Log in
Onderzoek naar PFAS in bodem en water op Schiphol
Schiphol heeft onderzoek laten doen naar PFAS in de bodem en naar de waterkwaliteit op het luchthaventerrein, omdat Schiphol veel waarde hecht aan een veilige en gezonde werk- en leefomgeving op en rond de luchthaven. Het historisch bodemonderzoek laat zien dat op verschillende locaties (mogelijk) sprake is van verontreinigde bodem en dat deze verontreinigingen zorgen voor verhoogde concentraties in het oppervlaktewater op de luchthaven. Op twee plekken waar het water in contact komt met water buiten Schiphol is de waterkwaliteit niet goed genoeg. Voor de meeste locaties geldt dat vervolgonderzoek nodig is. De luchthaven werkt aan een plan van aanpak om de verspreiding van PFAS zoveel mogelijk te voorkomen en passende maatregelen te nemen.
PFAS wordt in heel Nederland aangetroffen in de grond en in water. Schiphol heeft het eigen initiatief genomen om onderzoek uit te voeren en partijen met expertise betrokken. Door onderzoek te doen krijgt Schiphol zicht op (mogelijk) verontreinigde locaties. Zo kan de luchthaven maatregelen treffen en verspreiding zoveel mogelijk voorkomen. Inmiddels hebben alle provincies in Nederland van de overheid de opdracht gekregen om PFAS in kaart te brengen. Door onderzoek te laten uitvoeren, wil Schiphol bijdragen aan het oplossen van de PFAS-problematiek in Nederland.
PFAS gerelateerde onderzoeken worden uitgevoerd door onafhankelijk adviesbureau Terrascan. Schiphol overlegt de aanpak van PFAS met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en het Hoogheemraadschap van Rijnland. Schiphol heeft GGD Kennemerland advies gevraagd over de gezondheidsrisico's van PFAS voor omwonenden. Deze partijen hebben elk een eigen rol en expertise in het beoordelen van risico’s en het bewaken van de water- en bodemkwaliteit.
Bodemonderzoek
Op de luchthaven is in het verleden PFAS houdend blusschuim gebruikt, toen dat verplicht was voor de luchthavenbrandweer. Dat is een complexe, omvangrijke erfenis uit het verleden. In een historisch bodemonderzoek PFAS heeft onderzoeksbureau Terrascan gekeken naar alle beschikbare informatie uit de historie van Schiphol.
Er zijn ruim 100 locaties op het Schipholterrein naar voren gekomen uit dit onderzoek, als plekken waar PFAS in de grond zou kunnen zitten op basis van de historie*. Van 11 is inmiddels duidelijk dat het geen PFAS-locatie is, van 27 dat er wel PFAS in de grond zit. Er worden vervolgonderzoeken gestart, maar bodemonderzoeken zijn omvangrijk en kosten tijd. Terrascan heeft advies gegeven over welke locaties prioriteit daarin krijgen, op basis van risico’s voor verspreiding via grond en water. Dit jaar worden er in ieder geval 10 tot 15 bodemonderzoeken gestart.
De aangemerkte PFAS-locaties in de bodem op Schiphol vormen voor medewerkers geen gezondheidsrisico: voor bodemwerkzaamheden wordt altijd vooraf onderzoek gedaan en gewerkt volgens vaste veiligheidsvoorschriften.
Wateronderzoek
De bodemverontreinigingen zorgen voor verhoogde concentraties PFAS in het oppervlaktewater op de luchthaven. Uit het onderzoek naar de waterkwaliteit op de luchthaven blijkt dat in het water in vier gebieden constant hogere concentraties PFAS worden gemeten dan in andere gebieden op het luchthaventerrein. Dit gaat om de gebieden nabij brandweerpost Sloten, het gebied rondom de terminal en het Schiphol hoofdgebouw, Schiphol Zuidoost en ten oosten van de kop 36R van de Aalsmeerbaan.
Op twee plekken waar het water van Schiphol in contact komt met water buiten Schiphol, zijn PFAS waarden gemeten die boven de zwemwater- en irrigatie-advieswaarden van het RIVM liggen. Op vier andere uitstroompunten waar water het grondgebied van Schiphol verlaat was de kwaliteit van het water binnen de geldende advieswaarden. De patronen die het Hoogheemraadschap van Rijnland in eigen gepubliceerde metingen ziet, komen overeen met de uitkomsten die in het wateronderzoek door Schiphol zijn beschreven.
Schiphol gaat in gesprek met de bevoegde gezagen over het plan van aanpak. Het Hoogheemraadschap van Rijnland adviseert hierbij over het aanwijzen en prioriteren van locaties waar maatregelen het meest effectief zijn en adviseert over maatregelen die de verspreiding naar het oppervlaktewater beperken.
Advies aan omwonenden
Veel Nederlanders krijgen alleen al via eten en drinkwater méér PFAS binnen dan veilig is volgens de gezondheidskundige grenswaarde. Overal in Nederland zitten PFAS in het milieu en we hebben allemaal PFAS in ons lichaam. PFAS breken niet af in het milieu en kunnen schadelijk zijn voor mensen. Daarom is het belangrijk om te voorkomen dat deze stoffen in het milieu komen. Om extra blootstelling aan PFAS via het oppervlaktewater te voorkomen, adviseert de GGD alleen te zwemmen op officiële zwemlocaties, uit voorzorg geen zelf gevangen vis te eten uit het water uit de omgeving van Schiphol en dit water van plekken met PFAS-waarden boven de advieswaarden niet te gebruiken voor het bewateren van moestuinen.
Vervolgonderzoek en maatregelen
Schiphol zal met Terrascan bodemonderzoek en watermetingen blijven doen. Schiphol neemt maatregelen om de risico’s van PFAS voor mens en milieu zo effectief mogelijk te beperken. Zo wordt er al gewerkt aan grondsanering en reiniging van grondwater, bijvoorbeeld op het vrachtplatform op de luchthaven. Later in 2026 wordt de grondreinigingsinstallatie op de luchthaven in gebruik genomen.
Schiphol volgt de adviezen van Terrascan en stemt vervolgstappen af met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied, het Hoogheemraadschap van Rijnland en GGD Kennemerland, zodat maatregelen passen binnen het geldende toezicht- en gezondheidskader.
Per locatie wordt vastgesteld of en welke risico’s er zijn en welke aanpak daarbij past. Schiphol wisselt hierover ook internationaal kennis uit, bijvoorbeeld met Copenhagen Airport. Omdat PFAS-locaties sterk van elkaar verschillen en er niet één standaardoplossing bestaat, vraagt elke locatie om maatwerk.
Noot voor de redactie
De samenvattingen van het historisch bodemonderzoek en het wateronderzoek, en het plan van aanpak zijn aan de rechterzijde van deze pagina te downloaden.
*Een locatie is een PFAS-locatie wanneer de concentratie PFAS in het grondwater of het gehalte PFAS in de grond hoger is dan de door het RIVM vastgestelde INEV waarde. In de grond wordt hierbij een minimumvolume van 25m3 gehanteerd.
Uit De Telegraaf krijg je al snel de indruk dat Nederlanders in groten getale de koffers in de auto gooien en richting Düsseldorf, Brussel of Weeze rijden om maar niet via Schiphol te hoeven vliegen. Het blijkt genuanceerder te liggen.
Elke nacht opnieuw wordt onze leefomgeving opgeofferd aan een industrie die al decennia boven de wet lijkt te zweven. Terwijl de rest van Nederland slaapt, worden honderdduizenden bewoners rond Schiphol wakker gehouden door een systeem dat hun gezondheid, hun rust en waardigheid ondergeschikt maakt aan de winst van een paar grote spelers. En laten we […]
Het omstreden Kronenburg‑project in Amstelveen, dat voorziet in bijna 4.000 wooneenheden pal onder de aanvliegroutes van Schiphol, krijgt stevige tegenwind. De Bond Precaire Woonvormen, Bewonersgroep Krakenburg en SchipholWatch overwegen gezamenlijk beroep tegen het besluit van de gemeenteraad om het plan door te drukken.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland hield vandaag een hoorzitting over het bezwaar van MOB, Greenpeace en SchipholWatch tegen het besluit om niet handhavend op te treden tegen de aanleg en ingebruikname van de A‑pier. Maar nog voordat de zitting begint, is duidelijk dat het proces op gespannen voet staat met de beginselen van zorgvuldigheid en fair play.
Het ministerie van Infrastructuur heeft het nieuwste AEOLUS‑rapport, de officiële luchtvaartprognoses tot 2060, pas vandaag naar de Tweede Kamer gestuurd. Dat is opmerkelijk, want het rapport is al in oktober 2025 afgerond en publiek beschikbaar gemaakt.
Een notitie van luchtvaartadviesbureau To70, opgesteld als bijlage bij het nieuwe LVB2026, laat zien hoe het ministerie de deur naar groei van Schiphol opnieuw openzet. Niet omdat de hinder afneemt in de leefomgeving, maar omdat rekenmodellen dat zouden toelaten.
De vaste commissie voor Infrastructuur, Waterstaat en Omgeving van de Eerste Kamer heeft opnieuw een duidelijke streep gezet in het dossier rond het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit (LVB) voor Schiphol.
Vrijgegeven stukken werpen nieuw licht op de manier waarop de Staat, Schiphol en KLM samen hebben geprobeerd de jarenlang illegale situatie op Schiphol te normaliseren — ten koste van honderdduizenden omwonenden.
Het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit 2026 legt het principe van preferentieel baangebruik vast. De Polderbaan en Kaagbaan worden voortaan standaard ingezet omdat daar volgens de Staat "over minder dichtbevolkt gebied wordt gevlogen".
De luchtvaartsector heeft een nieuwe truc gevonden om haar vervuilende imago op te poetsen: vliegen op slachtafval. Het klinkt als satire, maar het is bittere ernst.
Uithoorn heeft ook een vernietigende zienswijze ingediend op het Luchthavenverkeersbesluit 2026. De gemeente ziet vooral een document dat bestaande overschrijdingen legitimeert, normen ophoogt en de zwaarst getroffen gebieden opnieuw in de kou laat staan.
Een artikel van de alom gerespecteerde stikstofprofessor Jan Willem Erisman in ESB - platform voor economisch onderzoek en debat - laat zien dat de (non-) aanpak van het stikstofprobleem duidelijke parallellen vertoont met het dossier Schiphol.
De vliegindustrie wordt volledig ontzien in een beleidsdocument waar deze juist een hoofdrol zou moeten spelen. Dat is de harde conclusie die naar voren komt uit het toetsingsadvies van de Commissie voor de milieueffectrapportage over het MER van de ontwerp‑Nota Ruimte.
De uitspraak van de Raad van State van 11 maart 2026 is voor de luchtvaartsector juridisch gezien een van de meest ingrijpende arresten sinds de invoering van de Wet luchtvaart.
De terugkeer naar het LVB 2008 verandert de werkelijkheid voor Schiphol op een manier die de luchtvaartsector nog nooit heeft meegemaakt. De uitspraak van de Raad van State maakt een abrupt einde aan het tijdperk waarin het NNHS de feitelijke norm was en waarin geluidsgrenzen geen betekenis hadden.
De vernietiging van het Schiphol‑besluit van 6 mei 2025 door de Raad van State vandaag is een ontmaskering van een systeem dat jarenlang leunde op politieke wenselijkheid, bestuurlijke improvisatie en een hardnekkige weigering om wettelijke kaders serieus te nemen. Die tijd is nu voorbij.
