Woensdag 11 november 2026 – Programmabegroting 2027

Voorzitter,
Amstelveen is een fijne stad. Een stad waar mensen graag wonen, werken, ondernemen en hun kinderen laten opgroeien. Met goede voorzieningen, prachtige parken, een sterke economie en een gezonde financiële basis.
Dat is niet vanzelf gekomen. Daar is jarenlang hard aan gewerkt, zeker ook door de VVD, die al decennialang bestuurlijke verantwoordelijkheid draagt. Wij zijn daar trots op en danken de Amstelveners die afgelopen maart opnieuw hun vertrouwen in ons hebben uitgesproken.

Als je sommige landelijke discussies volgt, zou je bijna vergeten dat er ook gemeenten zijn waar het gewoon goed gaat. Amstelveen is zo’n gemeente. En dat willen wij graag zo houden. Dat danken we ook aan onze inwoners, ondernemers en vrijwilligers, die onze stad iedere dag een beetje mooier maken.
We herkennen in deze begroting veel van ons verkiezingsprogramma en het coalitieakkoord. Maar uiteindelijk telt wat inwoners ervan merken. Daarom leggen wij de begroting langs onze liberale meetlat: veiligheid, bouwen, leefbaarheid, ondernemerschap en financiële degelijkheid.

En dat begint bij VEILIGHEID.
Voor de VVD is veiligheid de basis van vrijheid. Wie zich niet veilig voelt op straat, in de eigen buurt of bij zijn geloofsgemeenschap, is niet werkelijk vrij.
Wij zijn bijzonder blij met de 200.000 euro per jaar voor vier jaar om antisemitisme te bestrijden en onze Joodse gemeenschap te beschermen. Ook waarderen wij dat de structurele 20.000 euro voor beveiliging van Joodse scholen daarnaast behouden blijft.

Iedereen moet in Amstelveen veilig en in vrijheid kunnen leven. Dat vraagt om zichtbare handhaving en slimme middelen. Wij steunen daarom de aanschaf en gerichte inzet van mobiele camera’s. Ook vragen wij aandacht voor slecht verlichte plekken. Vooral vrouwen en ouderen voelen zich daar regelmatig onveilig. Soms maakt één extra lichtmast al een wereld van verschil.
Incidenten met ernstig verwarde personen vragen eveneens aandacht. Wie zorg nodig heeft, moet die krijgen, maar omwonenden verdienen veiligheid.

Wij steunen daarom het principe van Skaeve Huse, met aandacht voor Amstelveners die deze woonvorm nodig hebben. Zorg waar nodig, grenzen waar noodzakelijk.

Veiligheid geeft mensen vrijheid. Een woning geeft hun een thuis.

En juist dat thuis is voor steeds meer Amstelveners moeilijk te vinden.
De woningnood lossen we niet op met plannen, maar met gebouwde woningen. Een bestemmingsplan levert nog geen voordeur op. En op basis van een artist impression kun je geen verhuisdozen uitpakken. De VVD wil tempo maken. Lopende projecten afronden en nieuwe kansen benutten, zoals bij de Beneluxbaan. Goed dat het college hiervoor middelen vrijmaakt. Maar bewaak kosten en risico’s. Durf projecten te pauzeren als de financiële, infrastructurele of energetische belasting te groot wordt. Geen luchtkastelen, maar echte bouwproductie.

Nieuwe regels mogen bouwprojecten niet onnodig vertragen. De afspraken uit het coalitieakkoord zijn bedoeld om resultaten te bereiken, niet om bij ieder project met een telraam aan tafel te zitten. Wij willen bouwen voor Amstelveners: jongeren, gezinnen, ouderen en mensen met cruciale beroepen. Daarom blijven wij inzetten op afschaffing van automatische voorrang voor statushouders, binnen wettelijke mogelijkheden. Tijdelijke woningen kunnen de druk verder verlichten.
Want starters moeten niet eindeloos wachten terwijl wij vergaderen over de verdeling van schaarste.

Een stad waar je goed kunt wonen, moet ook prettig zijn om in te leven.
Daar horen goede sportvoorzieningen bij. Wij zijn blij met de aanschaf van sportvelden voor RODA’23 en dat de door ons geïnitieerde plannen voor sloop en nieuwbouw van het oude zwembad vorm krijgen.
Ook onze groene buitenruimte is van groot belang. Wij steunen investeringen in groen en biodiversiteit. Het bestaande kwaliteitsniveau moet behouden blijven: schone straten, gezonde bomen, mooie parken en ruimte voor planten en dieren.

En duurzaamheid moet haalbaar én betaalbaar zijn. Niet alles hoeft tegelijk. Niet alles hoeft morgen. En zeker niet alles tegen elke prijs.

Dat geldt ook voor het Grondstoffenplan. Nascheiding van PMD is makkelijker voor inwoners, levert bruikbare grondstoffen op en bespaart kosten.
Helaas zorgt het amendement van PRO en D66 ervoor dat deze kostenbesparing na volgend jaar niet kan leiden tot een lagere afvalstoffenheffing. Een gemiste kans voor onze inwoners.
Want die heffing is geen klimaatfonds met een automatische incassomachtiging.

Hergebruik biedt ook kansen voor ondernemerschap. Daarom dienen wij met D66 en PRO de motie ‘Maak Ruimte voor Makers’ in: betaalbare werkruimte voor ambachtelijke en circulaire ondernemers, bij voorkeur in Kronenburg. Niet wachten op een afvalbrengstation, maar in 2027 tijdelijk starten, samen met de markt.

Een sterke stad drijft op de kracht van haar ONDERNEMERS en de ruimte die zij krijgen.
Ondernemers zorgen voor banen, levendigheid en inkomsten. Maar daarvoor moeten wij als gemeente wel de juiste voorwaarden scheppen.

De VVD wil daarom minder onnodige regels, snellere vergunningverlening en een gemeente die meedenkt in mogelijkheden in plaats van belemmeringen. Ook bereikbare bedrijventerreinen, aantrekkelijke winkelgebieden en voldoende ruimte voor kleine en groeiende bedrijven zijn essentieel. Ondernemers moeten kunnen investeren en uitbreiden zonder vast te lopen in gemeentelijke procedures.

Niet de gemeente creëert banen, maar ondernemers. Onze taak is om hun daarvoor de ruimte te geven.
Voor de VVD gaat het niet alleen om hoe we de koek verdelen, maar vooral hoe we die groter maken. Daarom steunen wij investeringen in onze economie en winkelgebieden. Wel betreuren wij de hogere toeristenbelasting. Wij begrijpen de financiële noodzaak, maar willen weten wat deze verhoging betekent voor onze hotels, bezoekers en lokale economie.

Daarom dienen wij een motie  ‘Toeristenbelasting; meten, weten en samenwerken’, in voor een effectanalyse, samen met de branche, als basis voor toekomstig beleid.

Een sterke samenleving vraagt ook om betrokken inwoners.
Dat wordt steeds belangrijker bij onze veranderende zorgopgave. Meer preventie en minder vanzelfsprekend een beroep op de huisarts vergroten het belang van vrijwilligers. Wij willen daarom ook internationals die zich blijvend in Amstelveen vestigen, en nadrukkelijk hun partners, stimuleren vrijwilligerswerk te doen. Zo versterken we zowel de beschikbare ondersteuning als hun betrokkenheid bij onze samenleving.

Ook bij ARMOEDE EN INTEGRATIE staat zelfstandigheid voorop.
De stijgende armoedecijfers baren ons zorgen. Uit navraag blijkt dat de instroom van statushouders daarbij een belangrijke rol speelt. Daarom moeten nieuwkomers, mannen én vrouwen, zo snel mogelijk aan het werk. Werk biedt zelfstandigheid, eigenwaarde en integratie en vermindert de druk op ons sociale stelsel.

Wie kan werken, werkt. Je eigen broek ophouden geldt voor iedere Amstelvener.

Goede beheersing van de Nederlandse taal is daarbij essentieel om zelfstandig mee te kunnen doen.

Gelijke kansen beginnen al bij onze kinderen.
De teruglopende leesvaardigheid baart ons grote zorgen. De landelijke PISA-cijfers onderstrepen de urgentie.
Goed kunnen lezen is de basis voor goed onderwijs en dus die gelijke kansen.
Wij willen dat het college de leesontwikkeling van Amstelveense leerlingen volgt, taalinitiatieven beter verbindt en inzichtelijk maakt wat investeringen opleveren. Blijven resultaten achter, dan komen wij zo nodig zelf met voorstellen.

Gelijke kansen betekenen ook dat kinderen de tijd krijgen om zich te ontwikkelen. Daarom volgen wij de nieuwe 10–14-onderwijsvoorziening met belangstelling. Voor kinderen die nog niet toe zijn aan het voortgezet onderwijs kan dit waardevol maatwerk bieden. Wel moeten doelgroep, meerwaarde en kosten helder zijn.

Naast het groen geeft ook CULTUUR onze stad karakter.
Wij zijn blij dat Museum Cobra, Museum JAN, het Amstelveens Poppentheater en andere culturele instellingen structurele ondersteuning krijgen. Het Poppentheater vierde onlangs zijn 60-jarig bestaan. Zulke bijzondere instellingen willen we behouden.

Maar tegenover publieke middelen horen duidelijke prestatieafspraken te staan. We zijn dan ook blij dat het college daarop inzet en hier de vinger aan de pols.houdt

Voorzitter, al deze ambities vragen uiteindelijk om FINANCIËLE DEGELIJKHEID.
Amstelveen heeft een sterke financiële uitgangspositie. Die moeten we koesteren. Wij waarderen dat het college een structureel sluitend meerjarenperspectief presenteert en noodzakelijke bezuinigingen niet uit de weg gaat. Maar we lezen vooral over efficiënter werken en een kleinere organisatie.

Wat gaan we als gemeente nu concreet níét meer doen?
Bezuinigen is niet simpelweg een lager bedrag achter dezelfde ambities zetten. We moeten durven kiezen welke taken we minder, anders of helemaal niet meer uitvoeren. Wanneer krijgen wij dat inzicht?
Voor de VVD blijft één uitgangspunt overeind: de lasten voor inwoners en ondernemers moeten zo laag mogelijk blijven.
De gemeentelijke begroting mag niet sluitend worden gemaakt door hun portemonnee steeds verder open te trekken.

Voorzitter, ik rond af.
De VVD herkent veel van onze koers in deze begroting: een veilige stad, woningen voor Amstelveners, een groene en leefbare omgeving, ruimte voor ondernemers en financieel gezond bestuur.

Daar zijn wij blij mee. Maar wij blijven het college aanspreken op resultaten.
Want uiteindelijk telt niet hoeveel beleidsstukken we vaststellen of ambities we formuleren.

Het telt hoeveel woningen er staan. Hoe veilig mensen zich voelen. Hoe schoon onze straten zijn. Hoeveel ruimte ondernemers krijgen. En hoeveel geld inwoners aan het einde van de maand overhouden.

Dat is voor de VVD de maatstaf voor goed bestuur.

Niet méér overheid dan nodig. Wel een overheid die doet wat nodig is.

Laten we Amstelveen houden wat het is: een stad waar het goed wonen, werken en leven is.

En waar we niet alleen plannen maken voor morgen, maar vandaag resultaten boeken.

Dank u wel.

Jet Smit – Fractievoorzitter VVD Amstelveen