Bonaire‑vonnis legt tijdbom onder de luchtvaart – en terecht
Het Greenpeace-vonnis over Bonaire is geen exotische voetnoot in het Nederlandse klimaatbeleid, maar een juridische aardverschuiving die de vliegindustrie frontaal raakt.
Het Greenpeace-vonnis over Bonaire is geen exotische voetnoot in het Nederlandse klimaatbeleid, maar een juridische aardverschuiving die de vliegindustrie frontaal raakt.
De gemeenteraad van Aalsmeer heeft een afwegingskader vastgesteld waarmee juridische stappen tegen Schiphol niet langer worden uitgesloten. Dat is een duidelijke koerswijziging. Gastauteur Ronald Fransen legt uit.
De rechtbank Noord-Holland heeft bepaald dat Schiphol geen extra verplichtingen krijgt om de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen te verminderen. Een van de grootste vervuilers van Nederland hoeft voorlopig niets extra’s te doen om kankerverwekkende stoffen terug te dringen.
Schiphol bouwt een parallelle werkelijkheid waarin het over royale, juridisch verankerde rechten zou beschikken. In die fictieve wereld is de luchthaven nooit beperkt, nooit gereguleerd en nooit gehouden aan de grenzen die voor iedere andere sector wél gelden.
De rechtsstrijd tussen omwonenden van Schiphol en de Nederlandse Staat is in een beslissende fase beland. Waar de rechtbank Den Haag in maart 2024 al oordeelde dat de Staat jarenlang heeft gefaald in zijn plicht om burgers te beschermen, laat het hoger beroep zien dat dit falen dieper, structureler en hardnekkiger is dan velen vermoedden.
Vrijgegeven documenten over Lelystad Airport laten zien dat de Nederlandse overheid jarenlang bereid was de natuurwetgeving te verbuigen om een politiek prestigeproject overeind te houden.
Twee interne formatiedocumenten van het ministerie van Infrastructuur geven een politieke röntgenfoto van een sector die al jaren op omvallen staat, en van een overheid die dat liever niet hardop zegt.
Het ministerie van Infrastructuur presenteert de nieuwe grenswaarden voor Schiphol als een stap richting betere rechtsbescherming voor omwonenden. Maar het is vooral een zorgvuldig geconstrueerde papieren werkelijkheid die weinig te maken heeft met de dagelijkse hinder rond de luchthaven.
KLM steunt de oproep in het Wennink-rapport ‘De route naar toekomstige welvaart’ aan de overheid om te investeren in een nationaal SAF-fonds. Met dit fonds kan Nederland de productie van alternatieve vliegtuigbrandstoffen (SAF) versnellen en betaalbaarder maken om zo de verduurzaming van de luchtvaart te stimuleren. Versnelling is alleen mogelijk als overheid en sector de handen ineenslaan en de overheid een actievere rol pakt. KLM roept de politiek op om dit advies over te nemen.
KLM omarmt de aanbevelingen en conclusies uit het Wennink-rapport over het belang van luchtvaart als randvoorwaarde voor het behoud van de welvaart en innovatieve ecosystemen in Nederland. Luchtvaart en Schiphol zijn van vitaal belang voor ons verdienvermogen: zij verbinden Nederland met de wereld en zijn essentieel voor handel, werkgelegenheid en onze internationale positie. Daarom moeten we samen investeren in een toekomstbestendige sector en deze niet beperken of extra belasten met nationale lasten. Dit zou onze internationale concurrentiepositie en onze internationale verbondenheid – die zo belangrijk is voor onze welvaart in Nederland – beschadigen.
KLM investeert fors in schoner, stiller en zuiniger vliegen. SAF is momenteel, naast vlootvernieuwing, één van de meest effectieve manieren om de CO₂-uitstoot van de luchtvaart te verlagen: minimaal 65% minder uitstoot over de volledige levenscyclus vergeleken met fossiele kerosine. KLM mengt jaarlijks meer SAF bij dan het Europese mandaat vereist en is een langdurige afnameverplichting aangegaan voor realisatie van de eerste Nederlandse fabriek die zich volledig richt op productie van SAF in Delfzijl. Maar om de gezamenlijke ambitie van 14% SAF bijmenging in Nederland in 2030 te realiseren, moeten alternatieve brandstoffen sneller betaalbaar en breed beschikbaar worden in Nederland. Net als bij wind- en zonne-energie kan de overheid het verschil maken door te investeren in de toekomst van duurzame luchtvaart.
Met een nationaal SAF-fonds naar “SAF Made in Holland”
De oprichting van een nationaal SAF-fonds sluit aan bij de Europese plannen om verduurzaming van brandstoffen te versnellen, het Sustainable Transport Investment Plan (STIP), én maakt SAF Made in Holland mogelijk. Een nationaal SAF-fonds richt zich wat KLM betreft op:
1. Maak SAF betaalbaar voor luchtvaartmaatschappijen
Zorg dat luchtvaartmaatschappijen SAF daadwerkelijk kunnen gebruiken door het prijsverschil met fossiele kerosine te overbruggen via een stimuleringsfonds, waardoor duurzame keuzes aantrekkelijker worden. Op basis van actuele prijzen kan met een jaarlijkse investering van 60 miljoen al 1% SAF extra bijgemengd worden.
2. Versnel productie & beschikbaarheid grondstoffen
Verbeter de toegang tot duurzame grondstoffen voor SAF-productie en verwijder belemmeringen voor versnelde bouw van SAF-infrastructuur. Zo kan Nederland grote stappen zetten in opschaling van eigen productie.
3. Investeer in innovatie van (e)SAF & word Europees koploper
Ondersteun de ontwikkeling van nieuwe (e)SAF-technologieën en neem het voortouw in Europese innovatie-initiatieven. De overheid heeft hierin inmiddels een eerste stap gezet door deelname aan een Europese pilot binnen het STIP-programma.
Het nationaal SAF-fonds kan worden gefinancierd uit opbrengsten van de huidige nationale vliegbelasting. Zo kunnen Nederland en de Nederlandse luchtvaart koploper worden in de opschaling van alternatieve luchtvaartbrandstoffen én blijven de nationale ambities voor 14% SAF bijmenging in 2030 haalbaar.
