Staat vs. toeslagenmoeder: mag gedupeerde Amstelveense beeld van ministerie opeisen?
De Amstelveense toeslagenmoeder Yasmin Molleman staat vandaag in de rechtbank tegenover de Nederlandse staat. De inzet is een kunstwerk in de tuin van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Financiën. Molleman vindt dat ze recht heeft op het beeld omdat de Staat niet over de brug komt, het ministerie vindt dat ze misbruik maakt van de situatie en probeert met een kort geding het beslag ongedaan te maken.
Bijna vijftien jaar geleden leidt de uit Amstelveen afkomstige en half-Marokkaanse Yasmin Molleman een druk maar onbezorgd gezinsleven. Ze studeert, voedt samen met haar partner drie kinderen op en werkt daarnaast als beveiliger. Totdat er in 2011 post van de Belastingdienst op de mat valt die haar leven compleet op zijn kop zet.
Een brief die alles verandert
In de brief staat dat haar kinderopvangtoeslag per direct wordt stopgezet. Molleman leest ook dat ze geld moet terugbetalen en wordt aangemerkt als fraudeur. Daarna volgen de brieven elkaar in hoog tempo op. Het is het begin van een jarenlange strijd.
"Je raakt echt het overzicht kwijt", zegt Molleman. Ze probeert het ministerie via mailtjes te overtuigen dat er sprake is van een misverstand, maar zonder resultaat. "Ik liep studievertraging op, raakte in de schuldsanering en je gaat over alles twijfelen, kinderopvang betalen of stroomrekening betalen, je zit echt in overlevingsmodus."
Eindelijk schuldenvrij
Pas in 2019, ruim acht jaar nadat ze als fraudeur is bestempeld, komt er langzaam weer lucht. Ze is eindelijk schuldenvrij. In de tussentijd rondt ze haar studie af. Haar leven lijkt weer richting te krijgen en een nieuw begin ligt binnen handbereik.
Toch laat het verleden zich niet zomaar afsluiten. "Je hebt al die jaren in de schuldsanering niks kunnen opbouwen, je houdt daar littekens aan over, je moet alles vanaf nul opbouwen", vertelt ze.
Datzelfde jaar wordt duidelijk dat ze niet de enige was. De Belastingdienst heeft jarenlang duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld. De politieke gevolgen zijn groot: in 2021 treedt kabinet Rutte-III af en volgen excuses aan de gedupeerde ouders. De affaire gaat de geschiedenis in als de toeslagenaffaire, waarvan Yasmin een van de slachtoffers blijkt.
Tekst gaat verder onder de foto.
De Catshuisregeling
Om ouders snel tegemoet te komen, komt de overheid met de zogenoemde Catshuisregeling: een snelle compensatie van 30.000 euro voor gedupeerde ouders. Ook Yasmin ontvangt dit bedrag.
Daarna volgt een uitgebreider onderzoek naar de daadwerkelijke schade. Yasmin blijkt in totaal recht te hebben op 47.000 euro, dat verrekend wordt met het voorschot van 30.000 euro.
Volgens de beoordeling wordt ze voor drie jaar als gedupeerde aangemerkt. Yasmin vindt dat te weinig en maakt bezwaar. Ze is ervan overtuigd dat ze recht heeft op minstens drie extra jaren compensatie.
"Er zijn veel fouten gemaakt bij die beoordeling", vertelt Yasmin. Volgens haar is het daarom niet vreemd dat veel ouders bezwaar maakten. Daardoor liepen de wachttijden op en duurde het lang voordat bezwaren in behandeling werden genomen. Ook haar bezwaar bleef lange tijd liggen bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), die verantwoordelijk is voor de afhandeling.
Gang naar de rechter
Wanneer ook de wettelijke termijn voor behandeling van haar bezwaar wordt overschreden, grijpt Yasmin in. Ze stelt de overheid via de rechter officieel in gebreke.
De rechter verplicht de staat vervolgens om binnen twee weken een besluit te nemen. Gebeurt dat niet, dan moet de overheid een dwangsom betalen van 100 euro per dag, met een maximum van 15.000 euro. Omdat haar zaak nog steeds niet wordt behandeld, zet ze door. Uiteindelijk wordt bepaald dat ze recht heeft op één extra jaar compensatie. Maar er wordt niets betaald, zegt Yasmin.
Nieuwe hoop via prinses Laurentien
In 2024 lijkt er een mogelijkheid om de zaak definitief af te ronden. Yasmin gaat in gesprek met de Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH), opgericht door prinses Laurentien. De stichting helpt gedupeerde ouders bij een snelle en volledige schadeafhandeling.
In dat traject wordt een uitgebreid document opgesteld: een zogenoemde vaststellingsovereenkomst. Daarin staan haar persoonlijke gegevens, haar ervaringen en de jaren waarvoor zij vindt recht te hebben op compensatie. Het doel is een allesomvattende regeling met het ministerie van Financiën, zodat de zaak in één keer wordt afgesloten.
"Ze hadden mij verteld dat als ik de vaststellingsovereenkomst zou tekenen, ik dan ook nog recht zou hebben op dat ene jaar", zegt Yasmin. Ze tekent de overeenkomst, maar tot haar grote schrik blijkt het tegenovergestelde: met haar handtekening vervalt het extra jaar compensatie waar ze naar eigen zeggen recht op had.
Yasmin vindt dat ze nog altijd recht heeft op dat geld, al is het maar uit principe. Want, zegt ze, volledig gecompenseerd zal ze toch nooit worden. Ze schat zelf in dat het in totaal om nog 400.000 euro gaat.
Omdat betaling uitblijft, zet ze een opvallende stap. Via een deurwaarder laat ze beslag leggen op een kunstwerk in de tuin van het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de Turfmarkt in Den Haag. Het gaat om zes meter hoge bronzen beeld van de Deense kunstenaar Per Kirkeby. Het plan is opmerkelijk: Molleman wil het uit de tuin laten takelen en op 10 maart laten veilen.
Kort geding
Die stap dwingt de overheid tot een reactie, laat een woordvoerder van Toeslagen van het ministerie van Financiën weten. De Staat start daarop een procedure via een kort geding.
Via deze rechtszaak wil de overheid het beslag laten opheffen, verdere beslaglegging verbieden en aantonen dat Molleman misbruik maakt van haar recht.
Volgens de woordvoerder staat in de vaststellingsovereenkomst dat, nadat Molleman die heeft ondertekend, alle andere tegemoetkomingen zijn vervallen. Daarmee is de zaak volgens het ministerie definitief afgehandeld. Bovendien heeft Yasmin volgens de woordvoerder veel meer ontvangen dan de meeste andere ouders. Uit een intern document dat in handen is van NH blijkt inderdaad dat het om een aanzienlijk bedrag gaat.
Nog één keer naar de rechter
Vandaag zal Yasmin tijdens haar verweer proberen de rechter opnieuw te overtuigen van haar gelijk. "Zo ga je niet met mensen om", zegt ze. Na al die jaren van procedures, brieven en onzekerheid hoopt ze dat er vandaag eindelijk een einde komt aan haar jarenlange strijd.













