanpak van femicide uitgebreid. Mensen die in hun werk met mogelijke slachtoffers in aanraking komen, moeten signalen van ernstig geweld eerder leren herkennen.

Maar werkt het ook?

Of vrouwen zich door de maatregelen daadwerkelijk veiliger voelen, is een stuk moeilijker vast te stellen. Alkmaar, Castricum en Uitgeest zeggen dat veel maatregelen nog maar kortgeleden zijn ingevoerd en dat het daarom te vroeg is om conclusies te trekken. Ook Beverwijk, Hilversum en Wijdemeren zijn nog bezig met het beoordelen van meldingen en onderzoeksresultaten.

Er zijn wel eerste positieve signalen. Huizen ziet dat relatief kleine ingrepen, zoals het snoeien van groen en het aanpassen van verlichting, kunnen bijdragen aan een beter veiligheidsgevoel. Amstelveen denkt eveneens dat de genomen maatregelen een positief effect hebben gehad. Maar hard bewijs dat vrouwen zich daardoor veiliger voelen is er nog nauwelijks.

Goedemorgen! Honderden schoonmakers staken bij het hoofdkantoor van de NS voor een betere cao en op het WK hockey spelen de Nederlandse mannen tegen Japan in de groepsfase.

Eerst het weer: gedurende de dag trekken diverse buien over het land, soms met hagel en onweer. Tussendoor is er ook ruimte voor de zon. Bij een matige tot soms vrij krachtige zuidwestenwind wordt het maximaal 20 tot 22 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten?

Wat heb je gemist?

Rusland heeft de Oekraïense hoofdstad Kyiv bestookt met ballistische raketten. Hierbij zijn volgens de Oekraïense autoriteiten vijf mensen gedood en 23 mensen gewond geraakt. In de oostelijke voorstad Brovary kwam ook iemand om het leven.

In de hoofdstad waren meer dan een dozijn explosies te horen, meldt persbureau Reuters op basis van een getuige. De burgemeester van Kyiv, Vitali Klitsjko, zegt op Telegram dat er in minstens drie wijken inslagen waren. Z

Ander nieuws uit de nacht:

En dan nog even dit:

In tegenstelling tot de Nederlandse hockeymannen, hebben de vrouwen gisteren hun wedstrijd tegen Japan al gehad. De vrouwen hebben de eerste groepsfase op het WK in eigen land overtuigend afgesloten: ze wonnen in Amstelveen, mede door vier rake strafcorners van Yibbi Jansen, ruim van Japan: 9-0.

Fijne dag!

Sinds de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude, een jaar geleden, staat de veiligheid van vrouwen nadrukkelijker op de agenda. Gemeenten beloofden maatregelen, inwoners konden onveilige plekken doorgeven en gemeenteraden kwamen met moties en plannen. Maar wat is er daadwerkelijk gebeurd? 

Zaanstad wil bij de inrichting van straten en buurten meer kijken door de ogen van jonge vrouwen: waar voelen zij zich onveilig en waarom? In Schagen is een speciaal actieplan gemaakt, mede op basis van gesprekken met vrouwen uit de gemeente.

Het zijn twee voorbeelden uit onderzoek van NH Nieuws en streekomroepen naar wat gemeenten sinds de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude hebben gedaan voor de veiligheid van vrouwen. Alle 44 Noord-Hollandse gemeenten zijn bevraagd. De maatregelen lopen uiteen van extra verlichting en het snoeien van groen tot meldpunten, toezicht en hulp aan slachtoffers. Sommige gemeenten hebben al concrete stappen gezet, andere proberen nog vooral te achterhalen waar vrouwen zich onveilig voelen.

Vooral licht, groen en beter zicht

Veel gemeenten proberen ervoor te zorgen dat mensen beter kunnen zien en gezien worden, met betere verlichting, minder groen en meer overzicht.

In Amstelveen is groen gesnoeid en extra straatverlichting geplaatst langs fietsroutes, onder meer bij Sportpark Overburg en de studentenflats op Uilenstede.

Alkmaar experimenteert met verlichting die reageert op beweging. Als iemand passeert, gaat het licht feller branden en daarna dimt het weer.

In Aalsmeer is op de fiets gekeken naar plekken die mogelijk onveilig aanvoelen, met aandacht voor groen, verlichting en overzicht. De gemeente wil daar voortaan ook rekening mee houden bij de aanleg en herinrichting van straten en buurten.

Ook in Ouder-Amstel, Medemblik, Blaricum en Laren komen verlichting, groen en beter zicht terug in de aanpak.

Eerst weten waar het onveilig voelt

Voordat gemeenten een lamp bijplaatsen of struiken snoeien, moeten ze eerst weten waar vrouwen zich onveilig voelen.

Beverwijk gebruikte daarvoor een online kaart en bekijkt de aangewezen plekken vervolgens tijdens wandelingen. Huizen voegde tijdelijk een categorie voor sociale veiligheid toe aan de BuitenBeter-app, goed voor 35 meldingen. In Castricum kwamen via een tijdelijk meldpunt elf meldingen van vrouwen binnen.

In Purmerend zijn inmiddels zo'n tachtig locaties in beeld. De gemeente bezoekt de gemelde plekken om te bekijken wat er kan worden aangepast. 

Zaanstad kiest voor een vergelijkbare aanpak, maar wil de ervaringen van vrouwen ook gebruiken voor de inrichting van toekomstige buurten. De gemeente brengt in kaart waar, wanneer en waarom vrouwen zich onveilig voelen en wil op basis daarvan maatregelen nemen. Die kennis moet bovendien leiden tot richtlijnen om nieuwe én bestaande buurten veiliger voor vrouwen te ontwerpen.

Sommige gemeenten zijn al een stap verder

Waar de ene gemeente nog onderzoekt wat er nodig is, heeft de andere inmiddels een uitgebreider pakket aan maatregelen.

In Schagen is daarvoor het Actieplan Veilig voor vrouwen 2026 gemaakt. Het richt zich op vier onderwerpen: de openbare ruimte, uitgaan, jongeren en bewustwording. Bij het maken van het plan sprak de gemeente met vrouwen uit Schagen. "Het actieplan is mede vormgegeven door gesprekken die zijn gevoerd met een aantal vrouwen uit onze gemeente", aldus de gemeente.

De gemeente Amsterdam heeft zes miljoen euro vrijgemaakt voor de veiligheid van vrouwen. In het nieuwe coalitieakkoord komt daar de komende vier jaar nog tien miljoen euro bij. De hoofdstad gebruikt dat geldt niet alleen voor de veiligheid op straat, maar ook voor hulp aan slachtoffers en het voorkomen van geweld. Zo zijn de openingstijden van het Centrum Seksueel Geweld verruimd en wordt extra ingezet op hulp aan kwetsbare jonge vrouwen en slachtoffers van seksueel geweld.

Niet alleen de straat

Die aanpak in Amsterdam laat ook een andere ontwikkeling zien: vrouwenveiligheid gaat in steeds meer gemeenten niet alleen over wat er op straat gebeurt. In de antwoorden gaat het ook over huiselijk- en seksueel geweld, intieme terreur en femicide.

Zo combineert Alkmaar maatregelen op straat met de aanpak van huiselijk geweld en femicide. Boa's zijn opgeleid om op te treden tegen straatintimidatie en hebben inmiddels de eerste handhavingsacties uitgevoerd. Ook is de opvang voor vrouwen in de regio uitgebreid met drie crisisplekken en zes plekken voor begeleid wonen. Daarnaast worden medewerkers getraind om signalen van geweld eerder te herkennen.

In Wormerland is samen met andere gemeenten de aanpak van femicide uitgebreid. Mensen die in hun werk met mogelijke slachtoffers in aanraking komen, moeten signalen van ernstig geweld eerder leren herkennen.

Maar werkt het ook?

Of vrouwen zich door de maatregelen daadwerkelijk veiliger voelen, is een stuk moeilijker vast te stellen. Alkmaar, Castricum en Uitgeest zeggen dat veel maatregelen nog maar kortgeleden zijn ingevoerd en dat het daarom te vroeg is om conclusies te trekken. Ook Beverwijk, Hilversum en Wijdemeren zijn nog bezig met het beoordelen van meldingen en onderzoeksresultaten.

Er zijn wel eerste positieve signalen. Huizen ziet dat relatief kleine ingrepen, zoals het snoeien van groen en het aanpassen van verlichting, kunnen bijdragen aan een beter veiligheidsgevoel. Amstelveen denkt eveneens dat de genomen maatregelen een positief effect hebben gehad. Maar hard bewijs dat vrouwen zich daardoor veiliger voelen is er nog nauwelijks.