Jeannette Noëlhuis
Robert Klaassen
Drie keer per jaar collecteren we in de PGA-B voor het Jeannette Noëlhuis in Amsterdam-Zuidoost. Maar wat is het Jeannette Noëlhuis eigenlijk en waarom staat het op ons diaconale collecterooster?
Leefgemeenschap
Het Jeannette Noëlhuis is een leefgemeenschap in Amsterdam-Zuidoost, opgericht in 1988. In een laag flatgebouw, verspreid over acht appartementen, wonen ongeveer twintig zeer uiteenlopende mensen: met en zonder papieren, vleeseters en veganisten, jong en oud, moslims, christenen, bewust baanlozen, parttime werknemers, queer, hetero, vrouw, man en alles daartussen en daarbuiten. Zij hanteren een levensstijl gebaseerd op eenvoud, gastvrijheid, gebed en directe actie voor een betere samenleving.
Catholic Worker-beweging
Het Noëlhuis is onderdeel van de Catholic Worker-beweging, die wereldwijd actief is. Het huis is vernoemd naar Jeannette Noël, een van de bewoners van de Catholic Workergemeenschap in New York. Dorothy Day en fi losoof Peter Maurin stonden aan de wieg van The Catholic Workers in de jaren dertig van de vorige eeuw tijdens de grote depressie in de Verenigde Staten. Er is een dan ook een sterke verwantschap met de Dorothy-gemeenschap in de Meent. Wereldwijd zijn er meer dan 130 Catholic Worker-huizen. Ondanks de naam is er geen verband met de Rooms-Katholieke Kerk, en kent de beweging veel niet-katholieke aanhang. De geloofwaardigheid van de beweging heeft altijd gelegen in het concreet handen en voeten geven aan de weg van Jezus.
Compassie en barmhartigheid
Afgelopen november ontving het Jeannette Noëlhuis – in de Mozes en Aäronkerk – samen met veertien andere Amsterdammers en Amsterdamse organisaties de Compassieprijs 2025 vanwege hun inzet voor compassie en barmhartigheid in de Amsterdam. Hiermee wordt de link met de diaconie meteen duidelijk: beide hebben compassie en barmhartigheid hoog in het vaandel staan. Ter gelegenheid van de uitreiking van de Compassieprijs zijn twee bewoners – Nikki en Merle – van het Noëlhuis geïnterviewd. Hoewel ze van mening zijn dat je eigenlijk zelf moet ervaren hoe het is om daar te wonen en wat het je brengt, werken ze graag mee aan het interview en geven er zo toch een aardig beeld van: ‘Wij bieden al zo lang we bestaan opvang en steun aan mensen die gevlucht zijn en geen papieren hebben. Zij worden huisgenoten die hier langere tijd verblijven. En dan zijn er vaak nog mensen die hier komen om zich te wassen, te eten of de Wifi te gebruiken. Voor deze groep is het bestaan vaak moeilijk. Eigenlijk wordt het hen onmogelijk gemaakt.
Concreet
Voor zowel Nikki als Merle speelt het geloof een belangrijke rol in de beslissing om in het Jeannette Noëlhuis te gaan wonen. Nikki: ‘Ik kom uit een atheïstisch gezin, maar ik heb me nooit goed thuis gevoeld bij het Westerse maatschappijbeeld. Ik ging actief op zoek naar andere verhalen en zo kwam het dat ik ook eens naar de kerk ging. Daar werd ik geraakt door het denken over de mogelijkheid van een andere samenleving en ik voelde me erdoor aangesproken. Ik wilde er óók concreet handen en voeten aan geven. Ik riep soms: ‘Wat gaan we hier nou mee doen, we kunnen toch niet alleen op zondag liederen zingen!’.
Merle: ‘Ik ben wel kerkelijk opgevoed en rond mijn elfde raakte ik vrij actief betrokken bij evangelicale jeugdgroepen binnen de kerk. Voor mij gold ook dat ik het geloof meer concreet vorm wilde geven. Medemenselijkheid, rechtvaardigheid en ‘het zoeken naar Gods koninkrijk in en tussen ons’, daar moe(s)t het voor mij over gaan.
Wonen in het Noëlhuis
Voor beiden is het niet de eerste leefgemeenschap waar ze wonen. Nikki: ‘Ik heb in verschillende woongemeenschappen gewoond, onder andere in Guatemala. Toen ik terugkeerde naar Nederland zocht ik een ‘hardcore’ woongemeenschap. Dat wil zeggen een plek waar mensen echt samenleven, werken en delen, en waar het niet te vrijblijvend is. We hebben hier allemaal een eigen kamer met wat persoonlijke spullen, een eigen fi ets en verder is alles gemeenschappelijk’. Merle: ‘Ik had al lange tijd in een woongroep gewoond toen ik via een Engelsman in aanraking kwam met een Catholic Workerleefgemeenschap. Ik voelde me meteen verbonden met deze levenswijze.
Kernwoorden
De kernwoorden van de Catholic Worker-beweging zijn ‘anarchistisch en pacifi stisch’. Hoe komt dat tot uiting? ‘Het anarchisme zit in het ontbreken van een centrale structuur, waarin een bepaalde groep het altijd voor het zeggen heeft. We kiezen heel bewust voor zo min mogelijk hiërarchie en voor maximale inspraak binnen de gemeenschap voor wie dat wil. We proberen ons er vooral van bewust te zijn dat er snel patronen van machtigen en machtelozen ontstaan. En daar waar machtelozen lijden onder machtigen voeren we actie om dat aan de kaak te stellen, zoals de wakes bij het grensgevang op Schiphol. Er zijn namelijk wetten van menselijkheid en compassie, die uitgaan boven de wetten van de overheid die mensen kunnen vermalen binnen een systeem. Dan is het belangrijk om op te staan en te doen waarin we geloven. Daarbij is de keuze voor geweldloosheid bij wat we doen altijd cruciaal. Dat we geen overheidssteun ontvangen en daarmee vrij zijn
in ons handelen is bij dit soort kwesties een heel bewuste keuze’.
Bronnen:
www.noelhuis.nl/jeannette-noel
Log in
