De Algemene Rekenkamer komt in het verantwoordingsonderzoek over 2025 tot een harde conclusie: het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat levert nog steeds geen overtuigend bewijs dat het luchtvaartbeleid daadwerkelijk effect heeft.
Een historische verbinding
De eerste vlucht vertrok op 21 mei 1946 vanaf Amsterdam en maakte tussenstops in Prestwick (Schotland) en Gander (Canada) voordat het toestel New York bereikte. Aan boord van deze Douglas C-54 Skymaster waren 32 passagiers. Met deze route legde KLM als eerste Europese luchtvaartmaatschappij een vaste verbinding met de Verenigde Staten en luidde zij een nieuw tijdperk in voor de transatlantische luchtvaart.
Tegenwoordig vliegen KLM en partner Delta Air Lines samen vier keer per dag tussen Amsterdam en New York. Vorig jaar vervoerde KLM op deze route bijna een half miljoen passagiers en ruim 17 miljoen kilo vracht. De verbinding is daarmee niet alleen van groot belang voor vakantiegangers en zakelijke reizigers, maar ook voor het vervoer van tijdkritische en hoogwaardige goederen, zoals farmaceutische producten, hightechapparatuur, mode- en luxeproducten, e-commercezendingen en industriële onderdelen. Daarnaast speelt de route een belangrijke rol in de logistieke keten voor bederfelijke goederen en andere specialistische vrachtstromen tussen Europa en Noord-Amerika. Via New York biedt KLM reizigers bovendien toegang tot een uitgebreid netwerk van bestemmingen in Noord-Amerika.
Pionieren als rode draad
De opening van de route was mede te danken aan de vasthoudendheid van Albert Plesman, grondlegger van KLM. Zijn inspanningen resulteerden erin dat KLM haar concurrenten voor was en als eerste Europese luchtvaartmaatschappij een lijndienst naar New York kon starten.
Die pioniersgeest is KLM altijd blijven kenmerken. In de decennia daarna zette de luchtvaartmaatschappij op de route naar New York achtereenvolgens nieuwe vliegtuigtypen in, van de Boeing 747 tot de Boeing 787 Dreamliner. Ook vandaag blijft KLM investeren in de vernieuwing van de vloot, met als doel schoner, stiller en zuiniger te kunnen vliegen.
Viering van het jubileum
Dit bijzondere jubileum viert KLM vandaag met partners, collega’s en passagiers in het museum The New York Historical. Hier wordt een exclusief Delfts Blauw miniatuurhuisje uitgebracht van The New York Historical. Dit is in een oplage van 300 exemplaren gemaakt en wordt alleen gedeeld met de aanwezigen op het evenement. Ook opent er vandaag een tijdelijke tentoonstelling in The New York Historical over de geschiedenis van de route en de langdurige band tussen Nederland en New York.
Ook Nederlands luchtvaartmuseum Aviodrome opent donderdag 21 mei de nieuwe expositie ‘De PH-TAR en de reis naar de nieuwe wereld’. Het luchtvaartmuseum staat hiermee stil bij tachtig jaar trans-Atlantische lijndiensten tussen Nederland en de Verenigde Staten. Aan de hand van historisch beeldmateriaal vertelt de expositie het verhaal van de eerste trans-Atlantische KLM-vlucht en laat zij zien hoe bijzonder de directe verbinding tussen Nederland en New York destijds was. Er staat bovendien een Douglas DC-4 in het kleurenschema van de PH-TAR, hetzelfde type toestel waarmee deze historische vlucht werd uitgevoerd, waarvan het interieur in oude glorie is hersteld. De expositie is te bezoeken vanaf vandaag tot eind 2027.
In het Nederlandse luchtvaartdebat draait het al jaren om dezelfde vraag: hoe kan een sector die grote maatschappelijke waarde heeft, maar ook aanzienlijke schade veroorzaakt, zich ontwikkelen binnen de grenzen van klimaat, gezondheid en leefomgeving?
Schiphol presenteert het nieuwe LVB 2026 als een stap naar duidelijkheid, maar uit de zienswijze van de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) blijkt vooral een pijnlijk patroon terug te keren: de leefomgeving blijft structureel het sluitstuk van het beleid.
Met de verzamelbrief van 15 mei probeert het ministerie de indruk te wekken dat de juridische fundamenten onder het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit stevig zijn. Maar je leest vooral een patroon van ontwijking, selectieve interpretatie en het wegdefiniëren van problemen die al jaren de rechtsbescherming van omwonenden ondermijnen.
Twee derde van de Nederlanders maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van vliegvakanties vanuit Nederland als de vliegbelasting stijgt. Daarnaast vindt 71 procent dat vliegvakanties bereikbaar moeten blijven voor mensen met een kleinere portemonnee. Dat blijkt uit representatief onderzoek van Markteffect onder ruim 1.000 Nederlanders. Voor ANVR is dat aanleiding om samen met KLM, TUI, Corendon en Transavia de campagne www.gelijkevliegtaks.eu te starten. De sector wil in Den Haag aandacht vragen voor de forse verhoging van de Nederlandse vliegbelasting, die vanaf 2027 oploopt tot het hoogste niveau binnen de EU.
De ANVR, branchevereniging van reisondernemingen, ziet dat betaalbaar reizen voor veel Nederlanders steeds verder onder druk komt te staan door stijging van de vliegbelasting. “Voor veel mensen is de jaarlijkse vakantie een belangrijk moment van ontspanning en samenzijn,” zegt directeur Frank Radstake van de ANVR. “Tegelijk lopen de kosten op. De Nederlandse vliegbelasting voor langeafstandsreizen stijgt van circa 30 euro nu naar 72 euro per ticket in 2027: een toename van 140 procent. Dat is een forse lastenverzwaring, zeker in vergelijking met de landen om ons heen.”
Zorgen bij brede groep vakantiegangers
De zorgen leven trouwens niet alleen bij mensen die vaak vliegen. Ook Nederlanders die een (paar) keer per jaar met het vliegtuig reizen, geven aan dat de verdere stijging van de vliegbelasting hun reisplannen beïnvloedt. Bijna twee derde van de ondervraagden verwacht dat vliegen voor ‘de gewone Nederlander’ te duur wordt als de vliegbelasting verder oploopt vanaf volgend jaar.
Ongelijkheid met omringende landen
Verduurzaming van de luchtvaart is noodzakelijk, en juist daarom moet dit volgens ANVR wel effectief en Europees afgestemd zijn. Grote nationale verschillen in belasting zetten vooral Nederlandse reizigers op achterstand. Dat verschil kan flink oplopen: voor een vliegreis naar Turkije is een gezin van vier vanaf 2027 ruim 190 euro kwijt aan alleen de vliegbelasting; in België betalen zij voor een vergelijkbare reis 40 euro.
“Vakantie moet niet alleen voor een kleine groep weggelegd zijn,” zegt Radstake. “Reizen draagt bij aan welvaart, ontspanning en welzijn. Bovendien is het van groot belang dat mensen familie en vrienden in het buitenland kunnen blijven bezoeken.”
Daarbij speelt bij veel Nederlanders een sterk gevoel van ongelijkheid ten opzichte van het buitenland. “Nederland krijgt vanaf 2027 de hoogste vliegbelasting binnen de EU. Dat betekent dat Nederlandse reizigers voor vergelijkbare vluchten aanzienlijk meer betalen dan reizigers die vertrekken vanaf luchthavens net over de grens,” zegt Radstake. “Dat verschil is voor veel consumenten niet zichtbaar, maar kan per ticket of per gezin flink oplopen.”
Marjan Rintel, CEO van KLM:
“Wij steunen de campagne gelijkevliegtaks.eu, omdat mensen straks te maken kunnen krijgen met een belastingverhoging op vliegen van 60% of zelfs 140%. Gezinnen zijn dan al snel honderden euro’s extra kwijt aan alleen de Nederlandse vliegbelasting. Met de hoogste vliegtaks van de EU in 2027 wordt de Nederlandse reiziger hard geraakt of vertrekt via luchthavens over de grens. Dat helpt het klimaat niet en als reizigers en bedrijven vertrekken, verdwijnen bestemmingen. Dit moet van tafel en de vliegbelasting moet in lijn worden gebracht met omringende landen.”
De overheid werkt aan een vernieuwde nadeelcompensatieregeling voor bewoners die meer vliegtuigherrie hebben gekregen dan wettelijk was toegestaan.
De dagvaarding die de Bewonersgroep tegen Vliegtuigoverlast (BTV) heeft uitgebracht tegen de Gemeente Rotterdam is een juridisch bommetje. Wat werd afgedaan als ‘normale erfpacht’, blijkt volgens deze stukken regelrechte staatssteun aan Rotterdam The Hague Airport.
Het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage over het LVB 2026 is een ware mokerslag voor het ministerie. Waar de minister het MER presenteerde als solide basis om de rechtsbescherming rond Schiphol te herstellen, concludeert de commissie dat het rapport simpelweg niet voldoet.
Wat gebeurt er tijdens het onderhoud?
Het is noodzakelijk om jaarlijks regulier onderhoud uit te voeren aan de start- en landingsbanen, zodat deze in goede conditie zijn en blijven voor veilig vliegverkeer. Aan de Zwanenburgbaan worden er reparaties aan het asfalt en markeringen uitgevoerd. De bekabeling en elektra worden gecontroleerd, het hemelwaterafvoer systeem wordt op verschillende locaties doorgespoeld, de omliggende grasvelden worden gemaaid en de lampen worden schoongemaakt of vervangen. De werkzaamheden worden uitgevoerd in samenwerking met bouwbedrijf Heijmans.
Vernieuwing van rijbanen A en B
Het onderhoud aan de Zwanenburgbaan valt samen met de vernieuwing van twee belangrijke rijbanen. Over deze rijbanen taxiën vliegtuigen van en naar de start- en landingsbanen, waaronder de Zwanenburgbaan. Door deze werkzaamheden in dezelfde periode uit te voeren, voorkomt Schiphol dat de omgeving en reizigers meerdere keren met hinder te maken krijgen. Zo blijft de impact zoveel mogelijk beperkt.
Inzet van andere start- en landingsbanen
Tijdens het onderhoud van de Zwanenburgbaan maakt het vliegverkeer meer gebruik van de andere banen, met name de Polderbaan en Kaagbaan. Afhankelijk van de wind kan het vliegverkeer ook gebruikmaken van de Buitenveldertbaan of Schiphol-Oostbaan. Hierdoor vliegen er tijdens het onderhoud tijdelijk meer vliegtuigen over de vliegroutes van deze start- en landingsbanen. We realiseren ons dat dit impact heeft op onze buren. Daarom plannen we het baanonderhoud zorgvuldig en doen we er alles aan om het onderhoud zo efficiënt mogelijk uit te voeren.
Bewoners met vragen
Voor meer informatie of vragen over het vliegverkeer en baangebruik tijdens de werkzaamheden kunnen omwonenden contact opnemen met BAS. BAS geeft op hun website uitleg over het actuele baangebruik en operationele bijzonderheden en is het informatie- en meldingencentrum over het vliegverkeer van, naar en op Schiphol. Dit kan 7 dagen per week (09.00-17.00 uur) via telefoonnummer 020-6015555 of door het raadplegen van de website.
Op de websites van BAS en Schiphol wordt wekelijks informatie gepubliceerd over het vliegverkeer op Schiphol. Schiphol houdt omwonenden via een nieuwsbrief op de hoogte van relevante ontwikkelingen rond het vliegverkeer op Schiphol. Iedereen kan zich aanmelden voor de burennieuwsbrief.
Het is een merkwaardig soort déjà vu dat zich telkens opnieuw aandient zodra er een nieuw besluit over Schiphol verschijnt. Je denkt even dat het deze keer anders zal zijn, dat de overheid eindelijk kiest voor de mensen die hier wonen, slapen, werken en proberen gezond te blijven.
De rechtbank Midden‑Nederland heeft een vonnis gewezen dat de fundamenten raakt van hoe de Nederlandse overheid omgaat met geluidsoverlast. Het ging formeel over windturbines, maar de juridische redenering is zo breed en zo principieel dat hij rechtstreeks doorwerkt naar de luchtvaart.
Honderden pagina’s en tientallen audiobestanden in een Woo‑dossier, opgevraagd door bewonersvereniging BTV, tonen hoe zwak het toezicht op de vliegindustrie is. De Inspectie Leefomgeving en Transport blijkt in de praktijk volledig afhankelijk van de luchtverkeersleiding voor het toezicht op Rotterdam The Hague Airport.
De vliegindustrie presenteert moderne lean‑burn motoren graag als bewijs dat zij op koers ligt richting klimaatneutraliteit. Maar een nieuw Nature‑onderzoek weerlegt die stelling: deze technologie verandert vrijwel niets aan de klimaatimpact.
De Provincie Limburg heeft opnieuw een poging gedaan om Maastricht Aachen Airport (MAA) te presenteren als een economische pijler van formaat. Echter zonder ook maar enig steekhoudend argument.
Op 17 november 2022 zaten zo’n negentig mensen in een zaaltje naast Den Haag Centraal om te praten over iets wat inmiddels tot op het bot is uitgekauwd: de structurele onmacht van overheid en sector om iets te doen met meldingen van geluidsoverlast.
De rechtbank heeft met het A‑pier‑vonnis in het geschil met bouwcombinatie BN-TAV niet alleen een conflict beslecht, maar een structureel falen blootgelegd dat de kern van het management van Schiphol raakt.
Het ging om vlucht KL592 (codeshare AF8282, DL9560, SK6855) die op 25 april om 23.15 uur lokale tijd vertrok uit Johannesburg (JNB) naar Amsterdam (AMS). Nadat de passagier van boord is gehaald, is het vliegtuig naar Nederland vertrokken.
Uit voorzorg worden alle passagiers die aan boord van deze vlucht waren geïnformeerd door de GGD Kennemerland. Het RIVM stelt dat er aanwijzingen zijn dat het betreffende hantavirus (Andesvariant) van mens op mens over te dragen is. Maar dat dit heel weinig voorkomt. Internationaal zijn er slechts enkele voorbeelden beschreven. Bovendien gebeurt overdracht van mens op mens alleen als mensen heel nauw contact met elkaar hebben.
KLM werkt nauw samen met het RIVM en de GGD en volgt de aanwijzingen nauwgezet. Actuele informatie over het hantavirus is te vinden op de website van het RIVM: Actueel | RIVM
Terwijl Brussel zich opmaakt voor de strengste milieustrafrechtelijke hervorming in twintig jaar, blijft het in Den Haag opvallend stil. De nieuwe EU‑richtlijn 2024/1203, die luchtvervuiling en andere ernstige milieuschade tot misdrijf verheft, moet uiterlijk op 21 mei 2026 zijn omgezet in nationale wetgeving.
Met het nieuwe Besluit mandaat, volmacht en machtiging Luchtverkeersleiding Nederland 2026 laat LVNL weer zien hoe ver de organisatie zich inmiddels heeft losgemaakt van elke vorm van externe tegenmacht.
Log in