Voor het eerst in jaren is gisteravond weer een rechtstreekse vlucht vanuit het Syrische Damascus geland op Schiphol. Aan boord zaten ongeveer twintig passagiers. Voor veel Syriërs in Nederland is de terugkeer van de directe vlucht meer dan alleen praktisch: "Familie bezoeken wordt makkelijker, ik ben heel blij."

In de aankomsthal staan meerdere familieleden klaar om de passagiers op te vangen. Er wordt geknuffeld en zichtbaar opgelucht ademgehaald. Een man die op zijn vrouw wacht, kan bijna niet geloven dat er weer een rechtstreekse vlucht is. 

"Ik dacht eerst dat het een grap was", vertelt hij. "Maar toen we de tickets konden boeken, bleek het echt waar te zijn." Vooral voor ouderen en kinderen is de rechtstreekse vlucht volgens hem veel prettiger.

Direct naar familie

Niet alleen in de aankomsthal is de opluchting groot. NH spreekt ook met Mustafa al Reslan, een 31-jarige Syriër die al ruim zeven jaar in Nederland woont en binnenkort juist naar Damascus vertrekt.

Vanaf de bank, met zijn vogel op zijn schouder, vertelt hij dat hij uitkijkt naar zijn eerste rechtstreekse vlucht naar Syrië. Zodra hij hoorde dat de verbinding terugkeerde, boekte hij een ticket om zijn familie te bezoeken.

"Het is sneller en comfortabeler dan overstappen'', zegt Mustafa. ''Nu hoef ik niet meer via de buurlanden te vliegen om mijn familie te bezoeken."

Waarom Amsterdam als eerste Europese luchthaven?

Dat juist Schiphol de eerste Europese bestemming is, heeft volgens Anwar Akkad, directeur van de Syrische luchtvaartmaatschappij, te maken met de positie van Amsterdam als internationale overstapluchthaven. Volgens hem vormt Schiphol een belangrijke schakel tussen Syrië en Europa, maar ook met bestemmingen daarbuiten.

Voordat de route kon worden hervat, gingen daar maandenlange gesprekken aan vooraf tussen de burgerluchtvaartautoriteiten van Syrië en Nederland. De maatschappij kreeg volgens Akkad pas toestemming om op Schiphol te vliegen nadat aan verschillende veiligheids- en beveiligingseisen was voldaan.

De luchtvaartmaatschappij begint met drie vluchten per week van en naar Schiphol. Als de vraag groot genoeg is, kan dat aantal later worden uitgebreid.

De FIOD heeft vorige maand drie mannen uit Rotterdam van 53, 51 en 41 jaar aangehouden op verdenking van het witwassen van vele tientallen miljoenen. Eén van hen wordt ook verdacht van valsheid in geschrifte.

Een van de verdachten werd bij terugkomst in Nederland aangehouden op Schiphol. Een andere verdachte werd in België opgepakt en is inmiddels overgeleverd aan Nederland.

Volgens de FIOD ontvingen de verdachten via een vennootschap geld van foute bedrijven. De vennootschap stond bij de Kamer van Koophandel ingeschreven als uitzendbureau. Dat geld had dus volgens de FIOD gebruikt moeten worden om uitzendkrachten te betalen, maar het grootste deel werd overgemaakt naar China, Dubai en Hongkong.

Elf panden doorzocht

De FIOD vermoedt dat de bedrijven die geld naar de vennootschap overmaakten daarvoor contant geld terugkregen. Met dat geld konden zij betalingen doen buiten het gewone banksysteem. Volgens de onderzoekers werden de geldstromen vermoedelijk verhuld met valse facturen.

In het onderzoek zijn elf panden doorzocht in Capelle aan den IJssel, Rotterdam en de gemeente Albrandswaard. Ook werd een boot doorzocht.

Vier woningen, twee voertuigen, een boot, fysieke en digitale administratie, gegevensdragers, geldtelmachines en contant geld in beslag genomen.

100 miljoen

De FIOD zegt nog geen volledig beeld te hebben van alle betrokken bankrekeningen. Wel is vastgesteld dat tussen juni 2019 en juni 2025 ongeveer 100 miljoen euro is ontvangen op bankrekeningen van de betrokken vennootschappen. Daarvan is ongeveer 85 miljoen euro overgemaakt naar het buitenland.

De FIOD vermoedt dat het daadwerkelijke fraudebedrag hoger ligt, omdat waarschijnlijk ook gebruik is gemaakt van buitenlandse bankrekeningen.

Twee verdachten blijven voorlopig nog 90 dagen vast. De derde verdachte moet nog voor de rechter verschijnen.