Uit een nieuwe analyse in ESB blijkt duidelijk dat het Nederlandse luchtvaartbeleid geen samenhangend pakket van maatregelen is, maar een verzameling tegenstrijdige prikkels die elkaar neutraliseren.
Het Bewoners Aanspreekpunt Schiphol (BAS) raakt opnieuw meldingen kwijt, presenteert cijfers die niet kloppen, corrigeert die stilletjes en blijft ondertussen in persberichten en interviews volhouden dat de omgeving “minder hinder” ervaart dankzij “stillere vliegtuigen”.
Schiphol en KLM hebben vandaag een overeenkomst ondertekend voor de verplaatsing van de KLM-vrachtactiviteiten van Schiphol-Centrum naar het vrachtgebied aan de andere kant van de Kaagbaan en de verplaatsing van KLM-cateringactiviteiten naar Schiphol-Noord. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in de vernieuwing van de luchthaven en de uitvoering van het Masterplan Schiphol-Centrum.
In het Masterplan staat hoe Schiphol zich de komende 25 jaar gaat ontwikkelen tot een kwalitatieve luchthaven in balans met de omgeving. Dit doet Schiphol voor een betere passagierservaring, goede arbeidsomstandigheden en betere service aan luchtvaartmaatschappijen. Tegelijkertijd werkt Schiphol aan verstilling en verduurzaming.
Met deze overeenkomst maken Schiphol en KLM drie ontwikkelingen mogelijk. Ten eerste komt er ruimte voor de vliegtuigvloot van de toekomst, met nieuwe opstelplaatsen voor grotere, bredere vliegtuigen. Ten tweede wordt de ontwikkeling van de nieuwe Terminal Zuid mogelijk gemaakt. Deze nieuwe terminal zorgt ervoor dat Schiphol de benodigde ruimte biedt aan het groeiende aantal reizigers. En ten slotte investeren KLM en Schiphol hiermee gezamenlijk in een versterkte luchtvrachtsector voor Nederland.
Meer ruimte, comfort en kwaliteit
De verplaatsing van de KLM-gebouwen geeft Schiphol de ruimte om verder te vernieuwen. Ook verbetert de bereikbaarheid van de luchthaven. De capaciteit van de huidige terminal is ontoereikend voor het huidige aantal reizigers en door de inzet van grotere vliegtuigen wordt verwacht dat het aantal reizigers op Schiphol verder zal groeien. Met de nieuw te bouwen Terminal Zuid, en met de A-pier die volgend jaar in gebruik wordt genomen, biedt Schiphol die benodigde ruimte en comfort voor reizigers.
Schiphol werkt eraan dat de luchthaven en alle activiteiten op de grond in 2030 90% minder uitstoot hebben dan in 2019. Mede door nieuwe gebouwen gasloos en volgens de laatste duurzaamheidsinzichten te bouwen.
Modern en centraal vrachtgebied
In lijn met de strategische doelen, investeert Schiphol ook in de toekomst van de vrachtsector. De KLM-gebouwen verhuizen naar het nieuw te ontwikkelen vrachtloods Vracht 15 in Schiphol-Zuidoost. Hier ontstaat een modern, centraal ingericht en goed bereikbaar vrachtgebied met meer ruimte voor efficiëntie, goede arbeidsomstandigheden en duurzame oplossingen. Ook de gebouwen van KLM Catering Services en Topside verhuizen naar nieuwe locaties op Schiphol.
Vervolgstappen
Nu deze overeenkomst is ondertekend, starten Schiphol en KLM met de volgende fase van het project. Op korte termijn begint het ontwerptraject voor het nieuwe vrachtgebouw in Schiphol-Zuidoost. Hiervoor loopt momenteel de aanbesteding voor architecten. Verder worden verschillende projecten opgestart om de verplaatsing van de activiteiten, de ontwikkeling van Schiphol-Centrum en het nieuwe vrachtgebied mogelijk te maken.
Op 29 mei hebben CFO Bas Brouns namens KLM en CFO Robert Carsouw namens Royal Schiphol Group de definitieve overeenkomst ondertekend voor de verplaatsing van een aantal KLM-locaties, waaronder KLM Catering Services, Topside en onze Cargo-gebouwen. Zo kan Schiphol dit deel van de luchthaven verder ontwikkelen en ruimte maken voor passagiers, operatie en nieuwe voorzieningen.
Voor ons biedt het gelegenheid om modernere werkomgevingen te creëren die passen bij hoe we vandaag en in de toekomst werken.
Over deze intentieovereenkomst hebben wij op 21 november 2025 een nieuwsbericht geplaatst: Plannen voor herontwikkeling Schiphol bieden kansen voor KLM
Uit een nieuwe Kamerbrief over de natuurvergunningen van de vliegvelden blijkt dat minister Jaimi van Essen (LVVN) gewoon doorgaat met het vertragingsbeleid van zijn voorgangers. Alles om te voorkomen dat de vliegvelden ook maar een strobreed in de weg wordt gelegd.
KLM was in 2009 medeoprichter van SkyNRG en is sinds het begin nauw betrokken bij de ontwikkeling van de SAF-markt. De fabriek zal vanaf 2028 de eerste volumes SAF produceren. KLM heeft zich gecommitteerd aan een afname van minimaal 75.000 ton SAF per jaar, 75% van de totale productie van de fabriek. Dit komt neer op een commitment in verduurzaming van bijna 3 miljard euro. KLM speelt hiermee een belangrijke rol in het mogelijk maken van dit project.
KLM investeert al jaren in schoner, stiller en zuiniger vliegen. SAF is, naast vlootvernieuwing, één van de meest effectieve middelen om de CO₂-uitstoot van de luchtvaart substantieel te verminderen. Hoewel SAF tijdens de vlucht evenveel CO₂ uitstoot als fossiele kerosine, is de totale CO₂-impact (van productie tot verbranding) veel lager: SAF brengt minimaal 65% tot meer dan 90% minder CO2 met zich mee dan reguliere kerosine over de hele levenscyclus.
SAF is nu nog drie tot vier keer duurder dan fossiele kerosine. Deze fabriek is een belangrijke stap, maar om de SAF-productie sneller op te schalen, breder beschikbaar en betaalbaarder te maken is meer nodig. Het is daarom positief dat het nieuwe coalitieakkoord inzet op uitbreiding van alternatieve vliegtuigbrandstof en stimulering van de SAF-productie in Nederland. KLM roept de overheid op om samen te investeren in versnelling en opschaling van SAF, bijvoorbeeld via een nationaal SAF-fonds, zoals aanbevolen in het Wennink-rapport ‘De route naar toekomstige welvaart’. Het DSL-01 project laat zien dat het mogelijk is, maar onderstreept ook dat er meer van dit soort initiatieven nodig zijn om de Nederlandse doelstelling van 14% bijmenging in 2030 daadwerkelijk te realiseren.
De beleidsreactie op de Staat van de Luchtvaart 2026 laat een strategie zien die al jaren kenmerkend is voor I&W: een consequente keuze voor procedure boven bescherming, voor proces boven leefomgeving, en voor het behoud van luchtvaartcapaciteit boven het naleven van wettelijke normen.
De Maatschappelijke Raad Schiphol werd opgericht om bewoners eindelijk een volwaardige plek te geven in het luchtvaartbeleid. Na jaren van frustratie en wantrouwen moest de MRS het keerpunt worden: een onafhankelijke raad die de leefomgeving centraal stelt en de minister verplicht tot een inhoudelijke reactie.
Schiphol zet een volgende stap naar duurzamer en schoner taxiën. Sinds deze maand gebruikt de luchthaven samen met easyJet, Airbus en Menzies de eerste elektrische TaxiBot ter wereld. Wanneer de Polderbaan in gebruik is, brengt deze Airbus A320‑toestellen vanaf de gate naar de startbaan. De elektrische TaxiBot is een uitbreiding op de twee hybride TaxiBots die sinds 2022 Boeing 737-toestellen van KLM naar de Polderbaan brengen.
Schiphol zet de TaxiBot in op de Polderbaan omdat dit de baan is met de langste taxitijd. Daardoor kan de potentiële brandstofbesparing oplopen tot 65 procent. Minder kerosineverbruik betekent minder uitstoot van CO₂, stikstofoxiden (NOx) en (ultra)fijnstof. Die reductie is belangrijk voor het milieu en vooral beter voor de medewerkers in de grondoperatie. Minder uitstoot zorgt voor schonere lucht en minder geluid op het platform wat direct bijdraagt aan een veiligere, gezondere en fijnere werkplek.
Zo werkt de TaxiBot
De TaxiBot, van leverancier Smart Airport Systems, is een speciale trekker dat vliegtuigen met snelheden tot maximaal 23 knopen (42 km/u) van de gate naar de startbaan kan brengen. De piloot bestuurt de TaxiBot vanuit de cockpit en start de vliegtuigmotoren pas vlak voor vertrek op de startbaan. In de TaxiBot zit een medewerker die het voertuig na het loskoppelen terugrijdt naar de gate voor de volgende vlucht.
Opschaling en vervolgstappen
Schiphol beschikt momenteel over de enige elektrische TaxiBot ter wereld en gebruikt deze om praktijkervaring op te doen. Later dit jaar volgen er naar verwachting nog drie elektrische TaxiBots. Daarmee kan de inzet worden uitgebreid naar meer vliegtuigtypes. Schiphol werkt hiervoor aan de certificering met KLM Cityhopper voor de Embraer‑toestellen. Ook Transavia sluit binnenkort aan met haar Boeing 737‑vloot.
Waarom Schiphol hierin investeert
Schiphol is al meer dan een eeuw een plek waar reizen begint en Nederland wordt verbonden met de wereld. Tegelijkertijd bouwt de luchthaven elke dag aan een toekomst die beter in balans is met de omgeving. Samen met luchtvaartmaatschappijen, grondafhandelaren, Luchtverkeersleiding Nederland en Smart Airport Systems ontwikkelen we oplossingen die in de dagelijkse operatie het verschil maken, zoals de elektrische TaxiBot. Door te blijven investeren in innovatie en duurzamere vooruitgang, ook wanneer dat complexe stappen vraagt, werkt Schiphol aan een moderne, toekomstbestendige luchthaven met oog voor omwonenden, medewerkers en de kwaliteit van de leefomgeving. Meer over verduurzaming van de luchthaven en de luchtvaart: Schiphol | Op weg naar duurzamere luchtvaart
Het ministerie zegt dat het nieuwe luchthavenbesluit voor Rotterdam The Hague Airport een stap is richting balans tussen luchtvaart en leefomgeving. De vereniging BTV is het daarmee niet eens. Het besluit is juridisch wankel, wetenschappelijke inzichten worden genegeerd, en de leefomgeving van honderdduizenden mensen komt verder onder druk te staan.
Het Britse parlement heeft zojuist een nieuwe analyse gepubliceerd die de luchtvaartsector in Nederland opnieuw in verlegenheid brengt.
De routewijzigingen die LVNL per juni doorvoert, raken niet alleen de nachtrust van bewoners, maar ook de fundamenten van het Europese milieurecht.
In het luchtvaartdebat van afgelopen week gebruikte minister Karremans de termen balanced approach en fair balance alsof ze uitwisselbaar zijn. Alsof de ene procedurele EU‑verplichting automatisch voldoet aan de andere, veel zwaardere mensenrechtelijke toets.
Vanaf juni verandert de hinderverdeling rond Schiphol opnieuw ingrijpend. LVNL zegt dat de aanpassingen aan de vertrekroutes van Polderbaan en Kaagbaan noodzakelijke veiligheidsmaatregelen zijn, maar de gevolgen voor omwonenden zijn allesbehalve neutraal.
De Algemene Rekenkamer komt in het verantwoordingsonderzoek over 2025 tot een harde conclusie: het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat levert nog steeds geen overtuigend bewijs dat het luchtvaartbeleid daadwerkelijk effect heeft.
Een historische verbinding
De eerste vlucht vertrok op 21 mei 1946 vanaf Amsterdam en maakte tussenstops in Prestwick (Schotland) en Gander (Canada) voordat het toestel New York bereikte. Aan boord van deze Douglas C-54 Skymaster waren 32 passagiers. Met deze route legde KLM als eerste Europese luchtvaartmaatschappij een vaste verbinding met de Verenigde Staten en luidde zij een nieuw tijdperk in voor de transatlantische luchtvaart.
Tegenwoordig vliegen KLM en partner Delta Air Lines samen vier keer per dag tussen Amsterdam en New York. Vorig jaar vervoerde KLM op deze route bijna een half miljoen passagiers en ruim 17 miljoen kilo vracht. De verbinding is daarmee niet alleen van groot belang voor vakantiegangers en zakelijke reizigers, maar ook voor het vervoer van tijdkritische en hoogwaardige goederen, zoals farmaceutische producten, hightechapparatuur, mode- en luxeproducten, e-commercezendingen en industriële onderdelen. Daarnaast speelt de route een belangrijke rol in de logistieke keten voor bederfelijke goederen en andere specialistische vrachtstromen tussen Europa en Noord-Amerika. Via New York biedt KLM reizigers bovendien toegang tot een uitgebreid netwerk van bestemmingen in Noord-Amerika.
Pionieren als rode draad
De opening van de route was mede te danken aan de vasthoudendheid van Albert Plesman, grondlegger van KLM. Zijn inspanningen resulteerden erin dat KLM haar concurrenten voor was en als eerste Europese luchtvaartmaatschappij een lijndienst naar New York kon starten.
Die pioniersgeest is KLM altijd blijven kenmerken. In de decennia daarna zette de luchtvaartmaatschappij op de route naar New York achtereenvolgens nieuwe vliegtuigtypen in, van de Boeing 747 tot de Boeing 787 Dreamliner. Ook vandaag blijft KLM investeren in de vernieuwing van de vloot, met als doel schoner, stiller en zuiniger te kunnen vliegen.
Viering van het jubileum
Dit bijzondere jubileum viert KLM vandaag met partners, collega’s en passagiers in het museum The New York Historical. Hier wordt een exclusief Delfts Blauw miniatuurhuisje uitgebracht van The New York Historical. Dit is in een oplage van 300 exemplaren gemaakt en wordt alleen gedeeld met de aanwezigen op het evenement. Ook opent er vandaag een tijdelijke tentoonstelling in The New York Historical over de geschiedenis van de route en de langdurige band tussen Nederland en New York.
Ook Nederlands luchtvaartmuseum Aviodrome opent donderdag 21 mei de nieuwe expositie ‘De PH-TAR en de reis naar de nieuwe wereld’. Het luchtvaartmuseum staat hiermee stil bij tachtig jaar trans-Atlantische lijndiensten tussen Nederland en de Verenigde Staten. Aan de hand van historisch beeldmateriaal vertelt de expositie het verhaal van de eerste trans-Atlantische KLM-vlucht en laat zij zien hoe bijzonder de directe verbinding tussen Nederland en New York destijds was. Er staat bovendien een Douglas DC-4 in het kleurenschema van de PH-TAR, hetzelfde type toestel waarmee deze historische vlucht werd uitgevoerd, waarvan het interieur in oude glorie is hersteld. De expositie is te bezoeken vanaf vandaag tot eind 2027.
In het Nederlandse luchtvaartdebat draait het al jaren om dezelfde vraag: hoe kan een sector die grote maatschappelijke waarde heeft, maar ook aanzienlijke schade veroorzaakt, zich ontwikkelen binnen de grenzen van klimaat, gezondheid en leefomgeving?
Schiphol presenteert het nieuwe LVB 2026 als een stap naar duidelijkheid, maar uit de zienswijze van de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) blijkt vooral een pijnlijk patroon terug te keren: de leefomgeving blijft structureel het sluitstuk van het beleid.
Met de verzamelbrief van 15 mei probeert het ministerie de indruk te wekken dat de juridische fundamenten onder het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit stevig zijn. Maar je leest vooral een patroon van ontwijking, selectieve interpretatie en het wegdefiniëren van problemen die al jaren de rechtsbescherming van omwonenden ondermijnen.
Twee derde van de Nederlanders maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van vliegvakanties vanuit Nederland als de vliegbelasting stijgt. Daarnaast vindt 71 procent dat vliegvakanties bereikbaar moeten blijven voor mensen met een kleinere portemonnee. Dat blijkt uit representatief onderzoek van Markteffect onder ruim 1.000 Nederlanders. Voor ANVR is dat aanleiding om samen met KLM, TUI, Corendon en Transavia de campagne www.gelijkevliegtaks.eu te starten. De sector wil in Den Haag aandacht vragen voor de forse verhoging van de Nederlandse vliegbelasting, die vanaf 2027 oploopt tot het hoogste niveau binnen de EU.
De ANVR, branchevereniging van reisondernemingen, ziet dat betaalbaar reizen voor veel Nederlanders steeds verder onder druk komt te staan door stijging van de vliegbelasting. “Voor veel mensen is de jaarlijkse vakantie een belangrijk moment van ontspanning en samenzijn,” zegt directeur Frank Radstake van de ANVR. “Tegelijk lopen de kosten op. De Nederlandse vliegbelasting voor langeafstandsreizen stijgt van circa 30 euro nu naar 72 euro per ticket in 2027: een toename van 140 procent. Dat is een forse lastenverzwaring, zeker in vergelijking met de landen om ons heen.”
Zorgen bij brede groep vakantiegangers
De zorgen leven trouwens niet alleen bij mensen die vaak vliegen. Ook Nederlanders die een (paar) keer per jaar met het vliegtuig reizen, geven aan dat de verdere stijging van de vliegbelasting hun reisplannen beïnvloedt. Bijna twee derde van de ondervraagden verwacht dat vliegen voor ‘de gewone Nederlander’ te duur wordt als de vliegbelasting verder oploopt vanaf volgend jaar.
Ongelijkheid met omringende landen
Verduurzaming van de luchtvaart is noodzakelijk, en juist daarom moet dit volgens ANVR wel effectief en Europees afgestemd zijn. Grote nationale verschillen in belasting zetten vooral Nederlandse reizigers op achterstand. Dat verschil kan flink oplopen: voor een vliegreis naar Turkije is een gezin van vier vanaf 2027 ruim 190 euro kwijt aan alleen de vliegbelasting; in België betalen zij voor een vergelijkbare reis 40 euro.
“Vakantie moet niet alleen voor een kleine groep weggelegd zijn,” zegt Radstake. “Reizen draagt bij aan welvaart, ontspanning en welzijn. Bovendien is het van groot belang dat mensen familie en vrienden in het buitenland kunnen blijven bezoeken.”
Daarbij speelt bij veel Nederlanders een sterk gevoel van ongelijkheid ten opzichte van het buitenland. “Nederland krijgt vanaf 2027 de hoogste vliegbelasting binnen de EU. Dat betekent dat Nederlandse reizigers voor vergelijkbare vluchten aanzienlijk meer betalen dan reizigers die vertrekken vanaf luchthavens net over de grens,” zegt Radstake. “Dat verschil is voor veel consumenten niet zichtbaar, maar kan per ticket of per gezin flink oplopen.”
Marjan Rintel, CEO van KLM:
“Wij steunen de campagne gelijkevliegtaks.eu, omdat mensen straks te maken kunnen krijgen met een belastingverhoging op vliegen van 60% of zelfs 140%. Gezinnen zijn dan al snel honderden euro’s extra kwijt aan alleen de Nederlandse vliegbelasting. Met de hoogste vliegtaks van de EU in 2027 wordt de Nederlandse reiziger hard geraakt of vertrekt via luchthavens over de grens. Dat helpt het klimaat niet en als reizigers en bedrijven vertrekken, verdwijnen bestemmingen. Dit moet van tafel en de vliegbelasting moet in lijn worden gebracht met omringende landen.”
Log in