Studenten die wonen in de achthonderd tijdelijke woningen van Student Experience aan de Antonio Vivaldistraat op de Zuidas kunnen daar een jaar langer blijven. Oorspronkelijk zou de locatie op 31 augustus 2026 sluiten, maar dat is nu uitgesteld tot 1 juli 2027.

De verlenging is mogelijk doordat het werkterrein voor de bouw van Kavel J in de woonbuurt Ravel anders wordt ingedeeld, schrijft de gemeente Amsterdam in een persbericht. Hierdoor is het stuk grond waarop de studentenwoningen staan pas later nodig. De demontage van de woningen start in de zomer van 2027 en wordt begin 2028 afgerond.

Wethouder Steven van Weyenberg (Woningbouw) zegt in het persbericht: “Er is een groot tekort aan woonruimte voor studenten, dus het is fijn dat we na de Spinozacampus I en II en Riekerhaven ook deze tijdelijke studentenwoningen kunnen verlengen. De achthonderd woningen blijven een heel collegejaar langer beschikbaar voor studenten. Ook voor de buurt Ravel, die in ontwikkeling is, is het positief dat deze studenten hier langer kunnen blijven.”

Ravel

Vanaf het eerste kwartaal van 2028 wordt het terrein geschikt gemaakt voor de bouw van Kavel J, het eerste van twee nieuwe gebouwen op deze plek. Met de bouw van deze sociale huurwoningen wordt een volgende stap gezet in de realisatie van de buurt Ravel. Een verdere verlenging van de tijdelijke studentenwoningen is volgens de gemeente niet mogelijk.

Nieuwe afspraken 

Eerder dit jaar stemde de gemeenteraad in met een motie om nieuwe afspraken te maken over studenten- en jongerenhuisvesting. In 2024 werd in Amsterdam geen enkele studentenwoning in aanbouw genomen. In onderstaande link is meer te lezen over de plannen voor een hernieuwd convenant.

Zaanstad kent een hoge bouwproductie. Binnen enkele jaren gaat de gemeente richting 75.000 woningen, ruim dertig procent meer dan rond de eeuwwisseling. Zal de nieuwe gemeenteraad die snelheid willen volhouden? GroenLinks-PvdA geeft het verminderen van de woningnood de hoogste prioriteit, maar vindt kritische partijen tegenover zich. Bij ROSA gaat het helemaal niet om zoveel mogelijk bouwen, de VVD wil niet dat het bedrijfsleven wordt belemmerd door woningbouwambities en DZ pleit ook voor het beter benutten van de bestaande voorraad. 
In Zaanstad draait de woningproductie op volle toeren. De plaatselijke nieuwssite De Orkaan houdt alle bouwactiviteiten in de gaten. In 2026 mag de oplevering worden verwacht van meer dan duizend woningen. Nieuwe projecten zijn in aantocht; over één tot twee jaar komen er nog eens meer dan duizend woningen bij. Bovendien wordt aan de voorbereiding van meer dan twintig woningbouwprojecten gewerkt, goed voor vijfduizend woningen. Woningbouw gaat langzaam. De uitbreiding van de afgelopen jaren is vooral te danken aan de inspanningen van voormalig PvdA-wethouder Songul Mutluer en haar voorganger en partijgenoot Jeroen Olthof.

Welke ambitie mag van de komende gemeenteraad worden verwacht? Het politieke landschap in Zaanstad is met 15 fracties meer dan ooit versnipperd en wordt gekenmerkt door aanhoudende conflicten en kinnesinne. Ook fusiepartij GroenLinks-PvdA werd daar afgelopen jaar mee geconfronteerd. De keuze voor lijsttrekker Eylem Köseoglu was aanleiding voor vier raadsleden en twee wethouders, waaronder GL-wethouder Wessel Breunesse van Ruimtelijke Ordening, om de politieke arena voortijdig te verlaten. De stevige kritiek van Köseoglu op de aanpak van ondermijning in Zaandam-Oost, een stadsdeel met veel corporatiewoningen, speelt daarbij een rol. Tegenstanders verwijten haar steun te verlenen aan maffiapraktijken.

GroenLinks-PvdA

De samenvoeging op links kan ertoe leiden dat GL-PvdA de grootste fractie in die sterk versnipperde raad wordt. Wat wil die fusiepartij op gebied van wonen? De strijd tegen woningnood krijgt de hoogste prioriteit. Woningzoekenden moeten zo snel mogelijk een eigen geschikte en betaalbare plek kunnen vinden, schrijft Eylem Köseoglu. Daarom moet de stad nog meer vaart maken met woningbouw. De rood-groenen willen met voorrang bouwen voor starters, gezinnen, ouderen en mensen met een zorgvraag. Ook benadrukt haar partij de samenhang tussen wonen, mobiliteit, groen, leefbaarheid en veiligheid. Daarbij vraagt GroenLinks-PvdA respect voor het landschap en het eigen karakter van (lint-)dorpen en wijken. Tegelijkertijd liegen de ambities er niet om; de komende vijftien jaar verlangt de fusiepartij de bouw van 15.000 tot 20.000 woningen. Van nieuwbouw voor alleen hogere inkomens kan geen sprake zijn. De inzet is gericht op 40% sociale huurwoningen, 40% middeldure huur- en koopwoningen en maximaal 20% dure woningen. Mochten projectontwikkelaars in negatieve zin van die verdeling willen afwijken, dan moeten zij een bijdrage leveren aan een gemeentelijk fonds voor de bouw van extra sociale huurwoningen. 
De drie woningcorporaties (Rochdale, ZVH en Parteon) zijn onmisbare bondgenoten, aldus GroenLinks-PvdA. Zij worden gestimuleerd om zoveel mogelijk betaalbare huurwoningen te bouwen en bestaande woningen te verduurzamen. Maar corporatiewoningen mogen niet verkocht, of alleen onder strikte voorwaarden vervreemd. Corporaties krijgen bovendien een grotere rol in het middensegment. Om dergelijke woningen goedkoper te maken, staat de gemeente garant voor corporatieleningen. Ook kiest de partij van Köseoglu voor actieve grondpolitiek, zelfbewoningsplicht, beperking van toeristische verhuur en uitbreiding van opvanglocaties voor daklozen. 

POV

De regionale Partij voor Ouderen en Vrijheid (POV) – bij de verkiezingen in 2022 de grootste partij – wijdt slechts enkele regels aan het woningtekort. Lijsttrekker Harrie van der Laan, in het huidige college wethouder Wonen, vindt wel dat iedereen betaalbaar en passend moet kunnen wonen. ‘Wij geloven dat wonen een fundamenteel recht is dat prioriteit moet krijgen, ongeacht economische omstandigheden. Daarom zetten wij ons ervoor in om te voorkomen dat er bezuinigd wordt op woningbouw, onderhoud van woonwijken en de kwaliteit van de leefomgeving’, aldus het verkiezingsprogramma. Bij nieuwbouwprojecten verlangt POV voldoende betaalbare huurwoningen, zorgwoningen en woonvormen voor ouderen en gehandicapten. Ook moeten leegstaande gebouwen vaker een woonbestemming krijgen. 

VVD

De woningbouw zit muurvast, meent lijsttrekker en raadslid Stephanie Onclin. De Zaanse VVD wil daarom gericht bouwen voor starters, gezinnen en ouderen. Binnenstedelijk bouwen en bouwen aan de randen zijn nodig om de doorstroming te bevorderen. Concreet wil de VVD inzetten op negen punten. Meer betaalbare (midden)huur- en koopwoningen. Bij nieuwbouw kan het sociale segment beperkt blijven tot maximaal tien procent. Zaanse jongeren krijgen voorrang bij toewijzing. De liberalen hechten ook veel waarde aan snellere vergunningprocedures, het toestaan van woningsplitsing in landelijk gebied, verbetering van de doorstroming onder meer door de bouw van Knarrenhofjes en inzet op dubbel grondgebruik. Boven scholen en andere voorzieningen moeten vaker woningen worden gebouwd. Al is de behoefte aan nieuwbouw nog zo groot, van woningbouw op bedrijventerreinen kan naar de mening van de VVD geen sprake zijn. 

DZ

Democratisch Zaanstad (DZ) - al meer dan twintig jaar lokaal actief – erkent dat de gemeente de afgelopen jaren veel heeft gedaan om het woningtekort te verminderen, maar lijsttrekker en raadslid Juliétte Esmée Rot vindt dat toch niet voldoende. De woningnood blijft hoog. Starters, jonge gezinnen en senioren ondervinden dagelijks hoe moeilijk het is om een passende woning te vinden. DZ kiest daarom voor een bredere aanpak; naast nieuwbouw - in een evenwichtige mix van sociale huur, middenhuur en betaalbare koop - moet er de komende vier jaar meer aandacht uitgaan naar de werking van de huidige woningmarkt. En het beter benutten van bestaande woningen. ‘Wij staan voor gezond verstand. Bouwen waar nodig, en slimmer omgaan met wat we al hebben’, aldus het verkiezingsprogramma.
DZ kiest voor een actieve leegstandsaanpak en het sneller herbestemmen van kantoren, winkels en voorzieningen, panden die hun functie hebben verloren, naar wonen. Kraken is uit den boze en dient hard aangepakt. Ook waarschuwt DZ voor de gevolgen van toenemende vergrijzing. Daarom is het belangrijk de ontwikkeling van nieuwe woonconcepten voor ouderen te stimuleren en burgerinitiatieven, als de komst van Knarrenhofjes, te ondersteunen. En DZ wil het erfpachtstelsel structureel herzien en de ongelijkheid tussen erfpachters van voor 2007 en van daarna wegnemen.

ROSA

De Zaanse politieke vereniging ROSA, in 1995 opgericht door een groep jonge mensen die actief was in onder meer de milieu-, vredes-, mensenrechten- en kraakbeweging en sinds 1998 vertegenwoordigd in de gemeenteraad, hecht veel waarde aan klimaat- en milieuproblemen en bescherming van erfgoed, maar vindt ook dat de wooncrisis niet ondergesneeuwd mag raken. Lijsttrekker Hans Kuyper, al elf jaar raadslid, kiest voor binnenstedelijk bouwen; hij trekt een duidelijke ‘groene grens rond de huidige bebouwing’’. Ook is ROSA kritisch over bouwaantallen. ‘We laten ons niet door wie dan ook opdringen dat we tien- tot twintigduizend woningen moeten bouwen’, aldus het verkiezingsprogramma. Het gaat die partij om kwaliteit, niet om aantallen. Oudere bedrijventerreinen kunnen wel getransformeerd tot plekken waar wonen en werken samengaan. En om ‘Zaanstad leefbaar, gezond en veilig’ te houden moet de ontwikkeling tot forenzen- gemeente, lees de instroom van steeds meer mensen uit Amsterdam, gestopt. 
 

De Raad van State, het hoogste rechtsorgaan van het land, heeft deze week groen licht gegeven voor de bouw van 120 sociale huurwoningen aan de Badhuisweg op het Zaaneiland in Zaanstad. De twee woontorens komen op de plek van een voormalig kantoorpand van Rochdale dat in 2024 is gesloopt.

De uitspraak van de Raad van State heeft een lange aanloop gekend. In een persbericht schrijft de woningcorporatie: “Al in 2021 informeerde Rochdale de omwonenden per brief dat alle stappen van het participatietraject zorgvuldig waren doorlopen en dat de bouw naar verwachting eind 2022 zou beginnen.”

Die planning werd echter niet gehaald. Eerder werd al bezwaar gemaakt tegen de sloop van het kantoorpand. Bij de nieuwbouwplannen vreesden een aantal bewoners parkeer- en verkeersoverlast en vonden zij de woontorens te groot voor de omgeving.

Door de bezwaren liep het project jaren vertraging op en kwam de zaak uiteindelijk in januari 2026 voor bij de Raad van State. Op 11 februari besloot deze dat de bouw mag doorgaan en mag Rochdale dus starten met de ontwikkeling. “De werkzaamheden hebben in totaal bijna tien jaar geduurd, met vijf jaar aan procedures, maar we zijn blij dat we nu eindelijk verder kunnen”, aldus Pim de Ruiter van Rochdale.

De 120 woningen zijn bedoeld voor starters en doorstromers. Een deel wordt gereserveerd voor alleenstaande moeders die begeleiding krijgen van welzijnsorganisatie Per Mens. Wanneer de bouw precies start, is nog niet bekend.
 

Het Centraal Planbureau (CPB) roept de overheid op tot fundamentele en consistente keuzes in het woningmarktbeleid. In het rapport Perspectief op de woningmarkt schetst het CPB vier richtinggevende maatregelen om de problemen aan te pakken. Steeds meer huishoudens hebben geen woning, geen passende woning of geen betaalbare woning. Met dit denkkader wil het CPB structuur aan brengen in het debat over de woningmarkt en de gevolgen van beleidskeuzes beter inzichtelijk maken. De kernboodschap: maak consistente en fundamentele keuzes in het woningmarktbeleid.

Waarom lukt het niet om de problemen op de woningmarkt op te lossen? Volgens het CPB is het noodzakelijk om de woningmarkt als geheel te beschouwen om te begrijpen waarom de problemen aanhouden. De analyse richt zich enerzijds op de verdeling van woningen en anderzijds op de totstandkoming van het woningaanbod.

De woningmarkt als een ladder

Om de werking van de woningmarkt te duiden, gebruiken de onderzoekers de metafoor van een ladder. Hoe hoger op de ladder, hoe kwalitatiever de woning en aantrekkelijker de locatie. Iedereen wil zo hoog mogelijk op de ladder komen. De positie op de ladder wordt onder andere bepaald door beleid, inkomen en vermogen. Daarnaast bestaan verschillende vormen van steun zoals de hypotheekrenteaftrek, huurtoeslag of sociale huur in het algemeen. Deze analyse vormt de basis voor de aanbevelingen.

Vier aanbevelingen

Perspectief op de woningmarkt biedt vier aanbevelingen voor de overheid om het woningmarktbeleid beter te structuren.

1. Beschouw de woningmarkt in samenhang
   De sectoren sociale huur, vrije huur en koop beïnvloeden elkaar. Een maatregel in een segment kan leiden tot een waterbedeffect in andere segmenten. Effectief beleid vraagt daarom om een sectoroverstijgende benadering.
2. Bouw steunmaatregelen af
   Niet iedere aandachtsgroep hoeft een eigen steunmaatregel te krijgen. Maatregelen om outsiders op de woningmarkt te helpen lijken weinig effectief. Het kan beter zijn om de voordelen van insiders, zoals de hypotheekrenteaftrek, geleidelijk af te bouwen.
3. Kies locaties voor betaalbaar wonen
   De overheid moet bepalen in hoeverre binnenstedelijk bouwen haalbaar blijft voor de realisatie van betaalbare woningen. Duidelijke keuzes over waar betaalbare woningbouw plaatsvindt, zijn noodzakelijk.
4. Maak de woningmarkt flexibeler
   De woningmarkt is erg onvoorspelbaar: vraag en aanbod lijken snel te veranderen en ook demografische ontwikkelingen zijn onzeker. Het CPB adviseert daarom kortere procedures, makkelijker aanpasbaar maken van bouwplannen en een stabiel beleid en investeringsklimaat.

Politieke randvoorwaarden

Opvallend is dat enkele ontwikkelingen buiten de analyse zijn gebleven. Zo is niet gekeken naar nieuwe woonvormen zoals wooncoöperaties. Ook de invloed van CO₂-uitstoot, de stikstofproblematiek en netcongestie, factoren die de woningbouw kunnen vertragen, zijn niet meegenomen. Dit zijn politieke randvoorwaardelijke keuzes waar het CPB in het rapport geen uitspraak over doet.

De boodschap aan het nieuwe kabinet Jetten I is duidelijk, maak scherpe keuzes en blijf daarbij. (DB)

Het schrijnende woningtekort raakt ook de meer conservatieve, religieus georiënteerde of rechtse kiezer. Wat zijn de plannen van JA21, CDA, CU, Hart voor Amsterdam/ Partij voor de Ouderen, BBB en 50Plus voor de Amsterdamse woningmarkt. De misschien meest opvallende keuze is te vinden bij Sytze Rijpkema, de nieuwe lijsttrekker van JA21. ‘Sloop op termijn de Stopera om plaats te maken voor een nieuwe woonwijk voor de normale Amsterdammer’.

JA21

‘Amsterdam moet bouwen. Er zijn te weinig woningen voor generaties Amsterdammers die het ouderlijk huis willen verlaten, of voor ouderen die willen doorstromen’, schrijft Rijpkema in ‘De Juiste Aanpak voor Amsterdam’. En dat lukt volgens hem alleen als het roer om gaat. JA21 kiest voor pragmatische oplossingen. Binnen de gemeentebegroting moet een vast percentage beschikbaar zijn voor woningbouwinvesteringen. Door ‘straatjes erbij’ aan de randen van de stad en waar ook maar mogelijk ‘inbreiding’ kan vervolgens het woningaanbod al op korte termijn flink toenemen. De bouw van woningen laat JA21 zoveel als mogelijk worden over aan de markt. Met zo min mogelijk verplichte bouwpercentages voor verschillende woningcategorieën of belemmerende duurzaamheidsmaatregelen. En versnelling van vergunningsprocedures. 
 

Lees meer: Dossier Gemeenteraadsverkiezingen
 

JA21 wil vooral minder nieuwe sociale huurwoningen en meer bouwen in het middensegment. Door gebrek aan betaalbare koopwoningen en middeldure huurwoningen stromen, aldus het verkiezingsprogramma, te weinig mensen vanuit sociale huur door naar een koophuis of andere huurwoning. ‘Amsterdam is een stad van extremen geworden: lage inkomens in de sociale huur, rijken in dure koopwoningen en een steeds meer wegkwijnende middenklasse, die naar Almere wordt gedreven’. JA21 wil die balans herstellen. Dat zou kunnen door kleiner te bouwen, goedkopere materialen te gebruiken en minder duurzaamheidseisen te stellen. Ook wil JA21 wonen boven winkels veel makkelijker maken. 

CDA

Lijsttrekker en raadslid Rogier Havelaar gelooft dat Amsterdam behoefte heeft aan een koers die niet doorschiet in één richting, maar het evenwicht bewaart. ‘De afgelopen jaren was het bestuur vaak te eenzijdig. Er zijn torenhoge eisen gesteld aan de markt, waardoor er jarenlang te weinig woningen werden gebouwd’, schrijft hij in het voorwoord bij het verkiezingsprogramma.

Te veel Amsterdammers – gezinnen, starters, middeninkomens en senioren – vinden geen passende woning, terwijl bestaande buurten kampen met achterstallig onderhoud en stijgende lasten. Het CDA kiest daarom voor een stad waar bouwen en wonen hand in hand gaan met leefbaarheid, betaalbaarheid en gemeenschapszin. Huisvesting moet weer een kerntaak van de overheid worden met een bouwambitie van 7.500 woningen per jaar, met vooral veel ruimte voor gezinnen, ouderen en studenten. Daarbij heeft 30% sociaal/40% middensegment /30% dure bouw de voorkeur. Nieuwbouw kan gerealiseerd op plekken waar zich nu nog grote infrastructuur bevindt, zoals rangeerterreinen bij de Zaanstraat en in de Watergraafsmeer. Bovengrondse parkeergarages binnen de Ring moeten gesloopt voor de bouw van ouderenwoningen. De gemeente voert bovendien een actieve grondpolitiek voor de realisatie van Haven-Stad. Het Vereveningsfonds, aldus het CDA, is geen pinpas voor de algemene middelen. 

De christendemocraten hebben een 14-puntenplan voor volkshuisvesting. Zo kiezen zij voor een ‘aanvalsplan woningkwaliteit’ om schimmel, tocht en slechte ventilatie in bestaande woningen structureel aan te pakken. Corporatiewoningen op de begane grond moeten beschikbaar blijven voor ouderen of mensen die slecht ter been zijn. Woningtoewijzing gaat op de helling; mensen zonder ‘label’ moeten ook een eerlijke kans op een woning krijgen. En 50-plussers worden aangemoedigd zich tijdig in te schrijven bij Woningnet. Dat maakt voor ouderen de kans groter later een betaalbare en geschikte woning te vinden.

ChristenUnie

De ChristenUnie (CU) staat onder leiding van Timothy Kuijsten op voor een Amsterdam dat (betaalbare) woningen bouwt; elk jaar 7.500 woningen erbij. In een andere verdeling: 40% goedkoop, 30% middelduur, 15% duur en 15% speciaal voor ouderen. Om snelheid te halen voert de gemeente een actief grondbeleid. Sociale huur en middeldure huurkoop dient in het bijzonder te worden bijgebouwd voor gezinnen. Bovendien moet per gebiedsontwikkeling worden gekeken of er ruimte is voor meer betaalbare studentenkamers, jongerenprojecten of Knarrenhofjes. Voor mensen die moeite hebben met het vinden van een plek in de samenleving dienen ‘Paradijsvolgel Woningen’ te worden ontwikkeld. De CU hecht ook veel waarde aan het bouwen aan gemeenschappen. Wooncoöperaties en collectief particulier opdrachtgeverschap krijgen daarom alle ruimte. 

Verder wil de CU samenwonen stimuleren. Er wordt daarbij gedacht aan meer mogelijkheden en minder regelgeving voor het delen van een woning. Niet op de laatste plaats toont de ChristenUnie zich barmhartig voor dak- en thuislozen. ‘Niemand in Amsterdam slaapt buiten zijn of haar wil op straat’, aldus het verkiezingsprogramma. Met name jongeren, vrouwen en gezinnen moeten veilige opvang kunnen vinden buiten de reguliere daklozenopvang. Voor mensen met een acute woonbehoefte is het belangrijk in samenspraak met woningcorporaties nieuwe (tijdelijke) woonvormen te ontwikkelen. Gezinnen die op straat dreigen te belanden verdienen snelle toegang tot sociale huur. En de gemeente moet haar verantwoordelijkheid nemen voor de huisvesting van statushouders.

Hart voor Amsterdam

Hart voor Amsterdam met de 88-jarige lijsttrekker Wil van Soest houdt het kort. Zij wil betaalbare woningen voor Amsterdammers, niet voor beleggers. Ouderen moeten in hun eigen buurt kunnen blijven wonen. Ook wordt gepleit voor meer sociale huur en een woning-APK tegen schimmel en achterstallig onderhoud.

BBB

BBB Amsterdam doet met oud-makelaar en vastgoedinvesteerder Ruud Thonhauser mee aan de verkiezingen. Hij is, zo verklaart hij in de Telegraaf, voorstander van straatjes erbij langs de randen van de stad. Amsterdammers met een tuin moet het makkelijker worden gemaakt een 'tiny house' te plaatsen. Bijvoorbeeld voor een kind dat meer ruimte nodig heeft of voor de zorg voor een van de ouders. En hij wil net als Denk voorrang voor Amsterdammers bij nieuwbouw. Juist ook om de samenhang in buurten te versterken.

50Plus Amsterdam doen ook mee aan de komende gemeenteraadsverkiezingen, maar heeft (nog) geen programma gepubliceerd.

Het vierde kwartaal van 2025 bracht een gemiddelde stijging van 6,2% in de huizenprijzen van koopwoningen ten opzichte van 2024, melden het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) en het Kadaster.

Opvallend is dat de grootste prijsstijgingen vooral in de oostelijke gemeenten van Nederland plaatsvinden. Zo stijgen de prijzen het hardst in Winterswijk (21,6%), gevolgd door de gemeenten Albrandswaard (19,1%), Zoeterwoude (17,6%) en Pekela (17,4%).

In enkele gemeenten, waaronder Wormerland, Gulpen-Wittem en Valkenburg aan de Geul, daalden de huizenprijzen ten opzichte van het laatste kwartaal 2024.

Verschillen tussen gemeenten

Sinds midden 2023 zijn de huizenprijzen van koopwoningen in de meeste grotere gemeenten gestegen. Peter Hein van Mulligen, hoofdeconomie bij CBS, wijdt dit aan de gestegen inkomens en de nog steeds relatief lage hypotheekrente.

In kleinere gemeenten niet het CBS en Kadaster een afvlakking van de prijsstijging. Toch heeft de recente stijging in het afgelopen kwartaal ervoor gezorgd dat de huizenprijzen in veel gemeenten weer recordhoogtes bereikt.

Prijsstijgingen binnen de MRA

De prijsstijgingen binnen de Metropoolregio Amsterdam vertonen een aantal duidelijke verschillen. In Amsterdam was de stijging relatief klein, met 1.6%. In omliggende gemeenten is de groei hoger: Almere (3,9%), Amstelveen (4,6%), Haarlem (5%), Haarlemmermeer (7,2%) en Zaanstad (7%). In Wormerland zien we een uitzonderlijke daling (-1,5%).

Van Mulligen verklaart de verschillen tussen Amsterdam en omliggende gemeente vanuit de ‘wet van de remmende voorsprong’. “Het is lastig om de prijzen precies te duiden, maar we zagen dat in Amsterdam de prijzen al eerder stegen. Dit kan bijvoorbeeld ertoe hebben geleid dat Amsterdammers meer naar omliggende gemeenten zijn verhuisd, wat daar de prijzen heeft opgedreven." (DB)

Prettig wonen is de basis voor een gelukkig leven, schrijft de VVD in de gemeente Haarlemmermeer in het nieuwe verkiezingsprogramma. De liberalen onder leiding van wethouder Beryl van Straten (woningbouw, ruimtelijke ontwikkeling en grondzaken) zetten in op de bouw van twintigduizend woningen tot 2040. Verdichting en verbetering in bestaande dorpen moet samengaan met uitbreiding aan de randen van de dorpen. Traditioneel is de VVD de grootste partij in Haarlemmermeer, maar concurrentie dreigt van GroenLinks-PvdA. De rood-groenen – nu samen met zeven zetels in de raad, één minder dan de VVD – pleiten voor dertigduizend woningen tot 2050; tachtig procent moet betaalbaar zijn tot 1,5 keer modaal.

VVD

Omvangrijke woningbouw is nodig, zo meent Van Straten, vanwege de grote woningnood. Veel jongeren wonen op zolder. En veel oudere inwoners willen graag een andere, beter passende woning. De huidige woningvoorraad bestaat echter voor een groot deel uit eengezinswoningen. De lokale VVD kiest daarom niet alleen voor een ruimere woningvoorraad; het woningaanbod moet meer divers worden. Speciale aandacht is er voor 55+’ers. Zij moeten vaker een kleinere woning kunnen vinden. Ook is de VVD voorstander van de bouw van woonclusters voor ouderen. Dergelijke woningen moeten in de bestaande kernen verrijzen, zodat ouderen in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. ‘Dat bevordert de doorstroming en maakt ruimte voor gezinnen’, aldus het programma.

Bij nieuwbouw gaat de voorkeur uit naar betaalbare koopwoningen voor mensen met een modaal inkomen. Jongeren kunnen rekenen op gemeentelijke startersleningen, ook omdat de liberalen het belangrijk vindt eigenwoningbezit te stimuleren. Om dezelfde reden zijn ze voorstander van verkoop van sociale huurwoningen aan zittende huurders. Woningcorporaties als Ymere kunnen dan met de opbrengst nieuwe sociale huurwoningen bouwen. In nieuwe gebiedsontwikkelingen kan, aldus de VVD, de productie van sociale huurwoningen beperkt blijven tot maximaal 30 procent. Verder pleiten zij voor voorrang op sociale huur voor de eigen inwoners.

GL-PvdA

GroenLinks-PvdA vindt dat iedereen recht heeft op een betaalbaar en passend thuis. ‘Wij willen dat woningbouw weer draait om maatschappelijke waarde, niet om maximale winst. We bouwen voor mensen en voor leefbare wijken’, aldus de rood-groenen. Volgens GL-PvdA wordt er in de Haarlemmermeer nu onvoldoende gebouwd. In 2024 was slechts 14 procent van de opgeleverde woningen betaalbaar. Om snel en betaalbaar te bouwen wordt onder meer gepleit voor een Woningfonds van honderd miljoen euro, gemaximeerde winst voor ontwikkelaars, een Haarlemmermeers Omgevingsplan, meer industriële bouw en minder woningbouw in uitleggebieden. ‘Wij zetten in op bouwen in al verstedelijkt gebied’, aldus de nieuwe partij. Daar moet meer gevarieerd worden bijgebouwd: met meer appartementen, levensloopbestendige woningen, collectieve woonvormen en middenhuur.

De gemeente moet de regie nemen. Dat betekent in de visie van GroenLinks-PvdA: actieve grondpolitiek, een planbatenheffing, het handhaven van opkoopbescherming en zelfbewoningsplicht, een verhuurdersvergunning tegen malafide verhuur, minder bureaucratie en een stringent leegstandsbeleid. Ook moet er in Haarlemmermeer meer ruimte komen voor wooncoöperaties, want bij GL-PvdA geloven ze in gemeenschapszin en zelforganisatie. Voor het eerst in lange tijd staat Fouad Sidali niet op de kandidatenlijst. Vanwege bezwaren tegen de fusie van PvdA met GroenLinks is hij verhuisd naar het CDA.

HAP

De plaatselijke partij HAP (Haarlemmermeerse Actieve Politiek) (5 zetels in de huidige gemeenteraad) wil dat in nieuwbouwgebieden meer dan twee derde van de bouwproductie in de categorie écht betaalbaar valt; 45 procent voor mensen tot een modaal inkomen in de vorm van sociale huur of betaalbare koop. En 22 procent voor mensen met een inkomen tot 1,5 keer modaal (middenhuur en koop). ‘Zo zorgen we dat starters, jonge gezinnen en mensen met een modaal inkomen een echte kans hebben op een woning’, aldus het verkiezingsprogramma. Om woningen betaalbaar te houden, pleit de partij – aangestuurd door het duo Manon de Vries en wethouder Charif El Idrissi (werk & inkomen) - voor slimme oplossingen, zoals duokoop en Koopgarant, maximale inzet van zelfbewoningsplicht en anti-speculatie. Ook vindt HAP het belangrijk dat de gemeente bij gebiedsontwikkelingen de regie houdt. Projectontwikkelaars moeten gefaciliteerd met snelle procedures. In bestaande wijken zou vaker sprake kunnen zijn van ‘een laagje of een straatje erbij’. HAP ziet daarvoor mogelijkheden in Abbenes en Weteringbrug.

Het aantal sociale huurwoningen in de kleinere dorpen mag niet omlaag. Verkoopt een woningcorporatie een sociale huurwoning, dan moet in het betreffende dorp minimaal hetzelfde aantal sociale huurwoningen worden teruggebouwd. Ook wil HAP met corporaties in gesprek om leegstand te verminderen. Verder wordt gepleit voor de bouw van mantelzorgwoningen, woningsplitsing, transformatie van leegstaande kantoren, de bouw van tijdelijke woningen en verbreding van hospitaverhuur. Niet op de laatste plaats moeten Haarlemmermeerse woningzoekenden zoveel als maar mogelijk voorrang krijgen.

D66

De Democraten onder leiding van wethouder Charlotte van der Meij (zorg en welzijn) ( 4 zetels in de huidige gemeenteraad) stellen voor eerst een ‘totaalplan’ te maken voor wonen, waarbij de behoeften van bewoners leidend zijn. Dat begint voor D66 met betaalbare woningen. De rol van de gemeente kan vergroot door zelf te ontwikkelen. Doel is tot 2030 ten minste 17.000 extra woningen te realiseren. Daarbij wordt ingezet op een woningvoorraad die voor 35 procent uit sociale huur bestaat, tien procent middenhuur en twintig procent betaalbare koop. Ook moet de gemeente het voortouw nemen bij de bouw van 2.600 tijdelijke woningen voor jonge starters, urgent woningzoekenden en economisch daklozen. Nieuwbouw kan bovendien versneld door de regeldruk te verminderen. D66 is verklaard tegenstander van woningspeculatie. De bestaande plicht tot zelfbewoning moet uitgebreid naar alle nieuwbouw, of liever nog naar de gehele woningvoorraad.

Naast nieuwbouw kiezen de Democraten voor slimme verdichting. De gemeente moet actief leegstandsbeheer voeren; waar mogelijk krijgen leegstaande kantoren een woonbestemming. Ook is er steun voor optoppen, aantrekkelijke tijdelijke woningbouw en moet doorstroming bevorderd. Dat kan door specifiek voor ouderen Lang Leven Thuisflats of zogeheten Knarrenhofjes te bouwen.

CDA

Het CDA wil niet langer bouwen voor de markt, maar kiest voor volkshuisvesting. ‘Volkshuisvesting begint met het denken vanuit de lokale gemeenschap’, zo meldt lijsttrekker Erik van der Peet. Een fatsoenlijk Haarlemmermeer biedt volgens het CDA (3 zetels in de huidige gemeenteraad) sterke wijken en kernen. In iedere kern is een ‘straatje of blokje erbij’ wenselijk. Met maximale voorrang voor eigen inwoners, zodat doorstroming in de eigen omgeving mogelijk wordt, maar nieuwbouw mag het dorpse karakter niet aantasten.

Bij nieuwbouw ligt de focus op de realisatie van meer betaalbare woningen; nieuwbouw dient voor twee derde te bestaan uit betaalbare woningen. Juist om doorstroming te bevorderen wordt daarbij gedacht aan goedkope koopwoningen tot een maximale prijs van 250.000 euro. Ook vindt het CDA het belangrijk meer woningen te bouwen voor jongeren en ouderen. Voor senioren moet er speciaal sprake zijn van de ontwikkeling van geclusterde woonvormen, zoals Knarrenhofjes, het bejaardenhuis 2.0, meergeneratiehofjes en mantelzorgwoningen.

D66 draagt Elanor Boekholt-O’sullivan voor als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening onder Kabinet Jetten I. Dit maakte de partij op 9 februari 2026 bekend. Boekholt-O’sullivan treedt aan in een periode waarin het woningtekort hoog is en het Rijk de regie op ruimtelijke ordening naar zich toetrekt.

Geen ruimtelijke ervaring, wel leiderschap

Ealnor Boekholt-O’Sullivan (1976) is geboren in Ierland en opgegroeid in Culemborg. Ze is opgeleid als luchtmachtofficier aan de KMA, waarna ze meerdere leidinggevende en strategische functies binnen Defensie vervulde. Ze was onder andere de eerste vrouwelijke vliegbasiscommandant op de Vliegbasis Eindhoven. De afgelopen drie jaar was ze Plaatsvervangend directeur-generaal Beleid binnen het Ministerie van Defensie, als eerste vrouw in de rang Luitenant Generaal.  

Emancipatie

In 2023 werd Boekholt-O'Sullivan uitgeroepen tot Topvrouw van het Jaar. Volgende maand ontvangt zij de Aletta Jacobsprijs 2026 van de Rijksuniversiteit Groningen, onder meer vanwege haar leiderschap en haar inzet voor het bespreekbaar maken van vrouwonvriendelijke structuren binnen Defensie. In 2025 verscheen haar leiderschapsboek Gewapend met gevoel bij uitgeverij Balans. 

Aan de slag met grote opgaven

Als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening krijgt Boekholt-O’Sullivan de verantwoordelijkheid voor het realiseren van de woningbouwambities uit het coalitieakkoord Aan de slag. Het kabinet wil de regie versterken, procedures vereenvoudigen en de samenwerking tussen Rijk, regio’s, gemeenten, marktpartijen en maatschappelijke organisaties verbeteren. Daarbij moeten de komende jaren fors meer woningen worden gebouwd om het tekort terug te dringen. (DB)

Amsterdam Zuidoost is het podium voor de tentoonstelling Een woning bouwen doe je samen, geïnitieerd door het Platform Wooncoöperaties Amsterdam (PWA) en gesubsidieerd door Rabobank. De tentoonstelling werd op vrijdag 6 februari geopend voor publiek. De expositie wil bewoners, beleidsmakers en professionals inspireren om zich te verdiepen in collectieve woonvormen, mede omdat in Zuidoost nieuwe kavels voor wooncoöperaties beschikbaar komen.

De tentoonstelling toont het proces van wooncoöperaties van A tot Z : van de start van een initiatief tot de realisatie van een woonproject. Centraal staan thema’s zoals betaalbaarheid, duurzaamheid en het gezamenlijk zoeken naar oplossingen. Aan de hand van Amsterdamse voorbeelden, waaronder De Warren, Eureka!, De Bundel, Bajesdorp en de recent opgeleverde De Nieuwe Meent, wordt zichtbaar hoe dit woonmodel in de praktijk vorm krijgt. Het doel is om het gezamenlijke woonconcept bekender te maken onder Amsterdammers.

Nieuwe kansen in Zuidoost

Volgens Boudewijn van den Breemer, initiatiefnemer van de tentoonstelling, lid van de coöperatie Eureka! en mede-oprichter van PWA is het moment voor de expositie bewust gekozen: “In Zuidoost komen twee kavels voor wooncoöperaties en twee kavels voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap beschikbaar. Ondanks dat Zuidoost een geschiedenis heeft met collectieven, is er nog niet veel van de grond gekomen. Deze nieuwe kavels gaan dat veranderen.” De kavels komen beschikbaar in de H-buurt en in de Nelson Mandelabuurt.

Tentoonstelling reist door de stad

De ambities voor de tentoonstelling zijn groot. Na de periode in Zuidoost wordt de expositie voortgezet op andere locaties in de stad. Op 7 maart is Een woning bouwen doe je samen te zien tijdens Festival Collectief! in Ru Paré, waar tevens het Steunpunt Collectief Wonen Amsterdam wordt gelanceerd. “We willen in Nieuw-West laten zien wat je als wooncollectief voor elkaar kan betekenen, zeker voor mensen in kwetsbare situaties”, zegt Van den Breemer. Vervolgens reist de tentoonstelling vanaf 9 maart naar Amsterdam in Motion in Westerpark.

De tentoonstelling is gratis en doordeweeks te bezoeken vanaf 6 februari tot en met 6 maart, in de hal van het CEC-gebouw in Ganzenhoef. (DB/SvdT)
 

Gemeente Zeewolde start de ontwikkeling van de tweede fase van Oosterwold zonder samenwerkingspartner Almere. Het gaat om 15.000 woningen die volgens wethouder Helmut Hermans versneld gebouwd worden vanwege de bouw van een megakazerne van Defensie in Zuidelijke Flevoland. Binnen vijf jaar moet begonnen worden met de bouw op 2.500 hectare langs de A27 en A6. Dat heeft Gemeente Zeewolde bekendgemaakt.
Wethouder Hermans laat aan Omroep Flevoland weten dat de bouw nodig is om de ongeveer 5.000 werknemers van de nieuwe kazerne in de buurt moeten kunnen wonen. Dat is een uitdrukkelijke wens van Defensie. Bovendien wil de gemeente Zeewolde voorkomen dat de druk op de lokale woningmarkt te groot wordt. 

Almere wil wachten

Sinds 2013 werken Almere en Zeewolde samen aan de ontwikkeling van Oosterwold. De eerste fase is deels klaar en ligt op het grondgebied van Almere. Het betreft een experiment waarbij kopers op een deel van de grond mogen wonen, maar ook verplicht een deel voor natuur en stadslandbouw moeten inzetten. 
Bovendien moeten zij op hun grond zelf riolering en bestrating aanleggen. Die formule leidde tot de nodige problemen, waarna Almere heeft ingegrepen. Ook omdat gemeenschappelijke functies, zoals speelplekken en buurthuizen ontbraken.
Gemeente Almere heeft aangegeven de ontwikkeling van de eerste fase te willen evalueren en de tijd te nemen voor de tweede fase. Zeewolde heeft aangegeven daar vanwege de komst van de grote kazerne niet op te kunnen wachten. Veruit het grootste deel van het plangebied voor de tweede fase ligt in Zeewolde.

In de eerste fase zijn 2.100 woningen gepland, waarvan een aanzienlijk deel klaar is . Daar komen nu in de tweede fase in ieder geval 15.000 huizen bij. Hermans laat weten dat het experiment van de eerste fase geen vervolg krijgt en dat de nieuwe woningen op reguliere wijze worden ontwikkeld.