Schiphol en KLM hebben vandaag een overeenkomst ondertekend voor de verplaatsing van de KLM-vrachtactiviteiten van Schiphol-Centrum naar het vrachtgebied aan de andere kant van de Kaagbaan en de verplaatsing van KLM-cateringactiviteiten naar Schiphol-Noord. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in de vernieuwing van de luchthaven en de uitvoering van het Masterplan Schiphol-Centrum.

In het Masterplan staat hoe Schiphol zich de komende 25 jaar gaat ontwikkelen tot een kwalitatieve luchthaven in balans met de omgeving. Dit doet Schiphol voor een betere passagierservaring, goede arbeidsomstandigheden en betere service aan luchtvaartmaatschappijen. Tegelijkertijd werkt Schiphol aan verstilling en verduurzaming.

Met deze overeenkomst maken Schiphol en KLM drie ontwikkelingen mogelijk. Ten eerste komt er ruimte voor de vliegtuigvloot van de toekomst, met nieuwe opstelplaatsen voor grotere, bredere vliegtuigen. Ten tweede wordt de ontwikkeling van de nieuwe Terminal Zuid mogelijk gemaakt. Deze nieuwe terminal zorgt ervoor dat Schiphol de benodigde ruimte biedt aan het groeiende aantal reizigers. En ten slotte investeren KLM en Schiphol hiermee gezamenlijk in een versterkte luchtvrachtsector voor Nederland.

Meer ruimte, comfort en kwaliteit
De verplaatsing van de KLM-gebouwen geeft Schiphol de ruimte om verder te vernieuwen. Ook verbetert de bereikbaarheid van de luchthaven. De capaciteit van de huidige terminal is ontoereikend voor het huidige aantal reizigers en door de inzet van grotere vliegtuigen wordt verwacht dat het aantal reizigers op Schiphol verder zal groeien. Met de nieuw te bouwen Terminal Zuid, en met de A-pier die volgend jaar in gebruik wordt genomen, biedt Schiphol die benodigde ruimte en comfort voor reizigers.

Schiphol werkt eraan dat de luchthaven en alle activiteiten op de grond in 2030 90% minder uitstoot hebben dan in 2019. Mede door nieuwe gebouwen gasloos en volgens de laatste duurzaamheidsinzichten te bouwen.

Modern en centraal vrachtgebied
In lijn met de strategische doelen, investeert Schiphol ook in de toekomst van de vrachtsector. De KLM-gebouwen verhuizen naar het nieuw te ontwikkelen vrachtloods Vracht 15 in Schiphol-Zuidoost. Hier ontstaat een modern, centraal ingericht en goed bereikbaar vrachtgebied met meer ruimte voor efficiëntie, goede arbeidsomstandigheden en duurzame oplossingen. Ook de gebouwen van KLM Catering Services en Topside verhuizen naar nieuwe locaties op Schiphol.

Vervolgstappen
Nu deze overeenkomst is ondertekend, starten Schiphol en KLM met de volgende fase van het project. Op korte termijn begint het ontwerptraject voor het nieuwe vrachtgebouw in Schiphol-Zuidoost. Hiervoor loopt momenteel de aanbesteding voor architecten. Verder worden verschillende projecten opgestart om de verplaatsing van de activiteiten, de ontwikkeling van Schiphol-Centrum en het nieuwe vrachtgebied mogelijk te maken.

Schiphol zet een volgende stap naar duurzamer en schoner taxiën. Sinds deze maand gebruikt de luchthaven samen met easyJet, Airbus en Menzies de eerste elektrische TaxiBot ter wereld. Wanneer de Polderbaan in gebruik is, brengt deze Airbus A320‑toestellen vanaf de gate naar de startbaan. De elektrische TaxiBot is een uitbreiding op de twee hybride TaxiBots die sinds 2022 Boeing 737-toestellen van KLM naar de Polderbaan brengen. 

Schiphol zet de TaxiBot in op de Polderbaan omdat dit de baan is met de langste taxitijd. Daardoor kan de potentiële brandstofbesparing oplopen tot 65 procent. Minder kerosineverbruik betekent minder uitstoot van CO₂, stikstofoxiden (NOx) en (ultra)fijnstof. Die reductie is belangrijk voor het milieu en vooral beter voor de medewerkers in de grondoperatie. Minder uitstoot zorgt voor schonere lucht en minder geluid op het platform wat direct bijdraagt aan een veiligere, gezondere en fijnere werkplek.   

 

Zo werkt de TaxiBot 
De TaxiBot, van leverancier Smart Airport Systems, is een speciale trekker dat vliegtuigen met snelheden tot maximaal 23 knopen (42 km/u) van de gate naar de startbaan kan brengen. De piloot bestuurt de TaxiBot vanuit de cockpit en start de vliegtuigmotoren pas vlak voor vertrek op de startbaan. In de TaxiBot zit een medewerker die het voertuig na het loskoppelen terugrijdt naar de gate voor de volgende vlucht.

Opschaling en vervolgstappen 
Schiphol beschikt momenteel over de enige elektrische TaxiBot ter wereld en gebruikt deze om praktijkervaring op te doen. Later dit jaar volgen er naar verwachting nog drie elektrische TaxiBots. Daarmee kan de inzet worden uitgebreid naar meer vliegtuigtypes. Schiphol werkt hiervoor aan de certificering met KLM Cityhopper voor de Embraer‑toestellen. Ook Transavia sluit binnenkort aan met haar Boeing 737‑vloot. 

Waarom Schiphol hierin investeert 
Schiphol is al meer dan een eeuw een plek waar reizen begint en Nederland wordt verbonden met de wereld. Tegelijkertijd bouwt de luchthaven elke dag aan een toekomst die beter in balans is met de omgeving. Samen met luchtvaartmaatschappijen, grondafhandelaren, Luchtverkeersleiding Nederland en Smart Airport Systems ontwikkelen we oplossingen die in de dagelijkse operatie het verschil maken, zoals de elektrische TaxiBot. Door te blijven investeren in innovatie en duurzamere vooruitgang, ook wanneer dat complexe stappen vraagt, werkt Schiphol aan een moderne, toekomstbestendige luchthaven met oog voor omwonenden, medewerkers en de kwaliteit van de leefomgeving. Meer over verduurzaming van de luchthaven en de luchtvaart: Schiphol | Op weg naar duurzamere luchtvaart 

Op een zonnige donderdagavond namen René en ik online de tijd voor een gesprek over buitenplaatsen, het belang van behoud, en waarom plekken als Wester‑Amstel vandaag de dag relevanter zijn dan ooit.

 

René is kunsthistoricus, was lange tijd een cultureel-ondernemer en richtte in 2014 stichting Kastelen, (Historische) Buitenplaatsen en Landgoederen op. En hij is al jaren vriend van Wester‑Amstel.

 

Ga met ons mee in dit gesprek en krijg inzicht in het perspectief van een man wiens passie het is ervoor te zorgen dat de Nederlandse kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen net zo’n wezenlijk onderdeel blijven van de toekomst van ons land als ze dat in het verleden altijd zijn geweest.

Taylor Blades: René, zou je jezelf om te beginnen aan onze lezers kunnen voorstellen?

 

René Dessing: Mijn naam is René Dessing. Ik ben kunsthistoricus en heb een lang deel van mijn leven als cultureel-ondernemer gewerkt. Ik bouwde vanuit mijn eigen creativiteit mijn ondernemingen op en heb eigenlijk nooit een traditionele baan gehad.

 

Twintig jaar lang, van 1988 tot 2006, leidde ik cultureel organisatiebureau Artifex, dat in Amsterdam was gevestigd. Samen met een team van tien tot twaalf kunsthistorici organiseerden we culturele programma’s en dagexcursies door heel Nederland. Dit deden wij voor tijdschriften, congressen en bedrijven met een interesse in kunst, architectuur of cultuur.

 

In 2006 verkocht ik Artifex en verhuisde ik tegelijkertijd naar de prachtige historische buitenplaats Huis te Manpad in Heemstede. Ik noem Huis te Manpad graag een Amsterdamse buitenplaats, omdat de oorsprong ervan nauw verbonden is met de welvaart van de Amsterdamse koopmanselite in de zeventiende en achttiende eeuw. Vele van deze kooplieden kochten grote stukken land rond Amsterdam en legden daar hun lusthoven aan. Wester‑Amstel is daarvan een goed voorbeeld.

Taylor: Naast het feit dat je zelf op een buitenplaats woont, waar komt jouw liefde voor buitenplaatsen vandaan? Wat maakt ze voor jou zo belangrijk?

René: In de zeventiende en achttiende eeuw waren er in Nederland waarschijnlijk duizenden buitenplaatsen. Vandaag de dag zijn daar nog maar zo’n 545 goed of gaaf bewaarde voorbeelden van over. En met “goed bewaard” bedoel ik plaatsen waar huis, tuin, groenstructuur, landgoed en bijgebouwen samen nog steeds één samenhangend geheel vormen.

Tijdens mijn jaren in Heemstede werd het mij bijzonder duidelijk dat veel Nederlanders niet meer goed wisten wat het woord ‘buitenplaats’ eigenlijk betekent. Dat gebrek aan kennis leidde ook steeds vaker tot misverstanden tussen eigenaren enerzijds en de samenleving en overheden anderzijds.

En juist omdat ik zelf op een buitenplaats woonde, ontwikkelde ik een heldere kijk op de bedoeling van Nederlandse buitenplaatsen. Namelijk dat het plekken zijn om de seizoenen te beleven, te genieten van het buitenleven, de wisselende seizoenen en van de schoonheid van de natuur. Dat is iets wat ik graag met anderen wilde delen.

Taylor: Is dat wat heeft geleid tot het Jaar van de Historische Buitenplaats?

René: Precies. In 2012 heb ik samen met anderen het Jaar van de Historische Buitenplaats geïnitieerd om deze plekken weer op de publieke agenda te zetten. Søren vervulde de rol van penningmeester tijdens deze campagne. Ik was voorzitter van de stichting en samen met andere bestuursleden en talrijke vrijwilligers hebben wij ervoor gezorgd dat het jaar goed verliep.

 

Het jaar bleek zeer succesvol. Verschillende provincies begonnen beleid en subsidieregelingen te ontwikkelen voor het behoud van deze buitenplaatsen. De behoeften van buitenplaatsen in het hele land werden meer erkend en er kwam daadwerkelijk beweging en vooruitgang op gang.

Taylor: En is stichting Kastelen, Historische Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL) uit deze beweging voortgekomen?

René: Ja. In februari 2014 heb ik sKBL opgericht. Een van onze eerste acties was het opzetten van een centrale website waarop zo veel mogelijk buitenplaatsen digitaal werden samengebracht.

Want hoewel ik samen met Jan Holwerda De Nationale gids Historische Buitenplaatsen heb samengesteld, waarin alle buitenplaatsen zijn opgenomen, was er online simpelweg niets te vinden.

Daarom heb ik verschillende vrijwilligers van sKBL gevraagd om mee te helpen. Binnen negen maanden lanceerden we onze website, met zo’n 350 buitenplaatsen. Dat was de eerste keer dat zo’n digitaal overzicht in Nederland bestond, en daarmee een historisch moment.

 

Vandaag de dag werkt sKBL op landelijk niveau. We zetten ons niet in voor één enkele plek, maar ondersteunen buitenplaatsen en landgoederen in het hele land.

Taylor: Waar streeft sKBL naar?

René: Tegenwoordig worden vele buitenplaatsen geconfronteerd met uiteenlopende uitdagingen: klimaatverandering, infrastructurele druk en een gebrek aan begrip bij overheden en maatschappelijke vooroordelen ten aanzien van deze plekken. Veel mensen zien buitenplaatsen nog steeds als ‘plekken voor de rijken’, en dat zorgt ervoor dat zij hun interesse verliezen.

Maar als je een buitenplaats bekijkt als een kunstwerk, ervaar je haar op een heel andere manier. In werkelijkheid zijn buitenplaatsen plekken van duurzaamheid, schoonheid en harmonie. Het zijn ware schatten, in een wereld die voortdurend in beweging is.

Vanuit die gedachte is het doel van sKBL in essentie om mensen te zeggen: kijk naar deze plekken, ontdek ze, heb er respect voor en help ze te behouden voor de toekomst. Wij willen het publieke bewustzijn vergroten en waardering creëren voor de toekomstige zorg voor deze buitenplaatsen. Ik vind het belangrijk dat mensen weten wat sKBL is en waar wij ons voor inzetten.

Daarom nodigen wij ook de vrienden van Wester‑Amstel van harte uit om onze website te bezoeken, zich aan te melden voor onze digitale nieuwsbrief, ons werk te volgen in de sociale media en, als zij zich aangesproken voelen, sKBL als particulier donateur te steunen.

Wie Wester‑Amstel waardeert, zal ook de andere buitenplaatsen waarderen, want ze zijn stuk voor stuk prachtig en rijk aan karakter en geschiedenis.

Taylor: Hoe werkt sKBL eraan om buitenplaatsen zichtbaarder en toegankelijker te maken?

 

René: We organiseren een scala aan activiteiten. Voor onze donateurs en vrienden houden we studiedagen en organiseren we zo nu en dan programma’s. Daarnaast publiceren we een digitale nieuwsbrief.

 

Ook geven we regelmatig boeken uit. Al zo’n elf jaar reiken we de sKBL Ithakaprijs uit: een prijs van €5.000 voor een publicatie over een kasteel, historische buitenplaats of landgoed of daaraan gelinkte onderwerpen. Zo won in 2022 Gerrit van Oosterom deze prijs voor zijn proefschrift Boeren op de Buitenplaats. Dit onderzoek betreft het gebied waartoe ook Wester-Amstel behoort.

 

Daarnaast kennen we nog een andere activiteit, waarbij we een schrijver of journalist uitnodigen om enkele dagen als writer‑in‑residence op een buitenplaats te verblijven. De ervaringen die daaruit voortkomen worden gedeeld via een krantenartikel, een interview of een andere publicatievorm.

 

Al deze initiatieven hebben één duidelijk doel: mensen bereiken en hen eraan herinneren dat we deze bijzondere en waardevolle plekken niet mogen vergeten en moeten behouden.

Taylor: Hoe beïnvloedt jouw achtergrond als kunsthistoricus de manier waarop jij naar buitenplaatsen kijkt?

 

René: Als kunsthistoricus begon ik natuurlijk bij de kunst zelf, maar na verloop van tijd zag ik steeds duidelijker hoeveel kunst eigenlijk geïnspireerd is op de natuur. Stillevens, bloemen, landschappen: veel is met de echte natuur verbonden. In de loop van mijn leven ben ik me gaan realiseren dat de natuur zelf de ware kunst is.

 

Zo kijk ik ook naar buitenplaatsen: als kunstwerken, maar niet uitsluitend gemaakt van materialen. Het zijn levende composities, gevormd door bomen, planten, paden, bankjes en vele andere elementen die samen iets harmonisch en moois creëren. Als Gesamtkunstwerke, totale kunstwerken, zijn ze ongelooflijk waardevol, maar tegelijk ook zeer kwetsbaar. Daarom ben ik ervan overtuigd dat we ze moeten beschermen en behouden voor toekomstige generaties.

 

Ik ben het gelukkigst wanneer ik eenvoudigweg deel uitmaak van de natuur, en dáár richt ik mijn energie op.

Taylor: Wie zie je op dit moment als jullie belangrijkste publiek? Zijn jongere generaties geïnteresseerd in dit soort historisch erfgoed

René: Het merendeel van onze vrijwilligers, misschien wel zo’n 15.000 in heel Nederland, bestaat uit mensen van 65 of 70 jaar en ouder. Zij zijn degenen die al deze prachtige tuinen en historische huizen onderhouden.

Tegelijkertijd hoor je jongere generaties veel praten over natuurbescherming en duurzaamheid, maar zie je hen zelden op deze buitenplaatsen. Hoe komt dat? Waar gaat het mis? Waarom is er geen echte verbinding tussen jonge mensen en deze oude buitenplaatsen?

Misschien heeft het te maken met energie, of met levensfase, of spelen er toch ook vooroordelen mee. Je weet het eigenlijk niet.

Wat ik wél weet, is dat voor veel vrijwilligers één dag per week werken in een tuin, of simpelweg aanwezig zijn in zo’n omgeving, enorm veel plezier en voldoening geeft. Er zijn vandaag de dag veel mensen, jong en oud, die lijden onder een voortdurende stroom van emoties en gedachten. En weet je? Dat verdwijnt in plekken als Wester‑Amstel. Deze plaatsen helpen mensen om te vertragen en opnieuw rust te vinden.

Dat is iets heel krachtigs. En ik hoop dat interviews als deze ook jongere generaties kunnen inspireren om beter te kijken en zich meer met deze plaatsen te verbinden.

Taylor: Je hebt gesproken over de uitdagingen waar buitenplaatsen mee te maken hebben. Zijn die anders dan toen je net met sKBL begon?

René: Sommige uitdagingen zijn nieuw, andere niet zozeer. Klimaatverandering en waterbeheer staan momenteel zeer hoog op de agenda. Nieuwe woningbouw zorgt voor extra druk op het landschap, terwijl het erfgoedbeleid in Nederland sterk is gedecentraliseerd.

Buitenplaatsen hebben het relatief goed in provincies als Utrecht, Gelderland of Zuid‑Holland, maar elders kan het bewustzijn aanzienlijk lager zijn. Twaalf provincies, twaalf verschillende beleidslijnen… en dat is gevaarlijk. We hebben minder politiek nodig en meer gezond verstand.

Taylor: Als je terugkijkt op het Jaar van de Historische Buitenplaats en de jaren daarna, hoe staat het er nu voor?

René: Destijds was er sprake van een duidelijke, positieve omslag. Inmiddels zijn we twaalf jaar verder, en ik denk dat we eigenlijk opnieuw zo’n jaar nodig hebben. Er zijn nog altijd veel behoeften binnen de hele erfgoed‑ en monumentensector, en financiering blijft een terugkerend vraagstuk.

Dat gezegd hebbende, zijn buitenplaatsen in 2026 zeker beter zichtbaar en meer erkend dan voorheen. In veel gevallen is de kwaliteit van restauratie acceptabel. Maar onderschat niet hoeveel inspanning het kost om dat niveau te behouden, de inzet van vrijwilligers, eigenaren en de financiële middelen die daarvoor nodig zijn. Het is een voortdurende strijd om alles op peil te houden.

Tegelijkertijd is het politieke klimaat aan het veranderen. Er spelen veel zorgen in de wereld, en in die context worden kwesties rond tuinen en buitenplaatsen soms als ondergeschikt gezien. Maar juist in tijden als deze bieden deze plekken troost. Ze zijn diep rustgevend, en deze huizen en landschappen dragen dat gevoel in zich. En hoe groter de spanningen in de wereld, hoe groter hun waarde eigenlijk wordt.

Taylor: Op een meer persoonlijk niveau: wat valt je als eerste op wanneer je een buitenplaats bezoekt? En wat is jouw indruk van Wester‑Amstel?

 

René: Ik zie deze huizen, deze buitenplaatsen, altijd als ensembles. Ze vormen één geheel, één eenheid. Wat mij vaak als eerste opvalt, zijn de oude bomen, een zo belangrijk kenmerk van veel buitenplaatsen. Ik heb een grote liefde voor oude bomen.

 

Daarnaast waardeer ik vooral de relatie tussen de architectuur en het omliggende groen. Soms is er ook een rijk interieur dat mij aanspreekt. En ik voel me altijd aangetrokken tot volwassen planten, bloembedden en dat soort details.

 

Wat mij bij Wester‑Amstel bijzonder veel plezier geeft, is de sterke positieve of liefdevolle energie van de plek. Dat voel je meteen wanneer je er bent. Dat heeft natuurlijk te maken met het professionele beheer van Wester‑Amstel en de zorg en aandacht van alle vrijwilligers. Je merkt dat dit een plek is waar mensen echt van houden — een plek waar mensen graag komen omdat ze zich ermee verbonden voelen. Dat is een bijzondere sfeer die niet elke buitenplaats heeft.

Tekst door: Taylor Blades

The post Vrienden van Wester-Amstel: René Dessing appeared first on Wester-Amstel.

Foto (Barbra Verbij): Vooraanzicht van Oostergeest. ’Er is altijd wat te repareren: een dakkapel, een deurkozijn, een monumentale daklijst…’

Parel achter de duinen

Buitenplaats ‘OOSTERGEEST’ schoolvoorbeeld voor toekomstige generaties

‘En het werk is nooit af!’

LUCELLE LEEMANS VAN NISPEN TOT PANNERDEN

IN DE OP NIETS berustende veronderstelling dat buitenplaatsen vooral voorkomen in de bossen rond de Hoge Veluwe was ik verbaasd te horen dat er vlak achter de duinen een wal van buitens ligt, waarvan Oostergeest, de Parel van Warmond, een springlevend voorbeeld is. En dat leven huist vooral in de kersverse weduwe Lucelle Leemans – Van Nispen tot Pannerden, die ons met zwier rondleidt langs haar huizen, tuinen en priëlen; ze heeft zelfs een voetbalveld(je).

 

Nadat we van cake en koffie waren voorzien, vertelde Lucelle, met haar powerpoint-introductie in het tot ontvangstruimte omgebouwde koetshuis, over de eerste jaren van verslagenheid na de dood van haar man Joan Leemans. Ze hadden alles samen goed doorgenomen en voorbereid, maar toch: wat te doen met al die ruimte? Gelukkig wilde een neef het grote huis wel huren en zelf nam ze haar intrek in een aangebouwde woning.

Waar ze de rondleidingen gewend was samen met Joan te doen, werd ze nu ondersteund door onze eigen gidsen Clasien en Harold, die de kwetterende schare waar nodig bij de les hielden.

 

Strakke Engelse lanen wisselen elkaar af met frivole dreven. Aan de monumentale bomen kan je zien hoe oud Oostergeest is. Een gigantische beuk beheerst ondanks haar geteisterde stam de bosrand.

 

Toch heeft Oostergeest maar één tuinman, die tweemaal in de week langskomt; en dat met een oranjerie die van deur tot deur vol staat! Krijgt Lucelle hulp van tuinkabouters?

En dan sta je ineens tegenover een gezonde groep grazende Lakenvelders! De dierenwereld is hier op deze buitenplaats trouwens nooit ver weg. Want elk jaar is het enorme ooievaarsnest bezet, en boven de schouw van het koetshuis pronkt een stevige das, geflankeerd door een jaloerse vos, beiden al enige tijd overleden, maar toch…

 

Alleen jammer van die Bedelzwaan! (Voor wie er niet bij was: halverwege de wandeling dook er ineens een verblindend witte zwaan op die enige tijd bleef aankleven… ik had niet zo veel op met hem; en ja, het was ongetwijfeld een mannetje!).

Een van de sprankelende hoogtepunten van de tour toonde het gevoel voor pragmatisme en humor van het echtpaar Leemans. Nadat vorige bewoners contact met het dorp Warmond enigszins beperkten, onderhoudt de huidige (zesde) generatie Leemans een warme, maar vooral educatieve band met de lokale schooljeugd.

Die vonden de restanten van een Duitse bunker buitengewoon interessant. Een ideale plek voor verstoppertje spelen of serieuser kattekwaad. De stevige barricades, geplaatst door het echtpaar Leemans, vormden geen belet. Een op de toegangsdeur geschroefd bordje ‘VLEERMUISBUNKER, ZIEKTEGEVAAR!’ bleek een potente remedie tegen potentieel kattekwaad.

Bij de nazit die tevens als verlate nieuwjaarsborrel fungeert, laat ik me toelachen door een levensgrote foto van Sophia Loren. Ik heb niet de moed op kunnen brengen navraag te doen over haar functie ter plekke, maar ik vermoed dat Joan, met zijn voorliefde voor Italiaanse automobielen, daar meer van weet.

Tekst en Foto’s door: Ruud Vrielink, tenzij anders vermeld

The post Parel achter de duinen appeared first on Wester-Amstel.

Zondag 7 juni is het weer zover: Amstellanddag! Dit jaar is een bijzondere editie, want we vieren de 20ste keer dat dit geliefde evenement plaatsvindt. Een mooie mijlpaal om samen stil te staan bij alles wat het Amstelland zo bijzonder maakt.

 

Traditiegetrouw vindt de feestelijke opening plaats op Wester-Amstel. Vanaf 10:00 uur openen wij onze poort en heten wij u van harte welkom met koffie en thee, een heerlijk gebakje van Bakker Out en de opzwepende klanken van de Accu-band. Om 10:30 uur verzorgt wethouder Floor Gordon van de gemeente Amstelveen de officiële opening. Dan wordt ook de Amstelland-prijs 2026 uitgereikt.

 

Na de opening is er van alles te beleven. Op het terrein vindt u een keur aan stalletjes, waar dit jaar ook volop lokale etenswaren te proeven zijn. Een mooie gelegenheid om kennis te maken met smaken uit de streek.

 

Om 11:30 uur opent in de parkzaal een bijzondere expositie over 20 jaar verandering in het Amstelland – een terugblik die laat zien hoe het landschap en zijn gebruik zich in de loop der jaren hebben ontwikkeld.

 

Wilt u Wester-Amstel beter leren kennen? Sluit dan aan bij een van de rondleidingen om 12:30 of 14:00 uur. Onze vrijwilligers nemen u mee langs de rijke historie en bijzondere natuur van het landgoed.

 

Om 14:00 uur staat een geliefde traditie op het programma: onze schapen worden uit hun winterjas geholpen. Altijd een levendig en vermakelijk moment voor jong en oud.

Joep Grotendorst Quartet
We sluiten de dag om 15:00 uur feestelijk af met een vrij toegankelijk buitenconcert van het Joep Grotendorst Quartet. De 21-jarige Joep, afkomstig uit Amstelveen, leidt een talentvol jazzensemble dat in december 2025 de eerste prijs won bij het Prinses Christina Jazz Concours. De kracht zit in het collectieve samenspel, vier vrienden die samen hun muzikale verhaal vertellen.

Kortom, er is de hele dag door van alles te zien, te doen en te beleven. Meer weten over Amstellanddag en het programma op andere locaties? Raadpleeg dan de website van Beschermers Amstelland: www.beschermersamstelland.nl/.

 

Wij hopen u te zien op Wester-Amstel!

Tekst door: Søren Ludvig Movig

The post Amstellanddag 2026 – viert u het jubileum met ons mee? appeared first on Wester-Amstel.

2025 was voor Wester-Amstel een jaar om met tevredenheid op terug te kijken. Het jaarverslag laat zien hoe onze buitenplaats opnieuw tot leven kwam dankzij de inzet van vrijwilligers, de vele bezoekers, de activiteiten in park en tuin en een reeks goed bezochte evenementen.

 

Wester-Amstel bewees opnieuw wat ons motto betekent: Wij, Wester-Amstel. Vrijwilligers, vrienden, bezoekers en gebruikers worden verbonden door hun gedeelde plezier en inzet voor Wester-Amstel.

Meer bezoekers
Na het natte, voorgaande jaar herstelde het bezoek aan park en tuinen zich goed. Het aantal bezoekers lag naar schatting tussen de 10.000 en 12.000, met een opvallend goede opkomst tijdens Amstellanddag.

 

Ook het aantal rondleidingen groeide sterk: van 2 in het jaar ervoor naar 7 in 2025. Daarnaast ontvingen we een keur aan gezelschappen. Daarmee bood onze buitenplaats wederom een decor voor een diversiteit aan ontmoetingen en belevingen.

Vrijwilligers als hart
De vrijwilligers zijn het kloppend hart van Wester-Amstel. Hun aantal groeide in 2025 naar 39, met nieuwe aanwas in zowel de tuin- als de parkgroep.

Dankzij hun inzet werd de poort geopend voor het publiek, werden park en tuinen tuin verzorgd en liepen de evenementen op rolletjes. Ook vonden er diverse vrijwilligersactiviteiten plaats, zoals het eerste Wester-Amstel Croquet Tournament en een bezoek van de tuingroep aan Slot Oud-Zuyl.

Wester-Amstel weer mooier
Wester-Amstel werd weer mooier. Zo kreeg het prieel een fraaie tegelvloer, werd de stinzentuin verder uitgebreid en werd het taxusveld in de hoogzomer strak gemaaid en geschikt gemaakt voor het croquet-toernooi. Door onderhoud en slimme ingrepen, zoals het afsluiten van een deel van de Middellaan voor autoverkeer, kreeg het park bovendien een nog fraaier aanzien.

Concerten en ontmoetingen
Het programma van 2025 kende opnieuw een succesvolle reeks concerten onder het thema Jazz op Wester-Amstel. De concerten trokken veel publiek en waren vrijwel allemaal uitverkocht.

 

Daarnaast was er de jaarlijkse Amstellanddag, dit keer met water als thema. Daarmee werd Wester-Amstel niet alleen een plek voor rust en natuur, maar ook voor muziek, ontmoeting en speelse competitie.

Financieel gezond
Het jaar sloot af met een positief resultaat van 1.514 euro. Dat was beter dan begroot en vooral te danken aan uitgestelde uitgaven aan een verbetering van de website.

 

Ook al daalde het aantal vrienden licht, de stichting bleef financieel gezond. Het bestuur spreekt daarom zijn grote dank uit aan alle vrienden, vrijwilligers, eigenaresse Stichting J.Ph.J.F. Lissone en huurder MKB Fonds voor hun steun en prettige samenwerking.

Meer weten?
U kunt ons jaarverslag hier terug lezen.

Tekst door: Søren Ludvig Movig

The post Achter de schermen – we blikken terug op een goed 2025 appeared first on Wester-Amstel.

Met enige spijt, maar ook met begrip, willen wij u informeren over een aantal veranderingen bij Wester-Amstel.

 

Vanaf 1 juli aanstaande zal de parkzaal niet langer beschikbaar zijn voor de Vrienden van Wester-Amstel. Daarmee hebben we geen binnenruimte meer voor onze concerten en andere publieksbijeenkomsten. Dat valt ons niet licht. Deze activiteiten hebben de afgelopen jaren veel betekend voor de sfeer en ontmoetingen op onze buitenplaats.

 

De aanleiding voor deze stap is de groei van onze huurder, het MKB Fonds. Zij hebben behoefte aan meer werkplekken, en het is goed dat het zo voorspoedig met hen gaat. Die ontwikkeling draagt bij aan een gezonde toekomst voor Wester-Amstel.

 

Eigenaresse Stichting Lissone en MKB Fonds hebben verschillende mogelijkheden besproken om meer ruimte te scheppen. Daarbij lag de keuze tussen het ombouwen van historische ruimtes in het voorhuis of het benutten van de parkzaal. Dat de keuze uiteindelijk op de parkzaal is gevallen, werd vergemakkelijkt door het feit dat wij nog op zoek waren naar een opvolger voor Herma de Heer, onze grote organisator áchter de schermen. De voortzetting van de concerten was daardoor al enige tijd onzeker. Aan die onzekerheid is nu een einde gekomen.

 

Graag spreken we onze grote dank uit aan alle vrijwilligers die de concerten de afgelopen vier seizoenen mogelijk hebben gemaakt. We noemen in alfabetische volgorde Abhishek, Anke, Bibi, Carla, Herma, Joke, Larry, Ruud, en onze – in geen enkel stramien passende – grote voorvrouwe Fleurine. Dankzij hun inzet, betrokkenheid en enthousiasme hebben wij samen kunnen genieten van vele bijzondere muzikale momenten.

 

We zijn blij dat er tegelijkertijd goede afspraken zijn gemaakt, waardoor onze vrijwilligers gebruik kunnen blijven maken van faciliteiten in het huis.

 

En we kijken vooruit. Onze plannen voor een grote oranjerie, ter vervanging van de huidige berging krijgt weer importantie. Daarmee hopen we u – als vriend van Wester-Amstel – in de toekomst ook weer binnen te kunnen ontvangen.

Tekst door: Søren Ludvig Movig

The post Adieu parkzaal, adieu concerten appeared first on Wester-Amstel.

ILLUSTRATIE (Jan Kops, ca 1800): De Gestreepte Witbol voelt zich in bijna elk biotoop thuis

en kan daarom met recht een invasieve plant worden genoemd. Dus kijk uit voor haar schattige pluimpjes!

Gras is méér dan groen…

Op het niveau van de bodembedekkers heerst een schaamteloze oorlog

DE MEESTE MENSEN kennen gras alleen van het gazonnetje onder de boom van die tante en die oom in Laren of – ander uiterste – van het Olifantengras waarin Meryl Streep zich poogt te verstoppen in de broeierige film ‘Out of Africa.’

 

Én er is een generatie (zoals die van mij) die niet beter weet dan dat je het spul vooral moet roken. Maar nooit gedacht dat ik door een highbrow spel als Croquet – een soort golf voor de motorisch-beperkten – op de website van ‘Pollennieuws’ naar de Gestreepte Witbol (Holcus lanatus) zou zoeken. Of mij zou verwonderen over de diversiteit van gras op Wester-Amstel.

Het veldje waar het ‘1st Wester-Amstel Croquet Tournament’ zich heeft afgespeeld, werd namelijk vooraf stevig ingezaaid met Advanta Ravot. Niet te verwarren met Advanta Tredvast, dat op een obscuur stukje grond bij onze toegangspoort is ingezaaid, of Advanta Highway B3, te vinden op ‘the more sunny parts of the Boomgaardlaan’ – yes, we are bilingual.

 

Rijst de vraag of deze zaai-mengels al jaren bij ons in gebruik waren of dat er een nieuwe ‘Green Deal’ aan ten grondslag ligt. In dat laatste geval houd ik mijn hart vast. Waar we ons al jaren suf schoffelen om het gras uit het grind van de middenlaan te weren, stel ik mij voor dat we binnenkort door deze ‘reseeding’ een weg naar het huis moeten kappen.

Tekst door: Ruud Vrielink

The post Gras is méér dan groen… appeared first on Wester-Amstel.

Wat gebeurt er tijdens het onderhoud? 
Het is noodzakelijk om jaarlijks regulier onderhoud uit te voeren aan de start- en landingsbanen, zodat deze in goede conditie zijn en blijven voor veilig vliegverkeer. Aan de Zwanenburgbaan worden er reparaties aan het asfalt en markeringen uitgevoerd. De bekabeling en elektra worden gecontroleerd, het hemelwaterafvoer systeem wordt op verschillende locaties doorgespoeld, de omliggende grasvelden worden gemaaid en de lampen worden schoongemaakt of vervangen. De werkzaamheden worden uitgevoerd in samenwerking met bouwbedrijf Heijmans.

Vernieuwing van rijbanen A en B 
Het onderhoud aan de Zwanenburgbaan valt samen met de vernieuwing van twee belangrijke rijbanen. Over deze rijbanen taxiën vliegtuigen van en naar de start- en landingsbanen, waaronder de Zwanenburgbaan. Door deze werkzaamheden in dezelfde periode uit te voeren, voorkomt Schiphol dat de omgeving en reizigers meerdere keren met hinder te maken krijgen. Zo blijft de impact zoveel mogelijk beperkt.

Inzet van andere start- en landingsbanen 
Tijdens het onderhoud van de Zwanenburgbaan maakt het vliegverkeer meer gebruik van de andere banen, met name de Polderbaan en Kaagbaan. Afhankelijk van de wind kan het vliegverkeer ook gebruikmaken van de Buitenveldertbaan of Schiphol-Oostbaan. Hierdoor vliegen er tijdens het onderhoud tijdelijk meer vliegtuigen over de vliegroutes van deze start- en landingsbanen. We realiseren ons dat dit impact heeft op onze buren. Daarom plannen we het baanonderhoud zorgvuldig en doen we er alles aan om het onderhoud zo efficiënt mogelijk uit te voeren. 

Bewoners met vragen 
Voor meer informatie of vragen over het vliegverkeer en baangebruik tijdens de werkzaamheden kunnen omwonenden contact opnemen met BAS. BAS geeft op hun website uitleg over het actuele baangebruik en operationele bijzonderheden en is het informatie- en meldingencentrum over het vliegverkeer van, naar en op Schiphol. Dit kan 7 dagen per week (09.00-17.00 uur) via telefoonnummer 020-6015555 of door het raadplegen van de website.     

Op de websites van BAS en Schiphol wordt wekelijks informatie gepubliceerd over het vliegverkeer op Schiphol. Schiphol houdt omwonenden via een nieuwsbrief op de hoogte van relevante ontwikkelingen rond het vliegverkeer op Schiphol. Iedereen kan zich aanmelden voor de burennieuwsbrief.  

Wat gebeurt er tijdens het onderhoud? 
Het is noodzakelijk om jaarlijks regulier onderhoud uit te voeren aan de start- en landingsbanen, zodat deze in goede conditie zijn en blijven voor veilig vliegverkeer. Aan de Polderbaan worden er reparaties aan het asfalt en markeringen uitgevoerd. De bekabeling en elektra worden gecontroleerd, het hemelwaterafvoer systeem wordt op verschillende locaties doorgespoeld, de omliggende grasvelden worden gemaaid en de lampen worden schoongemaakt of vervangen. De werkzaamheden worden uitgevoerd in samenwerking met bouwbedrijf Heijmans. 

Vernieuwing van rijbanen A en B 
Het onderhoud aan de Polderbaan valt samen met de vernieuwing van twee belangrijke rijbanen. Over deze rijbanen taxiën vliegtuigen van en naar de start- en landingsbanen, waaronder de Polderbaan. Door deze werkzaamheden in dezelfde periode uit te voeren, voorkomt Schiphol dat de omgeving en reizigers meerdere keren met hinder te maken krijgen. Zo blijft de impact zoveel mogelijk beperkt. 

Inzet van andere start- en landingsbanen 
Tijdens het onderhoud van de Polderbaan maakt het vliegverkeer meer gebruik van de andere banen, met name de Zwanenburgbaan en Buitenveldertbaan. Afhankelijk van de wind mogelijk ook de Schiphol-Oostbaan. Hierdoor vliegen er tijdens het onderhoud tijdelijk meer vliegtuigen over vliegroutes van deze start- en landingsbanen. We realiseren ons dat dit impact heeft op onze buren. Daarom plannen we het baanonderhoud zorgvuldig en doen we er alles aan om het onderhoud zo efficiënt mogelijk uit te voeren. 

Bewoners met vragen 
Voor meer informatie of vragen over het vliegverkeer en baangebruik tijdens de werkzaamheden kunnen omwonenden contact opnemen met BAS. BAS geeft op hun website uitleg over het actuele baangebruik en operationele bijzonderheden en is het informatie- en meldingencentrum over het vliegverkeer van, naar en op Schiphol. Dit kan 7 dagen per week (09.00-17.00 uur) via telefoonnummer 020-6015555 of door het raadplegen van de website.     

Op de websites van BAS en Schiphol wordt wekelijks informatie gepubliceerd over het vliegverkeer op Schiphol. Schiphol houdt omwonenden via een nieuwsbrief op de hoogte van relevante ontwikkelingen rond het vliegverkeer op Schiphol. Iedereen kan zich aanmelden voor de burennieuwsbrief.  

Schiphol en KLM nemen extra maatregelen om de operatie bij winters weer te verbeteren. Aanleiding is de verstoring begin januari als gevolg van hevige en langdurige sneeuwval. Uit een onafhankelijke evaluatie door Oliver Wyman blijkt dat de impact op reizigers en medewerkers groter werd door een samenloop van uitzonderlijke weersomstandigheden, een verstoorde operatie en het moment waarop aanvullende maatregelen zijn ingezet. Dit leidde tot veel vertragingen, annuleringen en reizigers die lang moesten wachten voordat ze (verder) konden vliegen naar hun eindbestemming. Schiphol en KLM vinden dit zeer vervelend voor reizigers, medewerkers en de sector als geheel.

Om beter voorbereid te zijn op sneeuw en vorst, zetten Schiphol en KLM in op onder meer een gezamenlijke wintervoorbereiding, betere ondersteuning en communicatie voor reizigers en verbeterde de-icingcapaciteit.

De evaluatie laat zien dat de verstoring begin januari werd veroorzaakt door een samenloop van omstandigheden. De sneeuw begon eerder en viel heviger dan voorspeld, waardoor de vraag naar sneeuwvrij maken van vliegtuigen sterk toenam en meer tijd in beslag nam. Tegelijkertijd bleek het lastig om het aantal vluchten snel en voldoende terug te brengen. Besluitvorming en opschaling kwamen daardoor later op gang dan nodig. Dat zorgde helaas voor een verstoring met grote impact voor reizigers en medewerkers. 

Het rapport concludeert dat extreme weersomstandigheden in de luchtvaart altijd zullen leiden tot vertraging en annuleringen. Tegelijkertijd zien Schiphol en KLM ruimte voor verbetering bij de aanpak. Daarom gaan zij samen, waar nodig met andere betrokkenen op de luchthaven, werken aan de aanbevelingen uit het rapport. Meer acties en duiding zijn te vinden in de managementreacties van Schiphol en KLM. 

De korting is een tijdelijke en gerichte maatregel die geldt vanaf 27 april 2026 tot en met 31 maart 2027 en is alleen van toepassing op dagvluchten. Nachtvluchten vallen buiten deze regeling, omdat we het vliegen in de nacht willen blijven ontmoedigen, in het belang van onze omgeving. 

De korting zal een tijdelijk negatief effect hebben op het financiële resultaat van Schiphol. Dit heeft echter geen invloed op de investeringen voor de komende tien jaar, omdat het om een tijdelijke maatregel gaat. Schiphol blijft financieel robuust en zoekt daarvoor continu de juiste balans tussen operationele kosten, tarieven, leningen en investeringen.

De meivakantie hangt in de lucht. Samen met de Koninklijke Marechaussee, de Douane en alle andere partners op de luchthaven bereidt Schiphol zich voor op een bedrijvige periode, met in de komende weken naar verwachting 3.5 miljoen reizigers. Schiphol is daarbij niet alleen het vertrekpunt, maar ook de plek waar reizigers weer in Nederland aankomen.

Koffers worden gepakt en plannen gemaakt. Voor veel mensen komt het moment van vertrek dichtbij. Vanaf Schiphol reizen zij onder meer naar de populairste bestemmingen in Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Italië, voor zon, familiebezoek of een stedentrip. Voor hen begint het vakantiegevoel op Schiphol. Tegelijkertijd bereiden we ons voor op de terugkomst van reizigers. Want de reis eindigt net zo goed op de luchthaven als hij daar begint. Voor veel mensen is Schiphol het eerste welkom thuis na hun vakantie.

Samen voor een goede en veilige reis
Achter de schermen werken duizenden collega’s elke dag samen om reizen soepel en veilig te laten verlopen. Dat gebeurt het hele jaar door, ongeacht de periode of omstandigheden. Alles is erop gericht reizigers een goede start en een betrouwbare thuiskomst te bieden, ook op drukke momenten. Zo informeren we reizigers met de campagne Soepel door security, met praktische tips om goed voorbereid door de controle te gaan, en zetten we voldoende personeel in om reizigers te helpen en de doorstroming te ondersteunen.

Entry/Exit System (EES): niet van toepassing op Nederlanders
Het Europese Entry/Exit System (EES) is een door de Europese Unie ingevoerd systeem dat binnen het Schengengebied geldt voor reizigers met een niet‑EU‑paspoort die Europa in- of uitreizen. Zij doorlopen een extra registratiestap bij kiosken, waarna de grenscontrole plaatsvindt door de Koninklijke Marechaussee. Voor Nederlanders en alle andere reizigers met een EU‑paspoort verandert er niets. Zij hoeven niet in de rij voor EES te staan en kunnen de borden voor EU‑reizigers volgen en waar mogelijk gebruikmaken van de selfservice paspoortcontrole.

Marechaussee en Douane: elk hun eigen waakzaamheid
De Koninklijke Marechaussee zorgt voor de grensbewaking en paspoortcontroles, en waakt over de veiligheid op de luchthaven. De Douane houdt toezicht op goederen die Nederland binnenkomen en uitgaan. Samen met Schiphol Security en alle andere partners op de luchthaven zorgen zij voor rust, overzicht en een voorspelbaar verloop van de reis, bij vertrek én bij aankomst in Nederland.

Lounge 1
Ook in de terminal zelf is gewerkt aan een prettige start van de vakantie. In Lounge 1 is het aanbod uitgebreid met 23 nieuwe winkels en horecagelegenheden. Met onder meer Today Duty Free en Nederlandse merken zoals My Jewellery en Donsje is er meer te ontdekken voor reizigers die nog even willen rondkijken voor vertrek. Begin april werd bovendien de nieuwe klok van Maarten Baas onthuld. Een speels en typisch Nederlands ontwerp, als eerbetoon aan iedereen die Schiphol dag en nacht draaiende houdt.

8 tips voor een soepele reis

1. Plan je reis naar Schiphol goed: houd rekening met mogelijke drukte en werkzaamheden op de weg en in het openbaar vervoer, en bepaal vooraf wat voor jou de beste manier is om naar de luchthaven te reizen. 

2. Check online in indien mogelijk: houd de door de luchtvaartmaatschappij geadviseerde aankomsttijden aan (meestal 2 uur voor Europese en 3 uur voor intercontinentale vluchten). 

3. Maak gebruik van gratis security-tijdsloten: Zo ga je soepel door security. Te boeken vanaf drie dagen voor vertrek via de Schiphol-app en Schiphol.nl. 

4. Reis slim: Pak handzaam in, draag gemakkelijke kleding en schoenen, en verwijder oude kofferlabels en stickers met streepjescodes van je ruimbagage. Dankzij 3D CT-scans hoeven elektronica niet uit de handbagage. Vloeistoffen, gels, crèmes en pasta's mogen alleen mee in verpakkingen van maximaal 100 milliliter. 

5. Powerbanks. Altijd in je handbagage: Powerbanks zijn niet toegestaan in je ruimbagage. Dit is een internationale veiligheidseis. De meeste powerbanks bestaan uit lithium-ion-batterijen, en die kunnen oververhit raken door schade, defecten of kortsluiting. Als dit gebeurt, wordt de batterij uit zichzelf steeds heter tot hij in brand kan vliegen. Neem dus altijd je powerbank uitsluitend mee in je handbagage. 

6. Check je documenten: Controleer de geldigheid van je paspoort en maak waar mogelijk gebruik van de selfservice paspoortcontrole. Let erop dat je bij de paspoortcontrole bij aankomst in de juiste rij staat. Reizigers met een EU‑paspoort hoeven geen gebruik te maken van de EES‑kiosken en kunnen de borden voor EU‑reizigers volgen. Let extra op de regels bij reizen met minderjarigen. 

7. Ken de douaneregels: Informeer jezelf vooraf over wat wel en niet ingevoerd mag worden bij terugkomst, bijvoorbeeld via douane.nl/bagage. 

8. Altijd actuele informatie voor een soepele aankomst: Gebruik de Schiphol-app, website of WhatsApp om realtime updates te ontvangen over je vlucht, loop- en wachttijden, en het verloop van je reis door de terminal. Zo houd je eenvoudig overzicht vanaf landing tot vertrek naar huis.

Conny Braams en Ugo de Carolis treden toe tot de raad van commissarissen (rvc) van Royal Schiphol Group. Zij volgen Simone Brummelhuis en Declan Collier op, die per 14 april 2026 aftraden. De aandeelhouders van Royal Schiphol Group benoemden Braams en De Carolis op de algemene vergadering van aandeelhouders van 14 april 2026 voor een periode van vier jaar.

Conny Braams was tot 2023 Chief Digital and Commercial Officer bij Unilever en lid van het executive committee. Zij was verantwoordelijk voor de wereldwijde digitale en commerciële transformatie van het concern. Eerder vervulde zij diverse leidinggevende functies bij Unilever in Europa en Azië.

Mensgericht leiderschap
De rvc draagt Braams voor vanwege haar brede ervaring met transformatie, leiderschap in grote internationale organisaties en toezichthoudende ervaring. Haar kennis van organisatieverandering, mensgericht leiderschap, retail-management en consumentenbeleving sluit aan bij de opgave van Schiphol om als internationale thuishaven van Nederland te blijven vernieuwen en verbeteren. Braams zal binnen de rvc de rol van voorzitter van de People Committee vervullen.

Internationale ervaring in luchthavenoperaties
Ugo de Carolis is CEO van MSX International. Van 2016 tot 2020 was hij CEO van Aeroporti di Roma, waar hij verantwoordelijk was voor de exploitatie en ontwikkeling van de luchthavens van Rome. In die periode maakte de luchthaven een duidelijke kwaliteitsslag en werd zij meerdere jaren op rij onderscheiden als beste luchthaven van Europa.

De rvc draagt De Carolis voor vanwege zijn ruime ervaring in luchtvaart, infrastructuur en logistiek. Zijn kennis van luchthavenoperaties en het verbeteren van kwaliteit en dienstverlening past bij Schiphol als thuishaven en internationaal knooppunt dat Nederland verbindt met de wereld.

Aftreden Simone Brummelhuis en Declan Collier
Simone Brummelhuis en Declan Collier traden per 14 april 2026 af als lid van de raad van commissarissen. De rvc spreekt grote waardering uit voor hun inzet en bijdrage aan Schiphol in de afgelopen jaren.

Schiphol heeft onderzoek laten doen naar PFAS in de bodem en naar de waterkwaliteit op het luchthaventerrein, omdat Schiphol veel waarde hecht aan een veilige en gezonde werk- en leefomgeving op en rond de luchthaven. Het historisch bodemonderzoek laat zien dat op verschillende locaties (mogelijk) sprake is van verontreinigde bodem en dat deze verontreinigingen zorgen voor verhoogde concentraties in het oppervlaktewater op de luchthaven. Op twee plekken waar het water in contact komt met water buiten Schiphol is de waterkwaliteit niet goed genoeg. Voor de meeste locaties geldt dat vervolgonderzoek nodig is. De luchthaven werkt aan een plan van aanpak om de verspreiding van PFAS zoveel mogelijk te voorkomen en passende maatregelen te nemen.  

PFAS wordt in heel Nederland aangetroffen in de grond en in water. Schiphol heeft het eigen initiatief genomen om onderzoek uit te voeren en partijen met expertise betrokken. Door onderzoek te doen krijgt Schiphol zicht op (mogelijk) verontreinigde locaties. Zo kan de luchthaven maatregelen treffen en verspreiding zoveel mogelijk voorkomen. Inmiddels hebben alle provincies in Nederland van de overheid de opdracht gekregen om PFAS in kaart te brengen. Door onderzoek te laten uitvoeren, wil Schiphol bijdragen aan het oplossen van de PFAS-problematiek in Nederland.  

PFAS gerelateerde onderzoeken worden uitgevoerd door onafhankelijk adviesbureau Terrascan. Schiphol overlegt de aanpak van PFAS met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Schiphol heeft GGD Kennemerland advies gevraagd over de gezondheidsrisico's van PFAS voor omwonenden. Deze partijen hebben elk een eigen rol en expertise in het beoordelen van risico’s en het bewaken van de water- en bodemkwaliteit. 

Bodemonderzoek 

Op de luchthaven is in het verleden PFAS houdend blusschuim gebruikt, toen dat verplicht was voor de luchthavenbrandweer. Dat is een complexe, omvangrijke erfenis uit het verleden. In een historisch bodemonderzoek PFAS heeft onderzoeksbureau Terrascan gekeken naar alle beschikbare informatie uit de historie van Schiphol. 

Er zijn ruim 100 locaties op het Schipholterrein naar voren gekomen uit dit onderzoek, als plekken waar PFAS in de grond zou kunnen zitten op basis van de historie*. Van 11 is inmiddels duidelijk dat het geen PFAS-locatie is, van 27 dat er wel PFAS in de grond zit. Er worden vervolgonderzoeken gestart, maar bodemonderzoeken zijn omvangrijk en kosten tijd. Terrascan heeft advies gegeven over welke locaties prioriteit daarin krijgen, op basis van risico’s voor verspreiding via grond en water. Dit jaar worden er in ieder geval 10 tot 15 bodemonderzoeken gestart. 

De aangemerkte PFAS-locaties in de bodem op Schiphol vormen voor medewerkers geen gezondheidsrisico: voor bodemwerkzaamheden wordt altijd vooraf onderzoek gedaan en gewerkt volgens vaste veiligheidsvoorschriften. 

Wateronderzoek 

De bodemverontreinigingen zorgen voor verhoogde concentraties PFAS in het oppervlaktewater op de luchthaven. Uit het onderzoek naar de waterkwaliteit op de luchthaven blijkt dat in het water in vier gebieden constant hogere concentraties PFAS worden gemeten dan in andere gebieden op het luchthaventerrein. Dit gaat om de gebieden nabij brandweerpost Sloten, het gebied rondom de terminal en het Schiphol hoofdgebouw, Schiphol Zuidoost en ten oosten van de kop 36R van de Aalsmeerbaan.  

Op twee plekken waar het water van Schiphol in contact komt met water buiten Schiphol, zijn PFAS waarden gemeten die boven de zwemwater- en irrigatie-advieswaarden van het RIVM liggen. Op vier andere uitstroompunten waar water het grondgebied van Schiphol verlaat was de kwaliteit van het water binnen de geldende advieswaarden. De patronen die het Hoogheemraadschap van Rijnland in eigen gepubliceerde metingen ziet, komen overeen met de uitkomsten die in het wateronderzoek door Schiphol zijn beschreven.  

Schiphol gaat in gesprek met de bevoegde gezagen over het plan van aanpak. Het Hoogheemraadschap van Rijnland adviseert hierbij over het aanwijzen en prioriteren van locaties waar maatregelen het meest effectief zijn en adviseert over maatregelen die de verspreiding naar het oppervlaktewater beperken. 

Advies aan omwonenden 

Veel Nederlanders krijgen alleen al via eten en drinkwater méér PFAS binnen dan veilig is volgens de gezondheidskundige grenswaarde. Overal in Nederland zitten PFAS in het milieu en we hebben allemaal PFAS in ons lichaam. PFAS breken niet af in het milieu en kunnen schadelijk zijn voor mensen. Daarom is het belangrijk om te voorkomen dat deze stoffen in het milieu komen. Om extra blootstelling aan PFAS via het oppervlaktewater te voorkomen, adviseert de GGD alleen te zwemmen op officiële zwemlocaties, uit voorzorg geen zelf gevangen vis te eten uit het water uit de omgeving van Schiphol en dit water van plekken met PFAS-waarden boven de advieswaarden niet te gebruiken voor het bewateren van moestuinen. 

Vervolgonderzoek en maatregelen 

Schiphol zal met Terrascan bodemonderzoek en watermetingen blijven doen. Schiphol neemt maatregelen om de risico’s van PFAS voor mens en milieu zo effectief mogelijk te beperken. Zo wordt er al gewerkt aan grondsanering en reiniging van grondwater, bijvoorbeeld op het vrachtplatform op de luchthaven. Later in 2026 wordt de grondreinigingsinstallatie op de luchthaven in gebruik genomen. 

Schiphol volgt de adviezen van Terrascan en stemt vervolgstappen af met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, het Hoogheemraadschap van Rijnland en GGD Kennemerland, zodat maatregelen passen binnen het geldende toezicht- en gezondheidskader. 

Per locatie wordt vastgesteld of en welke risico’s er zijn en welke aanpak daarbij past. Schiphol wisselt hierover ook internationaal kennis uit, bijvoorbeeld met Copenhagen Airport. Omdat PFAS-locaties sterk van elkaar verschillen en er niet één standaardoplossing bestaat, vraagt elke locatie om maatwerk. 

Noot voor de redactie 

De samenvattingen van het historisch bodemonderzoek en het wateronderzoek, en het plan van aanpak zijn aan de rechterzijde van deze pagina te downloaden. 

*Een locatie is een PFAS-locatie wanneer de concentratie PFAS in het grondwater of het gehalte PFAS in de grond hoger is dan de door het RIVM vastgestelde INEV waarde. In de grond wordt hierbij een minimumvolume van 25m3 gehanteerd. 

Update 15 april 2026: het voornemen tot gunning is overgegaan in een definitieve gunning.

Schiphol gaat werken met een nieuw team van huisarchitecten om uitvoering te geven aan het investeringsprogramma dat in de komende jaren op stapel staat. Dit programma, het zogenaamde Masterplan van Schiphol, ziet toe op het verbeteren van de kwaliteit op de luchthaven, en het bieden van meer ruimte en comfort voor reizigers. In de uitvoering van dit programma gaat Schiphol werken vanuit één ontwerpvisie, zodat eenvoud en een consistente, duurzame ontwerpstijl terugkomt op de luchthaven. Schiphol is voornemens de opdracht te gunnen aan KAAN Architecten, LVZJA (Luis Vidal + architects en ZJA), Paul de Ruiter Architects en Beacon (Benthem Crouwel Architects en NACO).

Nieuwe ontwerpvisie: passagier centraal
Schiphol is oorspronkelijk ontworpen als een “one terminal”-luchthaven: een compacte, overzichtelijke opzet met korte incheck- en overstaptijden. De ontwerpstijl is functioneel van aard en dient de behoeften van de reizigers: tijdens het reisproces moet de luchthaven rust, heldere oriëntatie en duidelijkheid bieden. Met het groeien van de passagiersaantallen over de afgelopen decennia zijn de eenvoud, de authenticiteit en de eigen identiteit, die het ontwerp-DNA van Schiphol kenmerkten, op de achtergrond geraakt.

Grote verbouwingen, herkenbare uitstraling
Vanuit de strategie en het Masterplan, die in 2025 zijn gepresenteerd, worden de komende jaren veel delen van de terminal vernieuwd. Een gezamenlijke ontwerpvisie zorgt ervoor dat Schiphol daarbij één herkenbare uitstraling behoudt. Reizigersbeleving, functionaliteit en kwaliteit staan centraal, zodat de vernieuwde gebieden goed aansluiten op wat reizigers nodig hebben. Tegelijk is er oog voor kosten, onderhoud, modulair bouwen en duurzaamheid, zodat gebouwen en voorzieningen ook op de lange termijn in goede staat blijven. Het omvangrijke investeringsprogramma biedt daarmee de kans om meer samenhang en duidelijkheid te brengen in het ontwerp van alle gebieden.

Voor de uitvoering daarvan gaat Schiphol samenwerken met nieuwe huisarchitecten, die elk verantwoordelijk worden voor een deel van de luchthaven. Hiervoor is Schiphol in december 2024 een Europese aanbesteding gestart, waarvoor grote belangstelling was van erkende architectenbureaus uit binnen- en buitenland. 

Voornemen tot gunning
Schiphol is voornemens om vier bedrijven te selecteren voor de zes verschillende percelen uit de aanbesteding. KAAN Architecten wordt als lead-architect verantwoordelijk voor de overkoepelende ontwerpvisie, die als richtlijn dient voor toekomstige ontwerpen.

Voor drie van de vier luchthavengebieden is LVZJA (Luis Vidal + architects en ZJA) geselecteerd. Zij maken de ontwerpen voor Schiphol Plaza en de lounges, voor de pieren, gates en looproutes, en voor de landzijdige passagiersgebieden en parkeervoorzieningen.

Paul de Ruiter Architects wordt verantwoordelijk voor het ontwerp voor de vertrekhallen, bagagehallen en security- en douanefilters. Beacon (Benthem Crouwel Architects en NACO) wordt de airport consultant die de teams ondersteunt met technische en luchthaven-specifieke expertise.

Samen werken aan een herkenbaar Schiphol
Samen vormen deze partijen het architectenteam dat de komende jaren de vernieuwing van Schiphol vormgeeft. De langdurige samenwerking draagt bij aan ontwerpconsistentie, betere passagiersbeleving, efficiëntie en kostenoptimalisatie bij de vele vernieuwingsprojecten.

De obligaties vallen onder het Euro Medium Term Note (EMTN) programma en hebben een looptijd van bijna tien jaar met een rentecoupon van 3,625%. Schiphol plaatste de obligaties bij een breed scala aan institutionele beleggers. Het definitieve orderboek bedroeg 3,2 miljard euro. De obligaties worden genoteerd op Euronext Amsterdam. Deutsche Bank, ING, NatWest Markets en SMBC fungeerden als joint bookrunners voor de transactie. 

De obligatie-uitgifte draagt bij aan financiële stabiliteit en is een belangrijke mijlpaal om de uitvoering van de investeringsopgave mogelijk te maken. Schiphol investeert tien miljard euro tot 2035, om de kwaliteit voor reizigers, luchtvaartmaatschappijen en medewerkers te verbeteren. Daarnaast draagt de obligatie-uitgifte bij aan de herfinanciering van bestaande leningen.

Tijdens de eerste van vier donatierondes in 2026 is door het Schipholfonds ruim € 100.000 toegekend aan 19 (sport)verenigingen uit de regio die bijdragen aan vitaliteit, sportparticipatie en een sterk verenigingsleven. 

De donaties werden tijdens een feestelijke bijeenkomst uitgereikt door Simone Boitelle en Willemijn Ruedisulj, bestuursleden van het fonds. 

De grootste donatie ging deze ronde naar speeltuinvereniging Moby Dick uit Beverwijk voor de aanschaf van twee speeltoestellen. De speeltuin krijgt €6.655. Ook krijgen er meerdere tennisverenigingen een donatie van het Schipholfonds voor de aanleg van padelbanen en is er een tafeltennisvereniging die met de donatie een robot aan kan schaffen. Deze tafeltennis robot werpt in een kort tijdsbestek 100 balletjes naar een speler die daarmee zijn slagvaardigheid kan trainen. Andere donaties zijn o.a. voor de aanschaf van een praam (boot met platte bodem) of voor sups. 

Het Schipholfonds is in 1994 opgericht met als doel sporten en bewegen in de omgeving van Amsterdam Airport Schiphol te ondersteunen. Het fonds ontvangt jaarlijks een schenking van de luchthaven en steunt daarmee projecten waarbij fysiek bewegen en sport centraal staan. 

Meer informatie over het Schipholfonds is te vinden op de website www.schipholfonds.nl.

Donaties 1e ronde 2026 Schipholfonds 

De werkzaamheden aan de rijbanen 
Rijbanen zijn de wegen waar vliegtuigen overheen taxiën van en naar de start- en landingsbanen. De rijbanen A en B, specifiek tussen aansluitingen A21 en A25, zijn ruim twintig jaar in gebruik. Door slijtage aan asfalt, verlichting, kabels en afwatering is vernieuwing noodzakelijk. Tijdens het onderhoud wordt de infrastructuur van en rondom deze rijbanen vernieuwd: het vervangen van asfaltverharding (circa 65.000 m2), het verbeteren en vergroten van de hemelwaterafvoer, het herstellen van terreinen rond de rijbanen, het vervangen van 32 kilometer elektrische bekabeling, het vernieuwen van rijbaanverlichting en bebording. De werkzaamheden worden uitgevoerd in samenwerking met bouwbedrijf Heijmans.   
 

Twee periodes tussen maart en juni 
De werkzaamheden worden uitgevoerd in twee periodes: tussen 9 maart en 12 april wordt er gewerkt aan rijbaan B, tussen 4 mei en 26 juni aan rijbaan A. Door het werk op te knippen, wordt de meivakantie bewust vermeden en blijft de impact op omwonenden en reizigers zoveel mogelijk beperkt. Naast de werkzaamheden aan de rijbanen bundelt Schiphol zoveel mogelijk omliggende werkzaamheden in deze onderhoudsperiode, zoals het jaarlijks reguliere onderhoud aan de Polderbaan en Zwanenburgbaan. Door dit tegelijkertijd uit te voeren, voorkomt Schiphol extra impact. 
 

Inzet van andere start- en landingsbanen tijdens piekmomenten 
Hoewel het onderhoud plaatsvindt aan de rijbanen, kan het tijdens piekmomenten invloed hebben op het gebruik van de start- en landingsbanen. Tijdens de werkzaamheden aan de rijbanen en bijbehorende afritten kunnen er namelijk minder vliegtuigen tegelijkertijd taxiën van en naar de Polderbaan en Zwanenburgbaan. Daarom wordt overdag tijdens piekmomenten soms gebruikgemaakt van de Buitenveldertbaan in plaats van de Zwanenburgbaan, in combinatie met de Polderbaan. De Buitenveldertbaan wordt alleen gebruikt als dat door de combinatie van windrichting en verkeersaanbod noodzakelijk is. De Schiphol-Oostbaan zou qua windrichting een logische alternatieve keuze zijn, maar Schiphol kiest er voor de omgeving bewust voor om deze baan niet extra te gebruiken voor landingen.  

De mogelijke andere vliegroutes kunnen merkbaar zijn voor omwonenden van Schiphol. Voor meer informatie of vragen over het vliegverkeer en baangebruik tijdens de werkzaamheden kunnen omwonenden contact opnemen met Bewonersaanspreekpunt Schiphol. 

Op maandag 29 oktober 1900 kocht Jac Lissone de buitenplaats Wester-Amstel op een veiling in Frascati te Amsterdam. De buitenplaats werd omschreven als een ‘goed onderhouden HEERENHUIS annex Koetshuis, Stalling voor 3 paarden en Koetsierswoning, Moestuin, Bosch- en Weiland, tezamen groot 2 hectaren, 74 aren en 96 centiaren’. Hij had met 12.000 gulden het winnende bod. En daarmee maakte de familie Lissone haar entree op de toen bijna twee-en-een-halve eeuw oude buitenplaats. Nu, 125 jaar later, bestieren zijn nazaten deze nog steeds.

Wie was deze man, voluit Jacobus Philippus Johannes Franciscus geheten? Waar haalde hij zijn geld vandaan? Wat bewoog hem tot deze aankoop? En welke rol speelde zijn vrouw Catharina achter de schermen?

Al jong op eigen benen
Jacobus Lissone werd op 24 februari 1840 geboren in Rotterdam als oudste van vier kinderen. Zijn vader en grootvader Lissone waren Amsterdammer. Zijn overgrootvader was uit het Zwitsers-Italiaanse Bellinzona naar Amsterdam gekomen en werd in 1768 als burger (‘poorter’) ingeschreven, met als beroep koopman. Vermoedelijk handelde deze in zuidvruchten – sinaasappels, gekonfijte dadels enzovoort -, waarbij zijn Italiaanse contacten hem goed van pas kwamen.

Jac’s moeder, Cornelia Houtman, stierf toen hij zeven jaar oud was. Twee jaar eerder stierf zijn jongere broertje, zijn zusje volgde toen hij tien was. Zijn enige overgebleven broer zou hem op 25-jarige leeftijd ontvallen. Ongetwijfeld hebben deze gebeurtenissen hem gevormd.

Hij vertelde ooit aan zijn zoon Jacques dat hij vanaf zijn twaalfde in zijn eigen onderhoud had moeten voorzien. Waarschijnlijk ging hij in de leer bij zijn grootvader, in de handel van exotisch fruit. Uit advertenties blijkt dat hij als 20- en 21-jarige meermaals optrad als ‘huissier’ bij veilingen van failliete boedels. (Een ‘huissier’ was een soort van gerechtsdeurwaarder). Bij die boedels ging het telkens om exotisch fruit, zoals bijvoorbeeld geconfijte gember, een veelgevraagde delicatesse in die tijd.

Ondernemer en marketingtalent
Toen Jac 22 jaar was, werd hij samen met zijn vader en toen nog levende broer ingeschreven op een adres aan de Stadhouderskade. Vader hertrouwde. De katholieke Jac had inmiddels zelf een aanstaande echtgenote ontmoet, de Lutherse Catharina Schleger. Ze trouwden op 13 juli 1864 in Rotterdam en gingen in de havenstad wonen. Jac was weer terug in zijn geboorteplaats. Daar begon zijn eigen zaak, in exotische vruchten en delicatessen.

 

De jonge ondernemer onderkende de grote voordelen van naamsbekendheid en adverteren. Er is een veelvoud aan advertenties terug te vinden in kranten uit die tijd:

Hij was creatief én klantgericht. Bij J.P. Lissone kon je 150 jaar geleden al een pakje terugsturen wanneer de inhoud niet naar ‘genoegen werd bevonden’. Destijds revolutionair, tegenwoordig gangbaar.

Het ging het echtpaar Lissone goed. Ze kregen in Rotterdam vijf kinderen.

 

De ondernemende Jac breidde zijn handel in delicatessen uit met een bodedienst op London. Hij kwam reeds veelvuldig in London. Op de veel grotere Londense markt kocht hij exclusieve etenswaren in. Enkel de zeer gefortuneerden konden zich deze etenswaren permitteren. Diezelfde maatschappelijke bovenlaag bleek ook behoefte te hebben aan een betrouwbaar transport van kostbare goederen en waardepapieren naar Londen. Een dergelijke bodendienst bleek een gat in de markt. Tot de concurrentie van de Rijkspostpakkettendienst (nu: PostNL) kwam, verdiende hij hier goed geld mee.

In 1874 verhuisde het gezin naar Amsterdam. Jacobus vestigde hier in 1876 een filiaal van zijn delicatessenhandel aan de Pijpenmarkt, nu deel van de Nieuwezijds Voorburgwal. Hij liet daarbij zijn creativiteit niet belemmeren door details over zijn geboorteplaats. Tussen alle bedrijvigheid door kreeg het echtpaar nog drie kinderen. Uiteindelijk zouden vijf van de acht een volwassen leeftijd bereiken. Reisbureau, bodendienst én gezin werden op de Singel gehuisvest.

 

De eerste gezelschapsreis
Jac kende Londen als zijn broekzak. Het was daarom niet gek dat hij zich in 1876 door een bevriend arts, dhr. Haksteen, liet overhalen om hem en een klein gezelschap te begeleiden bij een trip naar Londen. Op 24 mei vertrokken de twaalf reizigers met hun gids naar Engeland. Het reisje was een groot succes. Jac bleek een uitstekend organisator en een zeer onderhoudende reisleider. De handige adverteerder Jac liet de twaalf deelnemers via een advertentie in het Handelsblad en Het Nieuws van den Dag van 19 juli 1876, hun erkentelijkheid betuigden:

‘De ondergeteekenden, reisgenooten van Amsterdam naar Londen en terug, verklaren bij deze gaarne, dat de behandeling aan boord van het stoomschip “Maasstroom” en het aangenaam verblijf te Londen aller verwachting heeft overtroffen. Wij zijn meer dan tevreden. De Heer J.P. Lissone heeft met deze onderneming getoond waardig te zijn openlijk door ons aanbevolen te worden.’

Na dit succes organiseerde Jac meer gezelschapsreisjes naar Londen. Hij begeleidde ze allemaal zelf. De Wereldtentoonstelling van 1878 in Parijs was aanleiding om ook dáár reizen naar toe te organiseren. Het reisbureau Lissone begon vorm te krijgen. De eerste in Nederland, met enkel het Engelse Thomas Cook als voorbeeld in Europa.

Het aantal reizen en bestemmingen breidde gestaag uit. Met een reisje naar de Moezel, naar de Schotse Hooglanden, Zwitserland, Italië, Noorwegen en Amerika, om een paar te noemen. De populariteit van het reizen in een gezelschap nam toe. Daar had Jac zelf de hand in. Hij adverteerde volop en gaf lezingen door het hele land. Zo verleidde hij de tot dan toe honkvaste Nederlandse burgers.

 

Lissone werd een bekende naam bij de gegoede burgerij. Dames die niet de mogelijkheid hadden om zelfstandig te reizen, behoorde tot zijn belangrijkste doelgroep. Aan de deelnemers stelde hij wel eisen. Ze moesten hun goede humeur en wellevendheid meenemen. Onaangenaam gezelschap kon van de excursie worden verwijderd. Uiteraard met schadeloosstelling. Hij bleef klantgericht.

 

In 1887 begon hij te adverteren onder de naam ‘Lissone’s Touristen-Bureau’. Maar pas in 1891 was het bedrijf zo groot geworden, dat de bodendienst en delicatessenhandel aan de kant werden geschoven. Zijn vrouw, twee zonen en drie dochters gingen allemaal meehelpen. Om zijn niet-geëmancipeerde clientèle niet te verontrusten over de feminiene inbreng, werd de naam slechts gewijzigd in Lissone & Zoon. De taakverdeling was helder: vader en zoons waren de beminnelijke doch goed georganiseerde reisleiders. Vrouw Catharina en dochter Cornelia zorgden met hun zakelijk brein voor de financiële gezondheid van het bedrijf. Dochters Johanna en Catharina zorgden voor de billet-verkoop en gaven inlichtingen aan de cliënten . Ook verzorgden de Lissone- vrouwen de zakelijke correspondentie met alle buitenlandse hotels, scheepvaartmaatschappijen, spoorwegen, enzovoort. Daarbij – naarmate het bedrijf groeide – ondersteund door meer en meer medewerkers.

 

Schrijverstalent
Naast al het werk vond Jacobus nog tijd voor een andere activiteit: schrijven. Zo publiceerde hij in 1879 een novelle met de titel ‘Een nacht op de Noordzee’. Niet verrassend speelt dit een verhaal zich af te midden van een groep reizigers aan boord van een stoomschip naar Engeland. Jacobus beschrijft sociale verhoudingen met een milde spot. Zijn 19e -eeuwse gevoel voor humor klonk door in observaties als. ‘Bij mijn ziel! Ik heb in Londen bij madame Tussauds poppen gezien in wier trekken meer uitdrukking lag dan in die van den Brit.’ In 1896 publiceerde hij onder pseudoniem ‘Betsy van Amstel ‘Op reis met Betsy van Amstel’ en in 1897 ‘Een reisje naar het eiland Wight (via Londen) met de stoomvaartmaatschappij ‘Zeeland’’. Deze uitgaves waren nadrukkelijk gericht op vrouwelijke lezers, om hen tot het reizen te verleiden. Daarnaast schreef hij vele reisverhalen in het door hem zelf opgerichte tijdschrift ‘De Nederlandsche Tourist’.

Wester-Amstel
Het ging hem op zakelijk gebied voor de wind. Maar het duurde lang voordat hij zich grootvader mocht noemen. In 1898 werd zijn eerste en enige kleinkind geboren, Ludvig Emil Movig, zoon van dochter Cornelia en de Noorse rederszoon Severin Emil Movig. Jacobus was gek op de kleine jongen. Grootouders, ouders, de kleinzoon en twee ongehuwde dochters Johanna en Catharina woonden bij elkaar in het inmiddels krap bemeten huis Singel 163 te Amsterdam. Het werd tijd voor iets groters. Passend bij de status van de inmiddels zeer welgestelde familie. Vanzelfsprekend in een aangename lommerrijke omgeving.

Het was de tijd van de uittocht van gegoede Amsterdamse burgerij naar het Gooi en Kennemerland. De Lissone’s wilden wat anders. De hele familie werkte inmiddels in het reisbureau. De vrouwen moesten daarvoor dagelijks heen en weer naar het kantoor, eerst aan de Singel, later in de Leidsestraat en op de Dam. Hun oog viel op Wester-Amstel. Praktisch, want makkelijk per koets bereikbaar via de Amsteldijk. Maar ook met de nieuwe stoomvaartdienst. Die passeerde ieder kwartier Wester-Amstel, en hield op verzoek aan bij de steiger voor het huis.

 

Jacobus, bedreven in het veilingwezen, sloeg zijn slag op een onroerend goed veiling in “Frascati” aan de Nes in Amsterdam. Na de aankoop investeerde hij een vergelijkbaar bedrag in het opknappen van het huis en park. Zo werd de dicht-geslibde vijver met een schroef van Archimedes leeggepompt en met de hand weer uitgegraven. Er werd een bessentuin aangelegd, een stokrozenlaantje, en er werden nieuwe fruitbomen geplant. En er werd een theekoepel aangevoerd, per schuit.

 

Wester-Amstel werd een aanloopplek voor vrienden en familie van alle gezindten. Letterlijk. De spraakzame, katholieke Jac werd al snel dik bevriend met de protestante dominee van Ouderkerk. Die kwam graag na de zondagse dienst aanwaaien op Wester-Amstel. Officieel kwam hij langs voor de zielenzorg van de Lutherse Catherina. Dat hij direct met Jacobus en een goede fles in de tuinkamer dook, moest verborgen blijven in het sterk verzuilde Nederland.

Overlijden
Jac Lissone overleed op 28 oktober 1907 aan een hartaanval. Op Wester-Amstel. Hij voelde zich al enige weken onwel en was thuisgebleven. Hij had met een reisgezelschap naar Berlijn zullen afreizen. Zijn laatste reis ging per boot, over de Amstel naar Zorgvlied. Daar werd hij bijgezet in het katholieke graf wat hij reeds in 1888 had aangeschaft voor zijn op 22-jarige leeftijd overleden dochter Maria. Daar ligt hij nog steeds.

 

Het reisbureau ging verder. Eerst zelfstandig, onder leiding van dochter Cornelia en zoon Jacques. Na de eerste wereldoorlog fuseerde het tot Lissone-Lindeman. Uiteindelijk ging het op in TUI.

 

Wester-Amstel bleef tot heden in handen van zijn nazaten.

Door: Anja Lissone

The post Jac Lissone: de start van 125 jaar Lissone-Movig’s op Wester-Amstel appeared first on Wester-Amstel.