Zelfgebouwde schuilkelder kon architect niet redden: "Klap en daarna doodstil"
Een bom die niet voor hen bedoeld was, maakte op 30 oktober 1941 een eind aan de levens van Frans en Bep Jurrema en Harmen en Cornelia Koolhaas. Vier kinderen overleefden het Britse vergisbombardement. Bijna 85 jaar later vertellen hún kinderen het verhaal van hun ouders.
Aan de ene kant van de dubbele villa aan de Keizer Karelweg 436/438 ligt die nacht het echtpaar Jurrema te slapen. Hun slaapkamer bevindt zich aan de achterkant van het huis. Zonen Hans en Dick slapen meer aan de voorkant.
Tientallen jaren later beschrijft Dick in een brief aan zijn kinderen wat hij die nacht meemaakte: "Ik hoorde een hevig geruis van vallend gesteente en bevond mij in een benarde positie. Ingeklemd tussen mijn bed - dat geheel bol stond - en puin en balken. Een grote balk zat onwrikbaar vast tegen mijn linker jukbeen en ik kon geen vin verroeren", leest zoon Frans Rein daaruit voor.
Verrast door de bom
Terwijl Dick onder het puin vandaan gered moet worden, is zijn broer Hans de tuin in geblazen. Wonderlijk genoeg komt hij er zo goed als ongeschonden vanaf. De broers verliezen die nacht hun ouders.
Wrang genoeg was het gezin Jurrema de enige in de buurt met een schuilkelder in de tuin. Vader Frans - die architect was - werd er door zijn buren om uitgelachen. Die nacht werd hij door de bom verrast.
Ook de zussen Mattie en Atie Koolhuis verliezen die nacht hun ouders. Waar Dick liever niet meer over het bombardement sprak, vertelde Mattie haar kinderen er vaak over. "Het was volmaakt donker. Heel Amstelveen was verduisterd en er was ook niets te horen. Het was één klap en daarna was het doodstil", reproduceert zoon Wim Verhoeff de omschrijving van zijn moeder.
Als de bom die nacht valt, weet zij van het balkon te springen en naar een oom verderop te rennen. In eerste instantie denkt ze dat ook haar zus is omgekomen, maar die wordt later onder het puin vandaan gered.
Tekst gaat verder onder afbeelding
Als herinnering aan die vreselijke dag bewaarde Mattie drie verbogen guldens, die ze naderhand tussen het puin vond. Die heeft haar zoon nog steeds. "Je hebt natuurlijk je gedachtes en herinneringen, maar je wil ook graag iets tastbaars hebben", beredeneert hij waarom zijn moeder de munten altijd bewaard heeft.
De woningen aan de Keizer Karelweg zijn opnieuw gebouwd. Jarenlang werd niet over het vergisbombardement gesproken. Frans Rein: "Het is natuurlijk niet echt een mooi verhaal dat een Engelse bommenwerper Nederlandse burgers bestookt met bommen."
Tekst gaat verder onder afbeelding
Over het beoogde doelwit bestaan verschillende theorieën. Op een herdenkingssteen die in 2021 op initiatief van een buurtbewoonster werd geplaatst, staat dat de bom op luchthaven Schiphol had moeten vallen.
Frans Reins vader had een andere theorie: "Mijn vader heeft altijd het verhaal gehouden dat het een Engelse bommenwerper was die eigenlijk zijn bomlast op het IJsselmeer had moeten loslaten om vervolgens weer terug te kunnen vliegen naar Engeland."
Geheime dienst aan de overkant
En ook Wims vader - die destijds al met zijn moeder uitging - dacht iets anders: "Mijn vader zegt: het was vast bedoeld voor de geheime dienst die aan de overkant van dit huis zat. Andere mensen hebben het weleens over een bunker die hier in de buurt is."
De impact van het bombardement is in beide families altijd merkbaar geweest. "Je merkte het als er vliegtuigen overgingen. Dan kromp mijn moeder ineen, want het deed haar denken aan het fluiten van de bom die het huis vernielde", vertelt Wim.












