De Kaagbaan op Schiphol is vanaf vandaag tot en met volgende week dinsdag zeven dagen buiten gebruik vanwege onderhoud. Het gaat om jaarlijks onderhoud, om de conditie van de start- en landingsbaan op peil te houden.
De tijdelijke sluiting van de Kaagbaan betekent dat andere banen (Zwanenburgbaan, Aalsmeerbaan, Buitenveldertbaan) komende week intensiever zullen worden gebruikt. Wie onder de vertrek- en naderingsroutes van die banen woont, kan dus mogelijk meer geluidsoverlast verwachten.
Tijdens het jaarlijkse regulier onderhoud worden het asfalt en de markeringen van de baan gecontroleerd en waar nodig aangepakt. Ook de bekabeling wordt geïnspecteerd, de regenwaterafvoer doorgespoeld, omliggende grasvelden gemaaid en lampen schoongemaakt of vervangen.
Bewust van extra overlast
Voor het onderhoud van de Kaagbaan (en andere banen) werkt Schiphol samen met bouwbedrijf Heijmans. De luchthaven zegt bewust te zijn van het feit dat door het onderhoud extra overlast kan worden ervaren en belooft daarom efficiënt te werk te gaan.
De sluiting geldt niet voor zaterdag en zondag (26 en 27 september). Dan wordt het onderhoud tijdelijk gestaakt om ruimte te maken voor binnenkomende en vertrekkende vliegtuigen.
De Europaweg in het Haarlemse stadsdeel Schalkwijk is ruim een maand geleden heropend, na een ingrijpende aanpassing van de weg. De doorgaande weg biedt meer ruimte voor fietsers, voetgangers en groen. Het autoverkeer krijgt minder ruimte. "Van versteende verkeersweg naar een groene stadsstraat", concludeert een tevreden wethouder Robbert Berkhout.
Het is de eerste weken nog een beetje wennen voor het verkeer. NH deed een rondje over de vernieuwde Europaweg met de auto, de fiets en te voet.
In de ochtendspits gaat het allemaal traag richting de Buitenrustbruggen. Dat komt door de werkzaamheden aan het nieuwe ov-knooppunt Spaarnepoort. Op de kruising met de Schipholweg loopt het vast, omdat er bij groen maar een paar auto's kunnen doorrijden.
Minder asfalt
De andere kant op, richting Schouwbroekerbrug, gaat het beter in de auto. Het verkeer heeft weliswaar minder rijstroken ter beschikking, maar het rijdt goed door.
Bij de twee grote, nieuwe rotondes is het opletten geblazen: aan beide kanten rijden fietsers in twee richtingen. Bovendien loopt de dubbele busbaan midden door de rotonde. Vooral met een laagstaande zon is goed kijken van levensbelang.
"Aalsmeer heeft vijf rotondes met verschillende vormen en voorrangssituaties. Op de Europaweg hebben we twee gelijkwaardige rotondes. Het ontwerp is in nauwe samenwerking met de verkeerspolitie uitgewerkt. Hierbij zijn lessen getrokken uit de situatie in Aalsmeer. Zo kun je de rotonde niet met meer dan dertig kilometer per uur oprijden. De inrichting is overzichtelijk."
De huidige verkeerssituatie bij de rotondes is nog niet definitief. De belijning en sommige op- en afritten zijn nog niet klaar.
Voor fietsers is de nieuwe weg een verademing. Aan beide kanten van de Europaweg liggen brede, rode fietsstroken. De meeste kruispunten zijn voorzien van verkeerslichten. Het rijdt allemaal lekker door. Ook skaters kunnen hun hart ophalen: het asfalt is mooi vlak.
Gebroken pols
Toch liggen de gevaren voor fietsers overal en altijd op de loer, zo ontdekte de verslaggever zelf. Een val op de rotonde leverde een gebroken pols en vier weken gips op. Even niet met de auto of de fiets, dus.
Dan de Europaweg uit nood maar met de bus en de benenwagen verder verkend. De bus vanaf het station is razendsnel in Schalkwijk. Vanaf het begin van de Europaweg ligt de dubbele busbaan klaar, waardoor de chauffeurs zonder oponthoud naar de volgende halte kunnen rijden.
Verkeershinder blijft voorlopig
Verder zijn de trottoirs breed en overzichtelijk. Voor voetgangers zijn er voldoende oversteekpunten met zebrapaden en verkeerslichten. Alleen bij de grote bouwplaats voor het ov-knooppunt is er te voet geen doorkomen aan. Gelukkig zijn de omlooproutes goed aangegeven.
Maar Haarlemmers moeten de komende jaren nog wel rekening houden met flinke verkeershinder, waarschuwt de wethouder. "Schalkwijk is volop in ontwikkeling. We werken aan nieuwe woningen, betere verbindingen en een aantrekkelijkere openbare ruimte. In 2029 moet het ov-knooppunt klaar zijn. Dan zijn de grootste verkeersprojecten in Schalkwijk afgerond."
Wat begon met een paar vliegtuigjes op een modderig grasveld, is uitgegroeid tot een stad van 4.500 voetbalvelden groot. Schiphol viert vandaag haar 110e verjaardag en is compleet veranderd in al die jaren. Toch zijn er nog wat sporen van vroeger zichtbaar. Archivaris Robert Lagendijk en medewerker Jos den Haan van Schiphol helpen ons zoeken.
Jos den Haan heeft zelf een groot deel van die geschiedenis meegemaakt. "Ik begon 48 jaar geleden als magazijnmedewerker bij een van de winkels op Schiphol", vertelt hij. "Het was allemaal heel familiair. Toen hingen we nog zelf de kerstslingers op." Inmiddels is hij doorgegroeid tot coördinator retail op de commerciële afdeling.
Dat er nog steeds stukjes van het oude Schiphol zichtbaar zijn, daar is Jos blij mee. "Prachtig, dat zijn de herinneringen", zegt hij met een twinkeling in zijn ogen.
De sporen op Schiphol-Oost
Archivaris Robert Lagendijk neemt ons mee naar Schiphol-Oost, waar de sporen van het verleden nog zichtbaar zijn. Ooit was daar de toegangsweg tot de luchthaven. Het oude toegangsbord staat er nog, en tussen alle bedrijfspanden en hangars is ook nog de oude verkeerstoren te vinden. Tot 1969 zat daar de luchtverkeersleiding.
"Het was nog geen driedubbel glas, dus je kunt je voorstellen wat een herrie het hier was. Als je mooie oude ansichtkaarten bekijkt, zie je dat het een hectische omgeving was en vliegtuigen aankwamen en mensen stonden te joelen omdat ze dat nog nooit hadden gezien."
Vliegpionieren
Meer weten over de geschiedenis van Schiphol? Die groei van de luchthaven en de luchtvaart is het resultaat van een hoop pionieren. In de driedelige docu-serie Vliegpionieren leer je over de allereerste verre KLM-vlucht naar Nederlands-Indië die de groei van de luchthaven mogelijk maakte.
Voor één dag wisselden Schiphol-directeur Pieter van Oord en burgemeester van Haarlemmermeer, Marianne Schuurmans, van baan. Met de wisseldag hopen de twee meer inzicht te krijgen in elkaars werk. Want hoewel gemeente en luchthaven nauw met elkaar verbonden zijn, lopen hun belangen niet altijd gelijk.
De dag begint met een symbolische overdracht: Schuurmans krijgt een Schipholpas en Van Oord mag er met haar voorzittershamer vandoor. Daarna gaan ze op pad. Van Oord bezoekt onder meer het Cruquius Museum en spreekt inwoners, terwijl Schuurmans op Schiphol voor en achter de schermen meekijkt.
Volgens Schuurmans is zo'n uitwisseling tussen een burgemeester en een bedrijf behoorlijk uniek. "Ik heb nog niet eerder gezien dat er een wissel is tussen een bedrijf en een burgemeester."
Niet altijd dezelfde belangen
De nauwe band tussen de gemeente en Schiphol betekent niet dat de belangen altijd gelijk zijn. Voor Haarlemmermeer is Schiphol economisch belangrijk, maar inwoners ondervinden ook hinder van de luchthaven.
"Wij zijn echt economisch afhankelijk van Schiphol", zegt Schuurmans, "maar tegelijkertijd zijn er veel inwoners die ook echt hinder ondervinden". Sommigen werken volgens haar zelfs op Schiphol, terwijl ze 's nachts ook wakker worden van vliegtuigen.
Ook Van Oord erkent dat de belangen uiteen kunnen lopen. "Bijvoorbeeld als het gaat om gezondheid, milieu en geluid." Dat vindt hij niet per se verkeerd. "Iedereen zal toch op een of andere manier verantwoording moeten afleggen en dat geldt ook voor Schiphol."
Is zo'n wissel wel passend?
De verschillende belangen roepen ook de vraag op of zo'n wissel tussen gemeente en luchthaven wel passend is. "Die vraag krijg ik inderdaad en dat is zeer terecht", reageert de burgemeester.
Volgens haar is Schiphol vanwege zijn economische betekenis en de vele dossiers waarop gemeente en luchthaven elkaar tegenkomen niet zomaar een bedrijf. "Dit is niet een poging om te laten zien hoe goed bevriend we zijn."
Met een oud Volkswagenbusje rijdt NH deze weken kriskras Noord-Holland door. Op drukke plekken houden we halt en laten we unieke historische beelden zien aan voorbijgangers. In aflevering 5: Zwanenburg-Halfweg.
De oude tram tussen Amsterdam en Haarlem, arresleeën met paarden op het ijs, een rondvlucht boven Schiphol in 1950 en de bevrijdingsstoet door Halfweg. Het is een greep uit de bijzondere beelden - soms nooit eerder vertoond - die de inwoners van Zwanenburg en Halfweg te zien krijgen.
Dat leidt tot nostalgie bij oudere voorbijgangers en tot verbazing bij de jongere. Een dame van 98 herkent het zwembad waar ze vroeger les kreeg. "Ik was 48 toen ik mijn diploma haalde. Echt een uitzondering, de kinderen die tegelijk met mij afzwommen moesten vreselijk lachen," vertelt ze.
Uit oude zwart-wit beelden van de NOS blijkt dat de welbekende Schiphol-overlast van alle tijden is. Wat voelt u, vraagt de verslaggever in 1970 aan een inwoonster. "Dat het vliegtuig eraan komt, ik krijg er een zenuwachtig gevoel van," vertelt de vrouw, terwijl een vliegtuig vlak over haar huis scheert. Om hoeveel vliegtuigen per dag het gaat weet ze niet. "Ik ben gestopt met tellen, het zijn er te veel."
Astrid Brouwer bekijkt de historische beelden bij het dorpshuis in Zwanenburg. Zij heeft anno 2026 nergens last van. "Nee hoor, ik hoor de vliegtuigen niet meer. Dat hoort erbij als je hier woont." Wel herinnert ze zich dat haar moeder zich vroeger opwond over de kerosine die uit de vliegtuigen neerdaalde op Zwanenburg. "Dan konden de witte lakens aan de lijn zó weer de was in."
Een bijzonder stukje geschiedenis is het verhaal van 300 mannen uit Zwanenburg en Halfweg die in de Tweede Wereldoorlog op transport werden gezet voor dwangarbeid in Duitsland.
Verkleumd en verhongerd reden ze met de trein door Enschede, waar de bevolking een heldendaad pleegde, vertelt Leo Kranenburg van Historisch Halfweg. "De mannen uit Haarlemmermeer kregen kleding en voedsel aangeboden, zodat ze in leven zouden blijven. Daar is na de oorlog een gedenksteen voor onthuld," vertelt hij.
Volgens de jonge inwoners van Zwanenburg en Halfweg is het prettig wonen hier. Hebben ze nog een tip voor bezoekers? "Wat je niet mag missen hier", vertelt een meisje van elf. "Het dorpshuis, de gemalen en natuurlijk de outlet."
De tijdelijke omleiding van de A9 bij Amstelveen is niet langer nodig. Nu het verkeer in beide richtingen over een verdiepte A9 langs Amstelveen rijdt, kan de zogeheten bypass worden afgebroken. Gisteren namen omwonenden afscheid van het inmiddels vertrouwde stuk asfalt.
"Ja, dit is een bekend stukje weg", zegt een bezoeker. "Ik reed hier zeker drie keer in de week."
"Het voelt goed", vertelt een man. "Ik stond op de A10 in Amsterdam en nu staan we weer op de snelweg. Maar dit stuk gaat weg. We hebben de afgelopen jaren veel afsluitingen gehad. Dacht je dat het klaar was, kwam er weer één. Dit is wel een mijlpaal dat de A9 nu onder de grond ligt."
"Wij vieren dat het verkeer nu door de noordelijke bak van de verdiepte ligging rijdt", vertelt Marie Janke Damoiseaux van Rijkswaterstaat. "Daardoor komt deze ruimte nu vrij om de zuidelijke bak te maken."
Lees verder onder de afbeelding
De nieuwe A9 ligt 12 meter lager dan de oude snelweg. De tunnelbak moet voor minder geluidsoverlast zorgen. Bovendien wordt de stad dankzij de overkapping weer een geheel, want bovenop de tunnelbak wordt onder andere een park aangelegd.
Bij de start van het project in 2020 dacht Rijkswaterstaat nog dat het project zes jaar in beslag zou nemen. Inmiddels is de deadline al een paar keer opgeschoven. Onlangs bleek dat het project naar verwachting halverwege 2029 wordt afgerond.
De voorbereidingen voor de bouw van de zuidelijke tunnelbak zijn in volle gang. "Ik hoop dat ze op 1 januari 2030 klaar zijn", zegt een bezoekster van de bye bye bypass-party. "Dat is mijn verjaardag. Maar het zal wel goed komen."
Wat begon met een paar vliegtuigjes op een modderig grasveld, is uitgegroeid tot een stad van 4.500 voetbalvelden groot. Schiphol viert vandaag haar 110e verjaardag en is compleet veranderd in al die jaren. Toch zijn er nog wat sporen van vroeger zichtbaar. Archivaris Robert Lagendijk en medewerker Jos den Haan van Schiphol helpen ons zoeken.
Jos den Haan heeft zelf een groot deel van die geschiedenis meegemaakt. "Ik begon 48 jaar geleden als magazijnmedewerker bij een van de winkels op Schiphol", vertelt hij. "Het was allemaal heel familiair. Toen hingen we nog zelf de kerstslingers op." Inmiddels is hij doorgegroeid tot coördinator retail op de commerciële afdeling.
Dat er nog steeds stukjes van het oude Schiphol zichtbaar zijn, daar is Jos blij mee. "Prachtig, dat zijn de herinneringen", zegt hij met een twinkeling in zijn ogen.
De sporen op Schiphol-Oost
Archivaris Robert Lagendijk neemt ons mee naar Schiphol-Oost, waar de sporen van het verleden nog zichtbaar zijn. Ooit was daar de toegangsweg tot de luchthaven. Het oude toegangsbord staat er nog, en tussen alle bedrijfspanden en hangars is ook nog de oude verkeerstoren te vinden. Tot 1969 zat daar de luchtverkeersleiding.
"Het was nog geen driedubbel glas, dus je kunt je voorstellen wat een herrie het hier was. Als je mooie oude ansichtkaarten bekijkt, zie je dat het een hectische omgeving was en vliegtuigen aankwamen en mensen stonden te joelen omdat ze dat nog nooit hadden gezien."
Vliegpionieren
Meer weten over de geschiedenis van Schiphol? Die groei van de luchthaven en de luchtvaart is het resultaat van een hoop pionieren. In de driedelige docu-serie Vliegpionieren leer je over de allereerste verre KLM-vlucht naar Nederlands-Indië die de groei van de luchthaven mogelijk maakte.
Rond het gebruik van powerbanks in het vliegtuig gelden strenge regels. Toch maakte een KLM-vlucht gisteren rechtsomkeert omdat er een powerbank in brand was gevlogen. NH polst de kennis op Schiphol: hoe goed kennen reizigers de regels?
Veel reizigers zijn voor hun vermaak onderweg afhankelijk van powerbanks. Met die mobiele batterijen worden laptops, tablets en smartphones opgeladen op plekken waar geen stopcontact beschikbaar is. Aan boord van vliegtuigen bijvoorbeeld.
De hoeveelheid energie die in powerbanks kan worden opgeslagen en het vermogen variëren. Vollere powerbanks zijn gevaarlijker dan lege, en powerbanks met meer vermogen zijn gevaarlijker dan powerbanks met minder vermogen.
Bij een defect kunnen ze heet worden en zelfs in brand vliegen. Dat gebeurde gisteren aan boord van een KLM-vlucht naar Curaçao.
De Boeing 777 vloog toen al lang en breed boven de Atlantische Oceaan. De bemanning bluste de brand, maar besloot wel terug te keren naar Schiphol.
Vijf vragen en antwoorden
NH stelt KLM vijf vragen over het gebruik van powerbanks aan boord van KLM- toestellen.
Welke regels gelden rondom het meenemen en gebruiken van powerbanks aan boord van KLM-vluchten?
De KLM-woordvoerder verwijst voor het antwoord op die vraag naar de website.
"Powerbanks mogen niet in de ruimbagage en moeten tijdens de vlucht bij de passagier worden gehouden (lees: bij de hand, dus niet in het bagagevak boven de stoelen, red). Het is aan boord niet toegestaan een powerbank te gebruiken of op te laden."
Hoe communiceert KLM de regels omtrent het meenemen van powerbanks aan boord naar reizigers?
"Bij het inchecken van bagage wordt gevraagd of de passagier batterijen of powerbanks in de ruimbagage heeft. Als dat het geval is, wordt de passagier verzocht deze in de handbagage te doen. Aan boord worden passagiers er nogmaals op gewezen dat het gebruik en opladen van powerbanks gedurende de hele vlucht niet is toegestaan."
Het onderwerp krijgt binnen de internationale luchtvaart nadrukkelijk aandacht. EASA en IATA wijzen passagiers op de risico’s van lithiumbatterijen en op het belang van het correct meenemen ervan.
Hoe vaak zijn er incidenten met powerbanks of lithium-batterijen aan boord van vliegtuigen?
"EASA publiceerde in mei 2025 nieuwe aanbevelingen naar aanleiding van een toename van veiligheidsvoorvallen met lithiumbatterijen in de commerciële luchtvaart. Voor sectorbrede informatie verwijzen we naar EASA en IATA."
Scherpen jullie de regels rondom het meenemen van powerbanks aan naar aanleiding van het incident op de vlucht naar Curaçao?
"We onderzoeken het incident en afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek bepalen we of er extra maatregelen nodig zijn. Dat is nu nog te vroeg om te zeggen. Dit onderzoek zal ook uitwijzen wat er aan boord is gebeurd en of de passagier de powerbank op dat moment aan het opladen of gebruiken was. Dit onderzoek zal ook uitwijzen wat maatregelen kunnen zijn van het gebruik van de powerbank. Dat is nu ook nog te vroeg om te zeggen."
Volgens andere media (NU.nl, De Telegraaf) gaat het om de powerbank van voormalig KLM-directeur Camiel Eurlings. Klopt dat?
"In verband met de privacy van de passagier doen we daar geen uitspraken over."
Een vliegtuig van KLM naar Curaçao is na uren vliegen omgekeerd nadat er aan boord een powerbank in brand was gevlogen. Het vuur werd geblust door de bemanning, meldt KLM aan nieuwssite Curaçao.nu.
De Boeing 777 was gistermiddag vanaf Schiphol vertrokken. Vanwege de brand werd besloten om terug te keren naar Amsterdam. Op dat moment vloog het toestel al boven de Atlantische Oceaan.
Passagiers vertellen aan nieuwssite Curaçao.nudat ondanks eerdere waarschuwingen aan boord een powerbank zou zijn gebruikt. Kort daarna zou de powerbank zijn geëxplodeerd. "Het cabinepersoneel heeft de situatie snel onder controle gekregen", aldus een passagier.
Uit voorzorg is vervolgens besloten het toestel, dat met een bijna volle vlucht onderweg was, terug te laten keren naar Schiphol.
De passagiers worden omgeboekt. Zij zullen volgens KLM vandaag opnieuw naar Curaçao vertrekken. Het is de bedoeling dat daarvoor hetzelfde toestel wordt gebruikt.
Het is een grote zorg van de omgeving: de duizenden tonnen met PFAS vervuilde grond op Schiphol. De eerste lading is nu door de omstreden 'wasstraat' van Schiphol gegaan. De nieuwe installatie heeft deze zomer voor het eerst PFAS uit de grond gehaald. In totaal moet zo’n 200.000 ton vervuilde grond worden gereinigd.
De PFAS-grond is de afgelopen jaren vrijgekomen bij werkzaamheden en op plekken waar vroeger PFAS-houdend blusschuim werd gebruikt. Onder meer bij brandweeroefeningen en incidenten kwam het goedje in de bodem terecht. Schiphol gebruikt inmiddels geen PFAS-houdend blusschuim meer.
Schiphol kreeg van het college van de gemeente Haarlemmermeer toestemming om de grond zelf te gaan reinigen op haar eigen terrein. De nieuwe installatie is afgelopen zomer in gebruik genomen en moet de grond weer gezond gaan maken.
Met water wordt de PFAS uit de grond gewassen. Het vervuilde water wordt vervolgens apart gezuiverd, zodat de PFAS eruit wordt gehaald. De installatie staat op Schiphols eigen terrein, aan de noordkant van de luchthaven, tussen de A4 en Badhoevedorp in.
Hergebruik
Van de 200.000 ton grond verwacht Schiphol ongeveer 160.000 ton na reiniging opnieuw te kunnen gebruiken. De kleinere reststroom (zo'n 25 procent) bevat nog te veel PFAS en wordt afgevoerd naar een erkende verwerker. De installatie draait van maandag tot en met donderdag van 7.00 tot 19.00 uur.
Schiphol wil de grond opnieuw gebruiken voor andere (bouw)projecten. "Wat jarenlang opgeslagen lag, kunnen we nu reinigen en voor een groot deel opnieuw inzetten", zegt Bart Smolders, Chief Infrastructure Officer van de luchthaven.
Rondleiding bij de wasstraat
Afgelopen weekend was er een open dag voor de omgeving, waar zo'n zeventig bezoekers op af waren gekomen. "Voornamelijk buren, maar ook wat vaktechnische geïnteresseerden", aldus een woordvoerder van de luchthaven.
"Het is heel positief dat Schiphol als eerste partij de grond gaat reinigen", zegt voorzitter van de Badhoevedorpse dorpsraad Huib van Kollenburg enthousiast. "We hebben in een convenant met Schiphol afgesproken dat we de metingen, die door een onafhankelijke partij worden gedaan, mogen inzien. Er is tot nu nog geen verandering opgetreden in het grondwater, dus dat is goed nieuws."
Toch heeft Schiphol niet iedereen kunnen geruststellen. "Schiphol heeft er goed aan gedaan om zo open te staan, dat haalde een aantal vooroordelen weg bij bewoners", zegt fractievoorzitter Hans Spijker van EEN Haarlemmermeer, die ook een rondleiding om de installatie kreeg.
"Gerustgesteld ben ik niet, want de gezondheid van de bewoners en medewerkers is het belangrijkste. Ik ben nog steeds niet blij met de locatie, het ligt nog steeds te dicht bij de woonhuizen. De klei lag open, maar werd volgens Schiphol nat gehouden. We maken ons zorgen dat de gevaarlijke stoffen zouden kunnen vervliegen of in de sloot terechtkomen en zo kunnen verspreiden."
Volgens de experts van Schiphol gebeurt alles nauwkeurig. Onafhankelijk expert Tom Bosma van Deltares legt uit dat als het wassen op de juiste manier gebeurt, PFAS in principe beheersbaar zijn. "We weten dat PFAS kunnen vervliegen, maar de stoffen die uit blusschuim komen, doen dat minder snel."
Het is een grote zorg van de omgeving: de duizenden tonnen met PFAS vervuilde grond op Schiphol. De eerste lading is nu door de omstreden 'wasstraat' van Schiphol gegaan. De nieuwe installatie heeft deze zomer voor het eerst PFAS uit de grond gehaald. In totaal moet zo’n 200.000 ton vervuilde grond worden gereinigd.
De PFAS-grond is de afgelopen jaren vrijgekomen bij werkzaamheden en op plekken waar vroeger PFAS-houdend blusschuim werd gebruikt. Onder meer bij brandweeroefeningen en incidenten kwam het goedje in de bodem terecht. Schiphol gebruikt inmiddels geen PFAS-houdend blusschuim meer.
Schiphol kreeg van het college van de gemeente Haarlemmermeer toestemming om de grond zelf te gaan reinigen op haar eigen terrein. De nieuwe installatie is afgelopen zomer in gebruik genomen en moet de grond weer gezond gaan maken.
Met water wordt de PFAS uit de grond gewassen. Het vervuilde water wordt vervolgens apart gezuiverd, zodat de PFAS eruit wordt gehaald. De installatie staat op Schiphols eigen terrein, aan de noordkant van de luchthaven, tussen de A4 en Badhoevedorp in.
Hergebruik
Van de 200.000 ton grond verwacht Schiphol ongeveer 160.000 ton na reiniging opnieuw te kunnen gebruiken. De kleinere reststroom (zo'n 25 procent) bevat nog te veel PFAS en wordt afgevoerd naar een erkende verwerker. De installatie draait van maandag tot en met donderdag van 7.00 tot 19.00 uur.
Schiphol wil de grond opnieuw gebruiken voor andere (bouw)projecten. "Wat jarenlang opgeslagen lag, kunnen we nu reinigen en voor een groot deel opnieuw inzetten", zegt Bart Smolders, Chief Infrastructure Officer van de luchthaven.
Rondleiding bij de wasstraat
Afgelopen weekend was er een open dag voor de omgeving, waar zo'n zeventig bezoekers op af waren gekomen. "Voornamelijk buren, maar ook wat vaktechnische geïnteresseerden", aldus een woordvoerder van de luchthaven.
"Het is heel positief dat Schiphol als eerste partij de grond gaat reinigen", zegt voorzitter van de Badhoevedorpse dorpsraad Huib van Kollenburg enthousiast. "We hebben in een convenant met Schiphol afgesproken dat we de metingen, die door een onafhankelijke partij worden gedaan, mogen inzien. Er is tot nu nog geen verandering opgetreden in het grondwater, dus dat is goed nieuws."
Toch heeft Schiphol niet iedereen kunnen geruststellen. "Schiphol heeft er goed aan gedaan om zo open te staan, dat haalde een aantal vooroordelen weg bij bewoners", zegt fractievoorzitter Hans Spijker van EEN Haarlemmermeer, die ook een rondleiding om de installatie kreeg.
"Gerustgesteld ben ik niet, want de gezondheid van de bewoners en medewerkers is het belangrijkste. Ik ben nog steeds niet blij met de locatie, het ligt nog steeds te dicht bij de woonhuizen. De klei lag open, maar werd volgens Schiphol nat gehouden. We maken ons zorgen dat de gevaarlijke stoffen zouden kunnen vervliegen of in de sloot terechtkomen en zo kunnen verspreiden."
Volgens de experts van Schiphol gebeurt alles nauwkeurig. Onafhankelijk expert Tom Bosma van Deltares legt uit dat als dit op de juiste manier gebeurt, er geen gevaren zijn. "PFAS zijn beheersbaar", legt hij uit. "We weten dat de stoffen kunnen vervliegen, maar van de stoffen die uit blusschuim komen, weten we dat deze dat minder snel doen."
De onderhandelingen tussen vakbonden en Schiphol hebben geleid tot een akkoord over de verbetering van de arbeidsomstandigheden van beveiligers. Daarmee is de staking, die vandaag gepland stond, afgewend. "Een grote overwinning"
"Ze zijn uiteindelijk met alle eisen akkoord gegaan, dus de inzet van de beveiligers om te gaan staken heeft echt zijn vruchten afgeworpen", aldus FNV-onderhandelaar Serda Karabulut.
Staking last minute afgeblazen
Het was nog spannend of de partijen eruit zouden komen. Vandaag stond een nieuwe staking op Schiphol gepland. "Er was nog een punt waar Schiphol en de beveiligingsbedrijven nog niet aan tegemoet waren gekomen en dat ging om de rustdagen. Daar is nog tot het allerlaatste moment over onderhandeld, tot ze daarin ook overstag gingen."
Sneller naar de wc, langere pauzes, meer hersteltijd
Op 25 en 26 augustus legden beveiligers op Schiphol meerdere keren een kwartier lang het werk neer om te protesteren tegen een te hoge werkdruk. Reizigers moesten daardoor op sommige momenten langer wachten bij de securitycontroles.
Beveiligers wilden op acht vlakken verbeteringen zien. Zo eisten ze onder andere langere pauzes en wilden ze minder lang hoeven wachten op een bezoek aan de wc. Dat duurde soms lang, omdat ze door de grote afstanden op Schiphol niet even gauw weg kunnen. Ook de afstand naar de rustruimte is vaak groot, waardoor ze meer tijd voor pauze nodig zeggen te hebben.
Verder was een belangrijke eis dat er meer hersteltijd zou worden ingevoerd. De beveiligers kregen geregeld na vijf of meer aaneengesloten werkdagen één vrije dag. Dat worden er nu twee.
Ook aan eisen van werknemers met een parttime dienstverband is tegemoetgekomen. Zij worden vaak veel dagen ingeroosterd en krijgen dan korte diensten. Dat wordt veranderd naar normale diensten van acht uur en dus minder werkdagen.
Schiphol opgelucht
Ook Schiphol is blij dat ze tot een akkoord zijn gekomen en dat er geen werkonderbrekingen meer volgen. "We zijn eruit en dat is goed nieuws voor de beveiligers, voor Schiphol en voor de reizigers die iedere dag op ons rekenen. Met deze afspraken verbeteren we het dagelijkse werk van beveiligers", aldus operationeel directeur Patricia Vitalis.
Een aantal van de gemaakte afspraken gaat per direct in en andere moeten uiterlijk voor de meivakantie van 2027 geregeld zijn.
Na twee wedstrijden gemist te hebben, kan Kees Smit weer spelen voor AZ. De 20-jarige middenvelder was geblesseerd, maar is inmiddels weer hersteld. Smit maakt deel uit van de selectie voor het Europa League-duel met Sunderland.
In het duel met Go Ahead Eagles raakte Smit geblesseerd. De wedstrijden tegen sc Heerenveen (2-3 winst) en Willem II (1-1) moest Smit daardoor aan zich voorbij laten gaan. Zijn plaats op het middenveld werd daardoor ingevuld door Dave Kwakman, die samen met Jordy Clasie en Peer Koopmeiners het middenveld vormde.
De selectie van AZ is dinsdagochtend vanaf Schiphol vertrokken naar Engeland. Woensdagavond staat namelijk de eerste Europese wedstrijd van het seizoen op het programma.
De wedstrijd Sunderland - AZ begint morgenavond om 21.00 uur. De wedstrijd is te volgen via het liveblog op nhsport.nl.
De Raad van State (RvS) heeft grote vraagtekens gezet bij de manier waarop Schiphol straks wordt gecontroleerd op geluidsoverlast en bij de groei naar 500.000 vluchten. Dat blijkt uit een advies dat vandaag is gepubliceerd over de nieuwe regels die voor Schiphol moeten worden vastgelegd. Het betekent dat de minister terug naar de tekentafel moet.
Er ligt een nieuw Luchthavenverkeerbesluit (LVB) op tafel waarin de nieuwe regels moeten worden vastgelegd. Afgelopen mei stuurde de Commissie voor Milieueffectrapportage (MER) de minister ook al terug naar de tekentafel om het Luchthavenverkeersbesluit (LVB) aan te passen.
Nu oordeelt ook de RvS dat de bescherming van omwonenden onvoldoende is uitgewerkt en dat de gevolgen van het preferente baangebruik - de voorkeur die bepaalde banen krijgen boven andere banen, mits de weersomstandigheden dat toelaten - voor specifieke groepen omwonenden niet duidelijk zijn. Ook is de voorgestelde groei naar 500.000 vluchten onvoldoende onderbouwd en geborgd.
Een nieuw LVB is nodig omdat Schiphol al jaren in een juridische tussenfase zit waarin de regels nog niet wettelijk vastgelegd waren. Daardoor kon de luchthaven geluidsgrenzen overschrijden, zonder dat de ILT daartegen optrad. Het nieuwe LVB moet een einde maken aan die gedoogsituatie en de rechtsbescherming van omwonenden herstellen.
Handhavingsmaatregelen niet duidelijk
In het nieuwe voorstel krijgt Schiphol voorlopig ruimte voor maximaal 478.000 vliegtuigbewegingen per jaar, waarvan maximaal 27.000 in de nacht. Tegelijkertijd moeten maatregelen (zoals vlootvernieuwing, stiller vliegen in de nacht en slimmer baangebruik) ervoor zorgen dat het aantal ernstig gehinderden afneemt.
Ook wordt het aantal officiële handhavingspunten rond Schiphol flink uitgebreid, van 35 naar 148 punten overdag en van 25 naar 59 in de nacht. Daarmee moet beter worden gecontroleerd of de geluidsgrenzen worden nageleefd.
Maar juist over die handhaving heeft de Raad van State vragen. Wat kan de overheid bijvoorbeeld daadwerkelijk doen als tijdens het jaar blijkt dat een geluidsgrens dreigt te worden overschreden?
Schiphol moet dan samen met Luchtverkeersleiding Nederland en de luchtvaartmaatschappijen een zogeheten beheersplan maken met maatregelen om de overschrijding te voorkomen. Volgens de Raad van State is echter nog onvoldoende duidelijk welke maatregelen dat precies kunnen zijn en hoe de ILT ervoor kan zorgen dat die maatregelen effectief zijn.
In sommige gebieden wordt met het nieuwe besluit meer geluid toegestaan dan voorheen, zoals in Uithoorn, waar de grenswaarde omhoog gaat, terwijl daar eerder al overschrijdingen waren. De onderbouwing ontbreekt, vindt de RvS.
Bewonersvertegenwoordiger Mirella Visser van PUSH is blij met deze erkenning. Die schrok destijds van de wijzigingen bij handhavingspunt 25 in Uithoorn, waar Schiphol stelselmatig teveel geluid maakte en noemde de verhoging 'volksverlakkerij'.
Deze structurele overschrijding wordt zonder onderbouwing gewoon gelegaliseerd. Voor de getroffen bewoners is dat verslechtering van rechtsbescherming en niet een verbetering, aldus Visser.
Hoe groeit Schiphol naar 500.000?
Een ander belangrijk punt is de mogelijke groei naar 500.000 vluchten per jaar. Dat mag volgens het voorstel alleen als de geluidsoverlast verder afneemt en vliegtuigen stiller worden. De groei moet in stappen plaatsvinden.
De Raad van State vindt echter dat onvoldoende is geregeld hoe vóór iedere volgende stap wordt vastgesteld dat de beloofde geluidswinst ook daadwerkelijk en blijvend is gehaald. De vervolgstappen zouden volgens het voorstel grotendeels automatisch kunnen volgen. De Raad vraagt zich af of dat wel zorgvuldig genoeg is.
Ook wijst de Raad erop dat een gemiddelde vermindering van geluidsoverlast niet betekent dat iedere omwonende erop vooruitgaat. Door het preferentieel baangebruik kunnen sommige groepen juist meer vliegtuiglawaai krijgen. Het kabinet moet daarom beter uitleggen hoe met hun belangen rekening is gehouden.
'Omwonenden steeds weer sluitpost'
Meerdere bewonersorganisaties en ook de ILT uitten na publicatie in januari al kritiek op het nieuwe LVB. Dat nu ook de Raad van State, als onafhankelijk adviesorgaan van de regering, kritisch is over de nieuwe regels, wordt door de bewonersorganisaties positief ontvangen.
"De belangen van omwonenden zijn steeds weer de sluitpost van het luchtvaartbeleid. Dat heeft de rechter in 2024 al uitgesproken en dat geldt ook weer voor dit besluit", zegt bewonersvertegenwoordiger Stefan Molenaar van de Maatschappelijke Raad Schiphol.
Volgens Molenaar houdt ook het nieuwe LVB onvoldoende rekening met de gezondheid van omwonenden en de leefbaarheid in de regio. "Wij zien dan ook veel van onze kritiek terug in het advies van de Raad van State. De minister is nu aan zet om zijn huiswerk opnieuw te gaan doen en echt rekening te gaan houden met de omwonenden".
Ook Visser ziet in het advies aanleiding voor de minister om het wetsvoorstel aan te passen. "De minister krijgt serieus huiswerk om een aantal zaken in het wetsontwerp te verbeteren, want op de meest cruciale punten schiet dit LVB tekort".
De zeldzame argusvlinder is terug van weggeweest in de polders van Amstelveen. Boer Remco plant bloemen langs zijn akkers in de Bovenkerkerpolder om de vlinder een handje te helpen.
Bioloog Aad van Paassen wijst naar een bloemenstrook naast een sloot in een weiland in de Bovenkerkerpolder. "Dit is ideaal, hoe het er nu uitziet. Een bedekkende vegetatie met allemaal soorten planten." Aad is naast bioloog vrijwilliger bij het IVN in Amstelveen.
Afgenomen populatie
Hij deed de ontdekking van de bijzonder grote argusvlinderpopulatie toen hij een rondje van anderhalve kilomter liep over het land. Hij telde toen 141 argusvlinders. Opmerkelijk, want de populatie van deze boerenlandvlinder is sinds 1990 flink achteruitgegaan. "Er is veel veranderd in het landelijk gebied. De boeren zijn vooral bezig geweest om het bedrijf goed lopend te houden," vertelt Aad.
Hierdoor is het leefgebied van de argusvlinder afgenomen, verklaart Aad. Maar dat is hier in de Bovenkerkpolder teruggedraaid door boer Remco van Blaaderen, met hulp van de organisatie Boeren van Amstel. Zij hebben langs de slootranden allerlei bloemensoorten gezaaid. "Voor de productie en de koeien voegt het niks toe", zegt Remco. "Maar het is heel leuk voor de insecten en de kleuren in het veld."
Biodiversiteit
Remco heeft er wel wat extra werk aan. "Ik moet die stroken onderhouden, en sommig onkruid moet ik wegmaaien. Maar het is het waard, en die insecten en kleuren zijn leuk. Het is echt de kroon op mijn werk." En vlinderfanaat Aad is er ook erg blij mee. "Wij zijn nu aan het onderzoeken hoe we de leefomgeving nog verder kunnen verbeteren."
Met hulp van onder andere Boeren van Amstel willen ze het project verder uitbreiden. Directeur van de organisatie, Michel Penterman, zegt: "Ik had gehoord dat er een paar argusvlinders waren gezien, maar één argusvlinder maakt nog geen lente. Het was dan ook echt een vreugdemoment toen we van Aad hoorden dat hij zo ontzettend veel argusvlinders had gevonden."
De zeldzame argusvlinder is terug van weggeweest in de polders van Amstelveen. Boer Remco plant bloemen langs zijn akkers in de Bovenkerkerpolder om de vlinder een handje te helpen.
Bioloog Aad van Paassen wijst naar een bloemenstrook naast een sloot in een weiland in de Bovenkerkerpolder. "Dit is ideaal, hoe het er nu uitziet. Een bedekkende vegetatie met allemaal soorten planten." Aad is naast bioloog vrijwilliger bij het IVN in Amstelveen.
Afgenomen populatie
Hij deed de ontdekking van de bijzonder grote argusvlinderpopulatie toen hij een rondje van anderhalve kilomter liep over het land. Hij telde toen 141 argusvlinders. Opmerkelijk, want de populatie van deze boerenlandvlinder is sinds 1990 flink achteruitgegaan. "Er is veel veranderd in het landelijk gebied. De boeren zijn vooral bezig geweest om het bedrijf goed lopend te houden," vertelt Aad.
Hierdoor is het leefgebied van de argusvlinder afgenomen, verklaart Aad. Maar dat is hier in de Bovenkerkpolder teruggedraaid door boer Remco van Blaaderen, met hulp van de organisatie Boeren van Amstel. Zij hebben langs de slootranden allerlei bloemensoorten gezaaid. "Voor de productie en de koeien voegt het niks toe", zegt Remco. "Maar het is heel leuk voor de insecten en de kleuren in het veld."
Biodiversiteit
Remco heeft er wel wat extra werk aan. "Ik moet die stroken onderhouden, en sommig onkruid moet ik wegmaaien. Maar het is het waard, en die insecten en kleuren zijn leuk. Het is echt de kroon op mijn werk." En vlinderfanaat Aad is er ook erg blij mee. "Wij zijn nu aan het onderzoeken hoe we de leefomgeving nog verder kunnen verbeteren."
Met hulp van onder andere Boeren van Amstel willen ze het project verder uitbreiden. Directeur van de organisatie, Michel Penterman, zegt: "Ik had gehoord dat er een paar argusvlinders waren gezien, maar één argusvlinder maakt nog geen lente. Het was dan ook echt een vreugdemoment toen we van Aad hoorden dat hij zo ontzettend veel argusvlinders had gevonden."
De schoonmakers van onder andere Schiphol en NS-stations leggen vanaf vandaag tot en met vrijdag hun werk neer. Dat heeft vakbond FNV bekendgemaakt. Daarmee protesteren ze tegen de cao die vakbond CNV met de werkgevers heeft afgesproken.
Caroline Lamberts, bestuurder van FNV Schoonmaak, benadrukt dat het om een landelijke staking gaat. Naast op Schiphol en stations wordt er ook op een aantal universiteiten en hogescholen het werk neergelegd.
"Het CNV en Schoonmakend Nederland hebben een cao getekend, maar onze schoonmakers hebben heel duidelijk gezegd dat dit resultaat niet goed genoeg is. Ruim tachtig procent van onze leden heeft het afgewezen," zegt Lamberts.
'Hotelschoonmakers oneerlijk betaald'
De vakbond wil dat de cao wordt opengebroken en heeft daarbij vier eisen voor een eventueel nieuw cao. Zo willen ze geen verlies van inkomsten bij ziekte, een automatische prijscompensatie en een hogere loonsverhoging.
Als laatste eist het FNV gelijke toeslagen voor hotelschoonmakers. "Hotelschoonmakers krijgen namelijk geen weekendtoeslag, terwijl andere schoonmakers dat wel krijgen. Dat is gewoon discriminatie. Daarbij is schoonmaken in een hotel is een van de zwaarste beroepen binnen het schoonmaken."
Schoonmakers zichtbaar maken
"Schoonmakers zijn normaal gesproken onzichtbaar. Je merkt hun werk vooral als het gedaan is. Deze week draaien we dat om: door niet schoon te maken, maken we zichtbaar hoe belangrijk hun werk is. Mensen gaan ervaren wat het betekent als de schoonmakers er niet zijn. Dat is precies wat we willen laten zien", aldus Lamberts.
Het is niet de eerste keer dat er door schoonmakers op Schiphol wordt gestaakt. De laatste keer was in augustus. Toen duurde de staking twee dagen, maar het gewenste effect had het niet. De impact van stakingen in de schoonmaaksector wordt volgens de FNV-bestuurder pas echt duidelijk na een paar dagen. "We willen iets bereiken en dat gebeurt bij wijze van spreken pas als de ratten door het gebouw lopen", zegt ze tegen het ANP.
'Respecteren het stakingsrecht'
"We respecteren het stakingsrecht en doen ons best om de overlast voor medewerkers en reizigers zoveel mogelijk te beperken", laat Schiphol in een reactie weten.
"De precieze impact zal afhangen van de hoeveelheid medewerkers dat staakt. Wij bereiden ons voor op de staking en doen ons best om de overlast voor reizigers zoveel mogelijk te beperken."
Vanaf maandag rijdt verkeer op de A9 ter hoogte van Amstelveen in beide richtingen door de nieuwe verdiepte bak. Maar voor het zover is, moeten automobilisten nog even afzien. Sinds gisteravond is de snelweg het hele weekend in beide richtingen dicht.
De afsluiting geldt voor het traject tussen de knooppunten Badhoevedorp en Holendrecht. De snelweg is vrijdagavond om 20.00 uur op slot gegaan.
Verkeer richting Schiphol/Haarlem rijdt sinds 27 juli al door de noordelijke bak van de verdiepte ligging, zo'n 12 meter lager dan de oude snelweg. Vanaf maandagochtend 5.00 uur geldt dat dus ook voor verkeer richting Utrecht.
Aanleg zuidelijke bak
Uiteindelijk moet verkeer richting Utrecht worden verplaatst naar de zuidelijke bak. Voor de aanleg daarvan treft aannemer Veenix momenteel voorbereidingen.
Zo is een begin gemaakt met het verwijderen van de bypass, de tijdelijke snelweg die was aangelegd om het verkeer tijdens de werkzaamheden om te leiden.
Omdat het verkeer vanaf maandag in beide richtingen door dezelfde bak rijdt, zijn de rijstroken smaller dan gebruikelijk. In beide richtingen zijn drie rijstroken beschikbaar. De maximumsnelheid ligt daarom nog niet op 100 kilometer per uur, maar op 90 kilometer per uur.
A9 deze herfst nog twee keer dicht
Voor de aanleg van de zuidelijke bak gaat de snelweg dit najaar nog twee keer op slot. Over twee weken (van 25 september tot en met 28 september) en over anderhalve maand (van 23 oktober tot en met 26 oktober).
De verdiepte ligging van de A9 is onderdeel van de herinrichting van de A9. Toen het project in 2000 van start ging, dacht Rijkswaterstaat nog dat de klus zes jaar later geklaard zou zijn. Later werd dat eind 2027, en onlangs werd duidelijk dat het project pas in 2029 afgerond wordt.
Toen de noordelijke tunnelbak eind juli klaar was, mochten omwonenden er als eerst doorheen. Daarvoor moesten ze wel vroeg uit de veren: