Door: Pierre Tuning. Vandaag, zondag 24 mei 2026 zag ik in het tv-programma Buitenhof sociaal wetenschapper Michelle Rasch over ‘drogeerporno’: video’s waarin mannen seks hebben met bewusteloze vrouwen. ‘Deze week werd bekend dat de pornosite Motherless opnieuw in de lucht is, slechts een paar dagen nadat het Openbaar Ministerie de site offline had gehaald.’
En ik zag burgemeester van Nijmegen, Hubert Bruls over de protesten en demonstraties rond de opvang van asielzoekers. ‘Zijn er overeenkomsten te vinden als het gaat om de rellen en protesten in de coronatijd?’ Er was één opvallende overeenkomst tussen beide problemen – in een tussenzinnetje genoemd door Michelle Rasch: ‘Op Instagram is alles anoniem!’
Zowel het publiceren van ‘drogeerporno’s’ als het organiseren van agressief geweld tegen AZC’s worden mogelijk gemaakt door de anonimiteit op de ‘socials’. Daarom: VERBIED ANONIMITEIT – en maak degene die iets op internet gooit, verantwoordelijk voor die publicatie. Dan heb je al die problemen bij de wortel aangepakt.
Dit is, wat ik er zes jaar geleden over schreef: Pennenstreek 360 – ‘Nummer’:
Mag ik mij even voorstellen? Degene die thans het woord tot u richt, is het algoritme PierreTuning, beter bekend als mijn.nummer.nl.
Ik sta nog in de Telefoongids. Wat? Wat is dat? Ja, dat wás een boek (een stapel papieren, bijeengebonden in een zg. band), waarin rijen van de namen van echte mensen op alfabetische (a, b, c enz.) volgorde met inkt zijn afgedrukt, met hun echte huisadres en de nummers van hun onverplaatsbare huistelefoon. Het laatste exemplaar is van 2018.
Op de voordeur van ons huis is mijn naambordje met voor- en achternaam aangebracht. Als ik twitter – wat ik steeds minder doe – dan wèl met mijn eigen naam en een herkenbaar fotootje. Hetzelfde bij LinkedIn en Facebook – waar ik niks meer aan doe, want dan kun je de hele dag wel bezig blijven en ik wil nog wel eens een (papieren) krant, tijdschrift of een ‘echt boek’ lezen (dat ergens over gaat, het leven of zo…). Ook ben ik zo ouderwets dat ik nog e-mails verstuur en lees – nadat ik geduldig alle spam en phishing heb verwijderd.
Dit stukkie stuur ik als attachment naar een ‘krant’ – een digitale weliswaar, maar die het voordeel heeft dat ik voetnoten (mijn ‘bronnen’) kan invoegen als hyperlinks. Onder mijn eigen naam.
Anoniem
Zo hoort dat! Van het begin af aan heb ik met lede ogen aangekeken tegen de mogelijkheid om anoniem en onder laffe pseudoniemen de ‘sociale media’ te misbruiken om deze maatschappij – die ik geen ‘samenleving’ meer durf te noemen – naar de vernieling te helpen.
Ik woon op mijn eigen adres, zoals – bijna – elke Nederlander. Pas in de negentiende eeuw werd een systeem van straatnamen en huisnummers ingevoerd. Mijn geboortedatum is vastgelegd bij talloze instanties, verzekeringen, rijbewijs enz. Zonder naam en geboortedatum besta je niet. Dat is hier al een paar eeuwen zo. Telefoonbezitters kregen hun nummer – voor de oorlog had mijn vader het nummer ‘75’. Op het postkantoor had hij een ‘postbus’ met een nummer, dat hij met een eigen sleuteltje kon openen.
‘Geen namen, rugnummers wil ik hebben,’ riep sportverslaggever Barend Barendse in 1958, toen hij hoorde dat ‘Pfimlin is gevallen’. Het was geen wielrenner, maar het Franse kabinet! Geen namen, maar nummers… Het is opvallend, dat in 1954 tegelijk met de invoering van betaald voetbal, de spelers rugnummers kregen. In de jaren ’70 moesten werknemers een bankrekening openen om hun salaris te ontvangen.
Commercie
Na dat analoge begin, zitten wij nu midden in de automatisering en digitalisering. De commercie zag al gauw de enorme kansen en de overheid volgde.
Slaafs. Zeg ik nu.
Wie verzette zich in de jaren ’90 tegen de privatisering van overheidsdiensten? Tegen verzelfstandiging van de zorg (verzekering, ziekenhuis, thuiszorg enz.), openbaar vervoer (spoorwegen, concessies busmaatschappijen enz.), nutsbedrijven (posterijen, telefonie, gas & elektra, vuilophaaldiensten, internetproviders enz.)?
Wij kregen een BSN. Zonder Burger Service Nummer kan je nergens bij de overheid meer terecht. Een paspoort, een rijbewijs, de belastingdienst… Maak het je gemakkelijker met een DigiD. Het nummer bij je ziekteverzekering geeft recht op zorg.
In de ‘analoge’ tijd ging je naar de bank om een rekening te openen. ‘De bank’ was een kantoorgebouw met bankpersoneel dat je hielp. In Aalsmeer zijn die verdwenen [op het Rabobankje na, in een uithoek het Dorp – inmiddels ook verdwenen]. Voor de bank zijn ‘cliënten’ hun rekeningnummer geworden. Als je belt, moet je (‘er zijn nog -tig wachtenden voor u’) eerst dat nummer noemen, anders kom je niet verder… Bij de belastingdienst hetzelfde laken-een-pak met je BSN-nummer.
Wat moet je zonder pinpas? In de winkels ‘contactloos betalen’. Bij de Albert Heijn is dat boodschappen scannen zonder contact met personeel geworden. Parkeren zonder smartphone wordt onmogelijk. OV zonder pasje is uitgesloten. ‘Goedemorgen chauffeur, caissière, meneer, mevrouw’, wordt steeds meer ‘Vaarwel’…
Als ik straks voor eeuwig in de ‘cloud’ zal zijn opgenomen, zullen Facebook en LinkedIn nog tientallen jaren het bericht verspreiden: ‘Feliciteer Pierre Tuning met zijn verjaardag’
Pierre Tuning is journalist. Vele jaren redacteur bij het NOS Journaal. Gerespecteerd raadslid van D66, later PACT. Liefhebber van jazz, steekt dat niet onder stoelen of banken. Polijst zijn teksten. Houdt van een biertje. Eigenwijze kerel.
Het bericht Column: ‘Anoniem’ verscheen eerst op AALSMEERVANDAAG.
Log in
