De zeldzame argusvlinder is terug van weggeweest in de polders van Amstelveen. Boer Remco plant bloemen langs zijn akkers in de Bovenkerkerpolder om de vlinder een handje te helpen.

Bioloog Aad van Paassen wijst naar een bloemenstrook naast een sloot in een weiland in de Bovenkerkerpolder. "Dit is ideaal, hoe het er nu uitziet. Een bedekkende vegetatie met allemaal soorten planten." Aad is naast bioloog vrijwilliger bij het IVN in Amstelveen.

Afgenomen populatie 

Hij deed de ontdekking van de bijzonder grote argusvlinderpopulatie toen hij een rondje van anderhalve kilomter liep over het land. Hij telde toen 141 argusvlinders. Opmerkelijk, want de populatie van deze boerenlandvlinder is sinds 1990 flink achteruitgegaan. "Er is veel veranderd in het landelijk gebied. De boeren zijn vooral bezig geweest om het bedrijf goed lopend te houden," vertelt Aad.

Hierdoor is het leefgebied van de argusvlinder afgenomen, verklaart Aad. Maar dat is hier in de Bovenkerkpolder teruggedraaid door boer Remco van Blaaderen, met hulp van de organisatie Boeren van Amstel. Zij hebben langs de slootranden allerlei bloemensoorten gezaaid. "Voor de productie en de koeien voegt het niks toe", zegt Remco. "Maar het is heel leuk voor de insecten en de kleuren in het veld."

Biodiversiteit 

Remco heeft er wel wat extra werk aan. "Ik moet die stroken onderhouden, en sommig onkruid moet ik wegmaaien. Maar het is het waard, en die insecten en kleuren zijn leuk. Het is echt de kroon op mijn werk." En vlinderfanaat Aad is er ook erg blij mee. "Wij zijn nu aan het onderzoeken hoe we de leefomgeving nog verder kunnen verbeteren."

Met hulp van onder andere Boeren van Amstel willen ze het project verder uitbreiden. Directeur van de organisatie, Michel Penterman, zegt: "Ik had gehoord dat er een paar argusvlinders waren gezien, maar één argusvlinder maakt nog geen lente. Het was dan ook echt een vreugdemoment toen we van Aad hoorden dat hij zo ontzettend veel argusvlinders had gevonden."

De Raad van State heeft geen grote bezwaren tegen de plannen van het kabinet over Schiphol. Er moet wel nog het een en ander aangepast worden, met het oog op omwonenden en het milieu, blijkt uit hun advies. Hoewel de minister en Schiphol zelf blij zijn, hebben omwonenden en de Milieufederatie nog hun bedenkingen.

Al jarenlang is er gesteggel over het aantal vluchten op Schiphol. Schiphol moest krimpen vanwege geluidsoverlast voor omwonenden, maar er was discussie over hoeveel vluchten precies. Toenmalig minister van Infrastructuur en Waterstaat besloot uiteindelijk dat er nog 478.000 vluchten van en naar Schiphol zouden mogen vertrekken.

Nu is het aan huidig minister Karremans om de regels over het maximale geluid, de veiligheid, het gebruik van start- en landingsbanen en de uitstoot van stoffen rondom de luchthaven te verbeteren.

Omwonenden vinden het aantal vluchten nog altijd te hoog. "We vinden dat nog steeds onze gezondheid niet wordt meegenomen in de besluitvorming", zegt Stefan Molenaar namens de bewoners.

Geen fundamentele bezwaren

De Raad van State heeft geen fundamentele bezwaren tegen het voorstel. Daarmee lijkt het kabinet weer een stap dichterbij te komen in het vormen van wettelijke regels over het aantal vliegbewegingen en in het verminderen van de geluidshinder voor omwonenden, het zogeheten luchthavenverkeersbesluit (LVB).

Tegelijkertijd is de RvS ook kritisch: de duidelijkheid voor omwonenden is namelijk nog altijd onvoldoende. Zo luidt het advies om duidelijk uit te leggen welke maatregelen getroffen kunnen worden als de geluidsnormen worden overschreden. En als de luchthaven wil doorgroeien naar 500.000 vluchten, wat met deze regels mogelijk is, moet volgens de RvS eerst de bescherming van omwonenden op orde zijn.

Bovendien vindt de RvS de onderbouwing van de milieubelangen nog niet voldoende. Het kabinet stelde voor deze regels een milieueffectenrapport op, maar de keuzes die het kabinet daarin maakt zijn volgens de RvS nog te onduidelijk.

'Niets liever dan duidelijkheid'

Toch is minister Karremans blij met het advies. "Gegeven alle kritiek die het LVB heeft gekregen, is dit advies van de Raad van State absoluut een opsteker", zegt hij. Ook zegt hij de opmerkingen van de RvS mee te nemen in de uiteindelijke regels.

Ook Schiphol zelf staat positief tegenover het advies. "Die 478.000 vluchten zijn genoeg om Schiphol als internationaal knooppunt in Europa in stand te houden", zegt bestuursvoorzitter van Schiphol Pieter van Oord. "Elke industrie wil niets liever dan duidelijkheid van de overheid. Dan kunnen we namelijk verder investeren."

Net zoals Schiphol, zijn ook luchtvaartmaatschappijen blij met de duidelijkheid die er nu is ontstaan."Die aandachtspunten lijken alleen maar nuttig om tot een weloverwogen besluit te komen, dat recht doet aan de omwonenden, Schiphol en de luchtvaartmaatschappijen", schrijft Brancheorganisatie Barin.

Werk aan de winkel

Toch zijn het de omwonenden die op basis van het advies zien dat er nog veel werk aan de winkel is voor de minister. "Toen ik het las moest ik eerst een beetje lachen, want er staat echt nog fundamentele kritiek in waar de minister nog niets mee heeft gedaan", zegt Molenaar.

Hij uitte een half jaar geleden namens de omwonenden al kritiek op de plannen van het kabinet, die volgens hem veel lijken op de kritiek die in het advies van de RvS staat. "Wij zien als omwonenden en bewoners dat dit niet zomaar opgelost is. We vinden namelijk dat onze gezondheid bijvoorbeeld nog niet wordt meegenomen in het beleid", zegt hij.

Molenaar hoopt dat de minister aan de slag gaat met het advies, met name met het oog op de bewoners.

Ook de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland neemt het op voor de omwonenden in hun reactie. Wat de organisatie betreft moet de minister terug naar de tekentafel. "Ik hoop dat minister en ministerie niet horende doof en ziende blind blijven voor deze adviezen. De onderbouwing is als een kaartenhuis dat instort. Het ontwerp-LvB beschermt omwonenden onvoldoende tegen vliegtuiglawaai. Dat is nu klip en klaar", zegt Sijas Akkerman, directeur van de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland.

De RvS adviseert het kabinet om rekening te houden met de opmerkingen voordat een besluit wordt genomen. Minister Karremans wil de nieuwe regels op 1 november laten ingaan.

De zeldzame argusvlinder is terug van weggeweest in de polders van Amstelveen. Boer Remco plant bloemen langs zijn akkers in de Bovenkerkerpolder om de vlinder een handje te helpen.

Bioloog Aad van Paassen wijst naar een bloemenstrook naast een sloot in een weiland in de Bovenkerkerpolder. "Dit is ideaal, hoe het er nu uitziet. Een bedekkende vegetatie met allemaal soorten planten." Aad is naast bioloog vrijwilliger bij het IVN in Amstelveen.

Afgenomen populatie 

Hij deed de ontdekking van de bijzonder grote argusvlinderpopulatie toen hij een rondje van anderhalve kilomter liep over het land. Hij telde toen 141 argusvlinders. Opmerkelijk, want de populatie van deze boerenlandvlinder is sinds 1990 flink achteruitgegaan. "Er is veel veranderd in het landelijk gebied. De boeren zijn vooral bezig geweest om het bedrijf goed lopend te houden," vertelt Aad.

Hierdoor is het leefgebied van de argusvlinder afgenomen, verklaart Aad. Maar dat is hier in de Bovenkerkpolder teruggedraaid door boer Remco van Blaaderen, met hulp van de organisatie Boeren van Amstel. Zij hebben langs de slootranden allerlei bloemensoorten gezaaid. "Voor de productie en de koeien voegt het niks toe", zegt Remco. "Maar het is heel leuk voor de insecten en de kleuren in het veld."

Biodiversiteit 

Remco heeft er wel wat extra werk aan. "Ik moet die stroken onderhouden, en sommig onkruid moet ik wegmaaien. Maar het is het waard, en die insecten en kleuren zijn leuk. Het is echt de kroon op mijn werk." En vlinderfanaat Aad is er ook erg blij mee. "Wij zijn nu aan het onderzoeken hoe we de leefomgeving nog verder kunnen verbeteren."

Met hulp van onder andere Boeren van Amstel willen ze het project verder uitbreiden. Directeur van de organisatie, Michel Penterman, zegt: "Ik had gehoord dat er een paar argusvlinders waren gezien, maar één argusvlinder maakt nog geen lente. Het was dan ook echt een vreugdemoment toen we van Aad hoorden dat hij zo ontzettend veel argusvlinders had gevonden."

Welkom in het NH Nieuwsblog van maandag 14 september. In dit liveblog houden we je de hele dag op de hoogte van het 112-nieuws uit de provincie. 

De schoonmakers van onder andere Schiphol en NS-stations leggen vanaf vandaag tot en met vrijdag hun werk neer. Dat heeft vakbond FNV bekendgemaakt. Daarmee protesteren ze tegen de cao die vakbond CNV met de werkgevers heeft afgesproken. 

Caroline Lamberts, bestuurder van FNV Schoonmaak, benadrukt dat het om een landelijke staking gaat. Naast op Schiphol en stations wordt er ook op een aantal universiteiten en hogescholen het werk neergelegd. 

"Het CNV en Schoonmakend Nederland hebben een cao getekend, maar onze schoonmakers hebben heel duidelijk gezegd dat dit resultaat niet goed genoeg is. Ruim tachtig procent van onze leden heeft het afgewezen," zegt Lamberts.

'Hotelschoonmakers oneerlijk betaald'

De vakbond wil dat de cao wordt opengebroken en heeft daarbij vier eisen voor een eventueel nieuw cao. Zo willen ze geen verlies van inkomsten bij ziekte, een automatische prijscompensatie en een hogere loonsverhoging. 

Als laatste eist het FNV gelijke toeslagen voor hotelschoonmakers. "Hotelschoonmakers krijgen namelijk geen weekendtoeslag, terwijl andere schoonmakers dat wel krijgen. Dat is gewoon discriminatie. Daarbij is schoonmaken in een hotel is een van de zwaarste beroepen binnen het schoonmaken."

Schoonmakers zichtbaar maken

"Schoonmakers zijn normaal gesproken onzichtbaar. Je merkt hun werk vooral als het gedaan is. Deze week draaien we dat om: door niet schoon te maken, maken we zichtbaar hoe belangrijk hun werk is. Mensen gaan ervaren wat het betekent als de schoonmakers er niet zijn. Dat is precies wat we willen laten zien", aldus Lamberts.

Het is niet de eerste keer dat er door schoonmakers op Schiphol wordt gestaakt. De laatste keer was in augustus. Toen duurde de staking twee dagen, maar het gewenste effect had het niet. De impact van stakingen in de schoonmaaksector wordt volgens de FNV-bestuurder pas echt duidelijk na een paar dagen. "We willen iets bereiken en dat gebeurt bij wijze van spreken pas als de ratten door het gebouw lopen", zegt ze tegen het ANP. 

'Respecteren het stakingsrecht'

"We respecteren het stakingsrecht en doen ons best om de overlast voor medewerkers en reizigers zoveel mogelijk te beperken", laat Schiphol in een reactie weten. 

"De precieze impact zal afhangen van de hoeveelheid medewerkers dat staakt. Wij bereiden ons voor op de staking en doen ons best om de overlast voor reizigers zoveel mogelijk te beperken."

Vakbond FNV eist 5,5 procent meer loon. Dat is dan inclusief automatische prijscompensatie, oftewel compensatie voor de inflatie. Daarnaast wil de vakbond 80 euro extra per maand. Hier zet de grootste vakbond van Nederland op in komend jaar bij nieuwe cao-onderhandelingen.

Traditiegetrouw komt de grootste vakbond van Nederland vandaag, de dag voor Prinsjesdag, met een nieuwe looneis. Vrijdag werd al bekend dat vakbond CNV inzet op 3 tot 5,5 procent loonsverhoging en daarnaast een hogere reiskostenvergoeding.

Schoonmakers staken

Naast de looneis maakt FNV vandaag bekend dat schoonmakers deze week gaan staken op onder andere Schiphol en stations. Daarmee protesteren ze tegen een cao die vakbond CNV en werkgeversorganisatie Schoonmakend Nederland hebben afgesloten.

De voorgestelde verhoging van 3,1 procent per januari 2027 en 3 procent per januari 2028 is voor vakbond FNV Schoonmaak niet voldoende en komt te laat. "Doordat de lonen niet zo veel stijgen als de inflatie gaan onze schoonmakers erop achteruit in koopkracht", zegt Caroline Lamberts, bestuurder FNV Schoonmaak.

Bovendien is de vakbond ontevreden over het feit dat in de nieuwe cao schoonmakers die sinds vrij recent (tot 6 jaar) in dienst zijn, minder geld krijgen uitgekeerd bij ziekte.

Opnieuw meer dan inflatie

De hogere looneis van 5,5 procent waar FNV vandaag mee komt, is volgens hen ook nodig door de inflatie. "We zien dat de inflatie stijgt en nog steeds bovengemiddeld hoog is, de arbeidsproductiviteit stijgt, de winsten van bedrijven zijn hoog en de arbeidsmarkt is nog steeds krap", zegt Jacqie van Stigt, cao-coördinator bij de FNV.

De looneis ligt ook dit jaar weer flink boven de prijspeilstijgingen. Door de oorlog in Iran loopt de inflatie in Nederland op tot boven de 3 procent.

80 euro

Vakbond FNV wil dus ook dat iedereen er 80 euro per maand bij krijgt. "Hiermee gaan de laagste inkomens er relatief meer op vooruit dan de hoogste", aldus Van Stigt.

Naast de looneis zet vakbond FNV dit jaar in op "zeggenschap van werknemers over AI en betere handhaving van cao-afspraken".

Volgens FNV zorgt de verdere ontwikkeling van AI op de werkvloer vooral voor een verhoging van de werkdruk en wordt het als excuus aangegrepen om te reorganiseren.

Het invoeren van nieuwe technologie moet daarom in goede banen worden geleid, waarbij "mens voor machine" gaat. In specifieke gevallen wil de vakbond dat via scholing geïnvesteerd wordt in de "AI-geletterdheid' van werknemers".

Geplande bezuinigingen van tafel

De vraag om meer loon komt bovenop de eis dat het kabinet geplande bezuinigingen op sociale zekerheid helemaal van tafel haalt.

Uit de gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd van tafel is. Ook het verlagen van het maximum dagloon waarop de hoogte van de WIA-uitkering wordt gebaseerd gaat niet door. De geplande bezuiniging op de WW wordt uitgesteld tot 2029.

Vanaf maandag rijdt verkeer op de A9 ter hoogte van Amstelveen in beide richtingen door de nieuwe verdiepte bak. Maar voor het zover is, moeten automobilisten nog even afzien. Sinds gisteravond is de snelweg het hele weekend in beide richtingen dicht. 

De afsluiting geldt voor het traject tussen de knooppunten Badhoevedorp en Holendrecht. De snelweg is vrijdagavond om 20.00 uur op slot gegaan.

Verkeer richting Schiphol/Haarlem rijdt sinds 27 juli al door de noordelijke bak van de verdiepte ligging, zo'n 12 meter lager dan de oude snelweg. Vanaf maandagochtend 5.00 uur geldt dat dus ook voor verkeer richting Utrecht. 

Aanleg zuidelijke bak

Uiteindelijk moet verkeer richting Utrecht worden verplaatst naar de zuidelijke bak. Voor de aanleg daarvan treft aannemer Veenix momenteel voorbereidingen. 

Zo is een begin gemaakt met het verwijderen van de bypass, de tijdelijke snelweg die was aangelegd om het verkeer tijdens de werkzaamheden om te leiden. 

Omdat het verkeer vanaf maandag in beide richtingen door dezelfde bak rijdt, zijn de rijstroken smaller dan gebruikelijk. In beide richtingen zijn drie rijstroken beschikbaar. De maximumsnelheid ligt daarom nog niet op 100 kilometer per uur, maar op 90 kilometer per uur.

A9 deze herfst nog twee keer dicht

Voor de aanleg van de zuidelijke bak gaat de snelweg dit najaar nog twee keer op slot. Over twee weken (van 25 september tot en met 28 september) en over anderhalve maand (van 23 oktober tot en met 26 oktober).

De verdiepte ligging van de A9 is onderdeel van de herinrichting van de A9. Toen het project in 2000 van start ging, dacht Rijkswaterstaat nog dat de klus zes jaar later geklaard zou zijn. Later werd dat eind 2027, en onlangs werd duidelijk dat het project pas in 2029 afgerond wordt.

Toen de noordelijke tunnelbak eind juli klaar was, mochten omwonenden er als eerst doorheen. Daarvoor moesten ze wel vroeg uit de veren: 

Een bijzondere indringer in een van de hangars op Schiphol. KLM-monteurs troffen tijdens hun werk een tapuit aan. Die vogelsoort woont in de duinen, maar dit exemplaar was verdwaald en tussen de vliegtuigen beland. 

KLM-technici merkten het diertje vorige week op tussen de toestellen en slaagden erin hem te vangen. Ze droegen hem over aan de dierenambulance, die de vogel naar het Vogelhospitaal in Haarlem heeft gebracht. 

Ontstoken oog

Na onderzoek bleek dat hij een ontstoken linkeroog had. Inmiddels is hij daaraan behandeld en aan de beterende hand. Zodra hij volledig is hersteld, wordt hij vrijgelaten, verzekert een medewerker van het Vogelhospitaal. "In de duinen, waar deze vogels vandaan komen."

Een KLM-woordvoerder kan niet achterhalen wanneer en waar de vogel exact is opgedoken. "Als er een vogel wordt opgemerkt, wordt daar melding van gedaan bij het facilitair bedrijf waar we mee samen werken."  

Vanaf maandag rijdt verkeer op de A9 ter hoogte van Amstelveen in beide richtingen door de nieuwe verdiepte bak. Maar voor het zover is, moeten automobilisten nog even afzien. Sinds gisteravond is de snelweg het hele weekend in beide richtingen dicht. 

De afsluiting geldt voor het traject tussen de knooppunten Badhoevedorp en Holendrecht. De snelweg is vrijdagavond om 20.00 uur op slot gegaan.

Verkeer richting Schiphol/Haarlem rijdt sinds 27 juli al door de noordelijke bak van de verdiepte ligging, zo'n 12 meter lager dan de oude snelweg. Vanaf maandagochtend 5.00 uur geldt dat dus ook voor verkeer richting Utrecht. 

Aanleg zuidelijke bak

Uiteindelijk moet verkeer richting Utrecht worden verplaatst naar de zuidelijke bak. Voor de aanleg daarvan treft aannemer Veenix momenteel voorbereidingen. 

Zo is een begin gemaakt met het verwijderen van de bypass, de tijdelijke snelweg die was aangelegd om het verkeer tijdens de werkzaamheden om te leiden. 

Omdat het verkeer vanaf maandag in beide richtingen door dezelfde bak rijdt, zijn de rijstroken smaller dan gebruikelijk. In beide richtingen zijn drie rijstroken beschikbaar. De maximumsnelheid ligt daarom nog niet op 100 kilometer per uur, maar op 90 kilometer per uur.

A9 deze herfst nog twee keer dicht

Voor de aanleg van de zuidelijke bak gaat de snelweg dit najaar nog twee keer op slot. Over twee weken (van 25 september tot en met 28 september) en over anderhalve maand (van 23 oktober tot en met 26 oktober).

De verdiepte ligging van de A9 is onderdeel van de herinrichting van de A9. Toen het project in 2000 van start ging, dacht Rijkswaterstaat nog dat de klus zes jaar later geklaard zou zijn. Later werd dat eind 2027, en onlangs werd duidelijk dat het project pas in 2029 afgerond wordt.

Toen de noordelijke tunnelbak eind juli klaar was, mochten omwonenden er als eerst doorheen. Daarvoor moesten ze wel vroeg uit de veren: 

Vanuit de hele wereld komen deelnemers naar de Dam tot Damloop, die volgende week zondag losbarst. De in Qatar woonachtige Sebastiaan Wooning en de Amerikaanse Angela Sullivan houden zo veel van sfeer, dat de luchtvaarttrainer en communicatiedeskundige speciaal het vliegtuig pakken voor het hardloopevenement.

Angela's vriendin Nicole bracht de vijftigjarige communicatiedeskundige uit New York op het idee om de Dam tot Damloop te doen. Vorig jaar liepen de twee hardloopvriendinnen voor Angela’s vijftigste verjaardag ook al een keer tien mijl, die van Parijs naar Versailles. Dit jaar ziet haar vriendin Sarah en dus planden ze opnieuw een race in het buitenland. 

"Het is een goede manier om de omgeving te verkennen en onderweg nieuwe mensen te leren kennen", zegt Angela. Ook het entertainment langs het parcours is iets waar de Amerikaanse naar uitkijkt. "Vrijwel elke kilometer, dat is echt zo leuk."

Bekijk hieronder het interview met de twee internationale lopers.

Het vermaak langs de route is ook voor Sebastiaan Wooning de reden om speciaal vanuit Qatar over te komen. De 46-jarige Nederlander werkt daar sinds drie jaar als instructeur bij de Qatarese luchtmacht. In 2019 deed hij ook al mee aan het hardloopevenement.

"De sfeer is het belangrijkste met de Dam tot Damloop. Die is zo bijzonder. Eigenlijk al vanaf het startvak op de kade. En als je dan de tunnel induikt en je komt er weer uit, dan is er overal muziek, mensen en gezelligheid. De vlaggetjes en aanmoedigingen gaan door tot het einde in Zaandam", zegt hij.

Vanwege de extreem hoge temperaturen in Qatar verloopt de voorbereiding op de 16,1 kilometer van de Damloop voor Sebastiaan niet zoals gewenst. Sebastiaan: "Het is hier eigenlijk een soort van zandbak en bloedheet, met 46 graden. Ik loop vooral op een loopband. Soms kun je 's avonds laat, als het niet te vochtig is, wel naar buiten om te rennen. Maar na vijf of zes kilometer is het genoeg, want dan voel ik me alsof ik de sauna uitkom."

Een streeftijd heeft hij dan ook niet. "Ik denk dat ik er een uur en drie kwartier overdoe, maar als het twee uur is, dan is het ook goed."

Dan heeft Angela het in New York makkelijker. Ze loopt al jaren hard en heeft een goede basisconditie. Ook al heeft ze dit jaar vanwege een blessure haar verwachtingen bijgesteld: ze verwacht binnen anderhalf uur over de finishlijn te komen. Angela: "Ik heb niet zo veel getraind als ik zou willen, maar ik heb getraind. Ik moet het ook hebben van muscle memory. Maar ik ga niet voor een specifieke tijd. Ik ga voor de ervaring."

Sebastiaan maakte in 2007 voor het eerst kennis met de Dam tot Damloop. Voor organisator Le Champion verzorgde hij de luchtfoto's. "In de jaren dat ik de foto's maakte vanuit de lucht, vertrokken we met een fotograaf vanuit Lelystad. Ja, dat was geweldig en dan kom je boven Amsterdam aan en dan ging het raampje open. Je ziet natuurlijk al die mensenmassa's, zowel in de startvakken als tijdens het lopen. Het is natuurlijk niet helemaal hetzelfde als dat je zelf meeloopt, maar je proeft zeker de sfeer vanuit de lucht."

De hardlopers aan de grond inspireerden Sebastiaan. "Ja, daar is wel het zaadje geplant. Zo van, hé, ik moet mijn levensstijl ook wat gaan veranderen."

Angela zal zich na de finish met haar vriendinnen en met de welverdiende medaille om haar nek nog even in het feestgedruis storten. "Dat zou ik graag willen. En heel misschien een biertje na afloop", blikt ze vooruit.

Medaille mee in het vliegtuig

En Sebastiaan? Hij pakt snel een colaatje en zijn tas. Hij moet namelijk direct na de finish door naar Schiphol om zijn vlucht naar huis te halen. Sebastiaan: "Maar die medaille gaat natuurlijk vol trots mee het vliegtuig in."

Duizenden passagiers stranden op 11 september 2001 op Schiphol als twee vliegtuigen zich in de Twin Towers in New York boren. Voormalig Schiphol-woordvoerder Mirjam Snoerwang zit die dag als lid van het crisisteam midden in de gebeurtenissen. Wat ze op dat moment nog niet kan voorzien, is hoe de aanslagen ook Schiphol blijvend zullen veranderen. "Ik zal het nooit meer vergeten." 

Mirjam Snoerwang zit op kantoor als ze net als miljoenen anderen verbijsterd het nieuws uit Amerika ziet binnenkomen. Eerst op Teletekst, later op televisie. "Vol ongeloof hebben we naar de beelden zitten kijken. Toen het tweede vliegtuig kwam, wisten we: het is goed foute boel, dit is bewust."

Op de luchthaven wordt de crisisorganisatie direct opgestart. Het Amerikaanse luchtruim gaat op slot. Op dat moment zijn er ongeveer dertig vliegtuigen vanaf Schiphol onderweg richting de Verenigde Staten. Een deel keert terug of wijkt uit naar Canada. "We realiseerden ons snel: een paar duizend passagiers raken hier gestrand op de luchthaven." 

Mirjam houdt zich die dag bezig met het te woord staan van de pers en de communicatie naar de reizigers toe. "Er was paniek. De reizigers wilden met het thuisfront in Amerika bellen en dus deelden we telefoonkaarten uit."

Mirjam vertelt aan NH hoe de luchthaven verandert in een tijdelijke noodopvang en hoe zij en haar collega's proberen om de reizigers zo goed mogelijk te helpen. De hotels raken snel vol en in de dagen erna worden ook asielzoekerscentra in de omgeving ingeschakeld. Ook Noord-Hollanders stellen hun eigen huis open voor gestrande reizigers.

Cockpitdeuren op slot

Ondertussen worden wereldwijd de veiligheidsmaatregelen op luchthavens aangescherpt. Ook op Schiphol zijn de veranderingen direct merkbaar. "Er waren ineens heel veel mensen die met wapens rondliepen. Er vonden veel meer controles plaats. Ineens was het een andere wereld."

Sommige van die veranderingen zijn 25 jaar later nauwelijks nog weg te denken, zoals de strenge bagageregels voor bijvoorbeeld vloeistoffen en scherpe voorwerpen. "We hebben duizenden nagelknippers en schaartjes ingenomen", vertelt Mirjam.

Ook worden passagiers sindsdien beter gescreend. Drie jaar later wordt ook een volledige scan van de ruimbagage doorgevoerd. Ook voor de luchtvaartmaatschappijen gingen er dingen veranderen. "Zo gingen de cockpitdeuren bijvoorbeeld op slot. Dus ja, dat heeft wel echt effect gehad."

Eerder sprak NH met piloten over de veranderingen die onder andere de gebeurtenissen van 25 jaar geleden met zich mee hebben gebracht. Zo werden de cockpitregels aangescherpt om de ruimte fysiek beter te beveiligen tegen indringers en kapers. Dit gebeurde via versterkte en kogelwerende cockpitdeuren, strikte toegangsprocedures, en internationale regelgeving die voorschrijft dat de cockpit tijdens de vlucht gesloten en vergrendeld blijft.

Duizenden passagiers stranden op 11 september 2001 op Schiphol als twee vliegtuigen zich in de Twin Towers in New York boren. Voormalig Schiphol-woordvoerder Mirjam Snoerwang zit die dag als lid van het crisisteam midden in de gebeurtenissen. Wat ze op dat moment nog niet kan voorzien, is hoe de aanslagen ook Schiphol blijvend zullen veranderen. "Ik zal het nooit meer vergeten." 

Mirjam Snoerwang zit op kantoor als ze net als miljoenen anderen verbijsterd het nieuws uit Amerika ziet binnenkomen. Eerst op Teletekst, later op televisie. "Vol ongeloof hebben we naar de beelden zitten kijken. Toen het tweede vliegtuig kwam, wisten we: het is goed foute boel, dit is bewust."

Op de luchthaven wordt de crisisorganisatie direct opgestart. Het Amerikaanse luchtruim gaat op slot. Op dat moment zijn er ongeveer dertig vliegtuigen vanaf Schiphol onderweg richting de Verenigde Staten. Een deel keert terug of wijkt uit naar Canada. "We realiseerden ons snel: een paar duizend passagiers raken hier gestrand op de luchthaven." 

Mirjam houdt zich die dag bezig met het te woord staan van de pers en de communicatie naar de reizigers toe. "Er was paniek. De reizigers wilden met het thuisfront in Amerika bellen en dus deelden we telefoonkaarten uit."

Mirjam vertelt aan NH hoe de luchthaven verandert in een tijdelijke noodopvang en hoe zij en haar collega's proberen om de reizigers zo goed mogelijk te helpen. De hotels raken snel vol en in de dagen erna worden ook asielzoekerscentra in de omgeving ingeschakeld. Ook Noord-Hollanders stellen hun eigen huis open voor gestrande reizigers.

Cockpitdeuren op slot

Ondertussen worden wereldwijd de veiligheidsmaatregelen op luchthavens aangescherpt. Ook op Schiphol zijn de veranderingen direct merkbaar. "Er waren ineens heel veel mensen die met wapens rondliepen. Er vonden veel meer controles plaats. Ineens was het een andere wereld."

Sommige van die veranderingen zijn 25 jaar later nauwelijks nog weg te denken, zoals de strenge bagageregels voor bijvoorbeeld vloeistoffen en scherpe voorwerpen. "We hebben duizenden nagelknippers en schaartjes ingenomen", vertelt Mirjam.

Ook worden passagiers sindsdien beter gescreend. Drie jaar later wordt ook een volledige scan van de ruimbagage doorgevoerd. Ook voor de luchtvaartmaatschappijen gingen er dingen veranderen. "Zo gingen de cockpitdeuren bijvoorbeeld op slot. Dus ja, dat heeft wel echt effect gehad."

Eerder sprak NH met piloten over de veranderingen die onder andere de gebeurtenissen van 25 jaar geleden met zich mee hebben gebracht. Zo werden de cockpitregels aangescherpt om de ruimte fysiek beter te beveiligen tegen indringers en kapers. Dit gebeurde via versterkte en kogelwerende cockpitdeuren, strikte toegangsprocedures, en internationale regelgeving die voorschrijft dat de cockpit tijdens de vlucht gesloten en vergrendeld blijft.

Dit jaar viert de studentencampus in Amstelveen feest. Zestig jaar geleden trokken de eerste studenten het complex in. Twee van die eerste bewoners vertellen over hun tijd op Uilenstede. "Buiten blowen en dealen was hier heel normaal."

"Als ik terugdenk aan die periode, kan ik alleen maar zeggen dat het euforisch was," vertelt Henk Dekker (77). Hij woonde van 1966 tot 1969 op Uilenstede tijdens zijn studie politicologie. "Je was hier nooit eenzaam, want je was nooit alleen."

Uilenpraat

Ook Ben Appelmelk (77) kan dat beamen. "Er was altijd wel iemand. Vanuit mijn kamer keek ik uit op de kamers van mijn vrienden in de andere gebouwen. Zo kon ik in één oogopslag zien wie er thuis was. Dan gingen we samen naar muziek luisteren." Ben woonde er van 1966 tot 1978, tijdens zijn studie biochemie. 

Waar Ben graag naar de feesten op de campus ging, richtte Henk zich meer op zijn eigen blad: Uilenpraat, speciaal voor en door studenten die op de campus woonden. "Er was een bestuur dat ging over de vormgeving en toekomst van Uilenstede, maar daar hadden wij als bewoners niet zoveel over te zeggen. Daarom startte ik Uilenpraat, een blad met mededelingen, maar ook opiniestukken."

Mannen en vrouwen gescheiden

Maar wat is er in zestig jaar tijd veranderd? "Er zijn heel wat gebouwen bijgekomen. Toen ik aankwam was hier plek voor ruim 750 studenten. Nu zijn dat er 3.500. En toen studeerden er weinig vrouwen, dus er waren veel meer mannen. Die woonden bovendien apart van elkaar. Dat is nu niet meer zo," vertelt Ben, terwijl hij de huidige gebouwen aanwijst.

Tekst gaat verder na de afbeelding

Ondanks dat mannen en vrouwen destijds gescheiden woonden, konden de studenten het goed met elkaar vinden. "Seksualiteit was een groot onderwerp toen. In de Uilenpraat werden daar ook stukken over geschreven", deelt Henk. Hij ontmoette hier zijn eerste vrouw, met wie hij tien jaar getrouwd is geweest.

Tekst gaat verder na de afbeelding

Ben vertelt over de feesten, waar hij zijn vriendinnen ontmoette. "Wijn was er toen niet voor mensen als ons, dus je had alleen maar bier en jenever. Iets later werd er ook veel geblowd. Hier buiten dealen was heel normaal."

Beide mannen kijken met veel plezier terug op hun tijd op de campus. Ben woont, zestig jaar later, nog altijd op vijf minuten fietsen van Uilenstede. "Soms trakteer ik mezelf op een rondje door Uilenstede. Dan krijg ik weer dat gevoel van toen ik hier jong was en dacht dat ik onsterfelijk was."

Dit jaar viert de studentencampus in Amstelveen feest. Zestig jaar geleden trokken de eerste studenten het complex in. Twee van die eerste bewoners vertellen over hun tijd op Uilenstede. "Buiten blowen en dealen was hier heel normaal."

"Als ik terugdenk aan die periode, kan ik alleen maar zeggen dat het euforisch was," vertelt Hans Dekker (77). Hij woonde van 1966 tot 1969 op Uilenstede tijdens zijn studie politicologie. "Je was hier nooit eenzaam, want je was nooit alleen."

Uilenpraat

Ook Ben Appelmelk (77) kan dat beamen. "Er was altijd wel iemand. Vanuit mijn kamer keek ik uit op de kamers van mijn vrienden in de andere gebouwen. Zo kon ik in één oogopslag zien wie er thuis was. Dan gingen we samen naar muziek luisteren." Ben woonde er van 1966 tot 1980, tijdens zijn studie biologie, scheikunde, wiskunde en natuurkunde.

Waar Ben graag naar de feesten op de campus ging, richtte Hans zich meer op zijn eigen blad: Uilenpraat, speciaal voor en door studenten die op de campus woonden. "Er was een bestuur dat ging over de vormgeving en toekomst van Uilenstede, maar daar hadden wij als bewoners niet zoveel over te zeggen. Daarom startte ik Uilenpraat, een blad met mededelingen, maar ook opiniestukken."

Mannen en vrouwen gescheiden

Maar wat is er in zestig jaar tijd veranderd? "Er zijn heel wat gebouwen bijgekomen. Toen ik aankwam was hier plek voor ruim 750 studenten. Nu zijn dat er 3.500. En toen studeerden er weinig vrouwen, dus er waren veel meer mannen. Die woonden bovendien apart van elkaar. Dat is nu niet meer zo," vertelt Ben, terwijl hij de huidige gebouwen aanwijst.

Tekst gaat verder na de afbeelding

Ondanks dat mannen en vrouwen destijds gescheiden woonden, konden de studenten het goed met elkaar vinden. "Seksualiteit was een groot onderwerp toen. In de Uilenpraat werden daar ook stukken over geschreven," zegt Hans. Hij ontmoette hier zijn eerste vrouw, met wie hij tien jaar getrouwd is geweest.

Tekst gaat verder na de afbeelding

Ben vertelt over de feesten, waar hij zijn vriendinnen ontmoette. "Wijn was er toen niet voor mensen als ons dus je had alleen maar bier en jenever. Iets later werd er ook veel geblowd. Hier buiten dealen was heel normaal."

Beide mannen kijken met veel plezier terug op hun tijd op de campus. Ben woont, zestig jaar later, nog altijd op vijf minuten fietsen van Uilenstede. "Soms trakteer ik mezelf op een rondje door Uilenstede. Dan krijg ik weer dat gevoel van toen ik hier jong was en dacht dat ik onsterfelijk was."

Vandaag reden in het hele land bijna geen bussen, treinen en trams. Ook veel veerboten voeren niet. Het openbaar vervoer werd grotendeels stilgelegd vanwege de 24-uursstaking. Die was georganiseerd door vakbonden CNV en FNV vanwege de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid.

Uit gelekte Prinsjesdagstukken bleek vorige week dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. Toch gingen de acties vandaag door, omdat de vakbonden vinden dat het kabinet niet genoeg voor hen doet. Volgens de FNV legden een paar duizend medewerkers hun werk neer.

Op de wegen was het woensdagmiddag drukker dan gebruikelijk, liet de ANWB weten. Rond 17.30 uur stond er ongeveer 630 kilometer file. Vooral rond Arnhem en Utrecht was het druk.

De drukte werd volgens de ANWB deels veroorzaakt door de ov-staking, maar ook door de regen en de afsluiting van de Hardenbergerbrug in de A28 bij Nijkerk. De ochtendspits was vandaag niet veel drukker dan gemiddeld.

Verbazing en creatieve oplossingen

Hier en daar hadden reizigers niet op de staking gerekend. Zo vertelde een reiziger in Zwolle dat hij niet wist van de staking en zo'n twee uur op de bus had gewacht.

Een man op een trekker bij een veerpont in de buurt van IJmuiden kwam voor een verrassing te staan. "Gaat 'ie helemaal niet vandaag? Is er een landelijke staking? Ook voor de pont?", zei hij tegen de regionale omroep NH. "Dat meen je niet, dan kan ik beter omkeren. Ik ga in ieder geval niet zwemmen."

Er waren ook creatieve oplossingen. Zo regelde basisschool De Zeeheld in Amsterdam een rondvaartboot om kinderen en leerkrachten het IJ te laten oversteken. Anders "hadden kinderen op ons zitten wachten", zei een docent.

Daarnaast waren deelauto's in trek. Autobedrijf SnappCar liet weten dat het aantal boekingen flink was opgelopen. "Het gaat om duizenden extra ritten", zei een woordvoerder.

Buschauffeurs bepaalden zelf

Buschauffeurs bepaalden vandaag veelal zelf of ze meededen aan de staking. Daardoor verschilde het per vervoerder en regio flink hoeveel bussen de weg op gingen.

"Ik vind m'n werk heel erg leuk", zei een buschauffeur die vandaag wel reed. "Daarnaast heb ik een spierziekte, dus ik weet niet of ik over twintig jaar nog kan rijden."

Tussen Amsterdam Centraal en Schiphol reden wel vier treinen per uur. Sporadisch reden er ook bussen, maar het overgrote deel van de reizigers moest met de auto komen.

Veel mensen pakten een taxi naar het vliegveld. Daardoor stonden er lange files rondom de luchthaven. Volgens een woordvoerder van Schiphol waren er geen mensen te laat voor hun vluchten, maar was het wel "een uitdaging voor reizigers en medewerkers".

Den Haag

In Den Haag werd binnen de coalitie met ergenis gereageerd op de staking. Minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) noemde het het goed recht van de vakbeweging om te staken. Maar vandaag vond hij het volstrekt onnodig om het werk neer te leggen. In de Prinsjesdagstukken zit een handreiking aan de bonden, aldus Vijlbrief.

Sommigen politici van de coalitie en oppositie gingen in gesprek met het stakende ov-personeel. "We willen er samen uitkomen", zei D66-fractievoorzitter Paternotte, die benadrukte dat hij hoopte dat de vakbonden weer aan tafel gaan met het kabinet. Pro-leider Klaver zei dat hij de stakende chauffeurs en andere ov-medewerkers "heel goed" snapt en dat de staking "hard nodig" is.

Een woordvoerder van de FNV noemt de staking "geslaagd", met name omdat "veel mensen zich ervan bewust zijn geworden waarom er gestaakt wordt". Op vragen over hoe nu verder laat de woordvoerder weten dat er later vanavond een antwoord komt van FNV-voorzitter Hans Spekman.

De hele dag staken medewerkers in het openbaar vervoer tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Wie toch op pad moest, werd daarom gedwongen creatief te zijn.

Op een doodstil station van Alkmaar legt hoofdconducteur Leo van Haaster uit waarom hij en de andere leden van vakbond FNV Spoor het werk neerleggen. "De geplande bezuinigingen van het kabinet raken mensen rechtstreeks in hun portemonnee. Deze actie is dus niet alleen voor onszelf, maar voor heel Nederland."

Grootste staking sinds aankondiging bezuinigingsplannen

Het openbaar vervoer is niet de eerste sector die staakt tegen de voorgenomen bezuinigingen op de uitkeringen voor werkloosheid en arbeidsongeschiktheid, maar de impact is groot. Dat was door de hele provincie te merken.

Van de tractoren die in de rij stonden voor de niet-varende pont bij Velsen, tot de overvolle taxi's op luchthaven Schiphol, iedereen moest om de staking heen denken. De gebruikelijke dienstregeling wordt vannacht om 02.00 uur weer hervat. De ochtenddrukte zal donderdag naar verwachting dus weer als vanouds zijn.