NS heeft vanochtend zijn dienstregeling weer opgestart na een landelijke staking. Vakbonden FNV en CNV hadden trein-, metro- en trampersoneel opgeroepen om tot 08.00 uur vanochtend het werk neer te leggen.

Woordvoerder Kiran Hofker van NS vertelt dat alle treinen klaarstaan om te gaan rijden. "Alleen ons personeel moet natuurlijk ook nog op de juiste plek zien te komen, waardoor misschien niet iedere trein direct om 8 uur heeft kunnen vertrekken. Dus in principe zijn we weer opgestart, maar we raden reizigers wel aan om nog goed de reisplanner te checken."

De stakingsactie was gericht tegen de kabinetsplannen om te bezuinigen op de sociale zekerheid. Daardoor was het op de meeste stations vanochtend stil. Ook op grote stations als Utrecht Centraal en Amsterdam Centraal reden geen NS-treinen, op enkele sprinters na rondom de luchthaven Schiphol.

Een handjevol mensen strandde op Utrecht Centraal:

Ook vanwege de hitte zijn er dienstregelingen aangepast. Ov-reizigers kunnen daardoor de hele dag te maken krijgen met vertragingen en uitval, maar reizigers lijken daar rekening mee te houden. "Rond het middaguur verwachten we echt volgens de geplande dienstregeling te rijden", zegt Hofker.

Vanwege de hoge temperaturen rijden er de komende dagen sowieso minder treinen op een aantal trajecten:

Met name dubbeldekstreinen zijn gevoelig voor hitte, meldt NS. "Vooral als het 's nachts ook warm blijft en een trein niet kan afkoelen, kunnen storingen optreden."

Bussen

Ook vervoersmaatschappij Connexxion waarschuwde passagiers voor de gevolgen van de staking. Het GVB in Amsterdam en de RET in Rotterdam zijn na 08.00 uur pas gaan rijden. Ook de rest van de ochtend kunnen trams, metro's en bussen later vertrekken dan gepland als gevolg van opstartproblemen. Arriva roept reizigers op rekening te houden met vertraging en uitval tot zeker 09.00 uur.

Op de weg

Op de weg was het niet erg veel drukker dan normaal, meldt de ANWB. Dat had ermee te maken dat het de afgelopen weken al wat minder druk was op de weg, omdat veel mensen zonder schoolgaande kinderen op vakantie zijn.

Toch zet de ANWB extra personeel in vanwege de hitte. Automobilisten worden vaker dan normaal getroffen door pech, van kapotte accu's tot oververhitte banden.

Het kabinet moet sneller komen met een uitreisverbod voor meisjes die het risico lopen genitaal verminkt te worden in het buitenland. De Tweede Kamer is het wachten zat, zeggen Kamerleden van VVD, CDA en SP.

"Het is nu twee weken voor de zomervakantie en het is zo'n verschrikkelijke idee dat dit meisjes gaat overkomen", zegt CDA-Kamerlid Armut. "We moeten gewoon alles op alles zetten." Een uitreisverbod kan de rechter opleggen. "Dat is beter dan op Schiphol tegengehouden moeten worden."

Ouders of andere familieleden die de verminking in het buitenland laten uitvoeren, kunnen al strafrechtelijk worden vervolgd. Ook het besnijden of laten besnijden in Nederland is strafbaar. Maar tot op heden is er nog niemand veroordeeld.

"Daar gaat er wat ons betreft echt wat mis", zegt Armut. Zij wil dat de daders opgespoord en vervolgd worden. Dat het meestal om ouders of directe familie gaat, maakt het voor de meisjes zelf en hun omgeving moeilijk om een melding te doen.

Meldplicht

De Kamer wil daarom toch toe naar een adviesplicht voor scholen, huisartsen en andere zorgverleners. Zij moeten, als zij vermoeden dat een meisje risico loopt, advies inwinnen bij Veilig Thuis. Over een meldplicht en het uitreisverbod wordt al jaren gepraat, zonder resultaat.

"Er moet wetgeving komen met een uitreisverbod, wetgeving over een adviesplicht en wetgeving tegen het goedpraten of aanprijzen van genitale verminking", zegt VVD-Kamerlid Becker. "Brieven naar scholen en posters op Schiphol zijn mooi, maar niet genoeg." Ook zou de marechaussee beter getraind kunnen worden om op luchthavens mogelijke slachtoffers tegen te houden.

In het regeerakkoord staat dat er een uitreisverbod komt bij risico op genitale verminking of huwelijksdwang. Begin april vroeg Becker aan het kabinet of er binnen twee maanden een wetsvoorstel op tafel kan liggen.

Uiteindelijk kreeg zij in juni antwoord dat dat niet zo snel kan. Er vindt op dit moment een juridische 'verkenning' plaats naar allerlei maatregelen tegen eergerelateerd geweld, zoals een uitreisverbod. Op zijn vroegst wordt daar begin 2027 meer over bekend.

Al heel lang aan het verkennen

"Ze zijn al heel lang aan het 'verkennen'. Het schiet gewoon niet op, we moeten actie ondernemen", zegt SP-Kamerlid Dobbe. "Het was in het vorige regeerakkoord al afgesproken en nu ook weer in dit regeerakkoord", zegt Becker.

Er zijn genoeg voorbeelden te vinden in andere Europese landen die Nederland kan overnemen, zeggen zij. In Groot-Brittannië bijvoorbeeld zijn zogenoemde beschermingsbevelen, protection orders, ingevoerd. Partijen die weten dat een vrouw of meisje risico loopt - ook hulpverleners, leraren of familieleden - kunnen aan de rechter om zo'n maatregel vragen.

Naar schatting lopen een paar duizend meisjes die in Nederland wonen het risico verminkt te worden. In Nederland wonen zo'n 40.000 vrouwen die dat in het verleden is overkomen. Zij kampen met ernstige gezondheidsklachten en trauma's. In Europa gaat het om 600.000 vrouwen.

Een hotel in Santpoort-Noord, een woning in Haarlem en een reeks onderschepte chatberichten. Volgens justitie geven ze een inkijkje in de voorbereiding van een verijdelde moordpoging op de Iraanse activist Siamak Tahmasbi. Tijdens een inleidende zitting op Schiphol schetste het Openbaar Ministerie vandaag hoe de voortvluchtige Sami B. een vermeend moordteam zou hebben aangestuurd.

'Jullie komen om hem te doden'

'De missie', zoals de vermeende moordpoging op Tahmasbi in onderschepte berichten wordt genoemd, begint volgens justitie wanneer Sami B. (28) een bericht stuurt aan een medeverdachte. De Tunesiër Mehrez A. (40), die op dat moment hoog op de internationale opsporingslijsten stond vanwege betrokkenheid bij een moordpoging op de Spaanse politicus en criticus van de Iraanse regering Alejo Vidal-Quadras.

19/05/2024, Sami B.: "Jullie gaan tien uur rijden en ik zorg voor twee kleine machines. Raak hem wanneer hij aan het lopen is, en loop daarna terug naar de auto. Als je terugrijdt gooi je de wapens weg."

Volgens justitie worden met 'machines' vuurwapens bedoeld.

Vier dagen later rijdt een Audi met Italiaanse kentekenplaten het terrein op van het Bastion Hotel in Santpoort-Noord. De Colombiaan Edwin V. C. (42) en Mehrez A. checken in. V. C. is kort daarvoor vanuit Colombia naar Italië gevlogen, waar hij zich bij A. heeft gevoegd. Samen reden ze naar Noord-Holland.

Hun verblijf blijft niet onopgemerkt in Nederland. De politie controleert het tweetal in de auto en treft volgens het OM een gps-tracker aan, bedoeld om onder de auto van het beoogd slachtoffer te plakken. De mannen houden vol dat ze toeristen zijn. Ze worden niet aangehouden en kunnen hun weg vervolgen. Ondertussen blijft Sami B. vanuit de achtergrond druk zetten.

23/05/2024, Sami B.: "Jullie komen om hem te doden en jullie vertrekken. Dat is alles. Jullie moeten de missie afmaken."

23/05/2024, Edwin V. C.: "Tuurlijk, we zijn familie. Het idee is om te doen waarvoor we zijn gekomen."

Wat zich daarna precies afspeelt, blijft vooralsnog onduidelijk. Mogelijk werd het te heet onder hun voeten in Santpoort-Noord. Vast staat volgens het dossier dat het duo op 27 mei weer naar Italië vertrekt.

Eenmaal daar gaat het mis. V. C. loopt een schotwond aan zijn voet op. Volgens het OM is hij geraakt door A.. Zelf zegt hij dat hij zichzelf per ongeluk heeft beschoten terwijl hij met een vuurwapen speelde.

Het incident verandert de samenstelling van het vermeende moordteam. V. C. verdwijnt uit beeld als uitvoerder. Zijn plaats wordt ingenomen door een andere Colombiaan Gabriel O. S. (29). Samen met Mehrez A. reist hij in juni richting Haarlem. Naar de woning van Tahmasbi, die vanwege eerdere bedreigingen al langere tijd onder bescherming leeft.

Volgens het OM werd Tahmasbi in de periode voor de moordpoging geobserveerd door verdachte Chahinez K. (29), tevens de ex-partner van Sami B. Zij wordt verdacht van observatie- en voorbereidende werkzaamheden, waaronder het volgen van het slachtoffer en het gebruik van een gps-tracker.

Voor de wapens wordt volgens justitie een beroep gedaan op Karim A., de jongere broer van de verdachte Mehraz A. Hij zou ervoor hebben gezorgd dat er nieuwe vuurwapens klaarliggen in Nederland.

Datum onbekend, Karim A.: "Ik geef ze die dingen waarmee ze die missie kunnen uitvoeren."

In de nacht van 5 op 6 juni is het zover. De missie moet worden uitgevoerd. Volgens het OM wachten de verdachten rond de woning totdat de activist naar buiten komt. Maar dat gebeurt niet. 

06/06/2024, Sami B.: "Maak het kapot. Ga met geweld naar binnen en maak het af. Als het klaar is, maak een foto. Ik geef je het geld meteen in Medellín."

06/06/2024, Mehraz A.:"We gaan het afmaken, bro."

Op heterdaad betrapt

Maar zover komt het niet. Tahmasbi ziet de mannen aankomen en slaat alarm via een noodknop. Twee motoragenten die zich in de buurt bevinden, reageren direct op de melding. Volgens het OM slaan de verdachten op de vlucht zodra de politie verschijnt. De motoragenten zetten de achtervolging in. Niet veel later worden de verdachten aangehouden. Bij hen worden onder meer vuurwapens en telefoons gevonden.

In totaal staan zes verdachten terecht in de zaak. Twee van hen waren maandag aanwezig in de rechtbank op Schiphol: Mehrez A. en Edwin V. C.. Verdachten Chahinez K. en Gabriel O.S. waren afwezig. Ook Karim A., die eerder dit jaar vanuit Frankrijk aan Nederland werd overgeleverd, was er niet. De rechtbank heeft zijn voorlopige hechtenis gisteren opgeheven.

De zesde verdachte, Sami B., is nog voortvluchtig. Ondanks zijn afwezigheid wil het OM de zaak ook tegen hem voortzetten. De inhoudelijke behandeling van de strafzaak staat gepland in november. 

Vanwege het concert van Lil' Kleine in het Olympisch Stadion komende zaterdag, gaat het metrostation op de Amstelveenseweg vroeg dicht. Het GVB wil hiermee voorkomen dat het te druk wordt op het station en daardoor gevaarlijke situaties ontstaan. De fans wordt gevraagd iets verder te lopen naar station Zuid, waar wel genoeg ruimte is.

Lil' Kleine - die eigenlijk Jorik Scholten heet -  staat zaterdagavond in een uitverkocht Olympisch Stadion met zijn show 'L*ve Kleine'. Het is zijn eerste grote concert in jaren. Hij werd in 2025 veroordeeld tot een taakstraf voor de mishandeling van zijn ex-vriendin Jaimie Vaes. 

Vanwege de verwachte drukte rond het concert, stoppen metro 50 en 51 vanaf 21.30 uur niet bij station Amstelveenseweg. Het concert duurt ongeveer tot 23.00 uur.

Reizigers zullen dus verder moeten lopen, naar station Zuid. Vanaf het Olympisch Stadion ben je dan zo'n twintig minuten onderweg. 

De vakbond FNV kondigt een landelijke staking af voor het openbaar vervoer op woensdagochtend 24 juni. De werknemers in het ov leggen hun werk een aantal uur neer. Wat betekent dit voor jou en waar moet je rekening mee houden? Wij zetten het op een rijtje.

Tussen 04.00 en 08.00 uur rijden er geen treinen, bussen, trams en metro's. Na 8.00 uur komt de dienstregeling van al het openbaar vervoer langzaam op gang. Het duurt een tijd voordat alles weer rijdt zoals gebruikelijk. Dat kan ervoor zorgen dat jij misschien niet op tijd op je werk bent. Ook kan het invloed hebben op reizigers die een dag strand op de planning hebben staan. 

Waarom de vakbond staakt

De vakbond FNV organiseert de staking om te protesteren tegen de plannen van het kabinet om te bezuinigen op sociale zekerheid. De vakbond wil behoud van een sterk sociaal stelsel, bescherming van de WW en WIA en sociale zekerheid voor alle werknemers in Nederland, ook voor werknemers in andere branches. De staking is een waarschuwing aan het kabinet. 

Dienstregeling in de middag weer normaal

De NS geeft aan dat het treinverkeer rond 08.00 uur weer op gang komt, maar dat dan nog niet alle treinen al rijden. ''We moeten in één keer opstarten en collega's moeten dan ook precies op de juiste plek zijn'', zegt de woordvoerder.

Dat betekent dat je als reiziger in de rest van de ochtend wat geduld moet hebben. Het kan zijn dat je vaker moet overstappen, of dat je trein net wat later komt. De sprinters tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp en de Eurostar naar Londen en Parijs rijden wel zoals normaal.

Het GVB verwacht ongeveer het hetzelfde, naar verwachten rijden alle bussen, metro's en trams in de middag weer zoals normaal. ''Het zou kunnen dat dit al om 11.00 uur is, maar het zou ook kunnen dat het pas na 13.00 uur weer echt op gang is. We kunnen dit pas woensdagochtend goed inschatten'', aldus een woordvoerder van het GVB.

Ook voor de bussen van Connexxion geldt hetzelfde verhaal. ''We weten nog niet hoeveel mensen er precies gaan staken woensdag, daarom kunnen we pas op de ochtend zelf beoordelen in welke mate we de dienstregeling kunnen opstarten'', vertelt de woordvoerder van Transdev, het moederbedrijf van Connexxion. Het bussen naar Schiphol, lijn 180,181 en 190 rijden wel zoals gebruikelijk.

Reisplanner of informatieschermen goed checken

Het is handig om de reisplanner van de NS goed te checken op de dag zelf. ''Op woensdagochtend is de reisplanner zeker up-to-date'', vertelt de woordvoerder.

Voor de reisplanner van Connexxion, de app Transdev, geldt dit niet. De digitale schermen bij de bushaltes zijn daarentegen wél actueel. 

En als je inderdaad een stranddag hebt gepland, is het wel mogelijk om het strand te bereiken. ''De trein van 8.01 uur naar Zandvoort rijdt misschien nog niet, maar de volgende mogelijk wel, check daarom goed de app'', vertelt de woordvoerder. ''Ik kan me voorstellen dat je vroeg op het strand wil zijn, maar helaas kan het op deze dag even niet.''

De impact op reizigers

''Het heeft een flinke impact op het hele land, maar dat is juist het doel van zo'n staking'', zegt de woordvoerder van de NS. Tijdens deze staking kunnen reizigers geen gebruikmaken van een vergoeding door de NS voor alternatief vervoer. Bij andere stakingen was dit vaak wel het geval, maar deze staking duurt niet de hele dag en dan hanteert de NS geen stakingsregeling.

De vakbond FNV kondigt een landelijke staking af voor het openbaar vervoer op woensdagochtend 24 juni. De werknemers in het ov leggen hun werk een aantal uur neer. Wat betekent dit voor jou en waar moet je rekening mee houden? Wij zetten het op een rijtje.

Tussen 04.00 en 08.00 uur rijden er geen treinen, bussen, trams en metro's. Na 8.00 uur komt de dienstregeling van al het openbaar vervoer langzaam op gang. Het duurt een tijd voordat alles weer rijdt zoals gebruikelijk. Dat kan ervoor zorgen dat jij misschien niet op tijd op je werk bent. Ook kan het invloed hebben op reizigers die een dag strand op de planning hebben staan. 

Waarom de vakbond staakt

De vakbond FNV organiseert de staking om te protesteren tegen de plannen van het kabinet om te bezuinigen op sociale zekerheid. De vakbond wil behoud van een sterk sociaal stelsel, bescherming van de WW en WIA en sociale zekerheid voor alle werknemers in Nederland, ook voor werknemers in andere branches. De staking is een waarschuwing aan het kabinet. 

Dienstregeling in de middag weer normaal

De NS geeft aan dat het treinverkeer rond 08.00 uur weer op gang komt, maar dat dan nog niet alle treinen al rijden. ''We moeten in één keer opstarten en collega's moeten dan ook precies op de juiste plek zijn'', zegt de woordvoerder.

Dat betekent dat je als reiziger in de rest van de ochtend wat geduld moet hebben. Het kan zijn dat je vaker moet overstappen, of dat je trein net wat later komt. De sprinters tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp en de Eurostar naar Londen en Parijs rijden wel zoals normaal.

Het GVB verwacht ongeveer het hetzelfde, naar verwachten rijden alle bussen, metro's en trams in de middag weer zoals normaal. ''Het zou kunnen dat dit al om 11.00 uur is, maar het zou ook kunnen dat het pas na 13.00 uur weer echt op gang is. We kunnen dit pas woensdagochtend goed inschatten'', aldus een woordvoerder van het GVB.

Ook voor de bussen van Connexxion geldt hetzelfde verhaal. ''We weten nog niet hoeveel mensen er precies gaan staken woensdag, daarom kunnen we pas op de ochtend zelf beoordelen in welke mate we de dienstregeling kunnen opstarten'', vertelt de woordvoerder van Transdev, het moederbedrijf van Connexxion. Het bussen naar Schiphol, lijn 180,181 en 190 rijden wel zoals gebruikelijk.

Reisplanner of informatieschermen goed checken

Het is handig om de reisplanner van de NS goed te checken op de dag zelf. ''Op woensdagochtend is de reisplanner zeker up-to-date'', vertelt de woordvoerder.

Voor de reisplanner van Connexxion, de app Transdev, geldt dit niet. De digitale schermen bij de bushaltes zijn daarentegen wél actueel. 

En als je inderdaad een stranddag hebt gepland, is het wel mogelijk om het strand te bereiken. ''De trein van 8.01 uur naar Zandvoort rijdt misschien nog niet, maar de volgende mogelijk wel, check daarom goed de app'', vertelt de woordvoerder. ''Ik kan me voorstellen dat je vroeg op het strand wil zijn, maar helaas kan het op deze dag even niet.''

De impact op reizigers

''Het heeft een flinke impact op het hele land, maar dat is juist het doel van zo'n staking'', zegt de woordvoerder van de NS. Tijdens deze staking kunnen reizigers geen gebruikmaken van een vergoeding door de NS voor alternatief vervoer. Bij andere stakingen was dit vaak wel het geval, maar deze staking duurt niet de hele dag en dan hanteert de NS geen stakingsregeling.

Schiphol-medewerkers voerden vandaag actie op de luchthaven om aandacht te vragen voor hun zorgen over het huidige kabinetsbeleid en de arbeidsomstandigheden. Volgens vakbond FNV dreigen werknemers minder bescherming te krijgen als zij hun baan verliezen of arbeidsongeschikt raken. Beveiligers op Schiphol waarschuwen daarnaast voor een nieuwe 'horrorzomer' als er niets verandert aan de werksituatie.

Schoonmakers, beveiligers, bagage- en platformmedewerkers maken zich grote zorgen over hun bestaanszekerheid. Volgens FNV komen de plannen van het kabinet juist hard aan in een sector waar veel mensen fysiek zwaar werk doen en banen regelmatig onder druk staan.

De vakbond wijst erop dat de WW wordt verkort, uitkeringen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en ouderschapsverlof worden versoberd en de AOW-leeftijd verder omhoog gaat. Daardoor krijgen werknemers volgens de bond te maken met meer onzekerheid en minder bescherming.

'Werken keihard'

"Wij werken keihard voor onze centen", zegt Sandra, die als schoonmaker op de luchthaven werkt. Op een zelfgemaakt actiebord staat geschreven: 'Premier Jetten weg met jouw wetten'. Ze zegt: "Premier Jette pakt alleen maar af. Mensen die veel geld over hebben, pakt hij niet. Dat is scheef", zegt ze boos.

"Er is een afbraakbeleid van 6,8 miljard euro. En dat moet van tafel, want de mensen die hier werken, die weten dat je ziek kan worden van je werk, dat je werk onzeker is, dat je dan een vangnet nodig hebt als je werkloos wordt", zegt campagneleider Ilze Smit van FNV.

"Uiteindelijk moet je iedereen de boodschappen betalen en dat is wat dit kabinet weg wil bezuinigen."

Horrorzomer

Ook beveiligers vroegen aandacht voor hun werkomstandigheden. Vorig jaar luidden zij al de noodklok, maar volgens hen is er sindsdien weinig verbeterd. "We zijn als een spons, helemaal uitgeknepen", zegt Erdal, die al 28 jaar als beveiliger werkt. "In al die jaren heb ik het nog nooit zo zien verpauperen."

Schiphol beloofde de situatie aan te pakken en bracht het aantal beveiligingsbedrijven terug van vijf naar drie, met als doel meer grip te krijgen op de beveiliging en de arbeidsomstandigheden van medewerkers te verbeteren. Toch zijn veel beveiligers allesbehalve tevreden. Volgens hen hebben de veranderingen geleid tot onrust, verslechterde roosters en meer werkdruk.

"De nieuwe airco's staan niet aan. Er zijn mensen die flauwvallen, mensen die gewoon huilend van de check worden gehaald, omdat ze gewoon niet meer kunnen", vertelt Erdal. 

Nieuwe acties in najaar

Tijdens de actie gingen medewerkers ook in gesprek met politici over mogelijke oplossingen. Van de uitgenodigde partijen waren alleen de SP en Progressief Nederland (PRO) aanwezig. Ook Premier Jetten kwam niet naar Schiphol.

Schiphol was vooralsnog niet bereikbaar voor commentaar. Reizigers ondervonden geen hinder van de actie. FNV spreekt al over nieuwe acties in het najaar. 

Schiphol-medewerkers voerden vandaag actie op de luchthaven om aandacht te vragen voor hun zorgen over het huidige kabinetsbeleid en de arbeidsomstandigheden. Volgens vakbond FNV dreigen werknemers minder bescherming te krijgen als zij hun baan verliezen of arbeidsongeschikt raken. Beveiligers op Schiphol waarschuwen daarnaast voor een nieuwe 'horrorzomer' als er niets verandert aan de werksituatie.

Schoonmakers, beveiligers, bagage- en platformmedewerkers maken zich grote zorgen over hun bestaanszekerheid. Volgens FNV komen de plannen van het kabinet juist hard aan in een sector waar veel mensen fysiek zwaar werk doen en banen regelmatig onder druk staan.

De vakbond wijst erop dat de WW wordt verkort, uitkeringen bij ziekte, arbeidsongeschiktheid en ouderschapsverlof worden versoberd en de AOW-leeftijd verder omhoog gaat. Daardoor krijgen werknemers volgens de bond te maken met meer onzekerheid en minder bescherming.

'Werken keihard'

"Wij werken keihard voor onze centen", zegt Sandra, die als schoonmaker op de luchthaven werkt. Op een zelfgemaakt actiebord staat geschreven: 'Premier Jetten weg met jouw wetten'. Ze zegt: "Premier Jette pakt alleen maar af. Mensen die veel geld over hebben, pakt hij niet. Dat is scheef", zegt ze boos.

"Er is een afbraakbeleid van 6,8 miljard euro. En dat moet van tafel, want de mensen die hier werken, die weten dat je ziek kan worden van je werk, dat je werk onzeker is, dat je dan een vangnet nodig hebt als je werkloos wordt", zegt campagneleider Ilze Smit van FNV.

"Uiteindelijk moet je iedereen de boodschappen betalen en dat is wat dit kabinet weg wil bezuinigen."

Horrorzomer

Ook beveiligers vroegen aandacht voor hun werkomstandigheden. Vorig jaar luidden zij al de noodklok, maar volgens hen is er sindsdien weinig verbeterd. "We zijn als een spons, helemaal uitgeknepen", zegt Erdal, die al 28 jaar als beveiliger werkt. "In al die jaren heb ik het nog nooit zo zien verpauperen."

Schiphol beloofde de situatie aan te pakken en bracht het aantal beveiligingsbedrijven terug van vijf naar drie, met als doel meer grip te krijgen op de beveiliging en de arbeidsomstandigheden van medewerkers te verbeteren. Toch zijn veel beveiligers allesbehalve tevreden. Volgens hen hebben de veranderingen geleid tot onrust, verslechterde roosters en meer werkdruk.

"De nieuwe airco's staan niet aan. Er zijn mensen die flauwvallen, mensen die gewoon huilend van de check worden gehaald, omdat ze gewoon niet meer kunnen", vertelt Erdal. 

Nieuwe acties in najaar

Tijdens de actie gingen medewerkers ook in gesprek met politici over mogelijke oplossingen. Van de uitgenodigde partijen waren alleen de SP en Progressief Nederland (PRO) aanwezig. Ook Premier Jetten kwam niet naar Schiphol.

Schiphol was vooralsnog niet bereikbaar voor commentaar. Reizigers ondervonden geen hinder van de actie. FNV spreekt al over nieuwe acties in het najaar. 

Gemeente Amstelveen wil nog steeds een asielzoekerscentrum met zo'n 280 opvangplekken tegen de grens van buurgemeente Uithoorn plaatsen. Het COA zette een week geleden een streep door dat plan. Aan dat besluit ging flinke (politieke) druk vanuit Uithoorn vooraf. 

Asielwethouder José de Robles zei eind vorig jaar tegen NH alles op alles te willen zetten om deze locatie tegen te houden. "We hebben steeds benadrukt dat het een onwenselijke locatie is. We zijn niet tegen asielopvang, maar deze locatie ligt ver weg van de Amstelveense voorzieningen en dicht bij die van Uithoorn", zegt hij. 

Ook waren er verschillende demonstraties. Tegen zowel de beoogde locatie in Amstelveen als die aan de Wiegerbruinlaan in Uithoorn. Volgens gemeenteraadslid Petra van Leeuwen heeft het plan van Amstelveen het draagvlak voor asielopvang onder Uithoornaars negatief beïnvloed. Dat merkte haar partij Gemeentebelangen tijdens gesprekken met bewoners.

"Wij merkten dat mensen die voor zijn het wel heel erg veel vinden met ook nog die van Amstelveen erbij." 

Geen goede toegangsweg

Het COA schrijft in een brief aan het Amstelveense college van burgemeester en wethouder dat de opvanglocatie niet doorgaat, omdat geen betaalbare verkeersveilige toegangsweg kan worden gerealiseerd. 

Het perceel waar het azc zou moeten komen heeft nu één ontsluiting: via een betonnen brug die uitkomt op de Uithoornse Randweg.

Kersverse Amstelveens wethouder Saloua Chaara verbaast zich over de conclusie. "Het COA heeft deze locatie met al haar kennis en ervaring in eerste instantie zelf aangewezen", vertelt ze in gesprek met NH. "Amstelveen heeft toen oké gezegd. Daarna is het COA onderzoek gaan doen en heeft daarin al gekeken naar punten als verkeer."

Maandag weer om tafel

Met de locatie zou Amstelveen volgens de spreidingswet genoeg asielzoekers opvangen. "Dan hebben we een locatie waarmee we aan onze wettelijke taakstelling voldoen en dan krijg je zo'n brief." 

Amstelveen heeft inmiddels een brief naar het COA gestuurd waarin ze de verkeersargumenten weerlegt. Maandag volgt een gesprek. Volgens de gemeente heeft het COA tijdens een schouw in 2025 vastgesteld dat de opening van de opvang maar weinig extra gemotoriseerd vervoer betekent, omdat asielzoekers over het algemeen geen auto hebben. Wel worden zij soms per bus vervoerd en zal tien man COA-personeel eventueel met de auto reizen. 

Tijdens de bouwperiode zal meer (zwaar) verkeer op en aan rijden naar de locatie. De betonnen brug is daar niet sterk genoeg voor, daarom zal een tijdelijke weg moeten worden aangelegd. Amstelveen denkt dat zo'n tijdelijke weg aansluitend op provinciale weg N201 mogelijk is.

Het COA stelt in haar brief aan Amstelveen te verwachten dat de provincie daar op korte termijn geen toestemming voor zal geven. Volgens Chaara zou dat geen probleem moeten zijn, als het alleen om een tijdelijke bouwweg gaat. 

NH heeft het COA gevraagd waarom de organisatie de verkeerssituatie eerder wel geschikt vond, maar nog geen antwoord gekregen. 

De Japanse keizer Naruhito heeft gistermiddag samen met zijn vrouw Masako in het Amsterdamse Bos de eerste boom van het vernieuwde Bloesempark geplant. Daarmee eindigde het paar het driedaagse staatsbezoek aan Nederland.

Dat Masako er ook bij was, maakte het moment extra bijzonder. Bij eerdere bezoeken afgelopen week haakte zij niet aan.

De vierhonderd kersenbloesems zijn in het jaar 2000 aan Amstelveen geschonken door de Japan Women's Club en worden gezien als hét symbool van de band tussen Nederland en Japan.

Bijzonder

Burgemeester Tjapko Poppens nodigde het keizerlijk paar dan ook graag uit om de eerste nieuwe boom te planten. Een groot deel van de bloesems is aan vervanging toe. Poppens vond het bezoek heel bijzonder. "Ze waren heel erg geïnteresseerd en op de hoogte."

Ook voor voorzitter van de Japan Women's Club Misae Endo was het een hele bijzondere dag. "Ze waren heel vriendelijk en stelden me allemaal vragen. Jammer dat ik geen vrienden met ze kan zijn."

De zorg in Nederlandse gevangenissen voor vreemdelingen schiet tekort. Dat schrijft het anti-foltercomité (CPT) van de Raad van Europa in een rapport, na een bezoek aan twee detentiecentra in Nederland en de Penitentiaire Inrichting (PI) Ter Apel in oktober vorig jaar.

In detentiecentra worden vreemdelingen vastgezet in afwachting van uitzetting, bijvoorbeeld omdat hun asielaanvraag is afgewezen of als ze geen geldig reisdocument hebben. Nederland heeft drie locaties daarvoor: het Justitieel Complex Schiphol, het Justitieel Complex Zeist en het detentiecentrum in Rotterdam, de enige vreemdelingenbewaring in Nederland.

Volgens cijfers van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) werden in 2025 ruim 3000 vreemdelingen vastgezet. Daarvan was 89 procent man. Ook gezinnen zitten in bewaring, maar voor maximaal twee weken.

'Hoog niveau van geweld'

Het comité zag in het detentiecentrum voor vreemdelingen in Rotterdam een oververtegenwoordiging van mensen met complexe problemen, zowel fysieke als mentale, en gedetineerden die kampten met een verslaving. Volgens het CPT is de zorg voor hen ondermaats.

"Dit draagt bij aan het hoge niveau van geweld tussen gedetineerden onderling en de frequente inzet van het Intern Bijstandsteam (IBT)", staat in het rapport. Een intern bijstandsteam is een speciale, getrainde eenheid binnen een gevangenis voor calamiteiten.

Het is al langer bekend dat het detentiecentrum in Rotterdam kampt met een personeelstekort. Hierdoor moet het centrum soms uitgeprocedeerde asielzoekers weren omdat het te vol is, bleek eerder uit onderzoek van NRC.

Ook in de PI in Ter Apel zag het comité veel mensen met psychische problemen en verslavingen, voor wie te weinig zorg en aandacht was. De inrichting van de speciale opvang voor kwetsbaren binnen de PI is volgens het comité ook niet geschikt. Dat komt doordat de opvang te groot is, door de gedeelde ruimtes met de reguliere afdeling en het gebrek aan voldoende gekwalificeerd personeel.

Klachtrecht

Het comité is kritisch op de klachtenafhandeling in de Nederlandse detentiecentra voor vreemdelingen. Door een toenemend aantal klachten staat dat systeem nu onder druk. Dat komt onder meer door een personeelstekort. "Het traject van indiening tot eindbeslissing van een klacht kan vaak meerdere maanden in beslag nemen", aldus het comité.

Vreemdelingen die vastzitten kunnen een klacht indienen over de leefomstandigheden of medische zorg in de detentiecentra, op basis van het klachtrecht. Het comité vindt dat de procedures daarvan sneller moeten, zodat dat recht in de praktijk ook echt werkt.

Psychologen

In een reactie op het rapport laat de Nederlandse regering aan persbureau ANP weten dat in Rotterdam de mentale gezondheid van gedetineerden de aandacht heeft. Er wordt gewerkt aan de werving van medisch personeel, maar door krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om gekwalificeerde mensen aan te nemen, met name psychologen. Ook in Ter Apel wordt volgens de regering geprobeerd de medische dienst uit te breiden en de speciale afdeling voor kwetsbaren te verbeteren.

De NS bevestigt dat er woensdagochtend 24 juni tussen 04.00 en 08.00 uur in het hele land geen treinen rijden. Vakbond FNV heeft voor die ochtend een staking aangekondigd. Ook werknemers in het bus-, tram- en metrovervoer staken.

Na de staking in de vroege ochtend moet de NS de dienstregeling weer opstarten. Daardoor kunnen reizigers ook de rest van de ochtend te maken krijgen met treinen die niet rijden of vertraagd zijn. Vervangend vervoer aanbieden is niet mogelijk, stelt de NS, omdat daarvoor niet genoeg bussen beschikbaar zijn.

De zogenoemde Airportsprinter tussen Amsterdam Centraal, Schiphol en Hoofddorp rijdt tijdens de staking wel, net als de Eurostar naar Londen en Parijs voor reizigers met een reservering.

Meer verstoringen

De vakbond stelt dat andere vervoerders woensdagochtend ook niet rijden. Arriva zegt tegen persbureau ANP nog niet te weten wat de impact van de staking wordt, omdat niet duidelijk is hoeveel medewerkers staken. "We rijden wat we kunnen rijden", zegt een woordvoerder, die verwacht dat de vervoerder vanaf 08.30 uur weer volgens de dienstregeling rijdt.

Het GVB in Amsterdam en de RET in Rotterdam beginnen pas na 08.00 uur met rijden. In beide steden moeten reizigers rekening houden met verstoringen tot later in de ochtend. Transdev, het vervoersbedrijf achter onder meer Connexxion, zegt nog "druk in vergadering" te zijn over de gevolgen van de staking voor de dienstregeling.

FNV had de staking vorige maand al aangekondigd. De staking richt zich tegen bezuinigingen op de sociale zekerheid, zoals het inkorten van de WW en het versoberen van de WIA, de uitkering voor langdurig zieken. Ook tegen het versneld verhogen van de AOW-leeftijd zou gestaakt worden, maar dat kabinetsplan is van tafel.

Het is onrustig binnen de raad die de belangen van omwonenden van Schiphol behartigt. Verschillende leden van het adviesorgaan hebben hun taken uit protest neergelegd, melden zij vrijdag. Ze vinden dat de raad niet langer in staat is om de belangen van alle omwonenden te behartigen. Als er niets verandert, dreigt er volgens hen weinig te verbeteren aan de situatie van omwonenden van de luchthaven.

De Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) werd in 2023 in het leven geroepen en geeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) ongevraagd en gevraagd advies. Khadija Arib is voorzitter van de raad, die bestaat uit gekozen leden die de omwonenden van de start- en landingsbanen en bijbehorende aanvliegroutes vertegenwoordigen. Ook zijn er deskundigen en maatschappelijke organisaties betrokken.

Vier leden hebben de taken vrijdag neergelegd. Hun zetels in de raad komen niet beschikbaar.

Deelbelangen

De onvrede heeft te maken met de manier waarop de raad is opgezet. Elk lid vertegenwoordigt een baan en daarmee een bepaalde groep omwonenden, waardoor deelbelangen ontstaan, aldus de critici. Ook zou er te weinig zijn gedaan om de "Schiphol-lobby buiten de deur te houden" in de aanloop naar een belangrijk advies.

Het ging mis in de aanloop naar een belangrijk advies over het nieuwe Luchthavenverkeersbesluit, zegt Jeroen Wester, een van de MRS-leden die zijn taken neerlegde. Een belangrijk punt daarin is het zogeheten preferente baangebruik, waarbij sommige banen op Schiphol de voorkeur krijgen, omdat daar minder mensen omheen wonen en de hinder relatief gezien lager is. Gezien de deelbelangen lag dat punt zo gevoelig dat er binnen de raad niet over gesproken is, zegt Wester.

Verbetering van leefbaarheid

"Het doel van de MRS is om de leefbaarheid en gezondheidssituatie voor alle omwonenden te verbeteren. Met de huidige vertegenwoordigingswijze per baan is het niet mogelijk om dat voor alle omwonenden in gelijke mate te doen." Wester pleit bijvoorbeeld voor een gezondheidsraad, in plaats van een raad waarin afzonderlijke gebieden rondom Schiphol zijn vertegenwoordigd.

De raad dient ook een "landsbelang", benadrukt Wester, door de grote impact van het luchtvaartdossier op stikstof en de belasting van de ruimtelijke omgeving. "Dit dossier ligt in de orde van Tata Steel en Groningen."

De gemeenteraad van Katwijk heeft een voorlopig positief advies gegeven over de bouwplannen voor een grote medicijnfabriek van de Amerikaanse farmaceut Eli Lilly. Een ruime meerderheid stemde kort na middernacht in met de vergunningaanvraag, waar nu iedereen op kan reageren. In het najaar volgt een definitief besluit.

Enkele uren voor de raadsvergadering bereikten het Rijk, de provincie Zuid-Holland en de gemeente Katwijk een akkoord over onder meer de financiële voorwaarden. De overheden investeren gezamenlijk ruim 100 miljoen euro in de bereikbaarheid van het gebied.

Er komt niet alleen een productielocatie van Eli Lilly, maar ook duizenden woningen. Minimaal de helft van die woningen moet in de categorie 'betaalbaar' komen. Daarmee kwamen het Rijk en de provincie, die samen 72 miljoen euro inleggen, tegemoet aan een harde eis die de gemeenteraad had gesteld.

Intussen is de grond al bouwklaar gemaakt, zijn kassen gesloopt en bewoners uitgekocht. De fabriek komt bij het Leiden Bioscience Park. Het terrein valt onder de gemeente Katwijk.

Hoogopgeleid

Eli Lilly heeft productielocaties in Duitsland, Frankrijk, Ierland, Italië, Spanje. Daar moet binnenkort de fabriek bij het Leiden Bioscience Park bij komen.

Het bedrijf koos voor die plek vanwege de goede bereikbaarheid, met de Rotterdamse haven en luchthaven Schiphol in de buurt. Daarnaast wonen er veel hoogopgeleide arbeidskrachten in het gebied.

In de Nederlandse fabriek moeten uiteindelijk geneesmiddelen worden gemaakt voor diabetes, obesitas, hart- en vaataandoeningen, oncologie, immunologie en neuroscience. "Genoeg voor de hele wereld", zei de topman van Eli Lilly Dave Ricks eerder.

Een van de belangrijkste middelen die het bedrijf hier wil produceren is het afvalmedicijn Mounjaro. Hiermee wil Eli Lilly het Deense Novo Nordisk beconcurreren. Dat bedrijf maakt het populaire afslankmiddel Ozempic.

Boost

De overheid is enthousiast over het plan. Toen de komst van de medicijnfabriek vorig jaar november werd gepresenteerd, noemde toenmalig minister van Economische Zaken Vincent Karremans het "een enorme boost" voor de regionale en nationale economie.

De Katwijkse gemeenteraad reageerde in eerste instantie gemengd. De meeste partijen denken dat de komst van Eli Lilly werkgelegenheid oplevert en economisch interessant is. Maar ze uitten ook bezwaren. Door de komst van duizenden nieuwe woningen wordt het drukker op de lokale wegen, waar nu al regelmatig files staan.

Daarnaast spraken lokale bestuurders de vrees uit dat de fabriek de recreatie op het Valkenburgse Meer belemmert. En er zijn zorgen over het hoge waterverbruik van de fabriek en de effecten op het milieu.

Begin juni gaf de gemeenteraad aan bereid te zijn voorlopig voor de komst van de Amerikaanse farmaceut te stemmen. Wel moest er voor de stemming meer duidelijkheid komen vanuit het Rijk over de aanpak en financiering van de verkeersknelpunten.

Een 17-jarige jongen is veroordeeld tot twee jaar jeugddetentie en jeugd-tbs voor het doodschieten van de 17-jarige Rivaldo in Amsterdam. Dat is de maximale straf die de verdachte opgelegd kon krijgen en is gelijk aan de eis van het Openbaar Ministerie.

Het slachtoffer werd vorig jaar augustus neergeschoten op een voetbalveldje in stadsdeel Zuidoost. De 17-jarige werd onderweg naar het ziekenhuis nog gereanimeerd, maar hij overleed aan zijn verwondingen. Een dag later werd de destijds 16-jarige verdachte aangehouden.

Gestolen ketting

Uit onderzoek is gebleken dat een gestolen ketting de aanleiding was voor het schietincident. Een uur daarvoor werd een vriend van Rivaldo in de buurt van het voetbalveldje beroofd van zijn ketting. Vervolgens doken er op sociale media foto's op waarop de latere schutter met de ketting te zien was.

Uit chatgesprekken blijkt dat Rivaldo daarna de jongen zocht om de ketting terug te krijgen. Die jongen ging vervolgens met twee anderen terug naar het voetbalveldje en begon daar ruzie te maken met het slachtoffer, waarna er werd geschoten.

De veroordeelde jongen heeft altijd ontkend, maar de rechtbank acht bewezen dat hij degene was die Rivaldo heeft doodgeschoten. Volgens de rechters blijkt dit onder meer uit camerabeelden uit de omgeving. De schietpartij zelf was daar niet op te zien, maar de momenten net daarvoor en daarna wel.

Geen openheid van zaken

De rechtbank rekent het de jongen zwaar aan dat hij "op geen enkele wijze" openheid van zaken wilde geven. De rechtbank verwijst naar "de heersende zwijgcultuur in de wijk" en noemt het "een verdrietige constatering" dat er mensen bij de schietpartij aanwezig waren en mogelijk meer wisten, maar niet met de politie hebben willen praten.

Nabestaanden blijven daardoor achter met onbeantwoorde vragen, aldus de rechter. Ook benadrukt de rechter dat het voor de buurt een ingrijpende gebeurtenis is geweest. De dood van Rivaldo maakte veel los, schrijft stadszender AT5. Tijdens een buurtbijeenkomst kort erna kwamen veel mensen samen om te rouwen en hun steun te betuigen aan de familie.

Meerdere strafbare feiten

De veroordeelde jongen heeft zich voorafgaand aan het doodschieten van Rivaldo ook schuldig gemaakt aan een ander misdrijf. Zo had hij een week eerder samen met anderen een man in Amstelveen met veel geweld en onder bedreiging van vuurwapens belaagd bij zijn huis met het idee zijn woning binnen te vallen.

Deskundigen hebben de verdachte onderzocht en concluderen dat hij een beperkt empathisch vermogen en een gebrekkige gewetensfunctie heeft. Zij achten de kans op herhaling groot.

Maximale straf

De rechtbank oordeelt dat "gelet op de ernst van de feiten" alleen een maximale straf passend is. Omdat de verdachte tijdens het plegen van de feiten 16 jaar oud was, kan de rechtbank maximaal 2 jaar jeugdgevangenis en jeugd-tbs opleggen.

"De verdachte heeft gezien zijn problematiek langdurig en intensief behandeling nodig om tot een positieve gedragsverandering te komen", aldus de rechtbank.

De rechtbank heeft de 17-jarige J.A. veroordeeld tot twee jaar jeugddetentie en jeugd-tbs voor het doodschieten van de 17-jarige Rivaldo Benjamin in augustus vorig jaar in Amsterdam-Zuidoost. De tiener is daarnaast veroordeeld voor een gewelddadige woningoverval in Amstelveen, een week voor de schietpartij.

Op Schiphol is het deze dagen een komen en gaan van voetbalfans. De ene groep supporters keert met een schorre stem terug uit Dallas, waar Oranje het opnam tegen Japan. De andere groep staat juist op het punt om het vliegtuig naar Houston te pakken voor de volgende WK-wedstrijd tegen Zweden.

"Ja, zoals je misschien kan horen, het was heel erg leuk", lacht Mathieu uit Krommenie met een rauwe stem. Samen met zijn vriend Sjors uit Zaandijk reisde hij naar Dallas om Oranje te zien schitteren.

"Het was echt fantastisch. Een groot feest. Beetje jammer van het resultaat alleen, die 2-2 op het einde", zegt hij. 

Daar is de Brabantse Gert-Jan het niet helemaal mee eens. "We hebben niet verloren toch?", zegt hij lachend. "Da's toch een goed teken? Zeven keer slecht voetballen en we zijn wereldkampioen."

Nederland is op weg om de doelstellingen van het Schone Lucht Akkoord te halen. In een tussenrapportage meldt het RIVM dat als alle voorgenomen plannen worden uitgevoerd, de gezondheidswinst groter is dan twee jaar geleden nog werd verwacht.

Gemeentes, provincies en het Rijk spraken in 2020 af meer te doen tegen fijnstof en stikstofoxide in de lucht. Er zou gekeken worden hoe de uitstoot kon worden teruggebracht van huishoudens, de industrie, het verkeer en de landbouw. Er werd bijvoorbeeld ingezet op het terugdringen van vervuilende dieselaggregaten, nieuwe emissie-eisen voor fabrieken en strengere normen voor voertuigen.

Door dat soort maatregelen blijft de gemiddelde Nederlander straks 4 maanden langer leven ten opzichte van ijkjaar 2016, toen volgens het RIVM Nederlanders gemiddeld 9,5 maanden eerder stierven als gevolg van vervuilde lucht. Naar verwachting zullen er ook minder gevallen van kinderastma en hart- en vaatziekten zijn.

Elektrische auto's

Het RIVM berekent elke twee jaar hoeveel winst in levensverwachting er wordt geboekt met de voorgestelde plannen. Hoofddoel was om de verloren tijd door vervuilde lucht in 2023 met de helft terug te dringen. In 2024 waarschuwde het RIVM nog dat dat net niet gehaald zou worden: in plaats van 50 procent gezondheidswinst dreigde het resultaat slechts 46 procent te zijn.

Met vier maanden extra komt de verwachting van dit jaar uit op 55 procent. Dat het streven nu wel gehaald wordt, komt deels doordat er sneller meer elektrische auto's worden gekocht dan eerder geraamd. Daarnaast is ook een verbeterde rekenmethode gebruikt die gunstiger uitvalt. Al met al is de uitstoot van stikstofoxiden in 2030 ongeveer 8 procent lager dan aanvankelijk gedacht.

Het RIVM waarschuwt wel dat stikstofdioxiden gevaarlijker zijn dan eerder werd aangenomen. Bovendien zal Nederland in 2030 nog niet overal voldoen aan strengere Europese normen die dan ook gaan gelden. Voor plekken als Schiphol, de Rijnmond en langs verschillende snelwegen zijn daarvoor extra maatregelen nodig.