❌

Lees weergave

Gps-jamming bij Schiphol: wat is er precies gebeurd?

Vliegtuigen die plotseling hun gps-signaal verliezen: boven Nederland en de Noordzee gebeurde het vorige week. Bij zeven toestellen kwamen meldingen binnen bij de luchtverkeersleiding op Schiphol. Hoe impactvol is dat eigenlijk? En wat hebben Russische schepen hier mogelijk mee te maken?

Wat is er precies gebeurd?

Maandagavond 9 november raakten meerdere vliegtuigen die onderweg waren van of naar Schiphol hun gps-signaal kwijt. Bij de luchtverkeersleiding op Schiphol kwamen meldingen binnen van zeven vliegtuigen die hinder ondervonden. 

De verstoring had gevolgen voor zogenoemde RNP-naderingen. Dat zijn naderingsprocedures waarbij vliegtuigen met behulp van satellietnavigatie heel nauwkeurig een vooraf bepaalde route naar de landingsbaan volgen. 

Niet alleen vliegtuigen richting Schiphol zouden hier last van hebben gehad. Volgens het ministerie gaat het om tientallen vliegtuigen waarbij het gps-signaal verdween. Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) vermoedt dat het mogelijk ook om vliegtuigen gaat die op dat moment boven Duitsland of het Verenigd Koninkrijk vlogen.

De toestellen die bij Schiphol problemen meldden, konden uiteindelijk veilig landen met hulp van de luchtverkeersleiding. Ook zonder gps kunnen piloten navigeren, dan wordt er overgeschakeld naar andere navigatiesystemen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat de vliegveiligheid niet in gevaar is geweest.

Hoe konden de systemen worden verstoord? 

De verstoring kan worden veroorzaakt door zogenoemde gps-jammers. Dat zijn apparaten die radiosignalen uitzenden op dezelfde frequenties als gps-satellieten. Die satellieten sturen signalen naar vliegtuigen om hun positie te bepalen. Omdat die signalen relatief zwak zijn wanneer ze de aarde bereiken, kunnen ze gemakkelijk worden overstemd door een sterker storingssignaal. Het navigatiesysteem van een vliegtuig kan daardoor tijdelijk geen gps-positie meer bepalen. 
 
Er wordt onderzocht of er een mogelijke link is met Russische schepen op de Noordzee. Dergelijke apparatuur wordt ook gebruikt door het Russische leger als onderdeel van elektronische oorlogsvoering. Rusland zet gps-verstoring onder meer in om drones en andere militaire systemen te hinderen. Ook burgervliegtuigen in de omgeving kunnen daar onbedoeld last van krijgen. 

Russische schepen varen steeds vaker langs de Nederlandse kust. In 2025 werden er 61 schepen gespot, ten opzichte van twintig schepen het jaar ervoor.

Volgens de Koninklijke Marine vormen sommige van deze schepen een potentieel risico, omdat er op de zeebodem een netwerk van cruciale infrastructuur ligt, zoals elektriciteitskabels, gasleidingen en internetverbindingen. Daarom houdt de marine de verdachte schepen nauwlettend in de gaten.

Wat gebeurt er in de cockpit als gps wegvalt?

Een piloot krijgt een waarschuwing op de navigatieschermen dat gps niet meer beschikbaar is. In sommige gevallen kunnen beide gps-systemen aan boord uitvallen.

Dat betekent niet dat de piloten opeens niet meer weten waar ze zijn. Vliegtuigen hebben meerdere manieren om hun positie te bepalen. Wel verliezen ze een belangrijk hulpmiddel om heel nauwkeurig te navigeren. 

Hoe risicovol is het?

Gps-uitval is niet direct een noodsituatie. Piloten worden getraind om ook zonder gps te kunnen vliegen. Vliegtuigen zijn daarnaast niet volledig afhankelijk van satellietnavigatie en beschikken over alternatieve systemen. 

Zo bestaat er een uitgebreid netwerk van radionavigatiebakens op de grond. Vliegtuigen kunnen bij de landing ook gebruikmaken van het Instrument Landing System (ILS). Dat systeem begeleidt vliegtuigen met radiosignalen naar de landingsbaan. 

De luchtverkeersleiding kan piloten daarnaast met radio-instructies begeleiden. Volgens een woordvoerder van LVNL is er nooit sprake geweest van paniek of een noodsituatie. "Het is inmiddels een bekend fenomeen, dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt. Wij begeleiden de vliegtuigen bij jamming of spoofing altijd veilig naar de luchthaven." 

Volgens LVNL zijn er vorige week geen meldingen binnengekomen van spoofing, waarbij gps-signalen worden gemanipuleerd. 

  •  

Lange files op A1 en A7, ook drukte op N242 bij Alkmaar

De maandagochtendspits zorgde voor flinke verkeersproblemen in Noord-Holland. Vooral op de A1 richting Amsterdam en de A7 richting Zaanstad verloren automobilisten veel tijd. Ook rond Alkmaar en op de wegen richting Schiphol stonden lange files.

Op de A1 van Amersfoort richting Amsterdam stond tussen Blaricum en knooppunt Watergraafsmeer op het hoogtepunt 18 kilometer file. Automobilisten moesten daardoor rekening houden met ruim 30 minuten extra reistijd. Het is daarmee een van de grootste knelpunten op de Noord-Hollandse snelwegen geweest.

Flinke vertraging op A7 richting Zaanstad

Ook vanuit Hoorn richting Zaanstad liep het verkeer vast. Tussen Avenhorn en Purmerend-Zuid stond op de A7 een file van 9 kilometer, goed voor bijna een halfuur vertraging.

Verder naar het westen was het druk op de A9 richting Amstelveen. Tussen Beverwijk-Oost en knooppunt Raasdorp stond 12 kilometer file, al bleef de extra reistijd daar met 10 minuten relatief beperkt.

Druk rond Amsterdam en Schiphol

Verkeer vanuit Utrecht richting Amsterdam moest op de A2 rekening houden met 18 minuten vertraging. Tussen Maarssen en Amsterdam-Zuidoost stond 16 kilometer file.

Op de A4 richting Den Haag verloren automobilisten tussen Nieuw-Vennep en Leiden-Oost 16 minuten in een file van 11 kilometer. In de andere richting, tussen knooppunt De Hoek en knooppunt De Nieuwe Meer, was de vertraging 10 minuten.

Grote vertraging bij Alkmaar en in het Gooi

De grootste vertraging buiten de snelwegen stond op de N242 richting Alkmaar. Tussen Sint Pancras en industriegebied Boekelermeer was op het drukste moment 6 kilometer file, waardoor automobilisten maar liefst 43 minuten verliezen.

Ook rond Hilversum was het druk. Door een ongeluk op de A27 richting Gorinchem stond tussen Hilversum en knooppunt Lunetten 13 kilometer file, met 21 minuten vertraging. Op de N236 richting Weesp kostte de rit tussen Nederhorst den Berg en Driemond 16 minuten extra. 

  •  

Drukke ochtendspits: ruim half uur vertraging op A1, ook lange file op A7

De maandagochtendspits zorgt voor flinke verkeersproblemen in Noord-Holland. Vooral op de A1 richting Amsterdam en de A7 richting Zaanstad verliezen automobilisten veel tijd. Ook rond Alkmaar en op de wegen richting Schiphol staan lange files.

Op de A1 van Amersfoort richting Amsterdam staat tussen Blaricum en knooppunt Watergraafsmeer 18 kilometer file. Automobilisten moeten daardoor rekening houden met 34 minuten extra reistijd. Het is daarmee een van de grootste knelpunten op de Noord-Hollandse snelwegen.

Flinke vertraging op A7 richting Zaanstad

Ook vanuit Hoorn richting Zaanstad loopt het verkeer vast. Tussen Avenhorn en Purmerend-Zuid staat op de A7 een file van 9 kilometer, goed voor 27 minuten vertraging.

Verder naar het westen is het druk op de A9 richting Amstelveen. Tussen Beverwijk-Oost en knooppunt Raasdorp staat 12 kilometer file, al blijft de extra reistijd daar met 10 minuten relatief beperkt.

Druk rond Amsterdam en Schiphol

Verkeer vanuit Utrecht richting Amsterdam moet op de A2 rekening houden met 18 minuten vertraging. Tussen Maarssen en Amsterdam-Zuidoost staat 16 kilometer file.

Op de A4 richting Den Haag verliezen automobilisten tussen Nieuw-Vennep en Leiden-Oost 16 minuten in een file van 11 kilometer. In de andere richting, tussen knooppunt De Hoek en knooppunt De Nieuwe Meer, bedraagt de vertraging 10 minuten.

Grote vertraging bij Alkmaar en in het Gooi

De grootste vertraging buiten de snelwegen staat op de N242 richting Alkmaar. Tussen Sint Pancras en industriegebied Boekelermeer staat 6 kilometer file, waardoor automobilisten maar liefst 43 minuten verliezen.

Ook rond Hilversum is het druk. Door een ongeluk op de A27 richting Gorinchem staat tussen Hilversum en knooppunt Lunetten 13 kilometer file, met 21 minuten vertraging. Op de N236 richting Weesp kost de rit tussen Nederhorst den Berg en Driemond 16 minuten extra. 

  •  

Gps-signaal van tientallen vliegtuigen bij Schiphol verstoord

Tientallen vliegtuigen boven Nederland hebben maandag hun gps-signaal verloren door vermoedelijke opzettelijke verstoring vanaf de Noordzee, ten noorden van Texel. Ook op Schiphol ondervonden vliegtuigen hinder: zeven toestellen hadden problemen met hun navigatiesysteem bij de landing. Dat meldt NRC zondagochtend.

De luchtverkeersleiding bevestigt dat Schiphol die avond te maken had met een verstoring van het zogenoemde RNP-navigatiesysteem. Volgens een woordvoerder is het aannemelijk dat er sprake was van zogeheten jamming, waarbij gps-signalen bewust worden verstoord.

De verstoring had geen gevolgen voor de veiligheid. De zeven toestellen konden veilig landen met behulp van aanwijzingen van de luchtverkeersleiding.

Ten noorden van Texel

Data-analist John Wiseman heeft de vermoedelijke bron van de storing gelokaliseerd op de Noordzee, ten noorden van Texel. Uit zijn analyse blijkt dat het signaal waarschijnlijk vanaf zeeniveau kwam, mogelijk vanaf een schip.

Op het moment van de verstoring voeren zes schepen onder Russische vlag in het verdachte gebied. Drie daarvan zouden volgens scheepsnieuwssites deel hebben uitgemaakt van een konvooi voor Russisch wapentransport. De schepen werden begeleid door de Russische marine. De drie schepen en hun eigenaar staan op de Europese sanctielijst vanwege wapentransporten tussen Noord-Korea, Iran en Rusland.

Eerder ondervond ook piloot Dara van Langen uit Heiloo de gevolgen van gps-verstoring. Tijdens een vlucht vanuit Peking kreeg hij een vals alarm dat het vliegtuig op een berg zou botsen. De piloten moesten direct in actie komen, terwijl er helemaal geen berg in de buurt was. Dat was een voorbeeld van spoofing: het misleiden van navigatiesystemen door valse gps-signalen uit te zenden.

Jamming en spoofing zijn twee verschillende vormen van gps-verstoring. Bij jamming wordt het gps-signaal geblokkeerd, bij spoofing worden vliegtuigen juist misleid met valse informatie.

Het is volgens NRC de tweede keer dit jaar dat Nederland doelwit is van het opzettelijk verstoren van navigatiesignalen.

  •  

Gps-storing boven Noordzee bij Texel hindert vliegtuigen op Schiphol

Tientallen vliegtuigen boven Nederland hebben maandag hun gps-signaal verloren door vermoedelijke opzettelijke verstoring. Ook het vliegverkeer op Schiphol had daar last van. Zeven vliegtuigen ondervonden hinder bij het landen. Dat meldt NRC zondagochtend.

De luchtverkeersleiding bevestigt dat Schiphol die avond te maken had met een verstoring van het zogenoemde RNP-navigatiesysteem. Volgens een woordvoerder is het aannemelijk dat er sprake was van zogeheten jamming, waarbij gps-signalen bewust worden verstoord.

De verstoring had geen gevolgen voor de veiligheid. De zeven toestellen konden veilig landen met behulp van aanwijzingen van de luchtverkeersleiding.

Ten noorden van Texel

Data-analist John Wiseman heeft de vermoedelijke bron van de storing gelokaliseerd op de Noordzee, ten noorden van Texel. Uit zijn analyse blijkt dat het signaal waarschijnlijk vanaf zeeniveau kwam, mogelijk vanaf een schip.

Op het moment van de verstoring voeren zes schepen onder Russische vlag in het verdachte gebied. Drie daarvan zouden volgens scheepsnieuwssites deel hebben uitgemaakt van een konvooi voor Russisch wapentransport. De schepen werden begeleid door de Russische marine. De drie schepen en hun eigenaar staan op de Europese sanctielijst vanwege wapentransporten tussen Noord-Korea, Iran en Rusland.

Eerder ondervond ook piloot Dara van Langen uit Heiloo de gevolgen van gps-verstoring. Tijdens een vlucht vanuit Peking kreeg hij een vals alarm dat het vliegtuig op een berg zou botsen. De piloten moesten direct in actie komen, terwijl er helemaal geen berg in de buurt was. Dat was een voorbeeld van spoofing: het misleiden van navigatiesystemen door valse gps-signalen uit te zenden.

Jamming en spoofing zijn twee verschillende vormen van gps-verstoring. Bij jamming wordt het gps-signaal geblokkeerd, bij spoofing worden vliegtuigen juist misleid met valse informatie.

Het is volgens NRC de tweede keer dit jaar dat Nederland doelwit is van het opzettelijk verstoren van navigatiesignalen.

  •  

Hele weekend minder treinen tussen Haarlem en Alkmaar door storing

Tussen Haarlem en Alkmaar rijden er het hele weekend minder treinen door de gevolgen van een seinstoring. De NS verwacht dat de treinen maandag weer volgens de normale dienstregeling rijden.

De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er minder treinen kunnen rijden.

De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.

Ook problemen bij HSL

Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Daarnaast rijden er ook minder treinen tussen Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 13.15 uur.

  •  

Rest van ochtend geen treinen tussen Haarlem en Alkmaar

Tussen Haarlem en Alkmaar is momenteel geen treinverkeer mogelijk door een seinstoring. Volgens de NS duurt dat nog tot zeker 12.00 uur.

De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er geen treinen kunnen rijden.

Reizigers tussen Haarlem en Alkmaar moeten omreizen via Amsterdam Sloterdijk. De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.

Ook problemen bij HSL

Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Daarnaast rijden er ook minder treinen tussen Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 11.45 uur.

  •  

Tot einde ochtend geen treinen tussen Haarlem en Alkmaar

Tussen Haarlem en Alkmaar is momenteel geen treinverkeer mogelijk door een seinstoring. Volgens de NS duurt dat nog tot zeker 12.00 uur.

De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er geen treinen kunnen rijden.

Reizigers tussen Haarlem en Alkmaar moeten omreizen via Amsterdam Sloterdijk. De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.

Ook problemen bij HSL

Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Daarnaast rijden er ook minder treinen tussen Amsterdam Sloterdijk en Schiphol. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 11.45 uur.

  •  

Geen treinen tussen Haarlem en Alkmaar door seinstoring

Tussen Haarlem en Alkmaar is momenteel geen treinverkeer mogelijk door een seinstoring. Volgens de NS duurt dat nog tot zeker 11.15 uur.

De storing werd vanmorgen vroeg gemeld door de NS. Ergens op het traject tussen Haarlem en Beverwijk is een seinstoring, waardoor er geen treinen kunnen rijden.

Reizigers tussen Haarlem en Alkmaar moeten omreizen via Amsterdam Sloterdijk. De NS raadt aan de reis kort voor vertrek te plannen in de app.

Ook problemen bij HSL

Daarnaast zijn er problemen op de hogesnelheidslijn (HSL). Door een gestrande trein rijden er geen treinen tussen Schiphol en Rotterdam en Schiphol en Lelystad. Dat duurt volgens de NS tot ongeveer 10.15 uur.

  •  

KLM doet aangifte tegen oud-topman Camiel Eurlings na brandende powerbank

KLM heeft aangifte gedaan vanwege een incident in september, waarbij een powerbank tijdens een vlucht in brand vloog. Door die brand kwam de veiligheid in het geding, stelt de luchtvaartmaatschappij. Meerdere media melden dat het gaat om de powerbank van voormalig KLM-topman Camiel Eurlings.

KLM wil niet bevestigen dat het om hem gaat. Een woordvoerder van luchtvaartmaatschappij laat desgevraagd aan NH weten dat niets te gaan zeggen over de identiteit van de passagier in kwestie. 

"Het is gebruikelijk dat KLM aangifte doet bij grove overtredingen van de veiligheidsregels door passagiers waarbij de veiligheid van een vlucht, passagiers en bemanning in het geding is", aldus KLM. Het is aan boord van KLM-vliegtuigen niet toegestaan om powerbanks te gebruiken.

Powerbank vat vlam aan boord

In september ging het mis aan boord van een vlucht richting Curaçao. Aan boord vatte een powerbank vlam. Het cabinepersoneel wist de brand te doven, maar uit voorzorg maakte het vliegtuig rechtsomkeer naar Schiphol. 

Mogelijk ging het dus om de powerbank van voormalig KLM-topman en voormalig CDA-politicus Camiel Eurlings.

  •  

Honderd auto's, bedrijfspand en eettentje in vlammen opgegaan bij brand

Bij een brand op bedrijventerrein De Liede in Vijfhuizen is een autobedrijf met honderd auto's en een naastgelegen eettentje volledig verwoest. De ochtend na de brand ligt er een enorme stapel autowrakken en verwrongen staal op de plek waar eerst het bedrijf stond. 

Klanten en medewerkers van het bedrijventerrein nemen 's ochtends een kijkje. Eén klant die toevallig op het terrein moest zijn, schrikt als hij aankomt. Hij heeft een auto van een vriend hier achtergelaten om te laten repareren. Hij vermoedt dat het een van de honderd autowrakken op de berg kan zijn. 

Een eigenaar van een van de omliggende bedrijven vertelt anoniem opgelucht te zijn dat hij geen brandschade heeft. Bij de bedrijven die pal naast het afgebrande pand stonden is relatief lichte schade te zien, zoals gesmolten regenpijpen en bumpers van bedrijfswagens. 

Twee waakhonden bij een naastgelegen bedrijf zijn door de brandweer gered. 

Ook het naastgelegen eettentje ging in vlammen op. Alleen wat stoelen, tafels en een bord met openingstijden staan nog overeind. Volgens de beheerder van het bedrijventerrein is dit de enige horecatent De Liede. De zaak was daarom erg geliefd bij mensen die er werken.

Brand onder de rook van Schiphol

De brand brak rond 3.00 uur vannacht uit. Toen de brandweer aankwam stond het autobedrijf al volledig in lichterlaaie. Het bedrijventerrein werd afgezet en gewonden waren er niet. 

De brand werd al snel een vlammenzee en het vuur reikte hoog. Het bedrijventerrein ligt in de buurt van Schiphol, maar omdat de wind gunstig stond, had de luchthaven er geen last van, zo meldde de woordvoerder van de veiligheidsregio. 

Wat de oorzaak van de brand is, wordt onderzocht.

  •  

Afgedankte Schipholbussen krijgen tweede leven in Oekraïne

Een lange rij elektrische bussen die op Schiphol staan te wachten op een koper, krijgt een nieuwe bestemming in Oekraïne. De luchthaven schenkt 29 gebruikte bussen aan het door oorlog getroffen land. Daar worden ze ingezet als stadsbussen en schoolbussen. De voertuigen gaan bovendien niet leeg op transport: ze worden gevuld met hulpgoederen, waaronder generatoren en draagbare accu's.

Het idee kwam van Schiphol-topman Pieter van Oord. Hij raakte geïnspireerd door een initiatief van Nationaal Park De Hoge Veluwe, dat terreinwagens aan Oekraïne doneerde. Van Oord is als toezichthouder betrokken bij het natuurpark.

"Toen hoorde ik over dat initiatief en dacht ik: wat een prachtig idee om gebruikte voertuigen aan Oekraïne te doneren. Toen ik op Schiphol rondreed en een lange rij bussen zag staan, heb ik gevraagd wat we daar eigenlijk mee gingen doen. Ze bleken te koop te staan, maar er was nog geen koper. Toen dacht ik: dit is een geweldige kans om te kijken of deze bussen welkom zijn in Oekraïne", vertelt Van Oord.

Na overleg met de Oekraïense ambassade bleek dat het land de voertuigen goed kon gebruiken. "De bussen bleken zeer welkom te zijn. Ze passen mooi in het stadsvervoer en bij het vervoer van schoolkinderen", zegt een duidelijke trotse Van Oord.

Ook generatoren hard nodig

Jaap Scholten, voorman van Protect Ukraine, is heel blij met de schenking en benadrukt dat de hulp verder gaat dan alleen het beschikbaar stellen van de bussen. De generatoren en accu's die Schiphol ook doneert zijn hard nodig, vertelt Scholten. 

"De Russen proberen eigenlijk het leven voor de burgers onmogelijk te maken. In Kiev hebben mensen maar twee uur water per dag. Deze spullen zijn daarom ontzettend hard nodig, zowel om de steden draaiende te houden als aan het front", zegt Scholten. 

De Oekraïense ambassadeur Andriy Kostin heeft de bussen inmiddels officieel in ontvangst genomen en noemt het een concreet voorbeeld van de Nederlandse solidariteit met Oekraïne. "Deze schenking laat zien hoe sterk de samenwerking is en hoe belangrijk de voortdurende steun van onze Nederlandse vrienden is". 

Bussen met bijzondere geschiedenis

De bussen hebben een bijzondere geschiedenis, het zijn namelijk de allereerste elektrische bussen die in Europa reden. Schiphol had in 2014 een Europese primeur met de introductie van 35 elektrische bussen voor het vervoer van passagiers tussen vliegtuigen en de terminal.

Schiphol werd daarmee in 2015 de eerste luchthaven ter wereld die het passagiersvervoer op het platform volledig elektrisch uitvoerde. De bussen zijn vervangen door een nieuwere generatie. 

  •  

Afgedankte Schipholbussen krijgen tweede leven in Oekraïne: 'Daar meer dan welkom'

Een lange rij elektrische bussen die op Schiphol staan te wachten op een koper, krijgt een nieuwe bestemming in Oekraïne. De luchthaven schenkt 29 gebruikte bussen aan het door oorlog getroffen land. Daar worden ze ingezet als stadsbussen en schoolbussen. De voertuigen gaan bovendien niet leeg op transport: ze worden gevuld met hulpgoederen, waaronder generatoren en draagbare accu's.

Het idee kwam van Schiphol-topman Pieter van Oord. Hij raakte geïnspireerd door een initiatief van Nationaal Park De Hoge Veluwe, dat terreinwagens aan Oekraïne doneerde. Van Oord is als toezichthouder betrokken bij het natuurpark.

"Toen hoorde ik over dat initiatief en dacht ik: wat een prachtig idee om gebruikte voertuigen aan Oekraïne te doneren. Toen ik op Schiphol rondreed en een lange rij bussen zag staan, heb ik gevraagd wat we daar eigenlijk mee gingen doen. Ze bleken te koop te staan, maar er was nog geen koper. Toen dacht ik: dit is een geweldige kans om te kijken of deze bussen welkom zijn in Oekraïne", vertelt Van Oord.

Na overleg met de Oekraïense ambassade bleek dat het land de voertuigen goed kon gebruiken. "De bussen bleken zeer welkom te zijn. Ze passen mooi in het stadsvervoer en bij het vervoer van schoolkinderen", zegt een duidelijke trotse Van Oord.

Ook generatoren hard nodig

Jaap Scholten, voorman van Protect Ukraine, is heel blij met de schenking en benadrukt dat de hulp verder gaat dan alleen het beschikbaar stellen van de bussen. De generatoren en accu's die Schiphol ook doneert zijn hard nodig, vertelt Scholten. 

"De Russen proberen eigenlijk het leven voor de burgers onmogelijk te maken. In Kiev hebben mensen maar twee uur water per dag. Deze spullen zijn daarom ontzettend hard nodig, zowel om de steden draaiende te houden als aan het front", zegt Scholten. 

De Oekraïense ambassadeur Andriy Kostin heeft de bussen inmiddels officieel in ontvangst genomen en noemt het een concreet voorbeeld van de Nederlandse solidariteit met Oekraïne. "Deze schenking laat zien hoe sterk de samenwerking is en hoe belangrijk de voortdurende steun van onze Nederlandse vrienden is". 

Bussen met bijzondere geschiedenis

De bussen hebben een bijzondere geschiedenis, het zijn namelijk de allereerste elektrische bussen die in Europa reden. Schiphol had in 2014 een Europese primeur met de introductie van 35 elektrische bussen voor het vervoer van passagiers tussen vliegtuigen en de terminal.

Schiphol werd daarmee in 2015 de eerste luchthaven ter wereld die het passagiersvervoer op het platform volledig elektrisch uitvoerde. De bussen zijn vervangen door een nieuwere generatie. 

  •  

Risico's datalek sportclubs groter dan je denkt: "Niet zomaar een accountje"

Sportverenigingen in Noord-Holland waarschuwen massaal hun leden na het datalek van maandagavond. Cybercriminelen hebben data gestolen van het bedrijf AllUnited, waar veel sportverenigingen en bonden hun ledenadministratie onderbrengen. Experts benadrukken dat de gevolgen van zo'n hack groter kunnen zijn dan mensen misschien denken.

Het datalek werd dinsdag ontdekt door AllUnited, waarna het lek werd gedicht. Daarbij zijn persoonsgegevens van amateursporters gestolen. Het gaat onder andere om persoonsgegevens, rekeningnummers en inloggegevens van AllUnited-accounts.

Sportclubs waarschuwen leden

De getroffen sportverenigingen slaan alarm en informeren hun leden over de mogelijke gevolgen van het datalek. Criminelen kunnen de gestolen gegevens gebruiken om mensen heel gericht te benaderen en zich daarbij voor te doen als bijvoorbeeld de sportvereniging zelf. Leden moeten alert zijn op nepmails of berichten met betaalverzoeken, vragen om contributie, boetes of andere betaallinks.

Zo laat A.V. Edam op haar website weten vanuit de club nooit mails met betaallinks of betaalverzoeken te versturen. Tennis en Padelvereniging Badhoevedorp geeft leden de tip hun rekening na te kijken op onbekende afschrijvingen en onterechte incasso's via de bankapp terug te draaien.

Alle leden van A.V. Startbaan in Amstelveen moeten een nieuw wachtwoord bij de club instellen. Ook sturen de verenigingen voorbeelden van nepberichten die door criminelen verstuurd kunnen worden.

'Niet zomaar een accountje'

Volgens Kevin van den Eshof van Tozetta Ethical Hacking moet een datalek als deze zeer serieus genomen worden. "We horen vaak: 'Het is maar een accountje van een sportclub, daar kijk ik niet eens van op'. Maar als dit vaker gebeurt, verzamelen de cybercriminelen steeds meer informatie. Uiteindelijk kunnen ze daar veel meer mee".

 

De verschillende gegevens kunnen zo samen een steeds completer profiel van iemand vormen. Daarmee kunnen criminelen bijvoorbeeld toegang krijgen tot 'belangrijkere accounts', zoals social media of accounts met kwetsbare persoonsgegevens. 

Tweestapsverificatie inschakelen

"Cybercriminelen zijn continu aan het puzzelen. Als ze nu nog niet alle gegevens van iemand hebben bemachtigd, kan dat over bijvoorbeeld drie maanden, na een datalek bij een ander bedrijf, wel het geval zijn", legt hij uit. 

Van den Eshof adviseert leden daarom om hun wachtwoord te veranderen, zeker als ze hetzelfde wachtwoord ook voor andere websites of accounts gebruiken. Daarnaast raadt hij aan waar mogelijk tweestapsverificatie in te schakelen. Daarmee is er naast een wachtwoord nog een extra bevestiging nodig om in te loggen. "Ik wil iedereen op het hart drukken dat het niet zomaar een accountje is waar ze op inloggen."

Gestolen gegevens kunnen nog jaren rondgaan

Ook Arnoud Bruinsma van BSM Cyber Security waarschuwt voor de risico's van een lek van persoonsgegevens. "Het eerste wat criminelen proberen, is geld van je stelen. Daarna kunnen ze proberen wachtwoorden of kopieën van je identiteitsbewijzen te bemachtigen."

De gestolen gegevens zijn bovendien niet zomaar weer verdwenen. "Als gegevens eenmaal buit zijn gemaakt, kunnen ze worden doorverkocht. Dan is het heel moeilijk om die weer van het internet af te krijgen", zegt Van den Eshof. Ook op een later moment kan de informatie nog tegen slachtoffers worden gebruikt.

Links controleren

Bruinsma wijst op hulpmiddelen waarmee mensen verdachte links kunnen controleren, zoals Fraud Detector: een gratis tool die de betrouwbaarheid van links checkt. Toch blijft waakzaamheid en een kritische blik het belangrijkste, volgens hem.

"Pas je wachtwoorden aan en zorg dat je unieke wachtwoorden hebt op je accounts. Kijk kritisch naar wat er op je af komt en stuur nooit zomaar een kopie van je rijbewijs of paspoort op", is zijn advies. "Neem bij twijfel rechtstreeks telefonisch contact op met de afzender, in dit geval de sportvereniging."

Hoe kon zo'n hack gebeuren? 

Inmiddels is er iets meer duidelijkheid over hoe cybercriminelen bij AllUnited zijn binnengekomen. Volgens het bedrijf is de aanvaller via een inschrijfformulier op de website van een sportclub binnengedrongen. Waarschijnlijk is het gelukt om via dat formulier een kwaadaardige code naar binnen te smokkelen en zo toegang te krijgen tot de achterliggende database. Daaruit zijn de gegevens buitgemaakt.

Volgens Arnoud Bruinsma van BSM Cyber Security past dat bij een veelvoorkomend probleem: onvoldoende beveiligde software. Bij het ontwikkelen van applicaties wordt niet altijd genoeg rekening gehouden met digitale veiligheid. Zo kunnen formulieren of andere onderdelen van een website kwetsbaar zijn voor criminelen.

Nog geen meldingen van misbruik gegevens

Een woordvoerder van AllUnited laat weten dat er bij hun nog geen misbruik van gegevens is gemeld vanuit de sportverenigingen.  

  •  

Tot 20 jaar cel geëist voor liquidatiepoging Iraanse publicist in Haarlem

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol celstraffen tot twintig jaar geëist tegen vijf mannen en een vrouw voor hun bijdrage aan de poging tot moord op de Iraanse activist en publicist Siamak Tahmasbi in zijn woonplaats Haarlem.

De poging vond plaats in de nacht van 5 op 6 juni 2024. Het OM ziet de zes verdachten als moordcommando die voor geld bereid waren het slachtoffer te doden.

Tahmasbi sloeg in de bewuste nacht alarm toen hij buiten zijn woning twee mannen zag lopen. De politie was snel ter plaatse en arresteerde Tunesiër Mehrez A. (40) en de Colombiaan Gabriel O. (29). Ze hadden doorgeladen wapens bij zich en een voorhamer.

'Internationaal opererende groep'

De achtergrond van de beoogde moord, de mogelijke dreigingen vanuit het Iraanse regime, is geen onderdeel van de strafzaak tegen de uitvoerders.

Het OM ziet Sami Bekal Bounouare (29) als aanstuurder van de internationaal opererende groep. Hij is voortvluchtig en staat op de Nationale Opsporingslijst. Tegen hem is bij verstek de hoogste celstraf van twintig jaar geëist.

Tegen Mehrez A. eiste het OM een celstraf van vijftien jaar en twee maanden. Tegen Gabriel O. is dertien jaar en drie maanden geëist. Tegen de vrouwelijke verdachte Chahinez K. uit Den Bosch is zes jaar cel geëist voor medeplichtigheid.

De ex-vriendin van Bounouare heeft onder meer de woning van het beoogde slachtoffer geobserveerd en gefotografeerd. Eind oktober is in Spanje twintig jaar cel tegen haar geëist voor betrokkenheid bij de eveneens mislukte aanslag op de Spaanse oud-politicus en Iran-criticus Alejo Vidal-Quadras in november 2023 in Madrid. Daarnaast is ze met de medeverdachten ook nog in een Italiaanse zaak verwikkeld.

'Een moordcommando'

"Voor u zit een moordcommando dat voor eigen gewin in opdracht, onverschillig wie, onverschillig waar mensen dood wil maken. Zij vliegen erheen, bewapenen zich en voeren uit", zo stelt de officier van justitie.

De officier noemde de liquidatiepoging niet alleen een aanslag op het leven van Tahmasbi, maar ook op 'het recht van vrijheid van meningsuiting.' Ze zei: "Ieder levensdelict is schokkend. Maar het feit dat het slachtoffer een journalist en activist is, zonder enige banden met het criminele milieu, draagt daar verder aan bij."

De advocaat van de vrouw uit Den Bosch, die momenteel op vrije voeten is, houdt donderdagmiddag zijn pleidooi. De overige advocaten pleiten vrijdag. De rechtbank doet op 21 december uitspraak.

  •  

Ongeluk op A9 zorgt voor flinke file

Een ongeluk met twee auto's zorgt vanavond voor een flinke file op de A9 richting Alkmaar. Twee rijstroken zijn afgesloten. De vertraging is volgens Rijkswaterstaat inmiddels opgelopen tot meer dan een uur.

Het ongeluk gebeurde rond 17.45 uur op de A9 bij Velsen-Zuid. Het is nog niet duidelijk hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren. 

Automobilisten vanuit Amstelveen richting Alkmaar moeten rekening houden met flinke vertraging. Tussen Haarlem-Zuid en knooppunt Velsen staat momenteel 11 kilometer file.

De hulpdiensten zijn onderweg naar de plek van het ongeluk om hulp te verlenen. Het is nog niet bekend of er iemand gewond is geraakt.

  •  

Kogel doorboort busdeur in Amsterdam, vlak bij plek waar reizigers inchecken

Een kogel is gisteravond door de ruit van een rijdende bus gevlogen op de Slotermeerlaan in Amsterdam Nieuw-West. De kogel kwam terecht bij de deur waar reizigers in- en uitchecken. Passagiers schrokken zich rot. "Als daar iemand had gestaan, was het heel anders afgelopen", vertelt de 19-jarige Ilayda, die vlak achter de deur zat.

De politie kreeg iets voor 22.30 uur een melding van een schietpartij bij Plein 40-45. Op beelden die Ilayda maakte, is een gat onder in de deur van de bus te zien. Ook ligt er een kogel op de vloer.

Ilayda zat in de bus van Sloterdijk richting Schiphol toen het gebeurde. "Plots remde de bus hard ter hoogte van Plein 40-45", beschrijft ze. "Mensen in de bus schreeuwden, eerst dacht ik dat er iemand werd aangereden. Het leek erop dat twee mensen met elkaar in gevecht waren op de trambaan en plotseling hoorde ik een harde knal."

'Die kogel is de bus ingekomen'

Aanvankelijk besefte Ilayda niet wat er was gebeurd. Toen ze om zich heen keek, zag ze dat de ruit bij de deur beschadigd was.

"Ik zat direct achter de deur waar het incident plaatsvond en ben toen opgestaan om de chauffeur te informeren", vertelt ze.

"Die kogel is de bus ingekomen op de plek waar mensen ook in- en uitchecken. Als daar iemand had gestaan, was het heel anders afgelopen. Uiteindelijk is de chauffeur doorgereden naar een volgende halte en mocht iedereen de bus verlaten."

Politie zoekt getuigen

De politie onderzoekt wat er precies is gebeurd en wat aan het schietincident voorafging. Een woordvoerder bevestigt dat er mogelijk een kogel in de bus is aangetroffen.

Er zijn geen slachtoffers of verdachten aangetroffen. De politie roept getuigen op zich te melden.

  •  

Schot gelost aan de Slotermeerlaan in Amsterdam, kogel doorboort ruit van rijdende bus

Een kogel is gisteravond door de ruit van een rijdende bus gevlogen op de Slotermeerlaan in Amsterdam Nieuw-West. De kogel kwam terecht bij de deur waar reizigers in- en uitchecken. Passagiers schrokken zich rot. "Als daar iemand had gestaan, was het heel anders afgelopen", vertelt de 19-jarige Ilayda, die vlak achter de deur zat.

De politie kreeg iets voor 22.30 uur een melding van een schietpartij bij Plein 40-45. Op beelden die Ilayda maakte, is een gat onder in de deur van de bus te zien. Ook ligt er een kogel op de vloer.

Ilayda zat in de bus van Sloterdijk richting Schiphol toen het gebeurde. "Plots remde de bus hard ter hoogte van Plein 40-45", beschrijft ze. "Mensen in de bus schreeuwden, eerst dacht ik dat er iemand werd aangereden. Het leek erop dat twee mensen met elkaar in gevecht waren op de trambaan en plotseling hoorde ik een harde knal."

'Die kogel is de bus ingekomen'

Aanvankelijk besefte Ilayda niet wat er was gebeurd. Toen ze om zich heen keek, zag ze dat de ruit bij de deur beschadigd was.

"Ik zat direct achter de deur waar het incident plaatsvond en ben toen opgestaan om de chauffeur te informeren", vertelt ze.

"Die kogel is de bus ingekomen op de plek waar mensen ook in- en uitchecken. Als daar iemand had gestaan, was het heel anders afgelopen. Uiteindelijk is de chauffeur doorgereden naar een volgende halte en mocht iedereen de bus verlaten."

Politie zoekt getuigen

De politie onderzoekt wat er precies is gebeurd en wat aan het schietincident voorafging. Een woordvoerder bevestigt dat er mogelijk een kogel in de bus is aangetroffen.

Er zijn geen slachtoffers of verdachten aangetroffen. De politie roept getuigen op zich te melden.

  •  
❌