Het nieuwste rapport van NLR - in opdracht van het ministerie van Infrastructuur - over wereldwijde luchtvaartinnovatie is een mooi voorbeeld van technocratisch wensdromen. De inhoud heeft echter weinig op met de realiteit in de sector.

Bron

“Een pijnlijke paradox”, noemt Chris der Salm het. Hij is franchisenemer van De Hypotheker in Amstelveen. “Er staan aanzienlijk meer woningen te koop, maar voor modale inkomens wordt het steeds moeilijker een woning te kopen,” zegt hij.  “Vooral de alleenstaande Jan Modaal dreigt buiten de boot te vallen. Voor deze groep huizenkopers is gemiddeld slechts 1,2 procent van het woningaanbod bereikbaar. Ook tweeverdieners leveren voor het eerst in twee jaar terrein in, doordat het extra woningaanbod de hoge huizenprijzen en gestegen hypotheekrente niet kan compenseren. We moeten daarom niet alleen meer huizen bouwen, maar vooral betaalbare woningen die aansluiten bij wat mensen met een modaal inkomen verantwoord kunnen financieren. Zolang de vraag naar huizen het aanbod ruimschoots overtreft, blijft de opwaartse druk op de huizenprijzen onverminderd groot.”

Hoewel het woningaanbod in Nederland in één jaar tijd met 14 procent is toegenomen, is het vinden van een woning voor huizenkopers met een modaal inkomen onverminderd moeilijk, volgens zijn organisatie.

Opvallend

In een jaarlijks onderzoek brengt De Hypotheker per regio in kaart hoeveel woningen beschikbaar zijn voor alleenstaanden en tweeverdieners met een modaal inkomen. Voor een alleenstaande met een modaal inkomen is gemiddeld slechts 1,2 procent van het totale woningaanbod beschikbaar, tegenover 2,1 procent in 2025. Ook voor tweeverdieners geldt dat de kansen op een woning zijn verslechterd. Het woningaanbod voor deze groep huizenkopers daalt van 35,9 procent in 2025 naar 32,2 procent in 2026. “Dat is opvallend, omdat er aanzienlijk meer woningen te koop staan”, vindt de Hypotheker.’

Middeninkomens

Ondanks het grotere woningaanbod en de stijgende salarissen is het voor middeninkomens moeilijker geworden om een woning te kopen. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek bedroeg de gemiddelde verkoopprijs van een bestaande woning in juni 496.235 euro, ongeveer 4 procent meer dan een jaar eerder. Hoewel de prijsstijging afvlakt, blijft deze groter dan de toename van het modale inkomen. Het modale inkomen is door het Centraal Planbureau voor 2026 geraamd op 48.000 euro bruto per jaar, een stijging met ongeveer 3 procent in één jaar tijd. Volgens berekeningen van De Hypotheker** kan een alleenstaande met dit inkomen maximaal 213.542 euro lenen. Daarmee is de maximale leencapaciteit met 1.541 euro gedaald ten opzichte van vorig jaar. Voor tweeverdieners met een gezamenlijk inkomen van 88.000 euro ligt de maximale hypotheek op 406.133 euro, tegenover 400.608 euro in 2025. Tegelijkertijd is de hypotheekrente in één jaar tijd met bijna 0,4 procentpunt gestegen, wat invloed heeft op de maximale leensom. Ook het grotere woningaanbod – dat in een jaar tijd toenam van 75.000 naar 87.000 woningen (mede door de verkoop van voormalige huurwoningen na de invoering van de Wet Betaalbare Huur) biedt onvoldoende verlichting. De huizenprijzen stijgen nog altijd harder dan wat modale inkomens extra kunnen lenen, waardoor hun mogelijkheden om een woning te kopen per saldo verder zijn verslechterd.

Alleenstaande ‘Jan Modaal’

De positie van alleenstaanden met een modaal inkomen is niet verbeterd ten opzichte van vorig jaar. Zij maken in de provincies Limburg (4,9 procent), Zeeland (4,3 procent) en Groningen (3,7 procent) de meeste kans om een geschikte woning te vinden. In Flevoland (0,1 procent), Utrecht en Noord-Holland (beiden 0,3 procent) en Noord-Brabant (0,4 procent) is de keuze voor een alleenstaande met een modaal inkomen vrijwel nihil. Ook in de grote steden zijn de kansen beperkt. In Rotterdam (2,3 procent) zijn deze kansen het grootst, terwijl in Amsterdam (0,1 procent) en Eindhoven (0,4 procent) een betaalbare woning vrijwel onvindbaar is.

 

Tweeverdieners

Bij een stel met vrijwel een dubbel modaal inkomen is de situatie ten opzichte van vorig jaar ook verslechterd. Vorig jaar kwamen zij nog in aanmerking voor 35,9 procent van het woningaanbod. Dit is gedaald naar 32,2 procent, nog geen derde van het totale aantal te koop staande woningen. In Groningen (54,9 procent) en Limburg (51 procent) is meer dan de helft van het woningaanbod voor deze groep bereikbaar. Ook in Friesland (46,6 procent) en Zeeland (46,1 procent) ligt dit aandeel relatief hoog. In Utrecht (20,1 procent), Noord-Holland (24,3 procent) en Noord-Brabant (26,7 procent) geldt dit voor circa een kwart van het woningaanbod. In de grote steden scoren Rotterdam (45,9 procent) en Den Haag (39,2 procent) het hoogst, terwijl Amsterdam (19,8 procent) en Utrecht (20,3 procent) het laagst scoren. Vorig jaar was in Utrecht nog 33 procent van de koopwoningen bereikbaar voor een stel met een modaal inkomen. Door prijsstijgingen tot 9 procent op jaarbasis, de hoogste toename in de grote steden, zijn veel woningen te duur geworden voor ‘Jan Modaal’.

Het uit voornamelijk ondernemers bestaande Stadsfonds (foto) zegt nu waarin ‘ondernemingen, organisaties en instellingen’ te ondersteunen om hen tot gezamenlijk investeren in Amstelveen te verleiden. Het fonds bestaat nu anderhalf jaar en heeft on die tijd 42 initiatieven gerealiseerd. Het eerste jaar nam de gemeente dat voor haar rekening, maar de bedoeling is dat het geld komt uit extra inkomsten die komen uit de een verhoging van de OZB voor op bedrijfspanden van ondernemingen.

“De ondersteunde projecten laten zien wat samenwerking tussen verschillende sectoren concreet kan betekenen voor Amstelveen”, zegt stadsfondsmanager Darshan Sloot.

Levendig

Daaronder worden investeringen in groen, verlichting en evenementen verstaan, want die maken winkelgebieden aantrekkelijker en zorgen voor ‘meer levendigheid en verblijfskwaliteit’, zegt het Stadsfonds Amstelveen.  “In het Oude Dorp zorgde de introductie van herbruikbare glazen tijdens evenementen voor ruim 80 procent minder afval. De Circulaire Pop-up in het Stadshart brengt ondernemers, inwoners en duurzame initiatieven samen rond circulair ondernemen.” Andere projecten investeren in talent, ontmoeting en verbinding, waarbij een uitvoering van het VU-Orkest voor ruim duizend basisschoolleerlingen als voorbeeld wordt genoemd. Ook het door de Ondernemersvereniging Amstelveen (OA) in de markt gezette programma Amstelveen NEXT voor ondernemers zou er zonder het Stadsfonds (en de Rabobank) niet geweest zijn. Het gaat volgens het fonds om de ‘de economie van morgen’. Ook initiatieven als Kunst in de Wijk en de KPMG Lentemarathon dragen bij aan ontmoeting, beweging en levendigheid in de stad, zegt het fonds. “Voor mij zit de kracht van het Stadsfonds in de combinatie van economische en sociale impact”, zegt Darshan Sloot. “Een aantrekkelijk winkelgebied is goed voor zowel de ondernemers als de inwoners en bezoekers. Sport, cultuur en evenementen zorgen voor beweging, ontmoeting en levendigheid. Het Stadsfonds is de aanjager van deze sectoroverstijgende initiatieven en maakt het mogelijk.”

Oproep

Ondernemers, instellingen en organisaties met nieuwe goede ideeën voor Amstelveen kunnen tot 1 september een aanvraag indienen. Initiatieven waarbij verschillende partijen of sectoren samenwerken worden aangemoedigd. Een aanvraag moet een collectief belang dienen, door meerdere partijen worden gedragen en bijdragen aan economische groei en sociale verbondenheid en/of aan het vestigingsklimaat en de leefbaarheid van Amstelveen. Cofinanciering is vereist en minimaal één van de betrokken partijen ‘moet OZB voor een niet-woning betalen’ is de eis. Bij de beoordeling wordt onder meer gekeken naar impact en bereik, samenwerking, cofinanciering, lokale besteding en toekomstbestendigheid. www.stadsfondsamstelveen.nl of stadsfondsmanager@stadsfondsamstelveen.nl.