Het bestuur van stadsdeel Oost adviseert positief over twee nieuwbouwprojecten op Cruquiuseiland met 458 huurwoningen. Het gaat om 274 sociale huurwoningen voor studenten en 184 middeldure huurwoningen. Het stadsdeel gaat daarmee voorbij aan de Amsterdamse 40-40-20-norm voor nieuwbouw.

Volgens stadsdeelbestuurder Jan-Bert Vroege zorgt het plan zo voor een betere balans op Cruquiuseiland, waar nu vooral vrijesectorwoningen staan. 

Het stadsdeel stemt verder in met een beperkte overschrijding van de maximaal toegestane bouwhoogte. Volgens het dagelijks bestuur komt dit de kwaliteit van de gebouwen ten goede. De twee projecten worden naar verwachting in 2030 opgeleverd.

Het advies van het stadsdeel is een stap in de wijziging van het omgevingsplan. De uiteindelijke besluitvorming ligt bij het college en de gemeenteraad. (ND)

De raad van commissarissen (rvc) van Stadgenoot heeft Franko Zivkovic Laurenta benoemd tot lid van de rvc. Hij volgt Mariken Govaert op, die volgens het rooster van aftreden afscheid heeft genomen. Binnen de rvc gaat Zivkovic Laurenta deel uitmaken van de audit- en investeringscommissie.
Zivkovic Laurenta is directeur/manager fysiek domein en loco-gemeentesecretaris bij de gemeente De Bilt en heeft ruime ervaring op het snijvlak van bestuur, woningbouw en regelgeving.

Zivkovic Laurenta: “Ik kijk ernaar uit om mij de komende jaren in te zetten als toezichthouder bij Stadgenoot. De opgaven in de volkshuisvesting zijn groot en maatschappelijk relevant. Vanuit mijn ervaring wil ik graag bijdragen aan voldoende, goede en betaalbare woningen.''

De rvc van Stadgenoot bestaat verder uit Jacobine Geel (voorzitter), Mieke van den Berg (vicevoorzitter), Farid Tabarki, Bart Douw en Franko Zivkovic Laurenta. (ND)

Frans van de Kerkhof (44) wordt per 1 september de nieuwe directeur Vastgoed bij woningcorporatie Rochdale. Hij volgt Eric Nagengast op, die eerder dit jaar vertrok naar Woningbedrijf Velsen.

Van de Kerkhof komt over van Eigen Haard, waar hij tien jaar werkte in verschillende directiefuncties, meest recentelijk als directeur Wonen. Daarvoor was hij een decennium actief bij Shell als project- en programmamanager. Hij studeerde Bedrijfswetenschappen aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Over zijn keuze voor Rochdale zegt Van de Kerkhof: "Na tien jaar is het tijd voor een nieuwe omgeving. Deze functie sluit mooi aan bij mijn ervaring, maar ook bij mijn persoonlijke ambitie om impact te blijven maken voor huurders en buurten."

Met zijn komst is de directieraad van Rochdale weer compleet. Het team bestaat verder uit Mohamed Acharki (voorzitter Raad van Bestuur), Nico Overdevest (lid Raad van Bestuur), Corinne Ellemeet (directeur Buurten), Christine Willems (directeur Klant) en Marcella van der Welle (directeur Financiën). Later dit jaar gaat Nico Overdevest met pensioen; de sollicitatieprocedure voor zijn opvolging is in een vergevorderd stadium.(SvdT)

Een meerderheid van de Eerste Kamer heeft ingestemd met de Wet versterking regie volkshuisvesting. Daarmee is de wet definitief aangenomen. De nieuwe regels treden in werking op woensdag 1 juli 2026.

Met de wet krijgen het Rijk, provincies en gemeenten extra instrumenten om het woningtekort aan te pakken en te zorgen voor een evenwichtiger woningvoorraad. Overheden kunnen voortaan sterker sturen op het aantal woningen, de bouwlocaties en het aandeel betaalbare woningen.

Daarnaast biedt de wet mogelijkheden om lokale woningbouwafspraken aan te scherpen. Minimaal 30 procent van de nieuwbouwwoningen moet betaalbaar zijn voor huishoudens met een laag of middeninkomen. Ook moet ten minste 30 procent van de nieuwbouw bestaan uit sociale huurwoningen.

Verder maakt de wet het mogelijk om familiewoningen, zoals mantelzorgwoningen op eigen erf, vergunningvrij te bouwen.

De fracties van GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, SGP, D66, VVD, JA21, BBB, OPNL, Walenkamp, Van de Sanden en Van Gasteren stemden vóór de wet. Tegen stemden de fracties van FVD, SP, PvdD, PVV, Visseren-Hamakers en Beukering. De fractie van 50PLUS was afwezig. Op dinsdag 30 juni bespreekt de Eerste Kamer nog drie moties die samenhangen met de wet.

Vertraagde behandeling

De Tweede Kamer nam de wet al in juli 2025 aan, maar de behandeling in de Eerste Kamer liep vertraging op. Aanleiding was een door de PVV ingediend amendement dat statushouders uitsloot van voorrang bij de toewijzing van sociale huurwoningen.

Volgens onder meer de Raad van State was dat voorstel in strijd met het discriminatieverbod. Voormalig minister van Volkshuisvesting Mona Keijzer schrapte de bepaling daarom later uit het wetsvoorstel.

Oproepen tot snelle invoering

Verschillende organisaties drongen de afgelopen maanden aan op een snelle behandeling van de wet. Zo waarschuwde de Woonbond herhaaldelijk voor verdere vertraging. De organisatie pleitte bovendien voor een groter aandeel sociale huurwoningen in nieuwbouwprojecten.

Ook Aedes, de branchevereniging van woningcorporaties, voerde de druk op om de bestaande voorrangsregels voor statushouders te behouden. (DB)

Aan de Naritaweg in Stationskwartier Sloterdijk Amsterdam ontwikkelen VORM en MOOI Ontwikkelt een woningbouwproject inclusief een groen park. Tijdens de Provada 2026 ondertekenden de ontwikkelaars en Lithos Bouw de samenwerkingsovereenkomst. Van Wilsum van Loon Architectuur tekent voor het ontwerp van de gebouwen, en BOOM Landscape verzorgt het landschapsontwerp. Het project maakt deel uit van de transformatie van Sloterdijk van een kantorengebied naar een gemengde en levendige woon-werkwijk.

Het plan omvat 313 woningen verdeeld over vier woongebouwen, met een verdiepte parkeergarage. Het krijgt een gemengd woonprogramma, bestaande uit twee-, drie- en vierkamerappartementen, allemaal voorzien van een eigen buitenruimte. Van de woningen valt 70 procent in het betaalbare segment. Daarvan is 20 procent bestemd voor middeldure huur en 50 procent voor sociale huur. Woningcorporatie Eigen Haard neemt de sociale huurwoningen af. De overige 30 procent bestaat uit vrije sector huur- en koopwoningen.

Groene leefomgeving

Onderdeel van het plan is de zogeheten ‘woeste tuin’. Dit landschappelijke ontwerp biedt ruimte aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en verblijven. Het park omvat onder andere groene daken, wadi’s, retentiekratten, insectenhuisjes en groene wandelroutes. Alle woningen kijken uit over het park.

Volgens de huidige planning start de bouw in het tweede kwartaal van 2027. De oplevering staat gepland voor eind 2029 of begin 2030. (DB)

Het aantal sociale huurwoningen in Amsterdam in bezit van woningcorporaties is voor de vijfde keer op rij gegroeid, meldt de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties (AFWC) in het Jaarbericht 2026. Netto kwamen er 1826 sociale huurwoningen bij. De corporaties bouwden de meeste sociale huurwoningen in zestien jaar en verkochten (596) en sloopten (276) daarnaast ook woningen. 

De federatie verwacht dat de komende jaren minder woningen opgeleverd zullen worden dan in 2025. Dat komt doordat in 2025 in Amsterdam 1.515 sociale huurwoningen in aanbouw zijn geno­men, en in 2024 1.817. Dat is minder dan waarop werd gemikt: 1.900 tot 2.500 sociale huurwoningen per jaar. 

De corporaties moeten nog 15.500 woningen met een E, F of G label verduurzamen, maar het gaat ze niet lukken om voor 2029 alle EFG-labels weg te werken. Dat heeft onder meer te maken met oplopende bouwkosten, hogere rente en toegenomen belastingdruk. Die dwingen corporaties andere prioriteiten te stellen. Soms gaan die ten koste van verduurzaming. En soms ten koste van nieuwbouw. Corporaties besparen wat ze kunnen, maar dat is niet genoeg. Dus wil de woningproductie op peil blijven, dan zullen corporaties ook woningen moeten verkopen, "zolang de pot geld uit Den Haag niet komt", zei Anne-Jo Visser, directeur-bestuurder van de AFWC tijdens de presentatie van de jaarcijfers op donderdag 25 juni in Pakhuis De Zwijger. Woonwethouder Zita Pels, aanwezig bij de presentatie, kan ook niet wachten "tot ze in De Haag de portemonnee trekken." Ondertussen helpt het wel, benadrukte Visser een paar keer, als de gemeente bij de komende bezuinigingen de uitvoerende afdelingen zoveel mogelijk spaart. Het helpt natuurlijk ook als vergunningen er snel doorkomen. Tijd is immers geld: de bouwkosten blijven stijgen.

Tevredenheid huurders

De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoningen steeg licht, na jaren van daling, van 9,8 jaar in 2024 naar 9,9 jaar in 2025. Het 'kortst' zijn de wachttijden in Zuidoost en Weesp (7 jaar), het langst in Zuid (13,5 jaar) en Centrum (11,5 jaar).

De gemiddelde tevredenheid van huurders is de afgelopen jaren, ondanks de inspanningen van de corporaties, niet verbeterd. In vergelijking met de vorige meting, in 2023, is de gemiddel­de tevredenheid van huurders met hun buurt licht afgeno­men, van 7,1 naar 7,0, blijkt uit cijfers van WiA. Die tevredenheid hangt samen met het veiligheidsgevoel dat bewoners ervaren. Ook dat daalde de afgelopen jaren gemiddeld 0,1 procentpunt.

Visser is blij met de bouwcijfers en de nadruk op volkshuisvesting in het nieuwe coalitieakkoord, maar kanttekeningen plaatste ze ook. “We hebben een goed jaar achter de rug, met een enorme groei van het aantal nieuwe sociale huurwoningen. Meer woningzoekenden hebben daardoor een nieuw onderkomen kunnen vinden, dat, naar nu blijkt, ook steeds beter betaalbaar is. Het is spijtig dat onze enorme inzet om de leefbaarheid in onze buurten te verbeteren nog niet in de cijfers terug te zien is. Daarbij maken we ons in toenemende mate zorgen om de meest kwetsbaren in onze stad”. (ND)

Lees ook: Niet slopen maar oogsten bij circulaire renovatie Rivierenhuis
 

Hittestress is een groeiend probleem, zeker in steden en vooral voor kwetsbare bewoners. En die wonen dikwijls in corporatiewoningen. Wat kunnen woningcorporaties doen om hun woningen tijdens hete zomers leefbaar te houden? Aedes ontwikkelde daarvoor de Handreiking Hittestress, waarin ze corporaties tips geeft om hun huurders te beschermen tegen hittestress. Daarbij reikt ze ook een matrix aan, waarin 25 maatregelen worden gerangschikt op effectiviteit, kosten en gebruiksvriendelijkheid. Belangrijke maatregelen zijn onder meer het aanplanten van bomen en creëren van groene gevels en warmte weren met buitenzonwering zoals screens, raamfolie en schaduwdoeken. 
Willen ze hittestress succesvol aanpakken, dan moeten corporaties structureel beleid ontwikkelen, aldus Aedes. Voor effectief beleid geeft de koepel de volgende opties. 

1. Sluit je aan bij het lokaal hitteplan. Steeds meer gemeenten maken een lokaal hitteplan (zoals Amsterdam, red.) waarin met de regionale
   GGD, Rode Kruis, lokale zorg- en welzijnsorganisaties, woningcorporaties en andere partijen afspraken worden gemaakt voor acties tijdens een hitteperiode.
2. Verspreid hitteflyers. Zorg dat bewoners weten wat zij zelf kunnen doen om hun woning koel te houden, zoals het toepassen van nachtventilatie. Het sturen op wenselijk gedrag kost weinig en heeft vaak een groot effect.
3. Stel duidelijke regels op voor aanvragen voor Zelf Aangebrachte Voorzieningen (ZAV), zodat bewoners zelf verkoelende maatregelen kunnen nemen. Zorg ervoor dat deze voldoen aan kwaliteitseisen. Ondersteun huurders van appartementencomplexen met bijvoorbeeld een colectieve inkoopregeling en eenonderhoudsabonnement.
4. Vergroen de omgeving. Wijken met veel sociale huurwoningen zijn relatief vaak versteend en worden daardoor sneller warm. Samen met bewoners kun je acties organiseren en aansluiten bij het NK Tegelwippen, Straatboer of Struikroven. Dit verlaagt de omgevingstemperatuur en verbetert de leefbaarheid in de wijk.
5. Zorg dat je in beeld hebt welke woningen of complexen het grootste risico op oververhitting hebben. Dit kun je bijvoorbeeld doen met het NKWK Hittelabel. Ook is het raadzaam om klachten van huurders over te warme woningen te registreren, waardoor je (op termijn) beter inzicht krijgt in waar hittestress het meeste voorkomt.

De Alliantie ontwikkelde een aanpak waarbij ze niet alleen kijkt naar de technische staat van de woning, maar ook naar het gebruik ervan. Voor het ontwikkelen van beleid rond klimaatadaptatie, waaronder hittestress, maakt de corporatie gebruik van het Framework Climate Adaptive Buildings. Daarmee brengt De Alliantie omgevingsfactoren in beeld en bepaalt ze in hoeverre het vastgoed of de bewoner gevoelig is voor hitte. ‘We zijn begonnen met een inventarisatie van woningen met een hoog risico op hittestress’, zegt Iris van de Beek, senior adviseur strategie en beleid van De Alliantie, op de site van Aedes. ‘Gezien de omvang van ons bezit is het aantal woningen met een hoog of zeer hoog risico goed te overzien.’ 

Raam 's nachts open en zonwering

Om meer grip te krijgen op de risico’s van hittestress, heeft De Alliantie een pilot uitgevoerd met vier woningcomplexen, representatief voor het bezit van de corporatie. In samenwerking met Wageningen University en bouwfysisch adviseur BBA zijn simulaties gedaan om te bepalen wanneer het in woningen te warm wordt – en wat er gebeurt als je maatregelen toepast.

In veel gevallen bleken zogeheten 'passieve maatregelen' voldoende om oververhitting te voorkomen. Denk aan goede ventilatie en zonwering. Maar dan moeten bewoners daar wel mee overweg kunnen, benadrukt Van de Beek. ‘Je kunt van ouderen of zieken niet verwachten dat ze een moeilijk bereikbaar raampje open doen. Uiteraard kun je ook helpen, bijvoorbeeld een raam zodanig aanpassen dat het inbraakveilig is, zodat bewoners het ’s nachts open kunnen laten staan.’

Volgens Van de Beek groeit het besef rond hittestress merkbaar. De Alliantie overlegt met de gemeente Amsterdam en de Amsterdamse Federatie van Woningcorporaties over mogelijke gezamenlijke aanpakken. Ook wordt meegedacht over een subsidieregeling voor zonwering. ‘Het gaat hier niet alleen om de staat van onze woningen, maar ook om de gezondheid van onze huurders,’ zegt Van de Beek. ‘Dat maakt dit onderwerp hoe dan ook urgent.’ (ND)

Dit artikel is een herplaatsing en verscheen eerder op 30 juni 2025.
 

Lees ook: ‘Gemeente Amsterdam heeft onvoldoende aandacht voor gevolgen klimaatverandering’

Aedes-voorzitter Liesbeth Spies drukt de regering voor het zomerreces nog een keer op het hart dat bij ongewijzigd beleid de woningcorporaties de Nationale Prestatieafspraken (NPA) niet kunnen nakomen. Spies: ‘Beslissingen over de toekomst maken we nu. Stel corporaties nú in staat de beslissingen te nemen om de doelen te halen die we met alle partijen hebben afgesproken. Wie kiest voor 100.000 woningen per jaar, moet ook kiezen voor de middelen en maatregelen die daarvoor nodig zijn. Het Rijk kan voor investeringscapaciteit zorgen door de winstbelasting (Vpb) voor corporaties af te schaffen. We vragen niet om meer geld, maar willen alleen geen onterechte belasting betalen. Het is de enige logische oplossing die het Rijk weinig kost en veel oplevert, want €1 minder belasting zorgt voor €30 investeringsruimte. Die komt geheel ten goede aan alle mensen die wachten op een fijne en betaalbare woning."

In een kamerbrief van begin juni erkent minister Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) dat de investeringscapaciteit onder druk blijft staan, ook na de maatregelen uit het regeerakkoord. Daarin is onder meer 250 miljoen euro per jaar vrijgemaakt voor het verlichten van de vennootschapsbelasting. Ook mogen de corporaties niet-DEAB fondsen aanwenden voor sociale woningbouw – min of meer en sigaar uit eigen doos. 

Volgens Aedes is dat bij lange na niet genoeg en dreigt in 2027 een gat van € 20-25 miljard als alle plannen opnieuw worden doorgerekend. Onder meer door stijgende energieprijzen, hogere bouwkosten, extra benodigde middelen voor bijvoorbeeld doorstroomlocaties voor statushouders, hogere eisen aan verduurzaming en oplopende rente als gevolg van de oorlog in Iran. Huiswerk voor het kabinet dus, zegt Aedes, willen er op Prinsjesdag oplossingen zijn.

Erik Gerritsen, directievoorzitter van Ymere, pleitte in NUL20 onlangs op voor het geheel afschaffen van de winstbelasting. Dat geld gaat wat hem betreft meteen naar nieuwbouw en onderhoud. En volgens hem hoeft dat de schatkist niets te kosten. “Gebruik de btw die we extra betalen op nieuwbouw en onderhoud om het gat te dichten. Dan heb je als rijk niet alleen een sluitende begroting, maar ook goed onderhouden woningen en nieuwbouw." (ND)

Ruim een kwart van de 1.273.000 huishoudens in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zou de komende twee jaar graag verhuizen. Of dat gaat lukken, valt te bezien. De vraag naar sociale huurwoningen en koopwoningen in de MRA is de afgelopen twee jaar namelijk toegenomen, terwijl het aanbod ongeveer gelijk is gebleven. Dat blijkt uit Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2025 (WIMRA), waarvan het tweede deel net is verschenen. Daarin zijn vraag en aanbod vergeleken aan de hand van woonwensen en verhuizingen. Het WIMRA wordt uitgevoerd in opdracht van de Metropoolregio Amsterdam en het Platform Corporaties Metropoolregio Amsterdam.

Betaalbaarheid

Het is niet alleen het aanbod dat knelt, maar de betaalbaarheid. De kloof tussen de prijzen van koopwoningen en inkomens is de afgelopen twee jaar opnieuw wijder geworden. Hoewel zestig procent van de huishoudens, gestimuleerd door stijgende overwaardes, het liefst zouden verhuizen naar een koopwoning, steeg ook de vraag naar sociale huurwoningen. Die komt mede op het conto van het groeiende aantal starters. 

Volgens Anne-Jo Visser, directeur van het Platform Corporaties Metropoolregio Amsterdam, moet het aanbod van sociale huurwoningen in de MRA flink omhoog om in de buurt te komen van de vraag. "Een aantal gemeenten in de regio draagt daar goed aan bij, maar ongeveer de helft heeft de afgelopen jaren helemaal geen sociale huurwoningen gebouwd. Ook zij moeten hun verantwoordelijkheid nemen voor een groter aanbod van betaalbare huurwoningen." (ND)

Het deel van hun inkomen dat huurders uitgeven aan huur, de zogenoemde 'woonquote', daalt al jaren. Huurders van corporatiewoningen waren in 2024 gemiddeld 24,6 procent van hun inkomen kwijt aan woonlasten, tegen 30 procent voor huurders in de vrije sector. Bij eigenwoningbezitters ging met 16,3 procent het minst op aan wonen. Starters in een particuliere huurwoning hadden de hoogste woonlasten in verhouding tot hun inkomen. Voor alle groepen lag de woonquote iets lager dan een jaar eerder, blijkt uit de meest recente cijfers van het CBS. Dat komt doordat het inkomen sneller is gestegen dan de huur.

De meeste grote corporaties, zoals Rochdale, Stadgenoot, Ymere en Eigen Haard maakten in maart en april bekend wat de huurstijgingen dit jaar worden; ze dienen dat voor 1 mei van het jaar te doen; de stijgingen gaan in per 1 juli. Ze volgen daarbij de wet en inkomensgegevens van de Belastingdienst (voor huurders met een hoger inkomen, mag de huur iets meer stijgen). De maximale huurverhoging wordt elk jaar van rijkswege bepaald op basis van inflatie- of cao-loonontwikkeling. Huurders in de sociale huursector gaan vanaf 1 juli 2026 maximaal 4,1 procent meer huur betalen. In de middenhuur ligt dit maximum op 6,1 procent en in de vrije sector op 4,4 procent. 

Huurders dienen er ook zelf op letten dat de huur nooit hoger wordt dan wat de woning volgens het woningwaarderingsstelsel maximaal waard is, waarschuwt !Woon. Volgens de stichting schrikken veel huurders van de maximale verhoging van 6,1 procent voor middenhuur, maar is dat niet altijd terecht, omdat lang niet iedereen op dat maximum uitkomt. Overigens vragen ook de corporaties hun huurders zelf het puntenstelsel eveneens in de gaten te houden en tijdig (voor 1 juli) bezwaar te maken als men meent te veel te moeten betalen. (ND)

De Rotterdamse ontwikkelaar GetYourKikx heeft de tender voor kavel 2C in het Kenniskwartier van de Zuidas gewonnen met het plan SCALA. Het gebouw omvat 73 huurwoningen: 60 betaalbare middenhuurappartementen en 13 vrije sectorwoningen. Daarnaast krijgt het complex een levendige commerciële plint, een groene binnengevel en een passage die de straat verbindt met een binnenhof.

SCALA markeert de entree van het Kenniskwartier. Het gebouw verrijst op de hoek van de Gustav Mahlerlaan en de Hildegard von Bingenstraat, naast de projecten Stepstone, The Pulse en de nog te realiseren woongebouwen Benten (studentenhuisvesting) en Ceci (vrije sectorwoningen) op het Oostelijk Ontwikkelveld van de Amsterdamse Zuidas.

Buitenruimten en natuurinclusief ontwerp

MoederscheimMoonen Architects ontwerpt het multifunctionele SCALA. Studio RAP doet het ontwerp voor de keramieken plint. Ook Copijn Landschapsarchitecten, IMd Raadgevende Ingenieurs, De Groene Jongens en KVMC zijn bij het project betrokken.

Het gebouw biedt een breed woningaanbod, variërend van twee- en driekamerappartementen tot hoekwoningen en maisonnettes. Op de eerste verdieping komen gedeelde voorzieningen voor bewoners, waaronder een gemeenschappelijke huiskamer en een co-workingruimte.

Aan de binnenzijde van het gebouw komt het Florence Pricehof, een groene binnentuin met een gevelbeplanting die zich over meerdere verdiepingen uitstrekt. Het ontwerp bevat diverse natuurinclusieve elementen, zoals nestkasten voor vogels en vleermuizen. De zonnepanelen worden deels geïntegreerd in de gevel, waardoor op het dak extra ruimte ontstaat voor vergroening, waterberging en andere klimaatadaptieve maatregelen.

Volgens de huidige planning start de bouw in 2028. De oplevering van SCALA staat gepland voor 2030. (DB)

Image

Woningcorporatie De Alliantie heeft een draagvlakmeting onder bewoners van vijf flats in de Amsterdamse Molenwijk gedaan. 76% van de bewoners stemde in met het plan voor onderhoudswerkzaamheden en verbeteringen. Daarmee kunnen de werkzaamheden van start.

De 400 woningen in de flats Handmolen, Paltrok, Rosmolen, Schipmolen en Watermolen zijn meer dan 50 jaar oud. De woningen moeten nodig verbeterd en verduurzaamd worden. Samen met een projectgroep van huurders heeft De Alliantie het projectplan Aanpak Molenwijk opgesteld. Begin dit jaar konden de bewoners stemmen op het plan. Met een draagvlak van meer dan 70% wordt het plan uitgevoerd.

Verduurzaming voor de toekomst

Het onderhoud en de verduurzaming bestaan onder andere uit het verbeteren van de isolatie, het plaatsen van nieuwe kozijnen, het verbeteren van de ventilatie en maatregelen voor brandveiligheid. Bovendien kunnen bewoners kiezen of zij elektrisch willen koken. Het gebouw wordt niet volledig gasvrij. 

Er is modelwoning beschikbaar gesteld zodat bewoners kunnen zien welke verbeteringen zij kunnen verwachten, deze woning bevindt zich aan de Rosmolen 8. De eerste werkzaamheden starten in het najaar van 2026. Bewoners kunnen tijdens de werkzaamheden in hun woning blijven. (DB)

De gemeenteraad van Hilversum heeft het geactualiseerde Stedenbouwkundig Plan Sportpark 2026 vastgesteld. Daarmee komt 5,6 miljoen euro beschikbaar voor de eerste fase van de herontwikkeling van het Arenapark, het gebied rond station Hilversum Sportpark. De gemeente wil het huidige kantorengebied transformeren tot een woon-werkwijk met ruimte voor sport, onderwijs en gezondheid.

Het oorspronkelijke stedenbouwkundig plan werd in 2023 opgesteld door VenhoevenCS. Daarin staat de transformatie van het monofunctionele kantorengebied naar een multifunctionele wijk centraal, met veel aandacht voor groen en gezondheid.

Het Arenapark heeft bovendien een historische band met de Olympische Spelen van 1928. Die geschiedenis krijgt volgens de gemeente een prominente plek in de nieuwe wijk. Naast woningen en werkplekken komt er ruimte voor sportvoorzieningen en een innovatiedistrict gericht op sport en gezondheid.

De gemeente kondigde eerder al aan dat in het gebied een multifunctioneel sportcomplex komt met onder meer een zwembad, sporthallen en een indooratletiekbaan. De zogenoemde Sportparkbuurt moet volgens de gemeente uitgroeien tot de sportiefste wijk van Hilversum.

Eerste fase van start

Met de actualisatie van het stedenbouwkundig plan kan de gemeente beginnen met het bouwrijp maken van de eerste fase van het gebied. Dat betreft onder meer de aanleg van openbare ruimte en de ontwikkeling van de eerste kavels.

“Dit is een volgende belangrijke stap in de ontwikkeling van de buurt, waar niet alleen gewoond wordt maar ook ruimte is voor sporten, studeren, werken en ondernemen,” zegt wethouder Jacqueline Kalk in reactie op het besluit van de gemeenteraad.

Centrale rol voor station en langzaam verkeer

Station Hilversum Sportpark krijgt een belangrijke functie binnen de nieuwe gebiedsontwikkeling. Om de wijk beter bereikbaar en veiliger te maken voor voetgangers en fietsers, komt er een onderdoorgang bij het station. ProRail werkt mee aan de plannen.

De aanleg van de onderdoorgang staat gepland voor 2033 of 2034.

Volgens het stedenbouwkundig plan verdwijnen parkeerplaatsen uit de openbare ruimte. Nieuwe parkeerplekken moeten binnen de afzonderlijke bouwontwikkelingen op de kavels worden opgelost. De gemeenteraad heeft daarvoor extra compensatie beschikbaar gesteld. (DB)

De Nieuwe Meent heeft de publieksprijs gewonnen van de Amsterdamse Architectuurprijs (AAP) 2026. De prijs werd woensdagavond uitgereikt tijdens een feestelijke avond in Studio Wieman. Het project is ontworpen door Time to Access in samenwerking met Office Raumplan, in opdracht van Vereniging de Nieuwe Meent, de bewoners van het pand.

Reactie Nieuwe Meent tijdens de uitreiking: "Ik hoop dat door de winst van De Nieuwe Meent, dit project een voorbeeld kan zijn voor het creëren van een betaalbare eerlijke stad."

De publieksjury is onder de indruk van de sterke gemeenschapszin die het project uitstraalt, zo is te lezen in het juryrapport. Bewoners betrekken de buurt actief bij de programmering, gaan zelf langs bij buurtbewoners en een bewoner bleek zelfs het noodcontact te zijn van iemand uit de omgeving. "De community, het cafeetje erbij en al die deuren die gewoon openstaan, gaf mij echt een familiegevoel," aldus een jurylid. Ook het doorzettingsvermogen van de initiatiefnemers krijgt lof: "Als je kijkt naar opdrachtgeverschap en doorzettingsvermogen, dan verdient De Nieuwe Meent echt een Oscar."

De publieksjury is bovendien zeer te spreken over hoe de architect, Time to Access en Office Raumplan, door flexibel te ontwerpen vorm heeft gegeven aan een ruimte waar iedereen zich prettig voelt.

De Amsterdamse Architectuurprijs wordt jaarlijks georganiseerd door architectuurcentrum Arcam en bekroont het beste gebouw dat in het voorgaande jaar binnen de gemeentegrenzen van Amsterdam is opgeleverd. De vakjury kende de prijs dit jaar toe aan de Universiteitsbibliotheek UvA, ontworpen door MVSA Architects in samenwerking met Buro van Stigt.

Het publieksjuryrapport en vakjuryrapport zijn te lezen op de website van Arcam. (SvdT)

De Raad van State, het hoogste rechtsorgaan van het land, heeft deze week groen licht gegeven voor de bouw van 120 sociale huurwoningen aan de Badhuisweg op het Zaaneiland in Zaanstad. De twee woontorens komen op de plek van een voormalig kantoorpand van Rochdale dat in 2024 is gesloopt.

De uitspraak van de Raad van State heeft een lange aanloop gekend. In een persbericht schrijft de woningcorporatie: “Al in 2021 informeerde Rochdale de omwonenden per brief dat alle stappen van het participatietraject zorgvuldig waren doorlopen en dat de bouw naar verwachting eind 2022 zou beginnen.” De Zaane gemeenteraad van Zaanstad stemde in september 2023 in met het gewijzigde bestemmingsplan voor Badhuisweg 1 op ‘het Eiland’ in Zaandam.

Die planning werd echter niet gehaald. Eerder werd al bezwaar gemaakt tegen de sloop van het kantoorpand. Bij de nieuwbouwplannen vreesden een aantal bewoners parkeer- en verkeersoverlast en vonden zij de woontorens te groot voor de omgeving. 

De eerste schets van Rochdale voor hoogbouw dateert al van 2005. Uiteindelijk duurt het tot 2017 voordat de nieuwbouwplannen aan de Badhuisweg concreter worden: Rochdale, eigenaar van de locatie, wil het leegstaande kantoorgebouw (met leegstandsbeheer) slopen en er een wooncomplex ontwikkelen. Door bezwaren van eilandbewoners liep het project vele jaren vertraging op en kwam de zaak uiteindelijk in januari 2026 voor bij de Raad van State. Op 11 februari besloot deze nu definitief dat de bouw mag doorgaan en kan Rochdale dus starten met de ontwikkeling. “De werkzaamheden hebben in totaal bijna tien jaar geduurd, met vijf jaar aan procedures, maar we zijn blij dat we nu eindelijk verder kunnen”, aldus Pim de Ruiter van Rochdale.

De 120 woningen zijn bedoeld voor starters en doorstromers. Een deel wordt gereserveerd voor alleenstaande moeders die begeleiding krijgen van welzijnsorganisatie Per Mens. Wanneer de bouw precies start, is nog niet bekend.
 

Studenten die wonen in de achthonderd tijdelijke woningen van Student Experience aan de Antonio Vivaldistraat op de Zuidas kunnen daar een jaar langer blijven. Oorspronkelijk zou de locatie op 31 augustus 2026 sluiten, maar dat is nu uitgesteld tot 1 juli 2027.

De verlenging is mogelijk doordat het werkterrein voor de bouw van Kavel J in de woonbuurt Ravel anders wordt ingedeeld, schrijft de gemeente Amsterdam in een persbericht. Hierdoor is het stuk grond waarop de studentenwoningen staan pas later nodig. De demontage van de woningen start in de zomer van 2027 en wordt begin 2028 afgerond.

Wethouder Steven van Weyenberg (Woningbouw) zegt in het persbericht: “Er is een groot tekort aan woonruimte voor studenten, dus het is fijn dat we na de Spinozacampus I en II en Riekerhaven ook deze tijdelijke studentenwoningen kunnen verlengen. De achthonderd woningen blijven een heel collegejaar langer beschikbaar voor studenten. Ook voor de buurt Ravel, die in ontwikkeling is, is het positief dat deze studenten hier langer kunnen blijven.”

Ravel

Vanaf het eerste kwartaal van 2028 wordt het terrein geschikt gemaakt voor de bouw van Kavel J, het eerste van twee nieuwe gebouwen op deze plek. Met de bouw van deze sociale huurwoningen wordt een volgende stap gezet in de realisatie van de buurt Ravel. Een verdere verlenging van de tijdelijke studentenwoningen is volgens de gemeente niet mogelijk.

Nieuwe afspraken 

Eerder dit jaar stemde de gemeenteraad in met een motie om nieuwe afspraken te maken over studenten- en jongerenhuisvesting. In 2024 werd in Amsterdam geen enkele studentenwoning in aanbouw genomen. In onderstaande link is meer te lezen over de plannen voor een hernieuwd convenant.

Zaanstad kent een hoge bouwproductie. Binnen enkele jaren gaat de gemeente richting 75.000 woningen, ruim dertig procent meer dan rond de eeuwwisseling. Zal de nieuwe gemeenteraad die snelheid willen volhouden? GroenLinks-PvdA geeft het verminderen van de woningnood de hoogste prioriteit, maar vindt kritische partijen tegenover zich. Bij ROSA gaat het helemaal niet om zoveel mogelijk bouwen, de VVD wil niet dat het bedrijfsleven wordt belemmerd door woningbouwambities en DZ pleit ook voor het beter benutten van de bestaande voorraad. 
In Zaanstad draait de woningproductie op volle toeren. De plaatselijke nieuwssite De Orkaan houdt alle bouwactiviteiten in de gaten. In 2026 mag de oplevering worden verwacht van meer dan duizend woningen. Nieuwe projecten zijn in aantocht; over één tot twee jaar komen er nog eens meer dan duizend woningen bij. Bovendien wordt aan de voorbereiding van meer dan twintig woningbouwprojecten gewerkt, goed voor vijfduizend woningen. Woningbouw gaat langzaam. De uitbreiding van de afgelopen jaren is vooral te danken aan de inspanningen van voormalig PvdA-wethouder Songul Mutluer en haar voorganger en partijgenoot Jeroen Olthof.

Welke ambitie mag van de komende gemeenteraad worden verwacht? Het politieke landschap in Zaanstad is met 15 fracties meer dan ooit versnipperd en wordt gekenmerkt door aanhoudende conflicten en kinnesinne. Ook fusiepartij GroenLinks-PvdA werd daar afgelopen jaar mee geconfronteerd. De keuze voor lijsttrekker Eylem Köseoglu was aanleiding voor vier raadsleden en twee wethouders, waaronder GL-wethouder Wessel Breunesse van Ruimtelijke Ordening, om de politieke arena voortijdig te verlaten. De stevige kritiek van Köseoglu op de aanpak van ondermijning in Zaandam-Oost, een stadsdeel met veel corporatiewoningen, speelt daarbij een rol. Tegenstanders verwijten haar steun te verlenen aan maffiapraktijken.

GroenLinks-PvdA

De samenvoeging op links kan ertoe leiden dat GL-PvdA de grootste fractie in die sterk versnipperde raad wordt. Wat wil die fusiepartij op gebied van wonen? De strijd tegen woningnood krijgt de hoogste prioriteit. Woningzoekenden moeten zo snel mogelijk een eigen geschikte en betaalbare plek kunnen vinden, schrijft Eylem Köseoglu. Daarom moet de stad nog meer vaart maken met woningbouw. De rood-groenen willen met voorrang bouwen voor starters, gezinnen, ouderen en mensen met een zorgvraag. Ook benadrukt haar partij de samenhang tussen wonen, mobiliteit, groen, leefbaarheid en veiligheid. Daarbij vraagt GroenLinks-PvdA respect voor het landschap en het eigen karakter van (lint-)dorpen en wijken. Tegelijkertijd liegen de ambities er niet om; de komende vijftien jaar verlangt de fusiepartij de bouw van 15.000 tot 20.000 woningen. Van nieuwbouw voor alleen hogere inkomens kan geen sprake zijn. De inzet is gericht op 40% sociale huurwoningen, 40% middeldure huur- en koopwoningen en maximaal 20% dure woningen. Mochten projectontwikkelaars in negatieve zin van die verdeling willen afwijken, dan moeten zij een bijdrage leveren aan een gemeentelijk fonds voor de bouw van extra sociale huurwoningen. 
De drie woningcorporaties (Rochdale, ZVH en Parteon) zijn onmisbare bondgenoten, aldus GroenLinks-PvdA. Zij worden gestimuleerd om zoveel mogelijk betaalbare huurwoningen te bouwen en bestaande woningen te verduurzamen. Maar corporatiewoningen mogen niet verkocht, of alleen onder strikte voorwaarden vervreemd. Corporaties krijgen bovendien een grotere rol in het middensegment. Om dergelijke woningen goedkoper te maken, staat de gemeente garant voor corporatieleningen. Ook kiest de partij van Köseoglu voor actieve grondpolitiek, zelfbewoningsplicht, beperking van toeristische verhuur en uitbreiding van opvanglocaties voor daklozen. 

POV

De regionale Partij voor Ouderen en Vrijheid (POV) – bij de verkiezingen in 2022 de grootste partij – wijdt slechts enkele regels aan het woningtekort. Lijsttrekker Harrie van der Laan, in het huidige college wethouder Wonen, vindt wel dat iedereen betaalbaar en passend moet kunnen wonen. ‘Wij geloven dat wonen een fundamenteel recht is dat prioriteit moet krijgen, ongeacht economische omstandigheden. Daarom zetten wij ons ervoor in om te voorkomen dat er bezuinigd wordt op woningbouw, onderhoud van woonwijken en de kwaliteit van de leefomgeving’, aldus het verkiezingsprogramma. Bij nieuwbouwprojecten verlangt POV voldoende betaalbare huurwoningen, zorgwoningen en woonvormen voor ouderen en gehandicapten. Ook moeten leegstaande gebouwen vaker een woonbestemming krijgen. 

VVD

De woningbouw zit muurvast, meent lijsttrekker en raadslid Stephanie Onclin. De Zaanse VVD wil daarom gericht bouwen voor starters, gezinnen en ouderen. Binnenstedelijk bouwen en bouwen aan de randen zijn nodig om de doorstroming te bevorderen. Concreet wil de VVD inzetten op negen punten. Meer betaalbare (midden)huur- en koopwoningen. Bij nieuwbouw kan het sociale segment beperkt blijven tot maximaal tien procent. Zaanse jongeren krijgen voorrang bij toewijzing. De liberalen hechten ook veel waarde aan snellere vergunningprocedures, het toestaan van woningsplitsing in landelijk gebied, verbetering van de doorstroming onder meer door de bouw van Knarrenhofjes en inzet op dubbel grondgebruik. Boven scholen en andere voorzieningen moeten vaker woningen worden gebouwd. Al is de behoefte aan nieuwbouw nog zo groot, van woningbouw op bedrijventerreinen kan naar de mening van de VVD geen sprake zijn. 

DZ

Democratisch Zaanstad (DZ) - al meer dan twintig jaar lokaal actief – erkent dat de gemeente de afgelopen jaren veel heeft gedaan om het woningtekort te verminderen, maar lijsttrekker en raadslid Juliétte Esmée Rot vindt dat toch niet voldoende. De woningnood blijft hoog. Starters, jonge gezinnen en senioren ondervinden dagelijks hoe moeilijk het is om een passende woning te vinden. DZ kiest daarom voor een bredere aanpak; naast nieuwbouw - in een evenwichtige mix van sociale huur, middenhuur en betaalbare koop - moet er de komende vier jaar meer aandacht uitgaan naar de werking van de huidige woningmarkt. En het beter benutten van bestaande woningen. ‘Wij staan voor gezond verstand. Bouwen waar nodig, en slimmer omgaan met wat we al hebben’, aldus het verkiezingsprogramma.
DZ kiest voor een actieve leegstandsaanpak en het sneller herbestemmen van kantoren, winkels en voorzieningen, panden die hun functie hebben verloren, naar wonen. Kraken is uit den boze en dient hard aangepakt. Ook waarschuwt DZ voor de gevolgen van toenemende vergrijzing. Daarom is het belangrijk de ontwikkeling van nieuwe woonconcepten voor ouderen te stimuleren en burgerinitiatieven, als de komst van Knarrenhofjes, te ondersteunen. En DZ wil het erfpachtstelsel structureel herzien en de ongelijkheid tussen erfpachters van voor 2007 en van daarna wegnemen.

ROSA

De Zaanse politieke vereniging ROSA, in 1995 opgericht door een groep jonge mensen die actief was in onder meer de milieu-, vredes-, mensenrechten- en kraakbeweging en sinds 1998 vertegenwoordigd in de gemeenteraad, hecht veel waarde aan klimaat- en milieuproblemen en bescherming van erfgoed, maar vindt ook dat de wooncrisis niet ondergesneeuwd mag raken. Lijsttrekker Hans Kuyper, al elf jaar raadslid, kiest voor binnenstedelijk bouwen; hij trekt een duidelijke ‘groene grens rond de huidige bebouwing’’. Ook is ROSA kritisch over bouwaantallen. ‘We laten ons niet door wie dan ook opdringen dat we tien- tot twintigduizend woningen moeten bouwen’, aldus het verkiezingsprogramma. Het gaat die partij om kwaliteit, niet om aantallen. Oudere bedrijventerreinen kunnen wel getransformeerd tot plekken waar wonen en werken samengaan. En om ‘Zaanstad leefbaar, gezond en veilig’ te houden moet de ontwikkeling tot forenzen- gemeente, lees de instroom van steeds meer mensen uit Amsterdam, gestopt. 
 

De Raad van State, het hoogste rechtsorgaan van het land, heeft deze week groen licht gegeven voor de bouw van 120 sociale huurwoningen aan de Badhuisweg op het Zaaneiland in Zaanstad. De twee woontorens komen op de plek van een voormalig kantoorpand van Rochdale dat in 2024 is gesloopt.

De uitspraak van de Raad van State heeft een lange aanloop gekend. In een persbericht schrijft de woningcorporatie: “Al in 2021 informeerde Rochdale de omwonenden per brief dat alle stappen van het participatietraject zorgvuldig waren doorlopen en dat de bouw naar verwachting eind 2022 zou beginnen.”

Die planning werd echter niet gehaald. Eerder werd al bezwaar gemaakt tegen de sloop van het kantoorpand. Bij de nieuwbouwplannen vreesden een aantal bewoners parkeer- en verkeersoverlast en vonden zij de woontorens te groot voor de omgeving.

Door de bezwaren liep het project jaren vertraging op en kwam de zaak uiteindelijk in januari 2026 voor bij de Raad van State. Op 11 februari besloot deze dat de bouw mag doorgaan en mag Rochdale dus starten met de ontwikkeling. “De werkzaamheden hebben in totaal bijna tien jaar geduurd, met vijf jaar aan procedures, maar we zijn blij dat we nu eindelijk verder kunnen”, aldus Pim de Ruiter van Rochdale.

De 120 woningen zijn bedoeld voor starters en doorstromers. Een deel wordt gereserveerd voor alleenstaande moeders die begeleiding krijgen van welzijnsorganisatie Per Mens. Wanneer de bouw precies start, is nog niet bekend.
 

Het Centraal Planbureau (CPB) roept de overheid op tot fundamentele en consistente keuzes in het woningmarktbeleid. In het rapport Perspectief op de woningmarkt schetst het CPB vier richtinggevende maatregelen om de problemen aan te pakken. Steeds meer huishoudens hebben geen woning, geen passende woning of geen betaalbare woning. Met dit denkkader wil het CPB structuur aan brengen in het debat over de woningmarkt en de gevolgen van beleidskeuzes beter inzichtelijk maken. De kernboodschap: maak consistente en fundamentele keuzes in het woningmarktbeleid.

Waarom lukt het niet om de problemen op de woningmarkt op te lossen? Volgens het CPB is het noodzakelijk om de woningmarkt als geheel te beschouwen om te begrijpen waarom de problemen aanhouden. De analyse richt zich enerzijds op de verdeling van woningen en anderzijds op de totstandkoming van het woningaanbod.

De woningmarkt als een ladder

Om de werking van de woningmarkt te duiden, gebruiken de onderzoekers de metafoor van een ladder. Hoe hoger op de ladder, hoe kwalitatiever de woning en aantrekkelijker de locatie. Iedereen wil zo hoog mogelijk op de ladder komen. De positie op de ladder wordt onder andere bepaald door beleid, inkomen en vermogen. Daarnaast bestaan verschillende vormen van steun zoals de hypotheekrenteaftrek, huurtoeslag of sociale huur in het algemeen. Deze analyse vormt de basis voor de aanbevelingen.

Vier aanbevelingen

Perspectief op de woningmarkt biedt vier aanbevelingen voor de overheid om het woningmarktbeleid beter te structuren.

1. Beschouw de woningmarkt in samenhang
   De sectoren sociale huur, vrije huur en koop beïnvloeden elkaar. Een maatregel in een segment kan leiden tot een waterbedeffect in andere segmenten. Effectief beleid vraagt daarom om een sectoroverstijgende benadering.
2. Bouw steunmaatregelen af
   Niet iedere aandachtsgroep hoeft een eigen steunmaatregel te krijgen. Maatregelen om outsiders op de woningmarkt te helpen lijken weinig effectief. Het kan beter zijn om de voordelen van insiders, zoals de hypotheekrenteaftrek, geleidelijk af te bouwen.
3. Kies locaties voor betaalbaar wonen
   De overheid moet bepalen in hoeverre binnenstedelijk bouwen haalbaar blijft voor de realisatie van betaalbare woningen. Duidelijke keuzes over waar betaalbare woningbouw plaatsvindt, zijn noodzakelijk.
4. Maak de woningmarkt flexibeler
   De woningmarkt is erg onvoorspelbaar: vraag en aanbod lijken snel te veranderen en ook demografische ontwikkelingen zijn onzeker. Het CPB adviseert daarom kortere procedures, makkelijker aanpasbaar maken van bouwplannen en een stabiel beleid en investeringsklimaat.

Politieke randvoorwaarden

Opvallend is dat enkele ontwikkelingen buiten de analyse zijn gebleven. Zo is niet gekeken naar nieuwe woonvormen zoals wooncoöperaties. Ook de invloed van CO₂-uitstoot, de stikstofproblematiek en netcongestie, factoren die de woningbouw kunnen vertragen, zijn niet meegenomen. Dit zijn politieke randvoorwaardelijke keuzes waar het CPB in het rapport geen uitspraak over doet.

De boodschap aan het nieuwe kabinet Jetten I is duidelijk, maak scherpe keuzes en blijf daarbij. (DB)