Hoe is het om te wonen in een dorp onder de rook van Schiphol? Voor Marc Schreuder, bewonersvertegenwoordiger voor Zwanenburg binnen de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS), is dat een vraag die dagelijks voelbaar is. Al bijna dertig jaar woont hij in Zwanenburg. “Toen Schiphol de 200.000 vluchten per jaar haalde, vonden we dat enorm veel. Inmiddels zijn het er ruim twee keer zoveel. Dan moet je je afvragen: waar ligt de grens?”. Hij waardeert de gemoedelijke sfeer van het dorp, waar mensen elkaar kennen en groeten op straat. Tegelijkertijd ziet hij hoe de invloed van de luchtvaart op de leefomgeving in de loop der jaren steeds groter is geworden. Volgens hem is het belangrijk dat de ervaringen van omwonenden beter worden meegenomen in de besluitvorming rond Schiphol.

Een prettig dorp met een keerzijde

Marc voelt zich thuis in Zwanenburg. Hij geniet van het dorpse karakter en de karakteristieke oude straten. Toch merkt hij dat de aanwezigheid van Schiphol voor veel inwoners een vast onderdeel van het dagelijks leven is geworden. Zo normaal zelfs, dat veel mensen zich er nauwelijks meer over uitspreken. “Veel mensen zijn eraan gewend geraakt, maar dat betekent niet dat het normaal is.” Pas wanneer hij bezoekers over de vloer heeft die opmerken hoeveel geluid vliegtuigen veroorzaken, dan krijgt hij plaatsvervangende schaamte. “Als er een vliegtuig overkomt, valt het gesprek stil. Dat zegt eigenlijk al genoeg.”

Betrokken geraakt uit nieuwsgierigheid

Marc raakte betrokken bij het Schipholdossier nadat hij een oproep zag in het dorpshuis. Zijn nieuwsgierigheid naar de vraag hoe beslissingen rond Schiphol worden genomen, groeide uit tot actief bewonerswerk. Sinds de oprichting van de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) in 2023 zet hij zich in voor de belangen van omwonenden. Daarnaast is hij actief betrokken bij De Groene Dorpen, het omgevingsfonds dat met opbrengsten uit het lokale zonnepark werkt aan vergroening van Halfweg en Zwanenburg.

De behoefte aan eerlijke metingen

Een belangrijk onderwerp voor Marc is het meten van de daadwerkelijke hinder die mensen ervaren. Volgens hem wordt nog te vaak gerekend met modellen, terwijl bewoners vooral behoefte hebben aan een duidelijk beeld van wat er daadwerkelijk op de grond gebeurt. Daarom ziet hij veel waarde in onafhankelijke metingen van geluid en andere effecten van de luchtvaart, zoals bijvoorbeeld fijnstof en CO2 uitstoot. Alleen met betrouwbare gegevens kunnen bewoners, overheid en luchtvaartsector volgens hem op basis van dezelfde feiten het gesprek voeren.

Samenwerking  sterker

Hoewel veel bewoners zich soms machteloos voelen, gelooft Marc dat samenwerking belangrijk blijft. Hij ziet kansen voor bewoners, dorpsraden en bewonersorganisaties om gezamenlijk op te trekken en ervaringen uit verschillende woonplaatsen te bundelen. Een sterke en goed georganiseerde stem helpt om aandacht te vragen voor de leefomgeving rond Schiphol. Omwonenden die actief betrokken willen zijn kunnen contact met hem opnemen.

MRS biedt ruimte aan bewonersgeluiden

Wat Marc positief verrast aan de MRS, is de open manier waarop met verschillende standpunten wordt omgegaan. Hij ervaart dat alle deelnemers de ruimte krijgen om hun stem te laten horen en vindt het belangrijk dat ervaringen van bewoners uit de regio worden meegenomen in de adviezen aan het ministerie. Volgens hem draagt dat bij aan een eerlijker gesprek over de toekomst van Schiphol en de leefomgeving eromheen.

Hoop voor de toekomst: rechter geeft omwonenden gelijk

Ondanks zijn zorgen ziet Marc ook redenen om hoopvol te zijn. Vooral de recente uitspraken van rechters geven hem hoop dat de belangen van de omwonenden eindelijk serieuzer zullen worden genomen. Volgens hem heeft de rechter duidelijk gemaakt dat de overheid jarenlang te weinig oog heeft gehad voor de gevolgen van de luchtvaart voor bewoners en dat beter moet worden onderbouwd waarom de huidige hinder wordt toegestaan. Dat ziet hij als een belangrijke stap naar meer balans tussen de belangen van de luchtvaart en de gezondheid en leefkwaliteit van mensen die rondom Schiphol wonen.

Er moet meer aandacht komen voor gezondheid omwonenden

Tegelijkertijd vindt Marc dat de groei van Schiphol zijn grenzen heeft overschreden. Toen hij jaren geleden voor het eerst hoorde dat Schiphol ongeveer 200.000 vluchten per jaar verwerkte, werd dat al als een druk jaar gezien. Inmiddels ligt het aantal vluchten ruim twee keer zo hoog. Volgens hem laat het zien dat de groei geleidelijk en ongehinderd heeft doorgezet, waarbij de impact op omwonenden steeds groter is geworden. Daarom vindt hij dat verdere groei onacceptabel is en dat gezondheid en leefbaarheid een veel grotere rol moeten spelen in toekomstige besluiten.

Rust in de lucht maakt direct verschil

Wat Marc misschien wel het meeste opvalt, is hoe groot het verschil is wanneer het even rustig is. Tijdens het interview is het opvallend stil boven Zwanenburg. Hij merkt direct hoe ontspannen dat voelt. Normaal gesproken komen vliegtuigen – soms met een separatie van minder dan twee minuten – in aaneengesloten periodes van drie kwartier achter elkaar over, waardoor bewoners zich volgens hem onbewust steeds schrap moeten zetten voor de volgende geluidsgolf. Juist op rustige momenten beseft hij hoeveel invloed dat voortdurende vliegverkeer heeft op het dagelijks leven. Het is voor Marc dan ook onbegrijpelijk dat Schiphol elk jaar 27000 nachtvluchten (74 per nacht!) mag uitvoeren. Dat is voor Marc misschien wel de belangrijkste les: een leefomgeving met minder hinder levert niet alleen minder geluid op, maar ook meer rust en ontspanning voor bewoners.

Wat moeten omwonenden vooral onthouden?

Volgens Marc is verandering mogelijk wanneer de ervaringen van bewoners serieus worden genomen en gebaseerd worden op eerlijke metingen van geluid en gezondheidseffecten. De MRS speelt daarin een belangrijke rol door de stem van omwonenden aan tafel te brengen bij de overheid. Zo kan stap voor stap worden gewerkt aan een betere balans tussen Schiphol en de leefomgeving van de mensen die eromheen wonen.

Ben jij een ervaren secretaris en vind je het interessant en uitdagend om te bouwen aan een adviesorgaan dat de stem van de omwonenden laat horen in het beleid en de kwaliteit van de leefomgeving rondom Schiphol te verbeteren?  En ben je daarnaast communicatief sterk, strategisch en verbindend?

De Maatschappelijke Raad Schiphol biedt jou een unieke kans om omgevingsparticipatie door te ontwikkelen en te werken aan een balans tussen een dynamische luchthaven en een gezonde omgeving. Het gaat om een unieke functie in een complex krachtenveld die vraagt om een enthousiasmerende, veelzijdige en flexibele secretaris.

Hier kom je te werken

Verbetering van de leefomgevingskwaliteit in het gebied rondom Schiphol: dat is waar de Maatschappelijke Raad Schiphol met zijn adviezen aan bijdraagt. De Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) is op 1 juli 2023 opgericht als het onafhankelijke adviesorgaan van de minister van Infrastructuur en Waterstaat. De MRS bestaat uit bewonersvertegenwoordigers, experts/wetenschappers op uiteenlopende domeinen en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties. Daarnaast is er een zogenaamde ‘open schil’, bestaande uit mensen en organisaties die interesse hebben in de thema’s die alle omwonenden rondom Schiphol raken.

De MRS brengt, gevraagd en ongevraagd, adviezen uit over de verbetering van de leefomgevingskwaliteit rondom Schiphol. Daarvoor kan de MRS ook onderzoek laten uitvoeren. De minister heeft een ‘appreciatieplicht’, de plicht om te reageren op de adviezen van de MRS.

De MRS heeft een ondersteunend bureau met een klein team van gedreven mensen. Het bureau heeft een actieve rol bij het schrijven van adviezen en brieven, het organiseren van de plenaire vergaderingen, werkgroepen en themabijeenkomsten en het faciliteren van de dialoog met de omgeving. De secretaris-directeur heeft een centrale rol binnen het bureau en werkt nauw samen met de collega’s. De secretaris-directeur van het ondersteunend bureau en de voorzitter van de MRS vormen het dagelijks bestuur van de MRS en zijn een hecht samenwerkend duo. Een raad van toezicht houdt toezicht op de organisatorische en financiële gang van zaken van het ondersteunend bureau.

Wat ga je doen?

De secretaris-directeur (secretaris) is de stuwende kracht achter de MRS en geeft leiding aan het ondersteunend bureau van de MRS (32-36 uur). Samen met de voorzitter vormt de secretaris het dagelijks bestuur van de Stichting Ondersteuning MRS (stichting). In de MRS functioneert de secretaris als leidinggevende van het bureau en als sparringpartner van de voorzitter. Ook is de secretaris ondersteunend en toegankelijk voor alle MRS leden, terwijl de voorzitter naar voren treedt als onafhankelijk boegbeeld. De tandem voorzitter-secretaris vervult de rol van procesregisseur. De secretaris staat in actief contact met MRS leden en belangrijke gesprekspartners van de MRS, zoals het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat.

De secretaris heeft een belangrijke rol in de doorontwikkeling van de MRS. In 2027 vinden bijvoorbeeld opnieuw verkiezingen voor de bewonersvertegenwoordigers plaats, dit vergt een gedegen voorbereiding. Het aansturen en faciliteren van de verbreding en vernieuwing van participatie is een belangrijk aandachtgebied.

De secretaris is verantwoordelijk voor o.a. de volgende werkzaamheden:

• Het aansturen van het ondersteunend bureau
• Tezamen met de voorzitter de MRS agenda voorbereiden en de totstandkoming van MRS adviezen coördineren als lid van het dagelijks bestuur van de MRS
• Het beheren van de stichting inzake o.a. financiën, het jaarplan, het jaarverslag en het contact met en verantwoording richting de raad van toezicht
• Het afstemmen met MRS belanghebbenden en stakeholders rondom Schiphol
• Het fungeren als eerste en toegankelijk aanspreekpunt voor de MRS organisatie
• Het begeleiden en leidinggeven aan en motiveren van het MRS bureau
• Het onderhouden van contacten met relevante belanghebbenden en de voorzitter daarin adviseren

Wij zijn op zoek naar:

Een leider die kan verbinden, met ruime werkervaring op het gebied van politiek-bestuurlijk ingewikkelde processen en die in een veld met tegengestelde belangen kan functioneren en de rust kan bewaren. Je hebt ervaring met het aansturen van veranderingsprocessen in het publieke domein en bij voorkeur ook in processen waar tegengestelde belangen voorkomen.  Voorts beschik je over leidinggevende kwaliteiten en heb je ervaring met het aansturen van een team, financieel beheer, begroting en verantwoording en goed werkgeverschap.

Je herkent je in de volgende kwalificaties:

• Je bent politiek- en bestuurlijk sensitief en daarnaast ook omgevings- en organisatiesensitief
• Je hebt een onafhankelijke houding in een context waarin partijen hun posities sterk kunnen markeren
• Je bent verbindend richting de raad, organisatie, het ministerie en de omgeving
• Je bent strategisch en analytisch sterk
• Je hebt een proactieve hands-on mentaliteit en een flexibele houding
• Je beschikt over veranderkundig inzicht en weet dit om te zetten in draagvlak en resultaat
• Je gaat transparant te werk, bent communicatief, diplomatiek en adviesvaardig
• Je kunt op jezelf reflecteren, staat open voor feedback en hebt relativeringsvermogen
• Je hecht belang aan het stimuleren en waarborgen van participatie, diversiteit en inclusie

Functie eisen:

• Je beschikt over een WO werk- en denkniveau, een juridische of bestuurskundige achtergrond is een pré
• Je beschikt over een uitstekend verbaal en schriftelijk uitdrukkingsvermogen
• Je hebt ervaring in een vergelijkbare rol of op directie- of managementniveau
• Je hebt ervaring met politiek-bestuurlijk ingewikkelde processen waar tegengestelde belangen een rol spelen
• Kennis over de luchtvaart is een pré, anders ben je in staat om je deze in korte tijd eigen te maken

Wat bieden we jou?

Wij bieden je goede primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden. Denk aan: een reisvergoeding, flexibele werktijden, mogelijkheden tot thuiswerken en we stellen een laptop en een mobiele telefoon ter beschikking.

In eerste instantie krijg je een contract voor 1 jaar, met bij goed functioneren uitzicht op een vast dienstverband. Je werkt 32-36 uur per week. Het salaris is afhankelijk van je ervaring en loopt van 6.819,72 tot maximaal 9.561,61 bruto per maand (schaal 15, salarispeil 1-1-2026) van bijlage 1 bij de CAO-Rijk bij een 36-urige werkweek. Daarnaast krijg je 8% vakantie- uitkering en 8,3% eindejaarsuitkering.

Selectieprocedure

De selectieprocedure bestaat uit twee gespreksrondes met de selectiecommissie. Het eerste gesprek zal plaatsvinden op maandag 16 november 2026. Het eventuele tweede gesprek zal plaatsvinden op maandag 23 november 2026. Aansluitend zullen er nog kennismakingen plaatsvinden met betrokkenen alvorens een aanbod zal worden gedaan. We verwachten de gehele procedure voor eind november 2026 af te ronden. De voorkeursstartdatum is 1 januari 2027.

Heb je belangstelling en/of wil je meer informatie?

Voor vragen en aanvullende informatie verwijzen we je graag naar onze website of kun je contact opnemen via werving@maatschappelijkeraadschiphol.nl.

Reageren in de vorm van een motivatiebrief en een curriculum vitae kan tot en met 8 november 2026 via werving@maatschappelijkeraadschiphol.nl.

Vandaag, dinsdag 6 oktober 2026, stemde de Tweede Kamer over het wetsvoorstel waarmee de Maatschappelijke Raad Schiphol wettelijk wordt verankerd. De wettelijke verankering van de MRS is een belangrijke mijlpaal. De MRS krijgt hiermee een vaste plek in de Wet luchtvaart. Daarmee wordt het belang erkend van een structurele en onafhankelijke maatschappelijke stem bij vraagstukken over Schiphol en de leefomgeving.

Voor de MRS is dat een belangrijke stap vooruit. Sinds de start op 1 juli 2023 zet de raad zich ervoor in om de ervaringen, zorgen en belangen van omwonenden en maatschappelijke organisaties onder de aandacht te brengen van de minister van Infrastructuur en Waterstaat. De wettelijke verankering geeft deze rol een structurele basis voor de toekomst.

Van nieuwe raad naar een vaste positie

De afgelopen jaren heeft de MRS zich ontwikkeld tot een raad die vanuit het perspectief van de omgeving adviseert over belangrijke onderwerpen rond Schiphol. Daarbij gaat het bijvoorbeeld over vliegtuiggeluid, gezondheid en de kwaliteit van de leefomgeving.

Met de wettelijke verankering wordt bevestigd dat die maatschappelijke inbreng een vaste plaats verdient in het luchtvaartbeleid. De MRS krijgt wettelijk de taak om de minister gevraagd én ongevraagd te adviseren over onderwerpen die de leefomgeving rond Schiphol aangaan. De Tweede Kamer beschrijft de MRS daarbij als de raad die de belangen van omwonenden en maatschappelijke organisaties in de leefomgeving rond Schiphol behartigt.

Erkenning voor de maatschappelijke stem

Voor de MRS betekent de wettelijke verankering vooral erkenning van het belang van de maatschappelijke stem rond Schiphol. Besluiten over de luchthaven hebben grote gevolgen voor de mensen die eromheen wonen. Het is daarom van belang dat hun ervaringen en belangen structureel worden meegewogen.

De MRS neemt zelf geen besluiten over Schiphol. De uiteindelijke afweging blijft de verantwoordelijkheid van politiek en bestuur. De kracht van de MRS ligt erin dat het perspectief van de omgeving onafhankelijk en rechtstreeks bij de minister terechtkomt. Ook tijdens de behandeling in de Tweede Kamer benadrukte de minister dat verschillende perspectieven op tafel moeten blijven liggen.

Een stevig fundament voor de toekomst

De wettelijke verankering is dan ook geen eindpunt, maar een stevig fundament om het werk van de MRS voort te zetten en verder uit te bouwen. De raad blijft luisteren naar wat er leeft onder omwonenden, brengt maatschappelijke perspectieven bij elkaar en vertaalt deze naar adviezen aan de minister.

Zo krijgt de stem van de omgeving niet alleen vandaag aandacht, maar wordt deze ook voor de toekomst structureel geborgd.

Kamer kiest voor onafhankelijke maatschappelijke stem in de MRS

De Tweede Kamer heeft ervoor gekozen de MRS nadrukkelijk de onafhankelijke stem van de samenleving rond Schiphol te laten zijn. Mensen die werkzaam zijn in de luchtvaartsector krijgen geen zetel in de MRS. De luchtvaartsector blijft wel gesprekspartner en kan worden uitgenodigd om informatie en expertise te delen. Zo blijven de maatschappelijke stem en het belang van de luchtvaartsector duidelijk van elkaar gescheiden.

Christenunie diende een amendement in: mensen die werkzaam zijn in de luchtvaartsector krijgen geen zitting in de MRS. Met de vandaag aangenomen wijziging van Pieter Grinwis (ChristenUnie) en mede-indieners wordt de onafhankelijke positie van de Maatschappelijke Raad Schiphol verder benadrukt. Het amendement legt vast dat de vormgeving van de MRS aansluit bij het advies van de Commissie-Van Geel. In dat advies worden drie afzonderlijke belangen onderscheiden: overheden, de luchtvaartsector en de maatschappelijke omgeving. De MRS geeft invulling aan die laatste, maatschappelijke pijler.

Daarmee blijft helder waar de MRS voor staat: een zelfstandige maatschappelijke stem in het debat over Schiphol. De MRS bestaat uit vertegenwoordigers van bewoners, experts en wetenschappers en een brede maatschappelijke schil. Mensen uit de luchtvaartsector kunnen wel worden betrokken om vanuit hun kennis en expertise inbreng te leveren, maar maken geen deel uit van de maatschappelijke vertegenwoordiging binnen de MRS.

Duidelijke scheiding van belangen

Die keuze sluit aan bij een belangrijke les uit het verleden. In de voormalige Omgevingsraad Schiphol (ORS) waren verschillende belanghebbenden samengebracht en werd geprobeerd in consensus tot besluiten te komen. Volgens de toelichting op het amendement zorgde dat model voor spanning, het vertrek van stakeholders en een ingewikkelde belangenafweging. De Commissie-Van Geel adviseerde daarom om de verschillende belangen duidelijker van elkaar te onderscheiden en het Rijk de uiteindelijke belangenafweging te laten maken.

Voor de MRS is de aangenomen wijziging daarom een belangrijk signaal. Niet alleen krijgt de maatschappelijke raad een wettelijke basis, ook het uitgangspunt dat de maatschappelijke omgeving een eigen en onafhankelijke positie nodig heeft rond Schiphol wordt hiermee onderstreept. Bewoners en maatschappelijke organisaties kunnen zo vanuit hun eigen perspectief hun stem laten horen, zonder dat die maatschappelijke vertegenwoordiging wordt vermengd met de belangen van de luchtvaartsector.

Minister Vincent Karremans bracht vorige week een werkbezoek aan omwonenden in Uithoorn en Aalsmeer. Tijdens een rondleiding en gesprekken kreeg hij van bewoners te horen wat het volgens hen betekent om dagelijks onder de vliegroutes van Schiphol te wonen. Ook de twee MRS-bewonersvertegenwoordigers van het gebied onder en rond de Aalsmeerbaan waren erbij aanwezig. Op dat moment passeerden er vele vliegtuigen laag over de wijk.

Bewoners spraken tijdens het bezoek over geluidsoverlast, verstoorde nachtrust, luchtverontreiniging en hun zorgen over de gevolgen voor gezondheid en leefomgeving. Ook vroegen zij specifiek aandacht voor kinderen die opgroeien onder de vliegroutes en voor de mogelijke gevolgen van luchtvaart voor kwetsbare natuurgebieden in de omgeving.

Zorgen omwonenden over voorgenomen LVB: “Van de regen in de drup”

Tijdens het bezoek kwam ook het voorgenomen Luchthavenverkeerbesluit (LVB) aan de orde. Minister Karremans gaf aan dat hij het LVB wil vaststellen om na jaren van gedogen een wettelijke basis te creëren voor het vliegverkeer rond Schiphol. Daarna wil hij het gesprek met bewoners en andere betrokkenen voortzetten over mogelijke verbeteringen.

De aanwezige omwonenden reageerden teleurgesteld op dit voornemen. Zij gaven aan dat het vaststellen van het LVB naar hun mening weinig perspectief biedt op verbetering van hun leefomgeving. Voor bewoners in onder meer Aalsmeer en Uithoorn zijn juist merkbare vermindering van hinder en meer aandacht voor gezondheid en leefbaarheid belangrijk. Een van de omwonenden verwoordde de reactie tijdens het bezoek als: “U helpt ons van de regen in de drup.”

De minister benadrukte aan het einde van het bezoek dat hij met bewoners in gesprek wil blijven. Voor de MRS was het bezoek vooral een gelegenheid om bewoners hun ervaringen en zorgen rechtstreeks met de minister te laten delen.

De MRS heeft een gesprek aangevraagd met Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS) om de zorgen van omwonenden over de hinderrapportages te bespreken. Er zijn ondermeer zorgen dat recente BAS-rapportages onvolledige redeneringen en onvoldoende onderbouwde conclusies bevatten, maar wel gebruikt worden in het Schipholbeleid, zo bleek uit een onderzoek van Follow The Money in mei 2026.

Deze signalen ondermijnen het vertrouwen van omwonenden in de volledigheid en juistheid van de registratie en rapportage en zouden de besluitvorming die op basis van deze rapportages genomen wordt, kunnen beïnvloeden.

Lees hier de brief aan BAS.

Vanochtend publiceerde de Raad van State (RvS) het advies over het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) Schiphol. De RvS toont zich kritisch op de onderbouwing van het besluit om 478.000 vluchten op Schiphol toe te staan, inclusief de mogelijkheid om te groeien tot 500.000 vluchten. De MRS heeft de minister dit voorjaar geadviseerd om het besluit niet vast te stellen en herkent zijn fundamentele kritiek in het RvS-advies.

Inhoudelijk gaat het om een aantal belangrijke punten voor omwonenden. Het is goed dat de RvS daarvoor aandacht vraagt. We lichten er hierna enkele uit. Het is van groot belang dat de minister deze punten opvolgt vóór de besluitvorming over het LVB.  

Groei van Schiphol zal situatie omwonenden verder verslechteren

Ten eerste trekt de RvS het groeimodel in twijfel. De minister heeft onvoldoende toegelicht hoe dit in lijn te brengen is met het kabinetsbeleid om de hinder terug te dringen. De automatische groeistappen die nu in het LVB zijn opgenomen, vindt de RvS bovendien onzorgvuldig gelet op de bescherming van de omwonenden. 

Handhaving moet verbeteren en overlast niet verplaatsen

Ten tweede moet de handhaving strakker geregeld worden volgens de RvS. Zo is de effectiviteit van het handhavingsinstrumentarium onduidelijk. De inspectiedienst ILT kan bij dreigende overschrijding van geluidsnormen niet direct ingrijpen. Het enige middel is het verplaatsen van vluchten naar andere routes en landingsbanen. De overlast verplaatst daarmee ook. De RvS wil weten of, en zo ja hoe, het aantal vluchten ook naar beneden kan.  

Gevolgen milieu beter meewegen

Ten slotte constateert de RvS dat cruciale keuzes in de milieueffectrapportage (MER) onvoldoende zijn onderbouwd, waaronder de referentiesituaties voor nachtvluchten en anticiperend handhaven, en het schrappen van de CO-grenswaarde. Deze keuzes moeten nader worden gemotiveerd en zo nodig aangepast, om vast te kunnen stellen of de milieugevolgen en belangen van omwonenden zorgvuldig zijn meegewogen. Eerdere adviezen van de Commissie voor de MER hierover zijn echter niet overgenomen. 

Zijn vliegtuigen echt “stiller” geworden? En wat kunt u doen als u overlast ervaart? Voor Joris Gerritsen en Peter Hesp  uit Amstelveen zijn dat de vragen die veel omwonenden bezighouden. Als bewonersvertegenwoordigers van het gebied rond de Buitenveldertbaan binnen de MRS zetten zij zich ervoor in dat de ervaringen van omwonenden worden gehoord. Hun belangrijkste boodschap: Blijf uw stem uiten, want juist bewonerskennis maakt het verschil.

Stillere vliegtuigen? Bewoners kijken naar de praktijk

De luchtvaartsector benadrukt regelmatig dat vliegtuigen steeds ‘stiller’ worden. Joris en Peter erkennen dat moderne toestellen technisch minder geluid produceren dan oudere vliegtuigen. Maar ze benadrukken dat van stil(ler) geen sprake is en ook nooit zal zijn. Ze noemen het dan ook liever minder lawaaiige toestellen en voor bewoners draait het natuurlijk niet om een cijfer op papier.

“Als een vliegtuig overkomt en je moet je gesprek stilleggen, dan maakt een paar decibel minder voor veel mensen weinig verschil”, is de ervaring die zij vaak in hun omgeving horen. Volgens hen moet daarom niet alleen worden gekeken naar technische geluidsreductie, maar vooral naar wat mensen daadwerkelijk ervaren in huis, in de tuin of tijdens hun nachtrust. Juist daarom vindt de MRS het belangrijk dat ervaringen van bewoners naast metingen worden gelegd. Er wordt door de overheid vooral beleid gemaakt met cijfers uit berekeningen en jaargemiddelden. Dan tellen de stille periodes ook mee. Geluidsmetingen geven waardevolle informatie, maar vertellen niet het hele verhaal. De dagelijkse werkelijkheid van omwonenden hoort volgens hen net zo goed mee te wegen.

Een stem voor bewoners rond Schiphol

Joris en Peter wonen allebei graag in Amstelveen. Ze waarderen het groen, de voorzieningen en de betrokkenheid van mensen in hun wijk. Hun inzet komt niet voort uit een afkeer van vliegen, maar uit de wens om wonen en luchtvaart beter in balans te brengen.

Binnen de MRS zien zij hoe bewoners uit alle gebieden rond Schiphol hun kennis en ervaringen bundelen. Daardoor ontstaat een krachtig en breed beeld van wat er leeft in de regio. Volgens hen is dat precies de meerwaarde van de MRS: bewoners krijgen een herkenbare plek waar hun ervaringen worden verzameld en onder de aandacht worden gebracht van overheid en luchtvaartsector. Wat daarbij absoluut helpt is dat de MRS een formele status heeft als adviesorgaan voor de minister/politiek.

Waarom bewoners kritisch blijven op beloftes

In het interview gebruiken Joris en Peter de term ‘schiphollen’. Daarmee bedoelen zij dat er volgens hen in het verleden vaak beloftes zijn gedaan over minder overlast, terwijl bewoners die verbetering niet hebben teruggezien in hun dagelijkse leefomgeving. Zij pleiten daarom voor een aanpak waarbij niet de belofte centraal staat, maar het resultaat. Wat verandert er daadwerkelijk voor bewoners? En merken mensen thuis ook verschil? Volgens hen ontstaat vertrouwen vooral wanneer afspraken ook worden worden nagekomen. De bewoners in Amstelveen missen een overheid die gehoor wil geven aan de wens  om de leefbaarheid onder de vliegroutes te beschermen. Wat wordt voorrang gegeven; de groei van het aantal vliegbewegingen of  de kwaliteit van wonen?

Wat kunnen omwonenden zelf doen?

De twee bewonersvertegenwoordigers hebben een duidelijke oproep aan omwonenden: blijf betrokken en communiceer over de overlast. Dat kan op verschillende manieren. Door hinder te melden, ervaringen te delen met buurtgenoten, deel te nemen aan bewonersbijeenkomsten of aan te sluiten bij lokale bewonersorganisaties. Ook kunnen bewoners signalen doorgeven aan de MRS, zodat deze ervaringen worden meegenomen in gesprekken met overheid, Schiphol en andere betrokken partijen. “Een melding is meer dan een klacht”, vinden zij. “Het helpt zichtbaar te maken wat er in de omgeving gebeurt.” Juist wanneer bewoners hun ervaringen delen, ontstaat een beter beeld van de effecten van het vliegverkeer op de leefomgeving.

Balans zoeken voor een leefbare toekomst

Wat Joris en Peter uiteindelijk willen bereiken is dat bewoners zich gehoord voelen en merken dat hun ervaringen serieus worden meegenomen. Niet door tegenover elkaar te staan, maar door samen te zoeken naar een goede balans tussen een luchthaven en een prettige leefomgeving.

Hun boodschap aan omwonenden is daarom positief en duidelijk: u staat er niet alleen voor. Via bewonersorganisaties en de MRS kunnen ervaringen, ideeën en zorgen worden gedeeld. Hoe meer bewoners zich laten horen, hoe beter zichtbaar wordt wat er leeft rondom Schiphol en hoe sterker de stem van de omgeving kan doorklinken in de besluitvorming.

---

Wat kunnen bewoners zelf doen? Sluit je aan bij een lokale bewonersorganisatie

Bewoners in en rond Amstelveen kunnen zich aansluiten bij lokale bewonersorganisaties waar inwoners elkaar informeren, acties organiseren en gezamenlijk optrekken richting overheid en Schiphol. Daarnaast benadrukken zij het belang van deelname aan bewonersbijeenkomsten en het delen van ervaringen binnen de wijk, zodat het geluid van omwonenden sterker en beter georganiseerd wordt. Ook is het van belang om overlast actief te blijven melden. Volgens de bewonersvertegenwoordigers zijn meldingen belangrijk omdat ze zichtbaar maken hoeveel hinder er daadwerkelijk wordt ervaren. Zij noemen daarvoor onder meer platforms zoals Vliegherrie.nl.

Meer dan zestig organisaties uit tien Europese landen roepen 13 september uit tot internationale dag tegen de nachtvluchten. Met dit breed gedragen initiatief vragen omwonenden van internationale luchthavens aandacht voor de nachtelijke geluidsoverlast van het vliegverkeer.

Vliegtuigen die ‘s nachts aankomen of vertrekken zorgen voor overlast en voor slaaponderbrekingen bij omwonenden. Dit leidt tot onder meer hart- en vaatziekten, hogere bloeddruk, verminderde leervaardigheden bij kinderen en een lagere productiviteit bij omwonenden. S4R organiseert op 13 september een symposium voor omwonenden over dit onderwerp.

Advies MRS over nachtsluiting Schiphol

De MRS adviseert het kabinet om Schiphol tussen 23.00 uur en 07.00 uur volledig te sluiten voor nachtvluchten. Volgens de raad is een ongestoorde nachtrust essentieel voor de gezondheid en leefbaarheid van omwonenden. Lees de brief die de MRS aan minister Karremans heeft gestuurd.

Al jarenlang zet Arnoud Hendriks uit Burgerveen zich in voor de belangen van omwonenden van Schiphol. Eerst via de Omgevingsraad Schiphol en inmiddels als lid van de Maatschappelijke Raad Schiphol.  Zijn motivatie is eenvoudig: bewoners verdienen een stem in besluiten die hun leefomgeving raken.

Al bijna tien jaar actief voor bewoners

Toen Arnoud in 2011 stopte met werken en actief werd binnen de Dorpsraad Burgerveen, kwam het Schipholdossier op zijn pad. Sindsdien vertegenwoordigt hij bewoners uit Burgerveen, de Uiterweg, delen van Aalsmeer en het Kaagbaan binnengebied in gesprekken over de leefomgeving rond Schiphol. “Als je niets laat horen, wordt er over je heen gewalst,” zegt Arnoud. “Juist daarom is het belangrijk dat bewoners vertegenwoordigd zijn en dat hun zorgen onder de aandacht blijven.”. Voor Arnoud draait het werk binnen de MRS om het beschermen van een fijne en gezonde leefomgeving. Hij woont inmiddels al veertig jaar in Burgerveen en geniet nog iedere dag van de ruimte, het groen en de ligging van zijn dorp.

Gezondheid steeds hoger op de agenda

Een van de belangrijkste ontwikkelingen van de afgelopen jaren vindt Arnoud dat gezondheidsschade inmiddels door tal van wetenschappelijke onderzoeken onderbouwd worden. Arnoud: “Toen ik begon, ging het vooral over geluid. Inmiddels is er veel meer aandacht voor de effecten op gezondheid. Dat is een belangrijke stap vooruit.” Hij ziet dat onderzoeken van kennisinstellingen, het RIVM en de Gezondheidsraad steeds meer aandacht vragen voor de gevolgen van langdurige blootstelling aan vliegverkeer. Ook gemeenten en politiek besteden hier volgens hem meer aandacht aan dan enkele jaren geleden.

Kleine stappen kunnen een groot verschil maken

Hoewel veranderingen vaak langzaam gaan, ziet Arnoud wel degelijk resultaten van de inzet van bewoners en organisaties zoals de MRS. Schiphol is een gewoon bedrijf en moet zich ook aan de milieuwetten houden, de rijksoverheid is naar zijn mening te gevoelig voor de lobby van de luchtvaartindustrie. Hendriks: “Je moet een lange adem hebben. Maar kleine stapjes vooruit zijn ook vooruitgang.” Hij wijst erop dat onderwerpen als gezondheid, leefkwaliteit en de belangen van omwonenden tegenwoordig veel nadrukkelijker onderdeel zijn van het maatschappelijke en politieke debat dan tien jaar geleden. Juist daarin ziet hij de waarde van de MRS: een onafhankelijke bewonersstem die steeds opnieuw aandacht vraagt voor de gevolgen van luchtvaart voor mensen die rondom Schiphol wonen.

Bewoners kunnen wel degelijk invloed hebben

Veel bewoners vragen zich volgens Arnoud af of hun stem iets uitmaakt. Zijn antwoord is duidelijk: “Als je niets doet, weet je zeker dat het niet helpt”. Daarom vindt hij het belangrijk dat bewoners zich informeren, hun ervaringen delen en betrokken blijven bij ontwikkelingen in hun omgeving. De MRS speelt daarbij een belangrijke rol door signalen uit de regio te verzamelen en onder de aandacht te brengen van de minister en gemeentelijke overheden, Schiphol en andere betrokken partijen.

Hoop voor de toekomst

Ondanks de uitdagingen blijft Arnoud zich inzetten voor bewoners. Hij ziet dat steeds meer mensen zich bewust worden van de invloed van luchtvaart en andere industrieën zoals b.v Tatasteel op gezondheid, leefomgeving en klimaat. Ook ziet hij dat rechters, onderzoekers en beleidsmakers deze onderwerpen vaker meenemen in hun afwegingen.

“Het zijn misschien kleine stapjes, maar ze gaan wel de goede kant op.” Zegt hij. Met die instelling blijft Arnoud zich inzetten voor de inwoners van Burgerveen, Aalsmeer en de andere inwoners rond Schiphol. Want één ding weet hij zeker: een leefbare omgeving begint met bewoners die hun stem laten horen. En precies daarvoor zet de MRS zich iedere dag in.

Arnoud Hendriks op de Uiterweg in Aalsmeer

Voor wie onder de aanvliegroutes van Schiphol woont, kan het soms voelen alsof er weinig verandert. Toch ziet Jan Boomhouwer uit Aalsmeer, al ruim 35 jaar actief voor de belangen van omwonenden, duidelijke redenen voor optimisme. Zijn boodschap is helder: “We staan met 1-0 voor.” Deze conclusie baseert hij op ontwikkelingen van de afgelopen jaren.

Van machteloosheid naar invloed

Toen Jan in 1980 in Aalsmeer kwam wonen, was de situatie rond Schiphol heel anders. In de jaren daarna groeide het vliegverkeer sterk en nam ook de hinder voor bewoners toe. Veel omwonenden hadden lange tijd het gevoel dat hun stem weinig verschil maakte. Volgens Jan is dat de afgelopen jaren veranderd. Waar vroeger vrijwel alleen werd gesproken over groei van de luchtvaart, wordt tegenwoordig ook serieus gesproken over het beperken van de overlast en zelfs over krimp van het aantal vluchten. Dat was jarenlang ondenkbaar.

“Je boekt geen resultaten in vijf of tien jaar,” zegt hij. “Maar je ziet nu wel dat er beweging is ontstaan. Dat geeft mensen hoop dat veranderingen mogelijk zijn.”

Positieve resultaten: vliegtuighinder en gezondheid staat nu wel op de agenda

Hoewel veel bewoners nog dagelijks hinder ervaren, ziet Jan belangrijke resultaten die in de afgelopen jaren zijn bereikt. Zo is het besef gegroeid dat de leefomgeving van omwonenden een zwaarder gewicht moet krijgen in besluiten over Schiphol. Ook zijn juridische uitspraken en onderzoeken steeds vaker aanleiding voor overheid en politiek om kritischer te kijken naar de gevolgen van de luchtvaart voor gezondheid, leefbaarheid en milieu.

Daarnaast ziet Jan dat onderwerpen die jarenlang nauwelijks werden besproken nu volop op de agenda staan. Begrippen als hinderbeperking, gezondheid en vermindering van het aantal vluchten maken inmiddels deel uit van het publieke en politieke debat. “Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dertig jaar geleden was dat absoluut niet zo,” zegt hij.

Rechter: “Overheid moet meer rekening houden met omwonenden Schiphol”

Volgens Jan is de positie van omwonenden sterker geworden dan ooit. Volgens hem sluiten de standpunten van de MRS steeds beter aan bij wat onafhankelijke onderzoeken en rechterlijke uitspraken laten zien. De problemen die omwonenden jarenlang hebben aangekaart worden daardoor serieuzer genomen dan voorheen.

Een belangrijke doorbraak kwam in 2024, toen de rechter oordeelde dat de overheid bewoners rond Schiphol onvoldoende beschermt. Volgens de rechter zijn de belangen van omwonenden jarenlang te vaak ondergeschikt gemaakt aan die van de luchtvaart en de Staat handelt in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Voor veel bewoners was dit een bevestiging van wat zij al jaren ervaren. Het laat zien dat hun zorgen serieus zijn en dat de overheid meer rekening moet houden met hun gezondheid en leefomgeving.

Samen verder bouwen: bewoners meer betrekken

Jan benadrukt dat de bereikte resultaten niet vanzelfsprekend zijn. Ze zijn volgens hem het gevolg van jarenlang werk van bewonersorganisaties, vrijwilligers, experts en vertegenwoordigers uit de regio. Daarom roept hij omwonenden op betrokken te blijven. Via bewonersorganisaties, informatiebijeenkomsten en de verkiezingen voor de MRS kunnen inwoners hun stem laten horen en invloed blijven uitoefenen op de toekomst van de leefomgeving rond Schiphol.

Waarom Jan geen voorstander is van een nieuwe Schipholtafel

Er zijn binnen de luchtvaartsector ideeën voor een nieuwe Schipholtafel. Volgens Jan is dit geen goed idee, omdat bewoners daarmee het risico lopen opnieuw tegenover een veel sterkere luchtvaartlobby te komen staan. Juist de kracht van de MRS is volgens hem dat bewoners zelfstandig, samen met deskundigen, kunnen vaststellen wat er speelt in de leefomgeving en welke maatregelen nodig zijn. In eerdere overlegstructuren hadden partijen uit de luchtvaartsector vaak de meeste invloed, terwijl de belangen van omwonenden naar de achtergrond verdwenen. Jan vindt dat bewoners en luchtvaartmaatschappijen fundamenteel verschillende belangen hebben en daarom niet aan dezelfde tafel over de leefomgeving van omwonenden zouden moeten onderhandelen. Bovendien heeft de rechter vastgesteld dat de belangen van bewoners jarenlang ondergeschikt zijn gemaakt aan die van de luchtvaart. Volgens Jan moet de onafhankelijke positie van bewoners in een adviesraad daarom worden versterkt, zodat bewoners met één duidelijke stem kunnen blijven opkomen voor een gezondere en leefbaardere omgeving rond Schiphol.

Hoopvol kijken naar de toekomst

Na tientallen jaren inzet kijkt Jan met vertrouwen naar de toekomst. Hij ziet dat onderwerpen die vroeger nauwelijks aandacht kregen inmiddels serieus worden genomen door politiek, bestuurders en rechters. Zijn boodschap aan omwonenden is daarom positief en hoopvol: “We hebben al veel in gang gezet. We hebben gelijk gekregen en ik ben ervan overtuigd dat we opnieuw gelijk gaan krijgen. Daarom zeg ik: we staan met 1-0 voor.” Voor Jan is dat precies de reden om door te gaan. En volgens hem is dat ook de reden waarom omwonenden de MRS moeten blijven steunen: juist nu er meer beweging ontstaat dan ooit tevoren.

Wat kun je doen als je last hebt van vliegverkeer en het gevoel hebt dat niemand naar je luistert? Volgens Matt Poelmans uit Oegstgeest, al ruim twintig jaar actief voor bewoners rond Schiphol, begint verandering bij betrokkenheid. “Je kunt als individuele bewoner veel ervaren, maar samen kun je een krachtiger geluid laten horen.”

Matt zet zich sinds 2003 in voor de belangen van omwonenden van Schiphol. In verschillende overlegorganen, van de Commissie Regionaal Overleg Schiphol tot de huidige MRS, heeft hij zich hard gemaakt voor een betere balans tussen luchtvaart en leefomgeving. Zijn motivatie is eenvoudig: “Ik vind dat bewoners een serieuze stem moeten hebben in besluiten die hun leefomgeving raken.” Inmiddels heeft het bewonersoverleg geresulteerd in de beperking van de groei van Schiphol.

Bewoners verdienen een plek aan tafel

Volgens Matt is het belangrijk dat bewoners niet alleen worden geïnformeerd, maar ook daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen. In de afgelopen jaren heeft hij zich ingezet om ervoor te zorgen dat bewoners als zelfstandige gesprekspartner worden gezien, naast overheden en andere partijen. Hij kijkt met trots terug op momenten waarop bewoners invloed konden uitoefenen op belangrijke besluiten. “Als bewoners zich niet organiseren, worden hun belangen al snel ondergesneeuwd. Daarom is het belangrijk dat er actieve bewonersvertegenwoordiging blijft bestaan.”

De MRS zoekt naar balans met Schiphol

In discussies over Schiphol wordt volgens Matt soms ten onrechte het beeld geschetst dat bewonersorganisaties tegen luchtvaart zouden zijn. “De meeste bewoners begrijpen dat luchtvaart belangrijk is. De vraag is vooral hoe je zorgt voor een goede balans tussen de belangen van de luchtvaart en de kwaliteit van de leefomgeving.”

Volgens hem moet bij die afweging niet alleen gekeken worden naar economische belangen, maar ook naar gezondheid, nachtrust en leefbaarheid. Juist daar ziet hij een belangrijke rol voor de MRS. “De MRS brengt de ervaringen van bewoners onder de aandacht en zorgt ervoor dat die worden meegenomen in de discussie.”

Bewoners ervaren verstoorde nachtrust

In gesprekken met omwonenden hoort Matt vaak dezelfde zorgen terugkomen. Vooral geluidsoverlast en een verstoorde nachtrust worden veel genoemd. “Mensen vragen zich af waarom er zoveel wordt gevlogen en of dat niet anders kan. Ze willen vooral dat hun zorgen serieus worden genomen.” Tegelijkertijd merkt hij dat veel bewoners na verloop van tijd afhaken omdat ze het gevoel krijgen dat hun meldingen weinig effect hebben. Juist daarom vindt hij het belangrijk dat bewoners hun ervaringen blijven delen.

Laat je stem horen

Voor bewoners die hinder ervaren heeft Matt een duidelijke boodschap: blijf melding maken van overlast en zoek aansluiting bij een bewonersorganisatie in je omgeving.

“Wanneer bewoners zich organiseren, ontstaat er een beter beeld van wat er speelt. Dat helpt om problemen zichtbaar te maken en bespreekbaar te houden. Samen sta je sterker.” aldus Poelmans. Ook de verkiezingen voor bewonersvertegenwoordigers binnen de MRS ziet hij als een belangrijk moment. Daarmee kunnen bewoners invloed uitoefenen op wie hun belangen vertegenwoordigt.

Oegstgeest: een regio om zuinig op te zijn

Ondanks de discussies over Schiphol woont Matt met veel plezier in Oegstgeest. Hij waardeert de combinatie van groen, voorzieningen en de kleinschaligheid van de regio. “Je hebt hier rust, ruimte en tegelijkertijd alles dichtbij. Dat maakt deze omgeving bijzonder.” Juist daarom vindt hij het belangrijk dat bewoners betrokken blijven bij de toekomst van hun leefomgeving. “De kwaliteit van de omgeving waarin je woont is iets waar je samen verantwoordelijk voor bent.”

Wat hebben bewoners al bereikt? Geluid meten in plaats van berekenen

Matt ziet in de praktijk ook wat bewonersinvloed kan betekenen. Dankzij de inzet van omwonenden binnen de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) zijn de afgelopen jaren belangrijke resultaten bereikt. Zonder die betrokkenheid zou de hinder voor veel bewoners waarschijnlijk groter zijn geweest. Plannen die tot extra en onnodige groei van de luchtvaart zouden leiden zijn kritisch tegen het licht gehouden en waar nodig bijgestuurd of tegengehouden. Ook heeft de MRS zich sterk gemaakt voor een andere kijk op geluidshinder: niet alleen rekenen met modellen, maar vooral meten wat mensen daadwerkelijk ervaren. Voor Matt is dat geen abstract onderwerp. Op het dak van zijn woning staat een meetstation waarmee vliegtuiggeluid wordt gemeten. Zo wordt zichtbaar wat er écht gebeurt in de leefomgeving van omwonenden en ontstaat een betrouwbaarder beeld van de hinder die zij ervaren.

Hoopvol over de toekomst

Na meer dan twee decennia inzet voor bewoners rond Schiphol blijft Matt optimistisch. Hij ziet dat bewoners steeds beter georganiseerd zijn en dat gezondheid en leefbaarheid een grotere rol spelen in het maatschappelijke debat. De minister van Infrastructuur en Waterstaat gaat op ons aanraden in gesprek met de Gezondheidsraad. Zijn advies aan omwonenden is dan ook simpel: “Word lid van een bewonersvereniging in jouw omgeving. Samen kun je ervaringen delen, kennis opbouwen en zorgen dat de stem van bewoners gehoord blijft.”

Dat is volgens hem de kracht van de MRS: een plek waar bewoners gezamenlijk kunnen werken aan een gezonde en leefbare omgeving rond Schiphol.

Voor veel omwonenden van Schiphol is vliegtuiggeluid geen abstract onderwerp, maar iets wat dagelijks voelbaar is. Ook voor Stefan Molenaar uit Assendelft werd de overlast in de loop der jaren steeds groter. Wat begon met de vraag of hij de enige was die zich eraan stoorde, groeide uit tot actieve betrokkenheid bij de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS). Zijn belangrijkste boodschap aan andere bewoners: laat van je horen, want samen sta je sterker

Van rustige woonplek naar toenemende hinder

Stefan kwam in 2010 in Assendelft wonen. Hij zocht een fijne plek om zijn zoon te laten opgroeien: een huis met tuin, voorzieningen in de buurt, goede bereikbaarheid en een landelijke omgeving. “We wonen hier hartstikke fijn”, zegt hij. Maar vanaf ongeveer halverwege de jaren tien merkte hij dat de geluidsoverlast door vliegtuigen steeds verder toenam.

Vooral het gevoel dat de hinder steeds groter werd, zette hem aan het denken. Toen Schiphol rond 2019 in het dorp kwam vertellen over maatregelen om geluidsoverlast te verminderen, zag Stefan dat als bevestiging dat er daadwerkelijk een probleem was. Maar de uitleg over “minder hinder” overtuigde hem niet. Volgens hem ging het onvoldoende over het echt verminderen van herrie. Dat was voor hem een belangrijk moment om zich verder te verdiepen en contact te zoeken met anderen in de omgeving.

Waarom Stefan zich inzet voor omwonenden

Stefan sloot zich aan bij Platform Vlieghinder Zaanstreek  en werd later actief binnen de MRS. Voor hem draait zijn inzet vooral om rechtvaardigheid. Hij begrijpt dat een luchthaven betekenis kan hebben, maar vindt dat de lasten voor omwonenden te zwaar wegen als daar onvoldoende maatschappelijke baten tegenover staan.

In Assendelft en omgeving wonen volgens hem veel mensen met plezier, maar zij willen ook gewoon kunnen slapen met het raam open of in de tuin zitten zonder voortdurend vliegtuigen over zich heen te krijgen. Vooral nachtvluchten zijn voor hem een belangrijk punt. “Er is nog nooit iemand geweest die mij heeft kunnen uitleggen waarom die echt nodig zijn”, zegt hij.

Niet tegen Schiphol, wel voor minder overlast

Stefan benadrukt dat de MRS er niet op uit is om Schiphol te sluiten. Dat beeld klopt volgens hem niet. Het gaat volgens hem om een betere balans: een luchthaven die past bij wat Nederland nodig heeft, maar ook bij wat de omgeving aankan. Minder vluchten, en vooral een verbod op nachtvluchten, ziet hij als belangrijke stappen.

Daarbij vindt hij het belangrijk dat de discussie niet alleen gaat over economische belangen, maar ook over gezondheid, leefbaarheid en de vraag hoeveel vliegverkeer echt nodig is. Volgens Stefan hoeft Schiphol niet weg, maar kan het wel een stuk kleiner.

Veel mensen denken dat de Nederlandse economie sterk afhankelijk is van de luchtvaart, maar de directe bijdrage van luchtvaartmaatschappijen aan de Nederlandse economie is relatief beperkt. Volgens cijfers van het CBS bedroeg de toegevoegde waarde van het luchtvervoer in 2024 ongeveer 0,4% van het Nederlandse bbp. De vele overstappers op Schiphol leveren per reiziger relatief weinig op voor de Nederlandse economie. Overstappende passagiers verlaten de luchthaven meestal niet, betalen geen luchthaven- of toeristenbelasting, overnachten niet in Nederlandse hotels en besteden vaak niet meer dan een kop koffie of een broodje op de luchthaven.

Wat doet Stefan als MRS-lid?

Als lid van de MRS brengt Stefan vooral de ervaringen uit Assendelft en omgeving onder de aandacht. Elke regio rond Schiphol heeft volgens hem een eigen vorm van overlast. In zijn omgeving gaat het onder meer om geluidshinder en nachtvluchten. Binnen de MRS verdiept hij zich in het luchtvaartdossier en werkt hij mee aan adviezen aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat.

Volgens Stefan zijn die adviezen goed onderbouwd en sluiten ze aan bij signalen van betrokken overheidsorganisaties zoals het RIVM, de GGD en de Inspectie Leefomgeving en Transport. Hij vindt het teleurstellend dat de minister volgens hem nog te weinig met de adviezen doet, maar ziet wel dat ze serieus worden genomen in de Tweede en Eerste Kamer.

Bewoners kunnen verschil maken

Een belangrijk punt voor Stefan is dat bewoners zich verenigen. Een bewonersvertegenwoordiging kan volgens hem alleen sterk zijn als er ook een duidelijke achterban is. Hoe meer bewoners zich laten horen, hoe serieuzer hun stem wordt genomen.

Hij merkt dat het onderwerp steeds vaker terugkomt in de media en dat journalisten bewoners weten te vinden. Volgens Stefan komt die aandacht er niet vanzelf: die ontstaat doordat bewoners hun ervaringen blijven delen en zich blijven organiseren.

Meld hinder, maar blijf niet alleen melden

Stefan begrijpt dat bewoners soms “hindermoe” worden. Wie vaak klachten meldt maar weinig verandering ziet, kan het gevoel krijgen dat het toch geen zin heeft. Toch moedigt hij mensen aan om hinder te blijven melden, bijvoorbeeld bij vliegherrie.nl. Nog belangrijker vindt hij dat mensen zich aansluiten bij lokale bewonersgroepen. In zijn regio is dat Platform Vlieghinder Zaanstreek , dat ook samenwerkt met andere platforms. Volgens Stefan helpt dat om beter geïnformeerd te blijven en samen sterker te staan.

Hoop op een betere leefomgeving

Wat Stefan motiveert om door te gaan, is de overtuiging dat verandering mogelijk is. “Als niemand zijn mond opendoet, verandert er niets”, zegt hij. Hij hoopt dat er de komende jaren echte stappen worden gezet: minder vluchten, geen nachtvluchten en meer aandacht voor de leefbaarheid van bewoners rond Schiphol.

Zijn wens voor de volgende generatie is eenvoudig: een fijne leefomgeving. Voor alle bewoners, ongeacht waar zij werken. Ook mensen die op Schiphol of in de luchtvaartsector werken, hebben volgens hem recht op een gezonde en prettige woonomgeving.

Oproep aan omwonenden

Stefans oproep aan andere omwonenden is duidelijk: sluit je aan, praat mee en laat je stem horen. Niet omdat iedereen hetzelfde hoeft te vinden, maar omdat bewoners samen meer invloed hebben dan alleen. En omdat een betere balans tussen luchtvaart en leefbaarheid volgens hem hard nodig is.

Woon je in de omgeving van de Zaanstreek? Sluit je aan bij Platform Vlieghinder Zaanstreek

Platform Vlieghinder Zaanstreek  is opgericht voor wie de overlast van het vliegverkeer beu is en op de hoogte gehouden wil worden van diverse acties. Lees meer over dit Platform en wat ze precies doen en kom te weten of jij iets kunt betekenen voor jouw omgeving.

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat gaat de Gezondheidsraad vragen een advies uit te brengen over de gezondheidseffecten van Schiphol. Daarmee wordt gehoor gegeven aan een belangrijke oproep van de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS), die zich de afgelopen periode sterk heeft gemaakt voor een diepgaand en integraal onderzoek naar de gevolgen van de luchthaven voor de gezondheid van omwonenden.

De MRS vroeg de minister van Infrastructuur en Waterstaat om een adviesaanvraag in te dienen bij de Gezondheidsraad om de(cumulatieve) gezondheidseffecten van Schiphol integraal in kaart te brengen. Volgens de MRS is zo’n actueel en onafhankelijk advies noodzakelijk om gezondheid volwaardig mee te kunnen wegen in toekomstig Schipholbeleid. Omwonenden maken zich al langer zorgen over de gevolgen van onder meer geluid, luchtverontreiniging en andere vormen van uitstoot voor hun gezondheid.

Met het besluit om de Gezondheidsraad om advies te vragen, worden deze zorgen serieus genomen. Het advies moet meer inzicht geven in de totale impact van Schiphol op de volksgezondheid en bijdragen aan een betere onderbouwing van toekomstige beleidskeuzes.

De MRS ziet de adviesaanvraag als een belangrijke stap. “Gezondheid moet een volwaardige plaats krijgen in de afwegingen rond Schiphol. Daarom hebben wij aangedrongen op een onafhankelijk advies door de Gezondheidsraad. We zijn blij dat daar nu gehoor aan wordt gegeven.”

De inhoud van het advies kan een belangrijke bijdrage leveren aan het gesprek over de toekomst van Schiphol en de leefomgeving van honderdduizenden omwonenden.

Lees hier het MRS-advies

In de media wordt de laatste weken veel geschreven over de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS). Wat is er aan de hand? De MRS is sinds 2023 de opvolger van de Omgevingsraad Schiphol (ORS). Maar waarom was die verandering eigenlijk nodig? En waarom heeft de MRS momenteel geen leden die werkzaam zijn in de luchtvaartbranche? We leggen het hier uit.

De Omgevingsraad Schiphol liep vast

De ORS was een overlegtafel waar verschillende partijen samen kwamen, zoals bewoners, de luchtvaartsector en overheden (gemeenten in de Schipholregio en omgevingsdiensten). Dit werd ook wel de ‘Alderstafel’ genoemd. Het idee was dat zij samen afspraken zouden maken over Schiphol en de leefomgeving. In de praktijk werkte dat steeds minder goed.

Belangrijke problemen waren:

• Het overleg werd te ingewikkeld
  De onderwerpen rondom Schiphol zijn complex en technisch. Daardoor werd het moeilijk om tot duidelijke besluiten te komen.
• Partijen stonden tegenover elkaar
  De verschillende deelnemers hadden vaak tegengestelde belangen. Hierdoor ontstonden spanningen.
• Er was geen gezamenlijk doel meer
  In plaats van samen ergens naartoe te werken, kreeg ieder zijn eigen standpunt.
• Compromissen lukten niet meer
  Waar het vroeger nog mogelijk was om samen tot afspraken te komen, gebeurde dat steeds minder. Partijen wilden of konden compromissen niet meer steunen.

Kort gezegd: het bekende “poldermodel van de Alderstafel” — samen overleg voeren en zoeken naar overeenstemming in het Schipholbeleid— werkte niet meer in deze vorm.

Ingrijpen was nodig en de oplossing: een andere manier van samenwerken

In het advies van Pieter van Geel, voormalig staatssecretaris van Milieu en CDA-politicus die in 2019 als voorzitter van de Omgevingsraad Schiphol de opdracht kreeg het vastgelopen overleg rond Schiphol te evalueren. (“Schiphol Vernieuwd Verbinden” ) wordt duidelijk gezegd: als er niets zou veranderen, zouden de verhoudingen verder verslechteren. Daarom was volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een nieuwe aanpak nodig. Bureau Berenschot leverde de inhoudelijke analyses waarop Van Geel zijn aanbevelingen mede kon baseren.

In plaats van te blijven zoeken naar één gezamenlijk standpunt, is door het ministerie met de MRS gekozen voor een andere aanpak. Van Geel adviseerde om drie onafhankelijke pilaren uit de ORS te ontwikkelen. De MRS en twee andere pilaren: De overheden gingen samen in de Bestuurlijke Regiegroep Schiphol (BRS) en daarnaast het sectoroverleg van de luchtvaartbranche. Via het ministerie van Financiën is de Staat bovendien grootaandeelhouder van Royal Schiphol Group (circa 70% van de aandelen) en bezit zij daarnaast een belang in Air France-KLM en KLM.

De rol van de MRS

De Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) brengt de belangen van omwonenden rond Schiphol onder de aandacht bij de overheid en adviseert over onderwerpen die van invloed zijn op de leefomgeving, zoals geluid, gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. De MRS zet zich in voor verbetering van de leefomgevingskwaliteit voor bewoners in de regio rond Schiphol.

De MRS is bewust samengesteld uit vertegenwoordigers van bewoners. Bewonersorganisaties kunnen deelnemen via hun vertegenwoordigers, daarnaast zijn er kiespersonen en leden die vanuit verschillende gebieden en achtergronden bijdragen aan de advisering. Bij de inrichting van het overlegstelsel is nadrukkelijk gekozen voor een scheiding van belangen. Bewonersbelangen worden ingebracht via de MRS, de luchtvaartsector kan zijn standpunten inbrengen via het sectoroverleg en gemeenten en lokale bestuurders via de Bestuurlijke Regiegroep Schiphol (BRS).

Met deze opzet worden de verschillende belangen afzonderlijk en transparant ingebracht. Het is vervolgens aan het ministerie om de inzichten, adviezen en belangen vanuit deze drie hoeken mee te wegen en daarover beleidskeuzes te maken. Hierdoor ontstaat een duidelijk onderscheid tussen belangenbehartiging, bestuurlijke inbreng en sectorbelangen, terwijl de Minister van I en W verantwoordelijk blijft voor de uiteindelijke afweging.

Van overlegtafel naar platform voor perspectieven

Waar de ORS probeerde om samen besluiten te nemen, verzamelt de MRS vooral inzichten, ervaringen en standpunten uit de samenleving. Die worden gebundeld en aangeboden aan de minister. De minister is vervolgens verplicht om daar serieus op te reageren.

MRS wil een gezonde leefomgeving voor alle omwonenden van Schiphol, ongeacht waar ze werken

De MRS streeft naar een gezonde leefomgeving voor alle omwonenden van de luchthaven, dus ook medewerkers van Schiphol of elk ander bedrijf. Werknemers uit de luchtvaartsector kunnen tevens deelnemen aan de MRS via aangesloten bewonersorganisaties. Zij kunnen stemmen bij verkiezingen voor bewonersvertegenwoordigers. Zij konden zich tot dusver niet afzonderlijk verkiesbaar stellen als clustervertegenwoordiger. Er is een motie ingediend in de Tweede Kamer waarbij wordt gesteld dat dit wel moet kunnen. De MRS wacht met deze ontwikkeling op het besluit van de Minister van I en W daarover. De MRS vindt dat werknemersbelangen en bewonersbelangen onderscheiden moeten blijven.

Tussenevaluatie MRS door bureau Berenschot

Uit de onafhankelijke evaluatie van bureau Berenschot blijkt dat de MRS in de eerste twee jaar van haar bestaan een stevige basis heeft gelegd als vertegenwoordiger van omwonenden in het besluitvormingsproces rond Schiphol.

Dankzij een strakke programmatische aanpak is de MRS erin geslaagd om omwonenden te betrekken en actief een stem te geven. Bovendien is het gelukt om tijdig kwalitatief hoogwaardige adviezen uit te brengen. De evaluatie bevestigt dat de MRS voldoet aan de verwachtingen ten aanzien van het aantal adviezen en dat deze ook extern worden erkend om hun kwaliteit. Daarnaast onderhoudt de MRS contact met partijen zoals Schiphol, LVNL, ILT,  gemeenten en de Bestuurlijke Regiegroep Schiphol.

Tegelijkertijd biedt het rapport waardevolle aanknopingspunten voor verdere ontwikkeling. Zo wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke doorwerking van adviezen in beleidsmaatregelen sterk afhankelijk is van besluitvorming binnen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Om de effectiviteit verder te vergroten, zijn aanbevelingen gedaan om de samenwerking en afstemming tussen het ministerie en de MRS verder te versterken, onder meer op het gebied van planning, frequentie en formulering van adviesaanvragen. De MRS heeft aangegeven deze aanbevelingen actief op te pakken en ziet de evaluatie als een positieve stimulans voor de verdere ontwikkeling van de Raad.

Wat doet de Maatschappelijke Raad Schiphol?   De Maatschappelijke Raad Schiphol is een wettelijk erkende adviesraad vanuit de omwonenden van de luchthaven Schiphol. Deze Raad geeft adviezen aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat, over besluiten rondom Schiphol, die de leefomgeving beïnvloeden.   De MRS wil bijdragen aan verbetering van de leefkwaliteit in de regio rondom Schiphol en geeft omwonenden en maatschappelijke organisaties een stem in het besluitvormingsproces over het luchtvaartbeleid.

Vandaag hebben twee bewonersvertegenwoordigers en hun plaatsvervangers uit de regio Amsterdam hun vertrek uit de MRS aangekondigd. Zij leggen per direct hun taken neer. De koers die zij voor ogen hadden sloot niet aan bij de werkwijze van de MRS als wettelijk adviesorgaan. De MRS geeft namens een brede groep omwonenden gevraagd en ongevraagd advies aan de minister van IenW over de leefomgevingskwaliteit in de omgeving van Schiphol.

De vrijgekomen posities zullen zo snel mogelijk worden ingevuld. In 2027 vinden er verkiezingen plaats waarbij opnieuw omwonenden zich kunnen kandideren. Het is belangrijk dat alle bewonersverenigingen zich vertegenwoordigd voelen. De MRS bedankt de vertrekkende leden voor hun inzet in de afgelopen drie jaar.

“Vorige week sprak ik een vriend die vanuit Amsterdam via een buitenlandse luchthaven naar Thailand vloog omdat dat goedkoper was dan een rechtstreekse vlucht vanaf Schiphol. Hij ontmoette op zijn bestemming juist een Duitse reiziger die via Amsterdam naar Thailand was gevlogen omdat dát goedkoper was. Deze opmerkelijke situatie laat zien hoe luchtvaartmaatschappijen met prijsverschillen reizigers stimuleren om onnodige overstappen te maken. Daardoor ontstaan extra vliegbewegingen die eigenlijk voorkomen zouden kunnen worden.” zegt bewonersvertegenwoordiger Stefan Molenaar in het panelgesprek van Natuur & Milieu.

De ‘vervuiler betaalt’ is dat een oplossing?

Tijdens de bijeenkomst op 18 mei in Den Haag, georganiseerd door Natuur & Milieu, stonden verschillende belangrijke thema’s centraal over de toekomst van de luchtvaart en de leefomgeving rondom Schiphol. In het panelgesprek werd onder meer gesproken over het invoeren van een CO2-plafond om klimaatdoelen te halen, strengere normen voor geluidshinder en schadelijke stoffen en de mogelijkheden voor extra woningbouw bij een kleinere luchthaven. Ook kwamen het vestigingsklimaat en het principe dat de ‘vervuiler betaalt’ aan bod als voorwaarden voor een duurzamere luchtvaartsector. Daarnaast werd de visie officieel overhandigd aan Brigit Gijsbers, plaatsvervangend directeur-generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Klimaatakkoord van Parijs halen met een kwalitatief hoogstaand Schiphol

CE Delft heeft doorgerekend wat het effect is van de voorstellen die Natuur & Milieu doet voor klimaat, leefomgeving en economie. Hieruit blijkt dat de luchtvaart in 2040 binnen de grenzen van het klimaatakkoord van Parijs kan blijven, en dat de geluidsoverlast met 78% kan dalen. Schiphol blijft dan een kwalitatief hoogstaand luchthaven, waar zelfs met minder vluchten zakenreizigers op hun bestemming kunnen komen en we voldoende toeristen kunnen ontvangen. Ook kunnen Nederlanders hun vakantievluchten nog steeds vanaf Schiphol starten.

Volgens Natuur & Milieu kan de Nederlandse luchtvaart binnen vijftien jaar uitgroeien tot een sector met een veel kleinere impact op het klimaat en de leefomgeving, terwijl zij economisch nauwelijks waarde verliest. Dat stelt de organisatie in een nieuwe toekomstvisie voor de luchtvaart tot 2040 en presenteert daarin een alternatief voor het huidige expansiemodel van de luchtvaart, dat steeds verder onder druk staat. De effecten van deze koers zijn doorgerekend door onderzoeksbureau CE Delft.

Wetenschappelijk onderzoek: Een kleinere luchthaven is beter voor de welvaart in Nederland

Ook de MRS heeft een onderzoek laten uitvoeren naar de omvang van Schiphol en het effect daarvan op de Brede Welvaart. De huidige omvang van Schiphol gaat gepaard met ernstige geluidshinder, gezondheidsschade, hoge CO₂-uitstoot, druk op woningbouw en een groot beslag op arbeid en energie. Tevens past de luchthaven in haar huidige omvang niet binnen de geldende wetgeving. “Bovendien oordeelde de rechtbank Den Haag in maart 2024 dat de belangen van omwonenden jarenlang onvoldoende zijn meegewogen en dat dit in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.” Aldus Khadija Arib, voorzitter van de MRS.

Tegen deze achtergrond liet de MRS onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar de relatie tussen de omvang van Schiphol en brede welvaart. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar effecten die in het verleden stelselmatig ondergeschikt zijn geweest, zoals gezondheid of woongelegenheid.

MRS stuurt een advies aan minister Karremans over nachtsluiting: “Omwonenden van Schiphol verdienen een ongestoorde nacht”

De MRS schrijft dit advies omdat veel mensen die rond Schiphol wonen ernstige hinder ervaren van nachtvluchten. Vooral ’s nachts zorgen vliegtuigen voor slaapverstoring, wat grote gevolgen heeft voor de gezondheid en leefbaarheid van omwonenden. Uit onderzoek van de GGD blijkt dat in verschillende gemeenten rondom Schiphol veel inwoners slecht slapen door vliegtuiggeluid. Kinderen zijn hierbij extra kwetsbaar, omdat slaap belangrijk is voor hun ontwikkeling en schoolprestaties.

Wetenschappelijk bewijs voor gezondheidsproblemen

Volgens de MRS is er inmiddels voldoende wetenschappelijk bewijs dat nachtvluchten kunnen leiden tot vermoeidheid, stress en op langere termijn zelfs tot gezondheidsproblemen zoals hart- en vaatziekten en psychische klachten.

Geen vluchten tussen 23.00 uur en 07.00 uur

De MRS adviseert het ministerie daarom om Schiphol ’s nachts volledig te sluiten voor commerciële vluchten en privévliegtuigen tussen 23.00 uur en 07.00 uur. Ook wil de MRS voorkomen dat vluchten verschuiven naar de late avond of vroege ochtend, omdat juist in die uren veel slaapverstoring ontstaat. Daarom moet er volgens de raad een extra beperking komen zodat er niet meer vluchten plaatsvinden in de randen van de nacht.

Omwonenden moeten ongestoord kunnen slapen

Alleen uitzonderingen, zoals vluchten van politie, kustwacht of situaties van overmacht, zouden nog mogelijk moeten zijn. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) moet hier streng op toezien. Met dit advies wil de MRS ervoor zorgen dat omwonenden beter worden beschermd en weer ongestoord kunnen slapen.

De Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS) heeft op 20 maart 2026 advies uitgebracht aan de nieuwe minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans over de voorgenomen wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB). De MRS adviseert om deze ontwerpwijziging niet vast te stellen, en het vigerende LVB te handhaven. De MRS roept de minister op om een nieuwe belangenafweging te maken die wél navolgbaar is en voldoet aan de eisen van de rechter. Gezondheid, leefomgevingskwaliteit en klimaat moeten in de uitwerking een prominentere plaats krijgen.

De MRS steunt het voornemen tot het beëindigen van het gedoogbeleid en het herstel van de rechtsbescherming van omwonenden. De MRS concludeert echter dat met deze ontwerpwijziging de gedoogsituatie weliswaar wordt beëindigd, maar dat er van een evenwichtige belangenafweging geen sprake is. De belangen van de luchtvaartsector zijn vooropgesteld in de balanced approach Schiphol, die aan de basis ligt voor deze ontwerpwijziging. De grenswaarden in de handhavingspunten zijn geënt op de beoogde luchthavenoperatie terwijl de gezondheid van omwonenden daarbij geen rol speelde. Verder constateert de MRS gebreken in de MER waardoor die ongeschikt is als grondslag voor besluitvorming over het LVB.

Dit wordt onderbouwd in de bijgevoegde adviesbrief en de bijbehorende uitwerking daarvan.

Balanced approach Schiphol leidde niet tot fair balance

De ontwerpwijziging voldoet niet aan de eisen die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) hieraan stelt. Er is geen sprake van een eerlijke belangenafweging tussen luchtvaart en omwonenden. Het startpunt van de plannen was een hinderreductie van 20%, maar dit doel is tijdens het proces afgezwakt en uitgesteld. Het beoogde maximum van 478.000 vluchten is niet deugdelijk onderbouwd en bovendien geen verbetering voor omwonenden t.o.v. het huidige aantal vluchten. Studies tonen aan dat de Nederlandse bereikbaarheid ook bij aanzienlijk lagere aantallen gewaarborgd blijft.

Tekortkomingen in het ontwerp-LVB

De ontwerpwijziging biedt vooral operationele ruimte aan de luchthaven in plaats van bescherming aan de burger. Ten eerste zijn de geluidsnormen zo ruim berekend dat de beoogde capaciteit altijd past, zelfs bij extreme situaties. Op sommige plekken worden overschrijdingen die voorheen werden gedoogd nu simpelweg gelegaliseerd door de normen te verhogen. Ten tweede ontbreken plafonds voor CO2-uitstoot en schadelijke stoffen (zoals ultrafijnstof). Met het huidige beleid zijn de luchtvaart klimaatdoelen van 2030 hoogstwaarschijnlijk onhaalbaar en wordt de uitstoot van voor de gezondheid schadelijke stoffen te weinig begrensd. Ten slotte is het instrumentarium van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ontoereikend voor effectief toezicht.

Gebrekkige milieueffectrapportage (MER)

De MER Schiphol 2026 is ongeschikt als basis voor besluitvorming. In het rapport wordt een verkeerde vergelijking gemaakt. De MER vergelijkt de voorgestelde plannen met de (gedoogde) situatie van 500.000 vluchten, in plaats van met de daadwerkelijke huidige situatie zoals is voorgeschreven. Ook zijn alternatieven niet in kaart gebracht terwijl dit wel had gemoeten. Zo hadden de milieueffecten van het vigerend LVB inzichtelijk gemaakt moeten worden voor een transparante beleidskeuze. Door alleen te vergelijken met de gedoogde situatie van 500.000 vluchten, lijken de milieueffecten gunstiger dan ze zijn. De MER is daarnaast onvolledig, want effecten op gezondheid (aantallen gehinderden, ziekte- en sterftecijfers), klimaat, natuur (stikstof), en woningbouwplannen zijn onvoldoende of op basis van verouderde modellen in kaart gebracht.

Kijk hier voor het advies.

Maandag 23 maart 2026 bezocht de nieuwe minister van Infrastructuur en Waterstaat Vincent Karremans de Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS). In een dorpshuis vlakbij de luchthaven maakte hij kennis met vertegenwoordigers van de omwonenden van Schiphol.

De MRS-leden drukten de minister op het hart dat omwonenden intensiever betrokken willen worden bij het luchtvaartbeleid. In de regio is veel kennis aanwezig, bijvoorbeeld over rekenmodellen en referentiesituaties, die volgens hen beter benut kan worden. Ook nodigden zij de minister uit om zelf in de wijken te komen kijken en luisteren. De wens is duidelijk: een constructieve samenwerking die leidt tot minder overlast en een betere gezondheid voor omwonenden.

Een belangrijk onderwerp in het gesprek was het vertrouwen van omwonenden. Volgens de aanwezigen staat dat onder druk, onder andere door cijfers en modellen die volgens hen niet aansluiten op de werkelijkheid. Geluidsoverlast wordt nu berekend met modellen waarin bijvoorbeeld de frequentie van vluchten onvoldoende wordt meegenomen.  Alternatieven, zoals aangedragen door de GGD GHOR, zouden serieuzer moeten worden bekeken, aldus MRS-leden. De zienswijze van de GGD GHOR leest u hier. In dit verband kwam ook de zogenoemde Alders-paradox ter sprake.

MRS-leden gaven aan dat het niet gaat om het sluiten van Schiphol, maar om een luchthaven die beter past bij Nederland en zijn leefomgeving. Daarbij werd gesteld dat krimp van de luchtvaart niet per definitie slecht is voor de economie, maar juist ruimte kan bieden voor duurzame groei van het aantal woningen en betere gezondheid. Het CE-Delft rapport wat deze stelling onderbouwt werd vervolgens aan de minister aangeboden. Hieruit blijkt dat de omvang van Schiphol minder bepalend is voor de Nederlandse economie dan vaak wordt aangenomen.

Tegelijkertijd uitten de leden zorgen over de plannen voor een nieuw Luchthavenverkeerbesluit: volgens hen verschillen de uitgangspunten weinig van het oude beleid en verbetert daarin de rechtsbescherming van omwonenden onvoldoende. Ook zou het huidige beleid onvoldoende recht doen aan recente rechterlijke uitspraken, onder meer in relatie tot het EVRM.

Minister Karremans gaf aan het dossier zeer serieus te nemen en zich grondig te willen inlezen. Hij benadrukte dat hij alle belangen zorgvuldig wil afwegen, maar kon geen concrete toezeggingen doen. Wel erkende hij dat dit een van de meest urgente dossiers is die momenteel spelen.

M

Minister Karremans neemt het CE Rapport “Brede Welvaart en de omvang van Schiphol” in ontvangst van één van de MRS leden.

De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft de versnelde wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor Schiphol waarbij het aantal vluchten is vastgelegd, niet zorgvuldig genomen en niet goed gemotiveerd. Daarom kan het besluit niet in stand blijven. Dat oordeelde de Raad van State in een uitspraak van vandaag (11 maart 2026).

Vanuit het oogpunt van de rechtsbescherming van omwonenden is deze uitspraak positief. De minister heeft in het LVB niet goed onderbouwd dat het beschermingsniveau van omwonenden ten aanzien van geluidbelasting per saldo gelijk is aan of beter is dan het beschermingsniveau dat het eerste Luchthavenverkeerbesluit uit 2004 bood. Volgens de rechter is dat een voorwaarde die uit de wet rolt.

Het is voor de omwonenden belangrijk dat er een maximumaantal vluchten mag worden uitgevoerd waarbij de hinder daadwerkelijk vermindert en er niet alleen naar de belangen van de luchtvaartbranche wordt gekeken.

Gevolg van de uitspraak

Door de uitspraak van de Raad van State blijft voorlopig het oude Luchthavenverkeerbesluit uit 2008 voor Schiphol gelden. Dat betekent dat er voorlopig geen maximum is voor het totale aantal vluchten per jaar. Wel heeft de rechter bepaald dat er voorlopig maximaal 27.000 nachtvluchten per jaar mogen plaatsvinden tussen 23.00 en 7.00 uur. Intussen werkt het kabinet aan een omvangrijke wijziging van het Luchthavenverkeerbesluit. Zodra dat in werking treedt, vervalt deze tijdelijke regel.

Maximumaantal (478.000) in het LVB te hoog

De MRS is voorstander is van het vastleggen van een maximumaantal vluchten in het LVB. Zie ook het MRS-advies van vorig jaar over het versnelde LVB. Deze maand zal de MRS met een advies komen op de (integrale) ontwerpwijziging van het LVB. In dat advies wordt betoogd dat 478.000 vluchten een te hoog maximum is en geen verbetering betekent voor de omwonenden.

Onderzoek CE Delft over maximumaantal vluchten

De huidige omvang van de luchthaven past niet binnen de geldende wetgeving. Bovendien oordeelde de rechtbank Den Haag in maart 2024 dat de belangen van omwonenden jarenlang onvoldoende zijn meegewogen en dat dit in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. De MRS liet onlangs een onderzoek uitvoeren waaruit blijkt dat een maximum aantal vluchten van 375.000 per jaar de brede welvaart in Nederland ten goede komt.