De vliegindustrie heeft zich jarenlang proberen te verschuilen achter lobbypraatjes over schonere motoren en duurzame groei, maar een nieuw medisch position paper over ultrafijnstof rond luchthavens blaast dat verhaal in één klap weg.
Voor de derde keer roepen op 13 september honderden internationale organisaties op om nachtvluchten te verbieden. De eis spreekt rechtstreeks de vliegindustrie aan, die zich al decennia boven de samenleving verheven voelt.
Minister Vincent Karremans (VVD) erkent dat luchtvaart ongezonde lucht, hinder en slaapverstoring veroorzaakt. Hij erkent dat kerosinemotoremissie kankerverwekkend is. En erkent dat de beschikbare kennis onvoldoende is om gezondheidsschade uit te sluiten.
KLM Cityhopper viert op 12 september haar 60-jarig bestaan. Wat in 1966 begon als de Nederlandse Luchtvaart Maatschappij (NLM), met twee gehuurde Fokker-vliegtuigen en enkele binnenlandse routes, is uitgegroeid tot een onmisbare schakel binnen het KLM-netwerk. Met 58 vliegtuigen, ruim 80 bestemmingen en meer dan 350 dagelijkse vluchten verbindt KLM Cityhopper Europa met de wereld via Schiphol.
KLM Cityhopper vervult een belangrijke rol in de hubfunctie van Schiphol. Jaarlijks vervoert zij zo'n 11 miljoen passagiers naar bestemmingen verspreid over het continent. Passagiers vanuit heel Europa reizen met KLM Cityhopper naar Amsterdam voor aansluitingen op intercontinentale vluchten van KLM. Tegelijkertijd worden reizigers vanuit de hele wereld via Schiphol verbonden met meer dan tachtig Europese bestemmingen. Zo draagt KLM Cityhopper bij aan de wereldwijde bereikbaarheid van Nederland en het uitgebreide routenetwerk van de KLM-organisatie. In de laatste seizoenen werden onder meer Biarritz, Exeter, Dubrovnik, Ljubljana, Cork, Jersey, Santiago de Compostela en Oviedo aan het netwerk toegevoegd.
"Zestig jaar geleden begon KLM Cityhopper als een kleine regionale luchtvaartmaatschappij. Vandaag de dag zijn we een essentiële schakel binnen het KLM-netwerk en een belangrijke verbinder van Europa met de wereld. Die groei is vooral te danken aan de inzet en betrokkenheid van onze medewerkers. Met dezelfde ondernemende en innovatieve geest bouwen we verder aan de toekomst van regionale luchtvaart," aldus Maarten Koopmans, Managing Director KLM Cityhopper.
Geschiedenis
KLM Cityhopper vindt haar oorsprong in de NLM, die in 1966 werd opgericht om snelle verbindingen te bieden tussen verschillende regio's in Nederland. In de daaropvolgende decennia groeide het netwerk gestaag uit naar bestemmingen in Europa. Na de toevoeging van de naam Cityhopper in 1976, de fusie met NetherLines in 1991 en de integratie van KLM UK, ontstond KLM Cityhopper.
Proeftuin voor innovaties
KLM Cityhopper is een kleinere en slagkrachtige organisatie, waar regelmatig innovaties getest worden voor de bredere KLM-organisatie. Daarmee vervult deze een voortrekkersrol op het gebied van operationele optimalisatie, duurzaamheid en nieuwe werkwijzen. Bijvoorbeeld de introductie van VR-trainingen voor piloten van KLM Cityhopper, een waardevolle en duurzame trainingsvorm als aanvulling op de reguliere trainingen in de simulator en op de route. Een ander voorbeeld is OptiClimb, een applicatie die helpt het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot tijdens de klimfase van de vlucht te verlagen. Op basis van vluchtgegevens zoals gewicht, weer, toesteltype en route geeft OptiClimb de cockpitbemanning een snelheidsadvies om de kruishoogte zo efficiënt mogelijk te bereiken.
Daarnaast neemt KLM Cityhopper voor het vierde jaar deel aan The Aviation Challenge en worden nieuwe oplossingen getest op het gebied van kunstmatige intelligentie, duurzame brandstoffen, gewichtsreductie, vermindering van voedselverspilling en elektrificatie van de grondoperatie.
Stille, zuinige en efficiënte vloot
KLM Cityhopper blijft zich richten op de verdere ontwikkeling van regionale luchtvaart. De komende jaren ligt de focus op verdere netwerkoptimalisatie, de toevoeging van nieuwe bestemmingen en een moderne, efficiënte en duurzame vloot. Na tientallen jaren met vliegtuigen van de Nederlandse fabrikant Fokker te hebben gevlogen, koos de maatschappij in 2008 voor de Embraer-vloot, die vandaag de dag de ruggengraat vormt van de operatie. De nieuwste generatie Embraer E195-E2-toestellen is een van de stilste, zuinigste en efficiëntste passagiersvliegtuigen van deze tijd.
De eerste Airbus A350 van KLM heeft de afgelopen week twee testvluchten gemaakt. Daarmee komt de levering van het vliegtuig, dat later deze maand wordt verwacht, weer een stap dichterbij. Het toestel krijgt de naam De Nachtwacht, naar het wereldberoemde schilderij van Rembrandt, en wordt ingezet naar Toronto, Montreal, Kilimanjaro, Dar es Salaam, Nairobi en Zanzibar.
De column van Daan Lenderink is een goed voorbeeld van hoe de luchtvaartsector zichzelf graag ziet: als een trotse VOC-vloot die door ruwe politieke zeeën wordt belaagd, als een schip dat alleen maar hoeft te blijven varen om de toekomst te bereiken. Maar de werkelijkheid is minder romantisch.
De MRS kampt met een interne crisis. Het lijkt erop dat de organisatie haar eigen gekozen leden tot last is gaan zien.
De Senaat kreeg in april jongstleden een avond lang te horen hoe de overheid zijn eigen luchtvaartbeleid heeft laten ontsporen, hoe Schiphol de wet naar zijn hand zet, en hoe de ILT toegeeft dat ze nauwelijks kan handhaven.
Vijftien jaar lang vloog Schiphol volgens het Nieuwe Normen‑ en Handhavingstelsel. Politiek afgesproken, bestuurlijk ingevoerd, operationeel toegepast, maar nooit juridisch vastgelegd. De omgeving leefde daardoor in een soort niemandsland waarin de hinder explosief toenam en de rechtsbescherming volledig verdween.
Een nieuw rapport van onderzoeksbedrijf CE Delft legt bloot hoe de overheid zes jaar lang heeft gedaan alsof er gewerkt werd aan klimaatregels voor de luchtvaart, terwijl er in werkelijkheid niets is vastgelegd, niets is geborgd en niets is afgedwongen.
KLM-baas Marjan Rintel schildert op LinkedIn een dreigend toekomstbeeld: landen om ons heen investeren, hubs groeien, en als Nederland niet meedoet, dan verdwijnt onze welvaart.
De Britse overheid is op heterdaad betrapt op het wegstoppen van een wetenschappelijk rapport over vliegherrie dat niet in het luchtvaartbeleid past.
In de nieuwe hoger‑beroepschriften van Eindhoven en Rotterdam Airport staan geen zuivere juridische argumenten, maar het zijn frontale aanvallen op de natuurwet zelf. Landsadvocaat De Brauw probeert de Habitatrichtlijn te verbuigen tot een soort vliegveldvriendelijke uitzonderingswet.
Groningen Airport Eelde is opnieuw het toneel van een bestuurlijke dwaling. Terwijl Rijkswaterstaat in Noord‑Nederland het onderhoud aan wegen moet uitstellen omdat het geld op is, trekt hetzelfde Rijk wél dertien miljoen euro uit voor infrastructuur rond een luchthaven die al jaren krimpt.
Brussel laat zien wat er gebeurt wanneer een overheid het luchtruim boven woonwijken uitlevert aan de luchtvaartsector: mensen worden ziek, wanhopig, slapeloos, angstig, en uiteindelijk zelfs gedwongen hun huizen te verlaten.
De ILT heeft drie luchtvaartmaatschappijen een last onder dwangsom opgelegd omdat zij het verbod op nachtvluchten met lawaaiige toestellen simpelweg aan hun laars lappen.
Schiphol zit op het dossier stikstof muurvast. Juridisch gezien is er geen enkele kans dat het vliegveld op de huidige schaal kan blijven voortbestaan. Want de 'zuiniger' toestellen van Marjan Rintel veroorzaken juist veel meer stikstofuitstoot.
Minister Jaimie van Essen (D66) schreef op 24 augustus een brief aan de Tweede Kamer waarin hij probeert goed te praten dat de luchtvaartsector in 2026 simpelweg zonder natuurvergunningen opereert. Het is niet meer dan juridische acrobatiek, wachtend op een ongeluk.
Zijn vliegtuigen echt “stiller” geworden? En wat kunt u doen als u overlast ervaart? Voor Joris Gerritsen en Peter Hesp uit Amstelveen zijn dat de vragen die veel omwonenden bezighouden. Als bewonersvertegenwoordigers van het gebied rond de Buitenveldertbaan binnen de MRS zetten zij zich ervoor in dat de ervaringen van omwonenden worden gehoord. Hun belangrijkste boodschap: Blijf uw stem uiten, want juist bewonerskennis maakt het verschil.
Stillere vliegtuigen? Bewoners kijken naar de praktijk
De luchtvaartsector benadrukt regelmatig dat vliegtuigen steeds ‘stiller’ worden. Joris en Peter erkennen dat moderne toestellen technisch minder geluid produceren dan oudere vliegtuigen. Maar ze benadrukken dat van stil(ler) geen sprake is en ook nooit zal zijn. Ze noemen het dan ook liever minder lawaaiige toestellen en voor bewoners draait het natuurlijk niet om een cijfer op papier.
“Als een vliegtuig overkomt en je moet je gesprek stilleggen, dan maakt een paar decibel minder voor veel mensen weinig verschil”, is de ervaring die zij vaak in hun omgeving horen. Volgens hen moet daarom niet alleen worden gekeken naar technische geluidsreductie, maar vooral naar wat mensen daadwerkelijk ervaren in huis, in de tuin of tijdens hun nachtrust. Juist daarom vindt de MRS het belangrijk dat ervaringen van bewoners naast metingen worden gelegd. Er wordt door de overheid vooral beleid gemaakt met cijfers uit berekeningen en jaargemiddelden. Dan tellen de stille periodes ook mee. Geluidsmetingen geven waardevolle informatie, maar vertellen niet het hele verhaal. De dagelijkse werkelijkheid van omwonenden hoort volgens hen net zo goed mee te wegen.
Een stem voor bewoners rond Schiphol
Joris en Peter wonen allebei graag in Amstelveen. Ze waarderen het groen, de voorzieningen en de betrokkenheid van mensen in hun wijk. Hun inzet komt niet voort uit een afkeer van vliegen, maar uit de wens om wonen en luchtvaart beter in balans te brengen.
Binnen de MRS zien zij hoe bewoners uit alle gebieden rond Schiphol hun kennis en ervaringen bundelen. Daardoor ontstaat een krachtig en breed beeld van wat er leeft in de regio. Volgens hen is dat precies de meerwaarde van de MRS: bewoners krijgen een herkenbare plek waar hun ervaringen worden verzameld en onder de aandacht worden gebracht van overheid en luchtvaartsector. Wat daarbij absoluut helpt is dat de MRS een formele status heeft als adviesorgaan voor de minister/politiek.
Waarom bewoners kritisch blijven op beloftes
In het interview gebruiken Joris en Peter de term ‘schiphollen’. Daarmee bedoelen zij dat er volgens hen in het verleden vaak beloftes zijn gedaan over minder overlast, terwijl bewoners die verbetering niet hebben teruggezien in hun dagelijkse leefomgeving. Zij pleiten daarom voor een aanpak waarbij niet de belofte centraal staat, maar het resultaat. Wat verandert er daadwerkelijk voor bewoners? En merken mensen thuis ook verschil? Volgens hen ontstaat vertrouwen vooral wanneer afspraken ook worden worden nagekomen. De bewoners in Amstelveen missen een overheid die gehoor wil geven aan de wens om de leefbaarheid onder de vliegroutes te beschermen. Wat wordt voorrang gegeven; de groei van het aantal vliegbewegingen of de kwaliteit van wonen?
Wat kunnen omwonenden zelf doen?
De twee bewonersvertegenwoordigers hebben een duidelijke oproep aan omwonenden: blijf betrokken en communiceer over de overlast. Dat kan op verschillende manieren. Door hinder te melden, ervaringen te delen met buurtgenoten, deel te nemen aan bewonersbijeenkomsten of aan te sluiten bij lokale bewonersorganisaties. Ook kunnen bewoners signalen doorgeven aan de MRS, zodat deze ervaringen worden meegenomen in gesprekken met overheid, Schiphol en andere betrokken partijen. “Een melding is meer dan een klacht”, vinden zij. “Het helpt zichtbaar te maken wat er in de omgeving gebeurt.” Juist wanneer bewoners hun ervaringen delen, ontstaat een beter beeld van de effecten van het vliegverkeer op de leefomgeving.
Balans zoeken voor een leefbare toekomst
Wat Joris en Peter uiteindelijk willen bereiken is dat bewoners zich gehoord voelen en merken dat hun ervaringen serieus worden meegenomen. Niet door tegenover elkaar te staan, maar door samen te zoeken naar een goede balans tussen een luchthaven en een prettige leefomgeving.
Hun boodschap aan omwonenden is daarom positief en duidelijk: u staat er niet alleen voor. Via bewonersorganisaties en de MRS kunnen ervaringen, ideeën en zorgen worden gedeeld. Hoe meer bewoners zich laten horen, hoe beter zichtbaar wordt wat er leeft rondom Schiphol en hoe sterker de stem van de omgeving kan doorklinken in de besluitvorming.
Wat kunnen bewoners zelf doen? Sluit je aan bij een lokale bewonersorganisatie
Bewoners in en rond Amstelveen kunnen zich aansluiten bij lokale bewonersorganisaties waar inwoners elkaar informeren, acties organiseren en gezamenlijk optrekken richting overheid en Schiphol. Daarnaast benadrukken zij het belang van deelname aan bewonersbijeenkomsten en het delen van ervaringen binnen de wijk, zodat het geluid van omwonenden sterker en beter georganiseerd wordt. Ook is het van belang om overlast actief te blijven melden. Volgens de bewonersvertegenwoordigers zijn meldingen belangrijk omdat ze zichtbaar maken hoeveel hinder er daadwerkelijk wordt ervaren. Zij noemen daarvoor onder meer platforms zoals Vliegherrie.nl.
Het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. (CieMER) over het milieueffectrapport (MER) van Rotterdam The Hague Airport is de ontmaskering van een door-en-door-verrot dossier. Het vliegveld presenteert zijn MER als een zorgvuldig opgebouwd fundament voor een nieuw luchthavenbesluit, maar de commissie trekt de pijlers nu in één beweging weg.
Log in